Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# جایزه هوگو

| جایزه هوگو |
| --- |
| Hugo Award logo |
| توصیف | Best science fiction or fantasy works of previous year |
| برگزارکننده | World Science Fiction Society |
| نخستین دوره | 1953 |
| وبگاه | thehugoawards.org |

**جایزه هوگو** (به انگلیسی: Hugo Award) قدیمی‌ترین و یکی از معتبرترین جوایز در زمینهٔ داستان‌نویسی علمی-تخیلی و خیال‌پردازی که به افتخار هوگو گرنزبک (Hugo Gernsback) بنیان‌گذار نخستین مجلهٔ علمی-تخیلی که تحت نام «داستان‌های شگفت‌انگیز» (Amazing Stories) به چاپ می‌رسید، نام‌گذاری شده‌است. این جایزه از سوی مجمع جهانی علمی-تخیلی وورلدکان (Worldcon) اعطا می‌شود.

طبق نظر محافل و مجلات ادبی معتبری مثل Weird و لس آنجلس تایمز، یکی از با ارزش‌ترین و مهم‌ترین جوایزی دانست که مربوط به آثار با ژانر علمی تخیلی و فانتزی هستند.

البته شرط اهدای جایزه به آثار فوق این است که این آثار در زمینه‌های دیگر، کاندیدای دریافت جایزه نشده باشند. در شرایط کلی، قانون کار جایزه هوگو این است که هر کاری که در این گروه قرار می‌گیرد یا باید غیرداستانی باشد یا در صورتی که داستانی است در مرحله اول می‌بایست برای جنبه‌های دیگری غیر از متن و عناصر داستان کاندیدا شود. کتاب‌های غیرداستانی نیز در این گروه یعنی بهترین کارهای مرتبط یا Best Related work قرار دارند.

یکی از مشهور‌ترین و شناخته‌شده‌ترین نویسندگانی که تا به امروز موفق به دریافت چندین جایزه معتبر هوگو در بخش‌های مختلف شده است جورج مارتین می‌باشد. جورج مارتین در سال ۱۹۷۴ برای کتاب‌های نغمه‌ای برای لیا و در سال ۱۹۷۹ برای کتاب پادشاهان شنی و در سال ۱۹۸۲ برای کتاب رَه‌روان شب و در سال ۱۹۹۷ برای کتاب خون اژدها، موفق به دریافت جایزه هوگو شد.

## دسته‌بندی‌ها

برخی از دسته‌بندی‌های اصلی آن در جدول زیر آمده است.

| دسته‌بندی | سال شروع | توضیحات |
| --- | --- | --- |
| بهترین رمان | ۱۹۵۳ | داستان‌های با بیش از چهل هزار واژه |
| بهترین رمان کوتاه | ۱۹۶۸ | داستان‌های با شمار واژگان بین ۱۷۵۰۰ تا چهل هزار |
| بهترین ناولت | ۱۹۵۵ | داستان‌های با شمار واژگان بین ۷۵۰۰ تا ۱۷۵۰۰ |
| بهترین داستان کوتاه | ۱۹۵۵ | داستان‌های با کمتر از ۷۵۰۰ واژه |
| بهترین مجموعه | ۲۰۱۷ | مجموعه آثار |
| داستان تصویری | ۲۰۰۹ | داستان‌های با بیش از چهل هزار واژه |

## پیوند به بیرون

1. مجمع جهانی علمی-تخیلی

## جستارهای وابسته

* جایزه نبولا - یکی دیگر از جایزه‌های مهم حوزه علمی‌تخیلی و فانتزی
* جایزه‌های علمی-تخیلی
* علمی-تخیلی
* جایزه ادبی

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Hugo Award». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۴ تیر ۱۳۹۷.
# رگلا بل

| رگلا بل |
| --- |
|  |
| اطلاعات شخصی |
| نام کامل | Regla Maritza Bell MacKenzie |
| ملیت |  کوبا |
| تولد | ۶ ژوئیهٔ ۱۹۷۰ ‏(۵۵ سال) هاوانا، کوبا |
| زادگاه | سانتا کروس (اسپانیا)، اسپانیا |
| قد | ۱٫۸۰ متر (۵ فوت ۱۱ اینچ) |
| وزن | ۷۳ کیلوگرم (۱۶۱ پوند) |
| اسپک | ۳۲۶ سانتیمتر (۱۲۸ اینچ) |
| دفاع | ۳۱۳ سانتیمتر (۱۲۳ اینچ) |
| اطلاعات والیبال |
| پست | Wing Spiker |
| باشگاه کنونی |  Fígaro Peluqueros Tenerife |
| شماره | ۱۱ |
| تیم ملی |
|

|  |  |
| --- | --- |
| ۱۹۹۱–۲۰۰۰ |  Cuba |

 |
| نهفتن
افتخارات

|  |
| --- |
|  |
| Women’s والیبال |
| به نمایندگی از   کوبا |
| بازی‌های المپیک |
|  |  بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۹۲ | Team |
|  |  بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۹۶ | Team |
|  |  بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۰۰ | Team |
| قهرمانی والیبال جهان |
|  |  1998 Japan  | Team |

 |
| آخرین به‌روزرسانی: ژانویه ۲۰۱۱ |

**رگلا بل** (به اسپانیایی: *Regla Bell*) ورزشکار زن رشتهٔ والیبال اهل کشور کوبا است. وی در بین سال‌های ‎۱۹۹۲ تا ۲۰۰۰ میلادی در مسابقات بازی‌های المپیک تابستانی در مجموع ۳ مدال طلا را کسب کرد.

## جستارهای وابسته

* جدول مدال‌های بازی‌های المپیک
* فهرست برندگان چند مدال طلای المپیک

## منابع
# شمشیربازی در المپیک تابستانی ۱۹۹۲

**شمشیربازی در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۹۲** نام رویداد ورزش شمشیربازی در بازی‌های المپیک تابستانی بود که در سال ۱۹۹۲ برگزار شد.

## جدول مدال‌ها

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  رتبه  | کشور | طلا | نقره | برنز | مجموع |
| ۱ |  آلمان (GER) | ۲ | ۱ | ۰ | ۳ |
|  ایتالیا (ITA) | ۲ | ۱ | ۰ | ۳ |
| ۳ |  فرانسه (FRA) | ۲ | ۰ | ۳ | ۵ |
| ۴ |  تیم متحد (EUN) | ۱ | ۲ | ۲ | ۵ |
| ۵ |  مجارستان (HUN) | ۱ | ۲ | ۰ | ۳ |
| ۶ |  کوبا (CUB) | ۰ | ۱ | ۱ | ۲ |
| ۷ |  چین (CHN) | ۰ | ۱ | ۰ | ۱ |
| ۸ |  لهستان (POL) | ۰ | ۰ | ۱ | ۱ |
|  رومانی (ROM) | ۰ | ۰ | ۱ | ۱ |

## کشورهای شرکت کننده

در این مسابقات ۳۰۵ ورزشکار (۲۳۴ مرد و ۷۱ زن) از ۴۲ کشور به رقابت با یک دیگر پرداختند.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| * آرژانتین (۵)
* استرالیا (۲)
* اتریش (۵)
* برزیل (۴)
* کانادا (۱۶)
* چین (۱۵)
* کلمبیا (۲)
* کاستاریکا (۱)
* کوبا (۵)
* چکسلواکی (۵)
* استونی (۲)
 | * مصر (۱)
* فرانسه (۲۰)
* آلمان (۲۰)
* بریتانیای کبیر (۱۵)
* یونان (۱)
* هندوراس (۱)
* هنگ کنگ (۳)
* مجارستان (۲۰)
* اندونزی (۲)
* شرکت‌کنندگان مستقل المپیک (۱)
 | * ایرلند (۱)
* اسرائیل (۱)
* ایتالیا (۲۰)
* ژاپن (۶)
* کویت (۱)
* لبنان (۲)
* نیوزیلند (۱)
* پاراگوئه (۲)
* فیلیپین (۱)
* لهستان (۲۰)
* پرتغال (۴)
 | * رومانی (۱۵)
* عربستان سعودی (۱)
* سنگاپور (۲)
* آفریقای جنوبی (۵)
* کره جنوبی (۱۵)
* اسپانیا (۱۷)
* سوئد (۶)
* سوئیس (۳)
* تیم متحد (۲۰)
* ایالات متحده آمریکا (۱۶)
 |   |

## منابع

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Fencing at the 1992 Summer Olympics». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۶ اوت ۲۰۱۳.
# یوخن پیتش

یوخن پیتش| Pietzsch (right) in 1984. |
| اطلاعات شخصی |
| ملیت | آلمان |
| زاده | ۱ دسامبر ۱۹۶۳ ‏(۶۲ سال) هاله |
| همسر(ها) | Kerstin Mohring |
| ورزشی |
| ورزش | لژسواری |
|
سابقه مدال

|  |
| --- |
|  |
| لژسواری مردان |
| به نمایندگی از   آلمان شرقی |
| به نمایندگی از   آلمان |
| بازی‌های المپیک |
|  | بازی‌های المپیک زمستانی ۱۹۸۸ | Men's doubles |
|  | بازی‌های المپیک زمستانی ۱۹۸۴ | Men's doubles |
| World Championships |
|  | 1983 Lake Placid | Men's doubles |
|  | 1985 Oberhof | Men's doubles |
|  | 1987 Igls | Men's doubles |
|  | 1990 Calgary | Mixed team |
|  | 1989 Winterberg | Men's doubles |
|  | 1990 Calgary | Men's doubles |
| World Cup Championships |
|  | 1983–84  | Men's doubles |
|  | 1988–89  | Men's doubles |
| European Championships |
|  | 1990 Igls | Men's doubles |
|  | 1990 Igls | Mixed team |
|  | 1986 Hammarstrand | Men's doubles |

 |

**یوخن پیتش** (انگلیسی: Jochen Pietzsch؛ زادهٔ ۱ دسامبر ۱۹۶۳) لژسوار اهل آلمان بود.

وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۸ مدال طلا، ۱ مدال نقره، ۴ مدال برنز شده‌است.

## منابع

* یوخن پیتش در Sports-Reference.com (انگلیسی)

* یوخن پیتش در Olympedia (انگلیسی)

* یوخن پیتش در databaseOlympics.com (archived) (انگلیسی)

* یوخن پیتش در Munzinger Sports Archives (آلمانی)

## پیوند به بیرون
# توبیاس وندل

توبیاس وندل| Tobias Wendl (2018) |
| اطلاعات شخصی |
| لقب(ها) | Tobi |
| ملیت | آلمان |
| زاده | ۱۶ ژوئن ۱۹۸۷ ‏(۳۹ سال) آخن |
| قد | ۱٫۸۴ متر (۶ فوت ۰ اینچ) |
| وزن | ۸۸ کیلوگرم |
| ورزشی |
| ورزش | لژسواری |
| مربی | Patric Leitner Norbert Loch گئورگ هاکل |
|
سابقه مدال

|  |
| --- |
|  |
| بازی‌های المپیک |
|  | بازی‌های المپیک زمستانی ۲۰۱۴ | دونفره |
|  | بازی‌های المپیک زمستانی ۲۰۱۴ | Mixed team |
|  | بازی‌های المپیک زمستانی ۲۰۱۸ | دونفره |
|  | بازی‌های المپیک زمستانی ۲۰۱۸ | Mixed team |
| World Championships |
|  | 2013 Whistler | دونفره |
|  | 2013 Whistler | Mixed team |
|  | 2015 Sigulda | دونفره |
|  | 2015 Sigulda | Mixed team |
|  | 2016 Königssee | دونفره |
|  | 2016 Königssee | Sprint |
|  | 2016 Königssee | Mixed team |
|  | 2017 Igls | Sprint |
|  | 2008 Oberhof | دونفره |
|  | 2017 Igls | دونفره |
|  | 2019 Winterberg | دونفره |
|  | 2019 Winterberg | Sprint |
| European Championships |
|  | 2015 Sochi | دونفره |
|  | 2015 Sochi | Mixed team |
|  | 2017 Königssee | دونفره |
|  | 2017 Königssee | Mixed team |
|  | 2019 Oberhof | دونفره |
|  | 2010 Sigulda | دونفره |
|  | 2012 Paramonovo | دونفره |
|  | 2012 Paramonovo | Mixed team |
|  | 2013 Oberhof | دونفره |
|  | 2016 Altenberg | دونفره |
|  | 2019 Oberhof | Mixed team |
|  | 2010 Sigulda | Mixed team |
|  | 2018 Sigulda | دونفره |

 |

**توبیاس وندل** (آلمانی: Tobias Wendl؛ زادهٔ ۱۶ ژوئن ۱۹۸۷) لژسوار اهل آلمان است.

وی در مسابقات کشوری و بین‌المللی در مجموع برندهٔ ۱۷ مدال طلا، ۱۰ مدال نقره، ۲ مدال برنز شده‌است.

## منابع

## پیوند به بیرون

* توبیاس وندل در فدراسیون جهانی لژسواری
* توبیاس وندل در Sports Reference
# اندرو تننبام

| اندرو اس تننبام |
| --- |
| پروفسور اندرو استوارت تننبام |
| زادهٔ | ۱۶ مارس ۱۹۴۴ ‏(۸۲ سال) نیویورک، ایالات متحده آمریکا |
| ملیت |  آمریکایی |
| محل تحصیل | مؤسسه فناوری ماساچوست دانشگاه کالیفرنیا، برکلی |
| شناخته‌شده برای | مینیکس ریزهسته‌ها |
| **پیشینه علمی** |
| شاخه(ها) | رایانش توزیع‌شده سیستم‌های عامل |
| پایان‌نامه | *A Study of the Five Minute Oscillations, Supergranulation, and Related Phenomena in the Solar Atmosphere* (۱۹۷۱) |
|  |
| وبگاه | www.cs.vu.nl/~ast www.pearsonhighered.com/tanenbaum |

**اندرو استوارت تننبام** (به انگلیسی: Andrew Stuart Tanenbaum) (متولد ۱۹۴۴) نگارنده، پژوهشگر و استاد کامپیوتر یهودی آمریکایی از دانشگاه آزاد آمستردام در هلند است. او به خاطر خلق مینیکس، یک سیستم‌عامل آزاد شبیه یونیکس با اهداف آموزشی، و کتاب‌های درسی علوم رایانه‌اش که متن های مرجع در این زمینه شناخته می‌شوند شناخته‌شده‌است. وی شغل تدریس را مهمترین کار خود می‌داند.

## کتاب‌شناسی

او به خوبی برای کتاب‌هایش در علوم رایانه شناخته‌شده‌است:

* شبکه‌های رایانه‌ای\*
* سیستم‌عامل‌ها: طراحی و پیاده‌سازی\*
* سیستم‌عامل‌های نوین\*
* سیستم‌عامل‌های توزیع شده\*
* سازمان‌دهی رایانهٔ ساخت یافته\*
* سیستم‌های توزیع‌شده: اصول و نهایت\*

*سیستم‌عامل: طراحی و پیاده‌سازی* و مینیکس الهام‌بخش لینوس توروالدز برای طراحی هستهٔ لینوکس بود. در زندگی‌نامهٔ *Just for Fun*، توروالدز توضیح می‌دهد که چگونه کتاب او را به بلندای جدید رساند.

کتاب‌های او به زبان‌هایی که شامل عربی، باسک، بلغاری، چینی، آلمانی، فرانسوی، عبری، مجارستانی، ایتالیایی، کره‌ای، ژاپنی، اسپانیایی مکزیکی، فارسی، لهستانی، پرتقالی، رومانیایی، روسی، صری، اسپانیایی می‌شوتد ترجمه شده‌است. آن‌ها در بیش از ۱۲۰ ویرایش ظاهر شده‌اند که در دانشگاه‌های سرتاسر دنیا استفاده می‌شوند.

## پانویس

1. **^Computer Networks,* (co-authored with David J. Wetherall) ISBN 0-13-212695-8
2. **^Operating Systems: Design and Implementation,* (co-authored with Albert Woodhull), ISBN 0-13-142938-8
3. **^Modern Operating Systems,* ISBN 0-13-031358-0
4. **^Distributed Operating Systems,* ISBN 0-13-219908-4
5. **^Structured Computer Organization,* ISBN 0-13-148521-0
6. **^Distributed Systems: Principles and Paradigms,* (co-authored with Maarten van Steen), ISBN 0-13-239227-5

## منابع
# مشتق جهت‌دار

در ریاضیات، **مشتق سویی** یا **مشتق جهتی** یک تابع مشتق‌پذیر چند متغیره در راستای یک بردار WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 در نقطهٔ WIKINIUM\_MATH\_PH\_2 ، به‌طور شهودی نشان‌دهندهٔ نرخ تغییرات لحظه‌ای آن تابع در حال عبور از نقطهٔ WIKINIUM\_MATH\_PH\_4 با سرعتی معادل با بردار WIKINIUM\_MATH\_PH\_6 است. بنابراین، مشتق جهت‌دار، مفهوم مشتق پاره‌ای را که در آن نرخ تغییرات در راستای یکی از محورهای مختصات خمیده‌خط با ثابت در نظر گرفتن سایر مختصات محاسبه می‌شود، تعمیم می‌دهد.

## تعریف

مشتق جهت‌دار یک تابع نرده‌ای WIKINIUM\_MATH\_PH\_8 در راستای بردار WIKINIUM\_MATH\_PH\_10 تابعی است که با حد زیر تعریف می‌شود:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_12

اگر تابع WIKINIUM\_MATH\_PH\_14 در نقطهٔ WIKINIUM\_MATH\_PH\_16 مشتق‌پذیر باشد، سپس مشتق جهت‌دار آن در این نقطه، در راستای هر بردار WIKINIUM\_MATH\_PH\_18 وجود داشته و می‌تواند از رابطهٔ زیر محاسبه شود:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_20

که WIKINIUM\_MATH\_PH\_22 در طرف راست معادلهٔ بالا، نشان‌دهندهٔ گرادیان و « WIKINIUM\_MATH\_PH\_24 » ضرب داخلی است.

### نماد

مشتق جهت‌دار با نمادهای زیر نشان داده می‌شود:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_26

### ویژگی‌ها

بسیاری از ویژگی‌های مشتق معمولی در مورد مشتق جهت‌دار هم برقرارند. به عنوان مثال، برای توابع WIKINIUM\_MATH\_PH\_28 و WIKINIUM\_MATH\_PH\_30 که در همسایگی نقطهٔ WIKINIUM\_MATH\_PH\_32 تعریف شده و مشتق‌پذیر باشند، روابط زیر برقرار است:

1. **قاعده جمع:**

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_34

1. **قاعده ضریب ثابت:**

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_36

1. **قاعده ضرب:**

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_38

1. **قاعده زنجیری:** اگر تابع WIKINIUM\_MATH\_PH\_40 در WIKINIUM\_MATH\_PH\_42 و تابع WIKINIUM\_MATH\_PH\_44 در WIKINIUM\_MATH\_PH\_46 مشتق‌پذیر باشند، آن‌گاه:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_48

## منابع
# سکوی نفتی

نصب سکوهای پارس جنوبی توسط صدرا بوشهر که توسط همین شرکت ساخته شده
**سکوی نفتی** یا **سکوی حفاری** یک سازهٔ عظیم همراه با امکانات حفر چاه نفت، استخراج نفت و فرآوری آن است. سکوی‌های نفت معمولاً محلی برای ذخیره‌سازی موقت نفت تا زمان انتقال آن به ساحل و پالایش آن در پالایشگاه هستند. سکوهای نفت می‌توانند به صورت ثابت در بستر دریا یا به صورت یک جزیرهٔ مصنوعی یا این که به صورت شناور در آب باشند.

## انواع سکوی نفتی

سکوی حفاری میتل‌پلاته در دریای شمال.
### سکوی ثابت

سکوی ثابت از پایه‌های بتنی یا فولادی یا هر دو ساخته می‌شود و مستقیماً بر روی بستر دریا نصب می‌شود.

### سکوی نیمه شناور

سکوی نیمه شناور از پایه‌ها و بدنهٔ مناسب طراحی می‌شود تا بر روی سطح آب شناور باقی بمانند.

### سکوی پایه کششی

سازهٔ دریایی ویژه‌ای با سیستم لنگر عمودی می‌باشد که برای استخراج نفت و گاز در نواحی فراساحلی به کار می‌رود. این نوع سکو برای عمق‌های ۳۰۰ تا ۱٬۵۰۰ متر مناسب می‌باشد.

### شناور اف‌پی‌اس‌او

شناور با کاربری‌های تولید، ذخیره و تخلیهٔ هیدروکربن خام، که در تولید نفت و گاز طبیعی در مناطقی بدون زیرساخت‌های کافی (چون غرب آفریقا) یا حوزه‌های نفتی کوچک (در دریای شمال) کاربرد بسیار دارد.

### شناور حفاری

شناور یا کشتی تجاری است، که با هدف حفاری اکتشافی چاه‌های نفت و گاز در آب‌های عمیق، طراحی شده‌است.مانند (سد کشینو کانو در ژاپن)

### دکل جک آپ

گونه‌ای از سکوهای حفاری قابل حمل است. این نوع از سکوها شامل یک بدنهٔ شناور می‌باشند که تجهیزات و دکل حفاری بر روی آن نصب می‌شود و پایه‌های عظیمی که کل وزن بدنه، تجهیزات و دکل حفاری را تحمل می‌کنند.

## واژه نامه

## منابع

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Oil platform». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۷ سپتامبر ۲۰۱۱.
# اسکیاپارلی (دهانه مریخی)

*برای دهانه‌ای به این نام بر روی ماه، اسکیاپارلی (ماه) را ببینید.*

| اسکیاپارلی |
| --- |
| SchiaparelliMOLA.jpegنقشهٔ ارتفاعی دهانهٔ اسکیاپارلی در مریخ، دیده‌شده توسط نقشه‌بردار سراسر مریخ |
| سیاره | مریخ |
| قطر | ۴۵۸٫۵۲ کیلومتر |
| عنوان دهنده | جووانی اسکیاپارلی |

**اسکیاپارلی** (انگلیسی: Schiaparelli) یک دهانه برخوردی در مریخ است که در نزدیکی استوای این سیاره و در عرض جغرافیایی ۳ درجه جنوب و طول ۳۴۴ درجه شرقی در چهارگوش خلیجک سبا قرار دارد. این دهانه حدود ۴۵۹ کیلومتر (۲۸۵ مایل) قطر دارد و به افتخار ستاره‌شناس ایتالیایی جووانی اسکیاپارلی نام‌گذاری شده که برای مشاهداتش از سیارهٔ سرخ و واژهٔ بدفهمیده‌شدهٔ «کانالی» شناخته می‌شود. این نام در سال ۱۹۷۳ توسط اتحادیه بین‌المللی اخترشناسی به‌طور رسمی پذیرفته شد.

## توصیف

درون دهانهٔ اسکیاپارلی، یک دهانهٔ کوچک‌تر دیده می‌شود که لایه‌های متعددی دارد؛ این لایه‌ها ممکن است بر اثر باد، فعالیت‌های آتشفشانی یا رسوب‌گذاری در محیط‌های آبی به وجود آمده باشند.

ضخامت این لایه‌ها از چند متر تا چند ده متر متغیر است. پژوهش‌های جدید دربارهٔ این لایه‌ها نشان می‌دهند که تغییرات اقلیمی کهن در مریخ، که ناشی از نوسان منظم در میزان تمایل محوری سیاره است، ممکن است باعث شکل‌گیری این الگوهای لایه‌ای شده باشد. در زمین، چنین تغییرات اقلیمی (تحت تأثیر نیروهای نجومی) منجر به چرخه‌های عصر یخبندان و پیدایش سنگ موزون می‌شوند.

ظاهر منظم این لایه‌های سنگی حاکی از آن است که علت اصلی آن‌ها می‌تواند تغییرات منظم اقلیمی باشد. چنین تغییراتی ممکن است به‌دلیل تغییرات در تمایل محوری سیاره (که به آن «میلانکوویچ» نیز گفته می‌شود) روی دهد. در حالی که تمایل محور زمین به‌دلیل وجود ماه تنها اندکی بیش از ۲ درجه نوسان دارد، تمایل محور مریخ ده‌ها درجه تغییر می‌کند. در شرایط تمایل کم (وضعیت کنونی مریخ)، قطب‌ها سردترین نقاط سیاره‌اند و استوا گرم‌ترین، مشابه زمین. این امر می‌تواند باعث شود گازهایی مانند آب و کربن دی‌اکسید در جو به سمت قطب‌ها حرکت کنند و در آن‌جا یخ بزنند. اما در دوره‌هایی که تمایل محوری زیاد است، قطب‌ها نور بیشتری دریافت می‌کنند و این مواد دوباره از آن نواحی مهاجرت می‌کنند. جابه‌جایی کربن دی‌اکسید از قطب‌های مریخ می‌تواند باعث افزایش فشار جو شود و این افزایش فشار ممکن است توانایی بادها در جابه‌جایی و رسوب‌گذاری شن را تغییر دهد. همچنین، با وجود مقدار بیشتر آب در جو، دانه‌های شن ممکن است به هم بچسبند و لایه‌هایی سفت و پیوسته تشکیل دهند.

## موقعیت در مریخ

دهانهٔ اسکیاپارلی در مریخ در مرکز این موزاییک سال ۱۹۸۰ از فضاپیمای وایکینگ دیده می‌شود.

نواحی اطراف دهانهٔ اسکیاپارلی.

## در فرهنگ عامه

در رمان *مریخی*  نوشتهٔ اندی ویر در سال ۲۰۱۱ و در فیلم مریخی که براساس آن ساخته شده، اسکیاپارلی محل فرود مأموریت سرنشین‌دار چهارم به مریخ با نام «ارس ۴» است. شخصیت اصلی داستان، مارک واتنی، فضانورد مأموریت «ارس ۳» که در مریخ تنها مانده، مجبور می‌شود مسیری به طول ۳٬۲۰۰ کیلومتر (۲٬۰۰۰ مایل) را از هامونه اسیدالیا تا اسکیاپارلی طی کند.

## جستارهای وابسته

* فهرست سیارک‌ها
* اقلیم‌شناسی مریخ
* زمین‌شناسی مریخ
* های‌رایز
* رویداد برخوردی
* نامگان سیارات

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Schiaparelli (Martian crater)». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۸ مه ۲۰۲۵.

## پیوند به بیرون
# زنان قرمز

زنان قرمز|  |
|  |
| کوته‌نوشت | WiR |
| تأسیس | ۲۰۱۵ (۲۰۱۵-**خطا: زمان نامعتبر**}}) |
| بنیان‌گذار | * راجر بامکین
* رزی استفانسون
 |
| شیوه‌ها | ادیت‌اتان |
| وبگاه | ویکی‌پدیا:ویکی‌پروژه زنان قرمز |

**زنان قرمز** ویکی‌پروژه‌ای است که به تبعیض جنسیتی در محتوای ویکی‌پدیا می‌پردازد. از آنجایی که تقریباً به ازای هر یک مقاله مرتبط به زنان، پنج مقاله مرتبط به مردان وجود دارد، این پروژه بر ایجاد محتوای مربوط به زندگی‌نامه زنان، آثار زنان و مسائل زنان متمرکز است.

نام این پروژه به دلیل پیوندهای ناموجود در مقاله‌های موجود ویکی‌پدیا است که با رنگ قرمز نشان داده می‌شوند تا نشان دهند مقاله پیوندی هنوز ایجاد نشده‌است.

## تاریخچه

ایده زنان قرمز توسط راجر بامکین، ویرایشگر داوطلب ویکی‌پدیا، در سال ۲۰۱۵ پیشنهاد شد و کمی بعدتر، رزی استفنسون یکی از ویرایشگران داوطلب ویکی‌پدیا به آن پیوست. بامکین در ابتدا نامی را برای این پروژه ابداع کرده بود، «ویکی‌پروژه XX»، اما این نام به سرعت به ویکی‌پروژه:*زنان قرمز* تغییر کرد.

پس از پایان و اجرای پروژه، ویرایشگر داوطلب امیلی تمپل-وود ثبت‌نام کرد. تخصص وی افزودن مقاله جدید در ویکی‌پدیا در مورد یک دانشمند زن است که هر بار کسی وی را در مورد اقدامات ویرایش داوطلبانه آزار می‌دهد.

در ویکی‌مانیا ۲۰۱۶، در اسینو لاریوی ایتالیا، جیمی ویلز، که بنیان‌گذار ویکی‌پدیا در سال ۲۰۰۱ بود، به دلیل تلاش برای پر کردن شکاف جنسیتی، استفنسون و تمپل وود را برای تلاش‌هایی که در یک‌سال گذشته کردند، به عنوان ویکی‌مدین سال انتخاب کرد.

## روش‌ها

 رزی و راجر (از طریق اسکایپ) از تشکیل جنبش زنان قرمزپوش در جریان ویکیمانیا ۲۰۱۵ در مکزیکو سیتی خبر دادند.
 پیکسلی برای جشن روز جهانی زن ۲۰۱۷
ویکی‌پروژه زنان قرمز جنبه بین‌المللی پیدا کرده و ویرایشگران می‌توانند در آن شرکت کنند. سعی بر این است که شکاف جنسیتی ایجاد شده روز به روز باریک‌تر شود و ویکی‌پدیا محتوای بیشتری در مورد زنانی که معیارهای سرشناسی را احراز می‌کنند، داشته باشد. هدف دیگر افزایش تعداد ویراستاران زن است. اگرچه ویکی‌پدیا دانشنامه رایگانی است که هر کسی می‌تواند در آن ویرایش کند، اما در سال ۲۰۱۵ فقط ۱۰ درصد از ویراستاران زن بودند.

تا تاریخ ۲۲ دسامبر ۲۰۱۶ (۲۰۱۶ -12-۲۲)، داوطلبان پروژه زنان قرمز در ویکی‌پدیای انگلیسی، ۴۵٫۰۰۰ مقاله مرتبط با زنان را آبی کردند و درصد این مقاله‌ها را از ۱۵ به ۱۶٫۸ درصد ارتقا دادند.

## جستارهای وابسته

* ویکی پروژه زنان قرمز

## منابع

## پیوند به بیرون

* BBC – دیدگاه: چگونه من در یک مقاله با شکاف جنسیتی ویکی مقابله می‌کنم — توسط Rosie Stephenson-Goodknight – ویکی‌پدیای سال 2016 — *۷ دسامبر ۲۰۱۶*
# میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی

کشورهایی که عضو میثاق هستند (سبز پررنگ) و کشورهای عضو میثاق هستند ولی هنوز آن را تصویب نکرده‌اند (سبز کم رنگ)
**میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی** در ۱۹۷۶ (میلادی) با تأمین ماده ۲۷ آن به مرحله اجرا رسید و ۱۷۱ کشور هم‌اکنون عضو آن هستند، بندهای حقوق بشری که این میثاق می‌کوشد ترویج و حمایت کند شامل:

* حق کار کردن در شرایط عادلانه و مناسب.
* حق برخورداری از حمایت اجتماعی، معیار زندگی رضایت بخش و عالی‌ترین معیارهای قابل حصول رفاه جسمی و روانی.
* حق آموزش و پرورش، برخورداری از مزایای آزادی فرهنگی و پیشرفت علمی.

## تاریخچه

اعلامیه جهانی حقوق بشر در حالی در ۱۰ دسامبر ۱۹۴۸ به تصویب رسید که شش کشور شوروی سابق، یوگسلاوی، بلاروس، چکسلواکی، آفریقای جنوبی و عربستان سعودی به این اعلامیه رای ممتنع دادند تا به این ترتیب اعلامیه حقوق بشر برای الزام‌آور بودن نیاز به میثاقی بین‌المللی داشت که این میثاق پس از قریب دو دهه تلاش در سال ۱۹۶۶ مورد تصویب ۱۴۸ کشور درآمد و به این ترتیب برای کلیه اعضای سازمان ملل الزام‌آور شد.

براساس این میثاق کمیته‌ای تشکیل شد تا بر پیروی کشورهای از این میثاق نظارت کند.

## جستارهای وابسته

* اعلامیه جهانی حقوق بشر
* میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی

## منابع

* وبگاه نمایندگی سازمان ملل متحد (تهران) بایگانی‌شده در ۲۸ سپتامبر ۲۰۰۷ توسط Wayback Machine

## پیوند به بیرون

* متن میثاق به زبان فارسی بایگانی‌شده در ۵ ژانویه ۲۰۱۰ توسط Wayback Machine در وبگاه مرکز اطلاعات سازمان ملل متحد در تهران
* دانلود سایر معاهده‌های حقوق بشری در وبگاه مرکز اطلاعات سازمان ملل متحد در تهران
# سایشی پس‌لثوی واک‌دار

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

| تصویر |
| --- |
|  |

 |
| شماره IPA | ۱۳۵ |
| کدبندی |
| الفبای آوایی | `Z` |
| کیرشنبام | `Z` |
| Sound |
|  |
|

---

* نمایش
* بحث
* ویرایش

  |

**سایشی پس‌لثوی واک‌دار** (به انگلیسی: Voiced postalveolar fricative) نوعی صدای هم‌خوان (صامت) در زبان‌ها است که در گروهی از زبان‌های جهان استفاده می‌شود.
نمادی که در الفبای آوانگاری بین‌المللی برای این صدا استفاده می‌شود نویسهٔ ʒ است.
حالتی از تلفظ این صامت که با گرد شدن لب‌ها همراه است را در این الفبا به صورت ʒʷ نشان می‌دهند.

در زبان فارسی برای نمایاندن هم‌خوان سایشی پس‌لثوی واک‌دار از حرف «ژ» استفاده می‌شود.

## منابع

Wikipedia contributors, "Voiced postalveolar fricative," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed April 21, 2010).