Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# آنا پاولوا

| آنا پاولوا |
| --- |
| آنا پاولوا، حدود ۱۹۰۵ |
| نام هنگام تولد | Анна Павловна (Матвеевна) Павлова Anna Pavlovna (Matveyevna) Pavlova |
| زادهٔ | ۱۲ فوریهٔ ۱۸۸۱ Ligovo، سن پترزبورگ، امپراتوری روسیه |
| درگذشت | ۲۳ ژانویهٔ ۱۹۳۱ (۴۹ سال) لاهه، هلند |
| ملیت | روسیهn |
| پیشه | Ballerina |
| سال‌های فعالیت | ۱۸۹۹–۱۹۳۱ |
| والدین | Lyubov Feodorovna Pavlova Lazar Polyakov or Matvey Pavlov |

**آنا پاولوا** (روسی: Анна Павловна (Матвеевна) Павлова؛ زاده ۳۱ ژانویهٔ ۱۸۸۱ درگذشته ۲۳ ژانویهٔ ۱۹۳۱) بالرین اهل روسیه بود.

آنا پاولووا یکی از پیشگامان باله و رقص پرداز روسی با تأسیس کمپانی باله خود در سال ۱۹۱۱ میلادی، اولین بالرین روسی بود که در کشورهای مختلف نمایش برگزار کرد.

## نگارخانه

*
*
*
*
*
*

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Anna Pavlova». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱ مارس ۲۰۱۴.
* «Anna Pavlova». دریافت‌شده در ۱ مارس ۲۰۱۴.

## پیوند به بیرون

* آنا پاولوا در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)
# مالکوم ایکس (فیلم ۱۹۹۲)

| مالکوم ایکس |
| --- |
|  |
| کارگردان | اسپایک لی |
| تهیه‌کننده | اسپایک لی ماروین وورث مانتی راس |
| فیلمنامه‌نویس | اسپایک لی آرنولد پرل جیمز بالدوین |
| بر پایه | *خودزندگی‌نامه مالکوم ایکس* از مالکوم ایکس آلکس هیلی |
| بازیگران | دنزل واشینگتن آنجلا باست آلبر هال ال فریمن جونیور دلروی لیندو اسپایک لی ترزا رندل کیت ورنن لونت مک‌کی جو سنکا جیمز دانیل جیانکارلو اسپوزیتو جان سایلس مارتین دونوان کریستوفر پلامر پیتر بویل کریگ واسون کارن آلن ورونیکا وب اوسی دیویس نلسون ماندلا مایکل جردن جنت جکسون بیل کازبی تریسی چپمن اد هرلیهی فرانسیس فاستر |
| موسیقی | ترنس بلنچرد |
| فیلم‌بردار | ارنست دیکرسون |
| تدوینگر | بری الکساندر براون |
| توزیع‌کننده | وارنر برادرز (داخلی) لارگو اینترنشنال (بین‌المللی) |
| تاریخ‌های انتشار | * ۱۸ نوامبر ۱۹۹۲ (۱۹۹۲-۱۱-۱۸)
 |
| مدت زمان | ۲۰۰ دقیقه |
| کشور | آمریکا |
| زبان | انگلیسی  |
| هزینهٔ فیلم | ۳۳ میلیون دلار |
| فروش گیشه | ۴۸٬۱۶۹٬۹۱۰ دلار |

مالکوم ایکس (انگلیسی: Malcolm X) فیلمی در ژانر زندگی‌نامه‌ای به کارگردانی اسپایک لی در مورد فعال مسلمان آفریقایی آمریکایی، مالکوم ایکس است که در سال ۱۹۹۲ منتشر شد. دنزل واشینگتن در این فیلم در نقش مالکوم ایکس بازی کرده‌است.

## بازیگران

* دنزل واشینگتن
* آنجلا باست
* آلبر هال
* دلروی لیندو
* اسپایک لی
* ترزا رندل
* کیت ورنن
* جو سنکا
* جیمز دانیل
* جیانکارلو اسپوزیتو
* جان سایلس
* مارتین دونوان
* کریستوفر پلامر
* پیتر بویل
* کارن آلن
* ورونیکا وب
* نلسون ماندلا
* مایکل جردن
* جنت جکسون
* بیل کازبی
* تریسی چپمن
* لونت مک‌کی
* فرانسیس فاستر

## جوایز

* نامزد اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد (۱۹۹۳)
* نامزد اسکار بهترین طراحی لباس (۱۹۹۳)
* نامزد گلدن گلوب بهترین بازیگر مرد فیلم درام (۱۹۹۲)
* برنده خرس نقره ای برلین برای بهترین بازیگر مرد (۱۹۹۳)

## منابع

## پیوند به بیرون

* *مالکوم ایکس* در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)
# رابرت آلتمن

| رابرت آلتمن |
| --- |
|  |
| زادهٔ | ۲۰ فوریه ۱۹۲۵ کانزاس سیتی |
| درگذشت | ۲۰ نوامبر ۲۰۰۶ (۸۱ سالگی) لس آنجلس، کالیفرنیا |
| ملیت | آمریکایی |
| پیشه | کارگردان |

**رابرت برنارد آلتمن** (به انگلیسی: Robert Bernard Altman) (زاده ۲۰ فوریه ۱۹۲۵ – ۲۰ نوامبر ۲۰۰۶) از کارگردانان آمریکایی بود که ۷ بار نامزد دریافت جایزه اسکار شد و در سال ۲۰۰۶ جایزه اسکار دستاورد یک عمر فعالیت هنری را دریافت کرد.

## زندگی

آلتمن در ۲۰ فوریه ۱۹۲۵ در کانزاس سیتی در ایالت میزوری آمریکا به دنیا آمد. فعالیت هنری‌اش را با نویسندگی رادیویی آغاز کرد. وی در سن ۷۱ سالگی عمل پیوند قلب انجام داد و تا زمان دریافت جایزه اسکار این موضوع را فاش نکرد.

## آثار

نخستین فیلم بلند آلتمن، با عنوان *بزهکاران* (به انگلیسی: The Delinquents) در سال ۱۹۵۷ ساخته شد که باعث ورود این کارگردان به هالیوود گردید.
می‌توان از فیلم‌های *بازیگر* و *برش‌های کوتاه* در میان ده‌ها فیلمی که آلتمن طی شصت سال فعالیت سینمایی ساخت، به عنوان بهترین فیلم‌هایش نام برد.
او یکی از تجربه‌گراترین فیلمسازانی بود که هالیوود می‌توانست او را تحمل کند، منتقدان فیلم همواره توجه خاصی به فیلم‌های آلتمن نشان داده‌اند و برخی چون پالین کیل فیلم‌های او را وجه دیگری از سینمای غیرهالیوودی خوانده‌اند. تجربه‌گرایی و درک متفاوت و منحصر به فرد مخاطب از روایت سیال برای وی از اهمیت بسیاری برخوردار بود و در فیلم‌های اخیرش، نافرمانی از ساختار روایی سینمای هالیوود خود را آشکارا نشان می‌داد.
این کارگردان معتبر ساخت حدود نود فیلم را در کارنامه خود دارد.

## جایزه اسکار

هرچند که آلتمن برای کارگردانی فیلم‌های *مش* (۱۹۷۱)، *نشویل* (۱۹۷۶)، *بازیگر* (۱۹۹۳)، *برش‌های کوتاه* (۱۹۹۴) و *گاسفورد پارک* (۲۰۰۲) نامزد اسکار بهترین کارگردان و برای دو فیلم *نشویل* و *گاسفورد پارک* هم‌زمان نامزد دریافت بهترین فیلم شد اما هیچ‌گاه نتوانست اسکار دریافت کند. با این حال، در سال ۲۰۰۶ جایزه اسکار دستاورد یک عمر فعالیت هنری را که هر بار به یک هنرمند فعال در عرصه سینما می‌دادند، از دستان مریل استریپ و لیلی تاملین دریافت کرد.

## درگذشت

او در روز ۲۰ نوامبر ۲۰۰۶ در سن ۸۱ سالگی در یکی از بیمارستان‌های لس آنجلس بر اثر بیماری سرطان درگذشت.

## فیلم‌شناسی

* *داستان جیمز دین* (۱۹۵۷)
* *شمارش معکوس* (۱۹۶۸)
* *آن روز سرد در پارک* (۱۹۶۹)
* *مش* (۱۹۷۰)
* *مک‌کیب و خانم میلر* (۱۹۷۱)
* *تصاویر* (۱۹۷۲)
* *خداحافظی طولانی* (۱۹۷۳)
* *نشویل* (۱۹۷۵)
* *بوفالو بیل و سرخپوستان، یا درس تاریخ گاو نشسته* (۱۹۷۶)
* *سه زن* (۱۹۷۷)
* *یک عروسی* (۱۹۷۸)
* *کوئینتت* (۱۹۷۹)
* *سلامت* (۱۹۸۰)
* *پاپای* (۱۹۸۰)
* *آریا* (۱۹۸۷)
* *بازیگر* (۱۹۹۲)
* *برش‌های کوتاه* (۱۹۹۳)
* *آماده پوشیدن* (۱۹۹۴)
* *کانزاس سیتی* (۱۹۹۶)
* *دکتر تی و زنان* (۲۰۰۰)
* پارک گاسفورد (۲۰۰۱)
* *همراهان خانه‌ای در علف‌زار* (۲۰۰۶)

## جوایز

* برنده بفتای بهترین کارگردانی برای فیلم *بازیگر*
* کاندیدای بفتای بهترین کارگردانی برای فیلم *گاسفورد پارک* در سال ۲۰۰۱

## منابع

* وب گاه رادیو زمانه
* وب گاه همکلام
# برتابش خورشیدی

میانیگن توزیع جهانی برتابش خورشیدی موج کوتاه ورودی طی سال‌های ۱۹۸۱ تا ۲۰۱۰ از داده‌های CHELSA-BIOCLIM+
اثر سپر جو زمین بر برتابش خورشیدی. تصویر بالا میانگین برتابش خورشیدی (یا خورتاب) سالانه در بالای اتمسفر زمین است. تصویر پایین، برتابش سالانه خورشید به سطح زمین پس از عبور از جو را نشان می‌دهد. هر دو تصویر از مقیاس رنگی یکسانی استفاده می‌کنند.
**برتابش خورشیدی** (به انگلیسی: Solar irradiance) به میزان توان تابش الکترومغناطیسی خورشید بر واحد سطح گویند. به بیان دیگر، برتابش خورشیدی چگالی توان سطح توان دریافت‌شده از خورشید به‌صورت تابش الکترومغناطیسی در بازه طول موج ابزار اندازه‌گیری است. در دستگاه بین‌المللی یکاها (SI) برتابش خورشیدی با یکای وات بر متر مربع (W/m2) اندازه‌گیری می‌شود.

برتابش خورشیدی اغلب در یک دوره زمانی معین، به منظور گزارش انرژی تابشی ساطع‌شده به محیط اطراف (ژول بر متر مربع، J/m2) در آن دوره زمانی انتگرال‌گیری می‌شود. این تابش خورشیدی انتگرال‌گیری‌شده، **تابش‌دهی خورشیدی** (solar irradiation)، **تابش خورشیدی** (solar radiation)، **نوردهی خورشید** یا **پرتوگیری خورشید** (solar exposure) یا **خورتاب** (insolation) نیز نامیده می‌شود.

برتابش خورشیدی را می‌توان از ماورای جو یا در سطح زمین و پس از جذب و پراکندگی اتمسفری اندازه‌گیری کرد. برتابش در فضا تابع فاصله از خورشید، چرخه خورشیدی و تغییرات چرخه‌ای متقاطع است. برتابش در سطح زمین علاوه بر این موارد به شیب سطح اندازه‌گیری، ارتفاع خورشید از افق و شرایط جوّی نیز بستگی دارد. برتابش خورشیدی بر متابولیسم گیاهان و رفتار حیوانات تأثیر می‌گذارد.

## پتانسیل تابش در قاره‌ها

* North America
* South America
* Europe
* Africa and Middle East
* South and South-East Asia
* Australia

## جستارهای وابسته

* نور سفید
* باد خورشیدی
* چگالی تابش

## منابع
# ابر میان‌ستاره‌ای

تصویری از ابر میان ستاره ای
**ابر میان‌ستاره‌ای** به توده‌ای از گاز، غبار و پلاسما را در کهکشان‌ها گفته می‌شود. به دیگر سخن، ابر میان‌ستاره‌ای یک ناحیهٔ چگال‌تر از محیط میان‌ستاره‌ای (interstellar medium) است. بسته به چگالی، اندازه و دمای ابر، هیدروژن درون آن می‌تواند خنثی، یونیده یا مولکولی باشد.

## جستارهای وابسته

* گلبول بوک
* ابر مولکولی
# انقلابین

نمودار فصل‌ها، زمین سمت چپ، زمان انقلاب تابستانی

| تاریخ و زمان (به وقت ایران) انقلابین و اعتدالین روی زمین |
| --- |
| زمان | اعتدال بهاری | انقلاب تابستانی | اعتدال پاییزی | انقلاب زمستانی |
| ماه | اسفند/ فروردین | خرداد/ تیر | شهریور/ مهر | آذر/ دی |
| سال |
| روز | ساعت | روز | ساعت | روز | ساعت | روز | ساعت |
| ۱۴۰۰ | ۳۰ | ۱۳:۰۷ | ۳۱ | ۰۷:۰۲ | ۳۱ | ۲۲:۵۱ | ۳۰ | ۱۹:۲۹ |
| ۱۴۰۱ | ۲۹ | ۱۹:۰۳ | ۳۱ | ۱۲:۴۴ | ۱ | ۰۴:۳۴ | ۱ | ۰۱:۱۸ |
| ۱۴۰۲ | ۱ | ۰۰:۵۴ | ۳۱ | ۱۸:۲۸ | ۱ | ۱۰:۲۰ | ۱ | ۰۶:۵۷ |
| ۱۴۰۳ | ۱ | ۰۶:۳۷ | ۱ | ۰۰:۲۱ | ۱ | ۱۶:۱۴ | ۱ | ۱۲:۵۰ |
| ۱۴۰۴ | ۳۰ | ۱۲:۳۲ | ۳۱ | ۰۶:۱۲ | ۳۱ | ۲۱:۵۰ | ۳۰ | ۱۸:۳۳ |
| ۱۴۰۵ | ۲۹ | ۱۷:۴۶ | ۳۱ | ۱۱:۵۵ | ۱ | ۰۳:۳۶ | ۱ | ۰۰:۲۰ |

| تاریخ و زمان متوسط (به وقت ایران)      اعتدالین (°۰) و انقلابین ('۲۶ °۲۳±) روی زمین      |
| --- |
| نقاط فصول | اعتدال بهاری | انقلاب تابستانی | اعتدال پاییزی | انقلاب زمستانی |
| زمان | ۱ فروردین | ۳۱ خرداد | ۱ مهر | ۱ دی |
| ساعت | ۰۰:۰۷ | ۱۸:۰۳ | ۰۹:۴۴ | ۰۶:۱۳ |

**انقلابین** یا **خوریستان** (به انگلیسی: Solstice) در اخترشناسی، دو نقطهٔ دگرگشت زمستانی و تابستانی روی دائرةالبروج است که در بیشترین فاصلهٔ زاویه‌ای از استوای آسمان قرار دارد. به زمانی که خورشید به این نقاط در آسمان برسد نیز انقلابین گفته می‌شود.

## انقلاب تابستانی

**انقلاب تابستانی**، طولانی‌ترین روز در نیمکره شمالی است.

روز اول تیرماه قطب شمال بیش از هر زمان دیگر (به اندازه ۲۳٫۵ درجه) بسوی خورشید متمایل است و نور خورشید فقط به برخی از سرزمینهای نیمکره شمالی عمود می‌تابد. این روز طولانی‌ترین روز در نیمکره شمالی است و به آن انقلاب تابستانی می‌گویند. ساکنان نیمکره شمالی انقلاب تابستانی را در بلندترین روز سال (اول تیرماه) تجربه خواهند کرد.
وقتی خورشید به این نقطه می‌رسد بیشترین زاویه با افق را دارا می‌باشد واین نشان دهنده آغاز فصل تابستان در نیمکره شمالی است. در این روز ساکنانی که در منطقه راس سرطان زندگی می‌کنند خورشید را دقیقاً در بالای سر خود می‌بینند.
در اوایل بهار طول شب و روز تقریباً برابر است و ولی به مرور زمان طول روز بیشتر می‌شود و در زمان انقلاب تابستانی که بلندترین روز سال است به بیشترین ساعات خود می‌رسد و با نزدیک شدن به فصل زمستان کم‌کم روزها کوتاه‌تر می‌شوند.

در نیم کره جنوبی شرایط دقیقاً متفاوت با نیم کره شمالی می‌باشد و با انقلاب تابستانی در نیم کره شمالی و آغاز تابستان ساکنان نیم کره جنوبی آغاز فصل زمستان (شب یلدا) را تجربه می‌کنند.

## انقلاب زمستانی

**انقلاب زمستانی** نام لحظه‌ای است که خورشید از دید ناظر زمینی در بیش‌ترین فاصله زاویه‌ای با صفحه استوا در آنسوی نیم‌کره ناظر قرار دارد.

## نگارخانه

*
*
*
*

## جستارهای وابسته

* تیرگان
* انقلاب تابستانی
* اعتدالین
* انقلاب زمستانی

## منابع

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Solstice». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۳ اوت ۲۰۱۱.