Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# کارتل مواد مخدر

**کارتل مواد مخدر** (به انگلیسی Drug Cartel) هر سازمان جنایی که عملیات قاچاق مواد مخدر را انجام می‌دهند را می‌گویند. آنها از توافقنامه‌های مدیریت شده بین قاچاقچیان مختلف مواد مخدر تا شرکت‌های تجاری رسمی را شامل می‌شوند. این اصطلاح زمانی به کار رفت که بزرگترین سازمان‌های قاچاق برای هماهنگی تولید و توزیع کوکائین به توافق رسیدند. از آنجایی که این قرارداد شکسته شد، کارتل‌های مواد مخدر دیگر کارتل نیستند، اما این اصطلاح از بین نرفته‌است و اکنون عموماً برای اشاره به هر سازمان جنایی مرتبط با مواد مخدر استفاده می‌شود.

ساختار اصلی یک کارتل مواد مخدر به شرح زیر است:

* شاهین‌ها یا Falcons (به اسپانیایی: *Halcones*): که به عنوان «چشم و گوش» خیابان‌ها در نظر گرفته می‌شوند، آن‌ها پایین‌ترین رتبه در هر کارتل مواد مخدر هستند. آنها مسئول نظارت و گزارش فعالیت‌های پلیس، ارتش و گروه‌های رقیب هستند.
* هیتمن‌ها یا Hitmen (به اسپانیایی: *Sicarioses*
* ستوان‌ها یا Lieutenants (به اسپانیایی: *Tenientes*): دومین مقام عالی در سازمان کارتل مواد مخدر، مسئول نظارت بر هیتمن‌ها و شاهین‌ها در قلمرو خود. آنها اجازه دارند بدون اجازه روسای خود دست به قتل‌های کوچک بزنند.
* اربابان مواد مخدر یا Drug Lords (اسپانیایی: *Capos*): بالاترین مقام در هر کارتل مواد مخدر، مسئول نظارت بر کل صنعت مواد مخدر، انتصاب رهبران قلمرو، ایجاد اتحاد، و برنامه‌ریزی قتل‌های برجسته.

گروه‌های عملیاتی دیگری نیز در داخل کارتل‌های مواد مخدر وجود دارند. برای مثال، تولیدکنندگان و عرضه‌کنندگان مواد مخدر، اگرچه در ساختار اصلی در نظر گرفته نشده‌اند، اما در کنار سرمایه‌گذاران و پول‌شویان، گرداننده‌های مهم هر کارتل مواد مخدر هستند. علاوه بر این، تأمین کنندگان تسلیحات در یک دایره کاملاً متفاوت عمل می‌کنند، و از نظر فنی بخشی از تدارکات کارتل در نظر گرفته نمی‌شوند.

## منابع
# ضد نژادپرستی

نوشتار "نه به نژادپرستی" روی دیوار
**ضد نژادپرستی** (انگلیسی: Anti-racism) طیف وسیعی از ایده‌ها و اقدامات سیاسی را شامل می‌شود که برای مقابله با نژادپرستی، نژادپرستی نهادینه و سرکوب گروه‌های نژادی خاص در نظر گرفته شده‌است.

## جستارهای وابسته

* کوررنگی
* نظریه انتقادی نژاد
* مقاومت داخلی علیه آپارتاید
* چندگانگی فرهنگی
* انجمن ملی پیشرفت رنگین‌پوستان
* نزاکت سیاسی
* عدالت اجتماعی
* مراقبت سلامتی همگانی

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Anti-racism». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳ ژوئیه ۲۰۲۱.

## پیوند به بیرون
# بیگانه‌هراسی

بیگانه هراسی
**بیگانه‌هراسی** عبارت است از هراس نامعقول از بیگانگان، به حدی که به صورت یک رفتار غیرعادی و بیمارگونه در آید.
بیگانه‌هراسی در میان مللی که به‌طور عمده مهاجرپذیر بوده‌اند گاه مورد بهره‌برداری‌های سیاسی در راستای جذب آرای عمومی نیز قرار می‌گیرد، در این میان احزاب رادیکال، پسا فاشیست، راست افراطی و ملی‌گرا بیشترین بهره را از ترویج آن می‌برند. گسترش بیگانه‌هراسی در یک جامعه گروه‌های عمدتاً مهاجر و اقلیت اجتماعی یا مذهبی را در معرض انواع تبعیض‌ها و ناملایمات قرار می‌دهد، برای مثال مطابق گزارش مرکز اروپایی نظارت بر بیگانه‌هراسی و نژادپرستی، اقلیت مسلمان در این قاره با تبعیض در زمینه‌های شغلی، آموزشی و مسکن رو به رو هستند.

## پانویس

## پیوند به بیرون

* تکه چسبانی‌های هویت (شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی)
# جدایی‌خواهی

**جدایی‌خواهی** (به انگلیسی: Separatism) که گاه **تجزیه‌طلبی** خوانده می‌شود، تقاضای جدایی یک فرهنگ؛ قبیله، دین، نژاد، دولت، فرد یا جنیست برای جدایی از گروه بزرگ‌تر است. گرچه از آن برای اشاره به تجزیه‌طلبی کامل سیاسی استفاده می‌شود، گروه‌های جدایی‌خواه ممکن است خواهان چیزی بیشتر از خودمختاری بیشتر نباشند.

تظاهرات سیلزی‌ها در کاتوویتس (در سیلزی)تظاهرات ولزی‌ها در کاردیف.
جدایی‌خواهان طرفدار روسیه در دونتسک، شرق اوکراین
مناطق جدایی خواه
## منابع
# تروریسم دینی

**تروریسم مذهبی** گونه‌ای تروریسم است که در آن انگیزه‌ها و اهداف، به‌طور اصولی بیشتر مشخصهٔ یا متأثر از مذهب باشد.

## جستارهای وابسته

* تروریسم اسلامی
* تروریسم یهودی
* تروریسم مسیحی

## منابع

*
*
# جهادگرایی

«پرچم القاعده»، مورد استفاده از دهه ۱۹۹۰ و الهام‌بخش پرچم بسیاری از گروه‌های جهادگرا
**جهادگرایی** یا **جنبش جهادی**، یک نوواژه قرن بیست و یکمی است که در جهان غرب برای توصیف جنبش‌های ستیزه‌جویی به کار می‌رود که تصور می‌شود در جنبش‌های نظامی در اسلام و اسلام‌گرایی ریشه دارند و موجودیت فرهنگ غربی را تهدید می‌کنند. تعریف دقیق این لفظ سخت توصیف شده چرا که نوواژه‌ای متأخر است و معنای واحد و عموماً پذیرفته شده‌ای ندارد.

ریشه‌های جهادگرایی معاصر در احیاگری‌های اسلامی منتهی به سید قطب بر می‌گردد.

سازمان‌های تروریستی درگیر جنگ شوروی در افغانستان در سال ۱۹۷۹ رشد جهادگرایی را تقویت کردند و در منازعات گوناگونی در دهه‌های ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ در جهادگرایی سلفی گسترش یافت.

## جستارهای وابسته

* پرچم جهادگرایی
* پرچم سیاه

## منابع
# بوم‌تروریسم

صبح ۱۹ اکتبر در فیومسانتو (ساساری). دومین توقف ایتالیایی‌ها در تور ضد زغال سنگ Arctic Sunrise. فعالان صلح سبز وارد نیروگاه زغال سنگ E.ON شدند تا به طرح‌های گسترش زغال سنگ منطقه ساردینیا اعتراض کنند و در عوض خواستار راه‌اندازی مجدد انرژی بادی شوند. عملیات سوخت‌گیری نیروگاه مسدود شد و آن را مجبور به کاهش توان خروجی خود برای افزایش استقلال خود کرد.
*برای اقدامات غیرقانونی و زیان‌آور علیه منابع زیست‌محیطی به تروریسم زیست‌محیطی مراجعه کنید.*

**بوم‌تروریسم** یا **اکوتروریسم** (به انگلیسی: Eco-terrorism) به عمل خشونت‌آمیز هواخواهان بوم‌شناسی، در مقابل یک فرد یا تخریب دارایی‌های او گویند. بوم‌تروریسم در اف‌بی‌آی این‌گونه تعریف شده‌است «عمل خشونت‌آمیز یا تهدید به خشونت علیه مردم یا اموال آن‌ها، توسط محیط زیست‌گراها به دلایل زیست‌محیطی یا سیاسی، با هدف تحت تأثیر قرار دادن افراد دیگر».

به موازات گسترش تخریب طبیعت در سال‌های اخیر و بی‌توجهی دولت‌ها نسبت به ازبین رفتن محیط زیست، بسیاری از افراد شخصاً دست به کار شده و با کمک و همفکری از شبکه‌های اجتماعی و اینترنت به تشکیل گروه‌های زیرزمینی و فعالیت‌های رادیکال در دفاع از طبیعت روی آوردند. از جمله این گروه‌ها می‌توان به جبهه آزادی‌بخش زمین، جبهه رهایی جانوران، صلح سبز و غیره اشاره کرد که به آتش زدن و صدمه به ساختمان‌ها، املاک و منافع شرکت‌های آلوده‌کننده یا تخریبگر محیط زیست می‌پردازند.

از روش‌های آن‌ها می‌توان به میخ‌کاری درختان اشاره کرد. طی این روش که با هدف جلوگیری از قطع درختان صورت می‌پذیرد میله یا میخ آهنی را به درخت می‌کوبند تا وارد آن شود و بعداً برای قطع‌کنندگان آن ایجاد خطر و هزینه کند، آن‌ها معتقدند این مسئله در درازمدت باعث حفظ درختان می‌شود.

## منابع

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Eco-terrorism». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*.

## پیوند به بیرون
# محیط زیست‌گرایی

تمبری مربوط به دههٔ هفتاد آمریکا دربارهٔ هواداری از محیط زیست
**محیط زیست‌گرایی** یا **محیط‌گرایی**، (که با عنوان **هواداری از محیط زیست** یا **دفاع از محیط زیست** هم شناخته می‌شود) همچنین **بوم‌گرایی** یا **اکولوژیسم** (به فرانسوی: Écologisme)، جنبشی اجتماعی با فلسفهٔ پشتیبانی از محیط زیست و پاسداری از منابع طبیعی است. نماد این جنبش گسترده رنگ سبز است.

## تاریخچه

در نوشته‌های مردمان خاورمیانه در سال‌های چیرگی اسلام بر آن بخش از جهان اشاره‌هایی به پاس‌داشت محیط زیست و جلوگیری از آلوده‌سازی آن شده‌است. در اروپا پیشینه این جنبش به روزگاری بازمی‌گردد که شاه ادوارد یکم دچار بیماری تنفسی شد و آنگاه که دریافت که عامل بیماریش دود بوده‌است، سوزاندن زغال سنگ را در ۱۷۲۷ ممنوع داشت.

## هواداران محیط زیست

هواداران محیط زیست به سه دسته بخش می‌شوند: سبزهای تیره، سبزهای روشن و سبزهای تابان.

* سبزهای روشن پاس‌داری از محیط زیست را مسئولیتی فردی می‌دانند. آنها به هواخواهی از محیط زیست به دیدهٔ یک مرام سیاسی نمی‌نگرند بلکه آن را بیشتر شیوه‌ای برای زندگی می‌دانند.
* سبزهای تابان به تغییرهای بنیادین در زمینهٔ سیاسی و اجتماعی برای نجات محیط زیست باور دارند.
* سبزهای تیره هم بدین جنبش به چشم بازتاب صنعتی‌گرایی می‌نگرند و در جستجوی تغییرهایی رادیکال در عرصهٔ سیاسی‌اند.

هواداری از محیط زیست با پیدایش پدیده‌هایی چون گرم شدن زمین و مهندسی ژنتیک دستخوش دگرگونی‌هایی شده‌است.

## جستارهای وابسته

* جنبش تغییرات اقلیمی
* جنبش حفاظت
* ضربه انسان بر محیط زیست
* حفاظت طبیعت
* پایایی

## منابع

Wikipedia contributors, "Environmentalism," Wikipedia, The Free Encyclopedia,  (accessed June 2, 2009).

## پیوند به بیرون

* Environment در کرلی
* *Westland* – A Canadian television series (1984–2007) on a broad range of environmental issues, from the UBC Library Digital Collections
* *The Directory of Environmental Websites*
# حکومت وحشت

مراسم اعدام روبسپیر
**حکومت وحشت** (فرانسوی: la Terreur‎) دورانی از انقلاب فرانسه است که در پی تشکیل جمهوری اول فرانسه در آن قتل‌عام‌ها و اعدام‌های در ملأ عام به‌خاطر غیرت انقلابی، احساسات روحانی‌ستیز و اتهامات خیانت توسط کمیته امنیت عمومی انجام شدند.

تاریخ‌دانان دربارهٔ سرآغاز «وحشت» اختلاف نظر دارند. برخی آغاز آن را تنها در ۱۷۹۳ یا در ۵ سپتامبر، ژوئن یا مارس می‌دانند زمانی که دادگاه انقلابی به‌وجود آمد. دیگران زمان کشتار سپتامبر در سال ۱۷۹۲، یا حتی ژوئیه ۱۷۸۹ زمانی که اولین کشتار انقلابی رخ داد را سرآغاز دوران حکومت وحشت می‌دانند.

در نهایت نزدیک به ۴۰ هزار زندانی به اعدام محکوم شدند که نزدیک به نیمی از آن‌ها بدون جلسه دادرسی اعدام شدند یا در انتظار مرگ مردند.

پس از انقلاب فرانسه در ۱۷۸۹ و برقراری رژیم جدید، جدال برای کسب قدرت بین گروه‌های رقیب ادامه یافت. به‌طوری‌که در نخستین روزهای انقلاب، احزاب و گروه‌های سیاسی متعددی با یکدیگر مبارزه می‌کردند که مهم‌ترین آن‌ها عبارت بودند از:

* پادشاهی‌خواهان: که می‌کوشیدند لوئی شانزدهم را همچنان به صورت یک پادشاه حفظ کنند.
* اعتدالیون: که هدف آنان استقرار حکومت مشروطه سلطنتی، مشابه انگلستان، و تدوین قانون اساسی بود.
* ژیروندن‌ها (جمهوری خواهان میانه‌رو): که خواستار برپایی مسالمت‌آمیز حکومت جمهوری و برچیده شدن نظام پادشاهی مطلقه بودند. بیشتر اعضای ژیروندن‌ها از ولایت ژیروند بودند.
* ژاکوبن‌ها (جمهوری خواهان تندرو): که خواستار واژگونی نظام موجود به‌طور خشونت‌بار توسط یک انقلاب و اعلام جمهوری بودند. ژاکوبن‌ها چون در صومعه ژاکوبوس (دومینیکن) واقع در خیابان سن ژاک پاریس گرد هم می‌آمدند، بدین نام مشهور شدند.

تاریخ‌دانان آغاز دوره ترور را ۵ سپتامبر ۱۷۹۳ می‌دانند. ژاکوبن‌های تندرو و انقلابی، به رهبری ماکسیمیلیان روبسپیر، قدرت را به دست گرفتند. این دوره ۱۰ ماه به درازا انجامید. ژاکوبن‌ها، ژیروندن‌ها را از مجلس کنوانسیون بیرون کردند و دو کمیته «نجات ملی» و «امنیت عمومی» را برگزیدند. این دو به‌زودی به قدرت مخوفی بدل شد و مجلس را بازیچه دست خود کرد تا از آن راه، قوانین ظالمانه را تصویب کند. مجمع ملی ۱۷۹۳ قانون مهمی به نام «قانون مظنونات» را به تصویب رساند که طبق آن هر کس مورد سوءظن قرار می‌گرفت تحت تعقیب واقع می‌شد. در دوره ترور، ۲۲ تن از ژیروندن‌های انقلابی در دادگاه‌های انقلاب محاکمه و اعدام شدند و بسیاری از مردان انقلابی دیگر نیز، یکی پس از دیگری به تیغ گیوتین سپرده شدند که ازجملهٔ آن‌ها ژرژ دانتون، رهبر انقلابی و قهرمان دفاع از حقوق طبقات فقیر را باید نام برد.

یکی دیگر از محکومان، لاووازیه، شیمی‌دان پرآوازه بود که برای انجام آزمایش‌های علمی خود تقاضای مهلت نمود ولی یکی از قضات پاسخ داد: «جمهوری انقلابی فرانسه دیگر شیمی‌دان نیاز ندارد». قربانیان کمیته نجات ملی را در حدود ۴۰ هزار نفر برآورد کرده‌اند و روبسپیر از مشهورترین مردان انقلاب و رهبر ژاکوبن‌ها، مظهر و هدایت‌کنندهٔ این ترورها شده بود. یکی از سیاستمدارانی که به‌طور معجزه‌آسا از تیغه گیوتین روبسپیر جان به در برده بود، پیشنهاد کرد روی سنگ قبر او (روبسپیر) این جمله را حک کنند: «ای عابر! بر مرگ من گریه نکن، زیرا اگر من زنده بودم تو مرده بودی».

## نگارخانه

* تیراندازی های دسته جمعی در نانت، 1793
* 9 مهاجر با گیوتین اعدام شدند، 1793
*
*

## مقالات مرتبط

* اولین دوران وحشت سفید
* دوران دوم وحشت سفید

## منابع

* تاریخ ایران و جهان - سال سوم آموزش متوسطه
* کتاب درسی تاریخ ایران و جهان – سال سوم آموزش متوسطه – رشته ادبیات و علوم انسانی
# ضد انقلاب

تصویری از جنگ با ضد انقلاب
یک **ضدانقلاب** کسی است که با یک انقلاب، مخالفت می‌کند، مخصوصاً کسی که سعی می‌کند پس از وقوع یک انقلاب در آن تماماً یا جزئی از آن را برانداخته یا برعکس کند. صفت «ضدانقلابی» مربوط به جنبش‌هایی است که وضعیت امور یا اصول را به وضع پیش از انقلاب می‌خواهد برگرداند.

نتایج ضدانقلاب می‌تواند مثبت یا منفی باشد. این بستگی دارد به ویژگی‌های انقلابی که قرار است برعکس شود. مثلاً پلوتارک موفقیت آگیس و اسپارت باستان در بازگردانی قانون اساسی لیسورگس را ضد انقلابی مثبت می‌دانست. در جریان انقلاب فرانسه ژاکوبین‌ها ضد انقلاب در ورده را شدیداً منفی می‌دیدند.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Counter-revolutionary». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۵ مه ۲۰۱۳.

* alt.revolution.counter resource list
# ۱۸۶۶

|  |  |
| --- | --- |
| **سده:** | سده ۱۸ - **سده ۱۹** - سده ۲۰ |
| **دهه:** | ۱۸۳۰  ۱۸۴۰  ۱۸۵۰  ۱۸۶۰  ۱۸۷۰  ۱۸۸۰  ۱۸۹۰  |
| **سال:** | ۱۸۶۳ ۱۸۶۴ ۱۸۶۵ - **۱۸۶۶** - ۱۸۶۷ ۱۸۶۸ ۱۸۶۹ |

۱۸۶۶ در گاه‌شماری‌های دیگر| گاه‌شماری ایرانی | ۱۲۴۴–۱۲۴۵ |
| گاه‌شماری میلادی | ۱۸۶۶ *MDCCCLXVI* |
| گاه‌شماری اتیوپیایی | ۱۸۵۸–۱۸۵۹ |
| گاه‌شماری ارمنی | ۱۳۱۵ ԹՎ ՌՅԺԵ |
| گاه‌شماری اسلامی | ۱۲۸۲–۱۲۸۳ |
| گاه‌شماری ایگبو | ۸۶۶–۸۶۷ |
| گاه‌شماری آشوری | ۶۶۱۶ |
| گاه‌شماری بربری | ۲۸۱۶ |
| گاه‌شماری بنگالی | ۱۲۷۳ |
| گاه‌شماری بهائی | ۲۲–۲۳ |
| گاه‌شماری بودایی | ۲۴۱۰ |
| گاه‌شماری بیزانسی | ۷۳۷۴–۷۳۷۵ |
| گاه‌شماری جوچه | *نامعلوم* |
| گاه‌شماری چینی | 乙丑年 (چوب گاو نر) ۴۵۶۲ یا ۴۵۰۲     *— تا —* 丙寅年 (آتش ببر) ۴۵۶۳ یا ۴۵۰۳ |
| گاه‌شماری خورشیدی تایلندی | ۲۴۰۹ |
| گاه‌شماری دیسکوردیان | ۳۰۳۲ |
| گاه‌شماری ژاپنی | Keiō ۲ (慶応２年) |
| گاه‌شماری ژولینی | میلادی منهای ۱۲ روز |
| گاه‌شماری سنتی برمه‌ای | ۱۲۲۸ |
| گاه‌شماری عبری | ۵۶۲۶–۵۶۲۷ |
| گاه‌شماری قبطی | ۱۵۸۲–۱۵۸۳ |
| گاه‌شماری کره‌ای | ۴۱۹۹ |
| گاه‌شماری مینگو | ۴۶ پیش از گاه‌شماری جمهوری چین 民前۴۶年 |
| گاه‌شماری هولوسن | ۱۱۸۶۶ |
| گاه‌شماری‌های هندو |  |
|  - *ویکرم سموت* | ۱۹۲۲–۱۹۲۳ |
|  - *شاکا ساموات* | ۱۷۸۸–۱۷۸۹ |
|  - *کالی یوگا* | ۴۹۶۷–۴۹۶۸ |
| از تاریخ پیدایش رم | ۲۶۱۹ |
| سال سلطنت بریتانیا | ۲۹ ویکتوریا ۱ – ۳۰ ویکتوریا ۱ |
| این جعبه: * نمایش
* بحث
* ویرایش
 |

**۱۸۶۶ (میلادی)** هزار و هشتصد و شصت و ششمین سال تقویم میلادی است.

## مناسبت‌ها

* اولین مستعمره نشین انگلیسی به نام تانزویل در استرالیا بنیان گذاشته شد.

## رویدادها

تاسیس ورزش فوتبال

## زادگان

* ۲۹ ژانویه - رومن رولان، نویسندهٔ فرانسوی
* ۱۷ مه - اریک ساتی، آهنگساز فرانسوی
* ۱۱ نوامبر - آنتوان میه، زبان‌شناس فرانسوی
* ۱۲ نوامبر - سون یات سن، سیاستمدار و انقلابی چینی
* ۲۸ نوامبر - هنری بیکن، معمار آمریکایی
* ۱۶ دسامبر - واسیلی کاندینسکی، نقاش روسی
* ۲ فوریه – انریکه سیمونت، نقاش اسپانیایی (د. ۱۹۲۷)
* ۱۴ آوریل – آن سالیوان، معلم آمریکایی (د. ۱۹۳۶)
* ۶ ژوئیه – شارل مانژن، سرباز فرانسوی (د. ۱۹۲۵)
* ۸ اوت – ماتیو هنسون، نویسنده و کاشف آمریکایی (د. ۱۹۵۵)
* ۱۲ اکتبر – رمزی مک‌دونالد، سیاست‌مدار بریتانیایی (د. ۱۹۳۷)
* ۱۲ دسامبر – آلفرد ورنر، شیمی‌دان سوئیسی (د. ۱۹۱۹)

## درگذشتگان

* ۳۱ ژانویه – فریدریش روکرت، شاعر و نویسنده آلمانی (ز. ۱۷۸۸)
* ۲۸ مارس – سولومون فوت، سیاست‌مدار و وکیل آمریکایی (ز. ۱۸۰۲)
* ۲۰ ژوئیه – برنهارت ریمان، ریاضی‌دان آلمانی (ز. ۱۸۲۶)
* ۲۹ مه – وینفیلد اسکات، افسر آمریکایی (ز. ۱۷۸۶)

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «1866». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۶ فوریه ۲۰۱۵.

‎