Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# زندگی دوباره من

| *زندگی دوباره من* |
| --- |
|  |
|  |
| هانگول | 어게인 마이 라이프 |
| لاتین‌نویسی اصلاح‌شده | **Eogein mai raipeu** |
| مک‌کیون–ریشاور | **Ŏgein mai raip'ŭ** |
|  |
| ژانر | فانتزی اکشن |
| سازنده | استودیو اس (برنامه‌ریزی تولید) ویو (سرمایه‌گذاری تولید) |
| بر پایهٔ | *زندگی دوباره من* اثر لی هه نال |
| نویسنده | جِی کیم یول}} |
| کارگردان | هان چول سو کیم یونگ مین |
| بازیگران | لی جون گی لی گیونگ-یونگ کیم جی-اون جونگ سانگ-هون |
| موسیقی | کیم جونگ چون (Philstring) |
| کشور سازنده | کره جنوبی |
| زبان اصلی | کره‌ای |
| شمار قسمت‌ها | ۱۶ |
| تولید |
| تهیه‌کننده‌های اجرایی | لی کوانگ سون هونگ چول مین (CP) |
| تهیه‌کننده‌ها | آن جی هیون شین سانگ یون کیم هیون وو |
| شرکت‌های تولیدکننده | سامهوا نتورکس کراس پیکچرز |
| پخش اولیه |
| شبکهٔ اصلی | اس‌بی‌اس |
| انتشار | ۸ آوریل (۲۰۲۲-04-۰۸) – ۲۸ مه ۲۰۲۲ (۲۰۲۲-05-۲۸) |

زندگی دوبارهٔ من (کره‌ای: 어게인 마이 라이프؛ انگلیسی: Again My Life) یک مجموعهٔ تلویزیونی کره جنوبی سال ۲۰۲۲ با بازی لی جون گی، لی گیونگ-یونگ، کیم جی-اون و جونگ سانگ-هون است. این مجموعه بر پایهٔ یک وب ناول با همین نام و منتشر شده توسط کاکائوپیج است و همچنین به صورت وب‌تون نیز منتشر شده‌است. این مجموعه از ۸ آوریل تا ۲۸ مه ۲۰۲۲، روزهای جمعه و شنبه ساعت ۲۲:۰۰ (کی‌اس‌تی) از اس‌بی‌اس برای ۱۶ قسمت پخش شد. *زندگی دوبارهٔ من* همچنین برای استریم در ویو در مناطق منتخب قابل دسترسی است.

## خلاصهٔ داستان

این مجموعه دربارهٔ یک دادستان جوان است که در حین تلاش برای گیر انداختن یک رئیس جنایتکار قدرتمند، کشته می‌شود، اما به او فرصت دوباره‌ای داده می‌شود تا زندگی جدیدی را برای عدالت آغاز کند.

## بازیگران

### اصلی

* لی جون گی در نقش کیم هی وو
* لی گیونگ-یونگ در نقش جو ته سوب
* کیم جی-اون در نقش کیم هی آه
* جونگ سانگ-هون در نقش لی مین سو

### مکمل

* کیم جه-کیونگ در نقش کیم هان می
* هان دام هی
* کیم دو کیونگ در نقش مون سونگ هوان
* لی جه وو در نقش کانگ مین سوک
* چا جو یونگ در نقش هان جی هیون
* چوی کوانگ ایل در نقش کیم سوک هون
* هونگ بی را در نقش کیم کیو ری
* پارک چول-مین در نقش کیم چان سونگ
* کیم هی-جونگ در نقش لی می اوک
* کیم هیونگ موک در نقش جونگ ایل هیون
* لی کیونگ مین در نقش دادستان سونگ هیوک

### حضور ویژه

* لی سون جه در نقش وو یونگ سو

## منابع

## پیوند به بیرون

* وبگاه رسمی (به کره‌ای)
* *زندگی دوباره من* در کاکائو پیج (به کره‌ای)
* *زندگی دوباره من* در کاکائو وب‌تون (به کره‌ای)
* *زندگی دوباره من* در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)
* *زندگی دوباره من* در هان‌سینما
# یوشیکو ساکورای

| یوشیکو ساکورای |
| --- |
| یوشیکو ساکورای در ماه اوت سال ۲۰۰۳ |
| زادهٔ | ۱۰ اکتبر ۱۹۴۵ ‏(۸۰ سال) هانوی، ویتنام |
| ملیت |  ژاپنی |
| شهروندی | ژاپن |
| محل تحصیل | دانشگاه کیئو دانشگاه هاوایی |
| سال‌های فعالیت | ۱۹۸۰-اکنون |
| شناخته‌شده برای | روزنامه‌نگار مستقل |
| آثار برجسته | مجری برنامه‌های خبری تلویزیون نیپون، نویسندگی |
| تلویزیون | Nippon |
| وبگاه | وبگاه رسمی |

**یوشیکو ساکورای** در ۲۶ اکتبر ۱۹۴۵ در هانوی به دنیا آمد. یوشیکو یک روزنامه‌نگار مستقل در ژاپن است که آغاز به کارش در کریسچن ساینس مانیتور بود. وی برای مدتی طولانی مجری برنامه‌های خبری در تلویزیون نیپون بوده‌است. یوشیکو بومی شهر ناگائوکا (استان نیگاتا) و فارغ‌التحصیل تاریخ در دانشگاه هاوایی است. وی در حال حاضر رئیس مؤسسه پرسش‌های اساسی دولت در ژاپن است.

## کتابشناسی (به زبان ژاپنی)

* 『ちょっと問題!Tokyo国際報道』（講談社, ۱۹۸۵年۱۲月）شابک ‎۴۰۶۲۰۲۵۳۵۳
* 『ライサ・ゴルバチョフ: 鉄道員の娘からファーストレディヘ』（ウルダ・ユルゲンス著, 櫻井よしこ訳. ダイヤモンド社, ۱۹۹۱年۳月）شابک ‎۴۴۷۸۹۴۰۷۳۸
* 『「政治」は誰のものか』（PHP研究所, ۱۹۹۳年۱月）شابک ‎۴۵۶۹۵۳۸۵۴۱
* 『桜井よしこが取材する』（ダイヤモンド社, ۱۹۹۴年۶月）شابک ‎۴۴۷۸۹۴۱۰۴۱

## منابع

## پیوند به بیرون

*
* (ژاپنی) وبگاه رسمی
# ارتش میهنی

| *ارتش میهنی* |
| --- |
| پرچم ارتش میهنی ترکیبی از دو کلمه P و W که مخفف "Polska Walcząca" (جنگ برای لهستان) است. |
| فعال | ۱۴ فوریه ۱۹۴۲–۱۹ ژانویه ۱۹۴۵ |
| کشور | لهستان |
| وفاداری | دولت در تبعید لهستان |
| نقش | نیروی مسلح جنبش مقاومت لهستان و دولت در تبعید لهستان |
| اندازه | ۴۰۰۰۰۰ نفر (۱۹۴۴) |
| نبردها | جنگ جهانی دوم
* قیام ورشو
 |
| فرماندهان |

**ارتش میهنی** (لهستانی: Armia Krajowa, تلفظ لهستانی: [ˈarmʲa kraˈjɔva]، به صورت مخفف: AK) نیروی اصلی جنبش مقاومت لهستان طی جنگ جهانی دوم در لهستان بود. این نیرو در فوریه سال ۱۹۴۲ و بر پایه نیروهای مقاومت زیر زمینی پیشین تشکیل شد. این نیرو وفادار به دولت در تبعید لهستان بود و به عنوان شاخه نظامی جنبش مقاومت لهستان فعالیت می‌کرد.

ارتش میهنی در طی دوران فعالیت خود دست به تخریب مسیرهای ارتباطی، حمله به مواضع نیروها و ترور فرماندهان و مقامات آلمانی می‌زد و در چندین مورد طی سال‌های ۱۹۴۳ و ۱۹۴۴ تهاجم‌های همه‌جانبه‌ای را علیه ورماخت در خاک لهستان صورت داد که یکی از مهم‌ترین و معروفترین آن‌ها، قیام ورشو بود. برآورد می‌شود در سال ۱۹۴۴ این نیرو بین ۲۰۰۰۰۰ تا ۶۰۰۰۰۰ عضو داشت که آن را تبدیل به یکی از بزرگ‌ترین جنبش‌های مقاومت در خاک اروپا طی جنگ جهانی دوم می‌کرد. نهایتاً این نیرو در ۱۹ ژانویه سال ۱۹۴۵ پس از آنکه ارتش سرخ شوروی تمامی خاک لهستان را از اشغال آلمان آزاد کرد، اعلام انحلال کرد.

گزارش‌هایی از یهودی‌ستیزی ارتش میهنی لهستان و کشتار یهودیان توسط این نیرو نقل شده‌است. به هر صورت این مسئله محل بحث است.

 «مسلح شوید»، پوستر ارتش میهنی در قیام ورشو
## منابع
# جیمز ولفنسون

| جیمز وُلفِـنسون |
| --- |
|  |
|  |
| نهمین رئیس بانک جهانی |
| **دوره مسئولیت** ۱ ژوئیه ۱۹۹۵ – ژوئن ۲۰۰۵ |
| پس از | لوئیس تامپسون پرستون |
| پیش از | پال ولفوویتز |
|  |
| اطلاعات شخصی |
| زاده | **جیمز دیوید وُلفِـنسون** ۱ دسامبر ۱۹۳۳ سیدنی، |
| درگذشته | ۲۵ نوامبر ۲۰۲۰ (۸۶ سال) |
| ملیت |  استرالیا |
| پیشه | سیاستمدار |
| وبگاه | www.wolfensohn.com |

**سِرجیمز دیوید وُلفِـنسون** (به انگلیسی: James David Wolfensohn) (زاده ۱ دسامبر ۱۹۳۳ – درگذشته ۲۵ نوامبر ۲۰۲۰)، دارای نشان شوالیهٔ فرماندهِ رتبهٔ امپراتوری بریتانیا (KBE)، نهمین رئیس بانک جهانی از ژوئیه ۱۹۹۵ تا ژوئن ۲۰۰۵ به مدت دو دوره ۵ ساله بوده است.

جیمز در ۱ ژوئیه ۱۹۹۵ رئیس بانک جهانی شد. او توسط هیئت مدیره این بانک از مدیران اجرایی به اتفاق آرا برای یک دوره پنج ساله دیگر در سال ۲۰۰۰ مورد حمایت قرار گرفت. او در طول عمر حرفه‌ای خود به عنوان ریاست بانک جهانی از بیش از ۱۲۰ کشور سراسر جهان بازدید کرد.
وی همچنین به عنوان مشاور در صندوق کسب و کار مردمی خدمت می‌کند.

جیمز ولفنسون به عنوان نماینده کشورش در رشته شمشیربازی در بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۵۶ شرکت داشت.

## جستارهای وابسته

* روسای بانک جهانی

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «James Wolfensohn». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۳ سپتامبر ۲۰۱۳.
# علوم طبیعی

دانش های طبیعی به دنبال آگاه شدن از چگونگی کارکرد جهان و گیتی پیرامون ما هستند، پنج شاخه بزرگ این دانش‌ها عبارتند از : اخترشناسی، فیزیک، شیمی، زمین شناسی و زیست شناسی.
**علوم طبیعی** یا **علوم تجربی** (به انگلیسی: Natural science or Empirical science)، شاخه‌ای از علوم است که وابسته به علوم انسانی است و با توصیف، پیش‌بینی و درک پدیده‌های طبیعی مبتنی بر شواهد تجربی ناشی از مشاهده و آزمایش، سر و کار دارد و در آن، سازوکارهایی مانند داوری همتا و تکرارپذیری یافته‌ها برای اطمینان از اعتبار اکتشافات علمی استفاده می‌شوند.

این علوم، دربردارنده علوم فیزیکی (فیزیک (فیزیک نظری و فیزیک تجربی)، شیمی، اخترشناسی (نظری و رصدی)، زمین‌شناسی به همراه علوم زیستی (پزشکی و زیست‌شناسی) هستند.

## فیزیک تجربی

در دانش فیزیک، فیزیک آزمایشگاهی (یا فیزیک تجربی)، گروهی از رشته‌ها و زمینه‌هاست که موضوع آن‌ها مشاهدهٔ پدیده‌های فیزیکی برای گردآوری داده دربارهٔ جهان است. روش‌ها از زمینه‌ای به زمینهٔ دیگر، ناهمسان هستند و دربردارندهٔ مشاهده‌های ساده‌ای همچون آزمایش کاوندیش تا آزمایش‌های پیچیده‌تر و بزرگ‌تری مانند برخورددهنده‌های هادرونی بزرگ می‌شوند.

## اخترشناسی

**اَختَرشناسی** یا **ستاره‌شناسی** یا **نجوم** به دانش بررسی موقعیت، تغییرات، حرکت و ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی «اشیاء آسمانی» ازجمله ستاره‌ها، سیاره‌ها، دنباله‌دارها، کهکشان‌ها و رویدادهای آسمانی مانند شفق قطبی و تابش زمینهٔ کیهانی گفته می‌شود که منشأ آن‌ها در بیرون از جوّ زمین است. اخترشناسی با رشته‌هایی همچون کیهان‌شناسی، فیزیک، شیمی و فیزیکِ حرکت ارتباط تنگاتنگ دارد. (اگر تنها ستاره‌ها مطالعه شوند به آن *اخترشناسیِ ستاره‌ای* گفته می‌شود)

## زیست‌شناسی

**زیست‌شناسی** یا **بیولوژی** (به انگلیسی: Biology) از علوم طبیعی و دانش مربوط به کاوش دربارهٔ جانداران است. این دانش به بررسی ویژگی‌ها و رفتار جانداران، چگونگی پیدایش گونه‌ها و افراد (کاهش گرایی)، و نیز به بررسی تعامل جانداران با یکدیگر و محیط پیرامونشان می‌پردازد. (زیست‌شناسی دستگاه‌ها) زیست‌شناسی شامل موضوعات گسترده‌ای است که دارای تقسیم‌بندی بسیاری از مباحث و رشته‌های مختلف می‌باشد. از جمله مهم‌ترین موضوعات آن عبارت از پنج اصل به هم وابسته است.

## زمین‌شناسی

زمین‌شناسی یا ژئولوژی (به فرانسوی: géologie، ژئولوژی) دانش پژوهش زمین، مواد سازنده آن، ساختار مواد آن و فرآیندهایی را که بر روی آن کار می‌کنند است. بخش شایانی از زمین‌شناسی، پژوهش بر روی چگونگی تغییر مواد، ساختارها، فرآیندها و اندامگان‌ زمین با گذر زمان است.

## جُستارهای وابسته

* علوم زمین
* علوم کاربردی
* علم کاربردی‌سازی
* علوم بنیادی
* اطلاعات
* دانش

## منابع
# عرض جغرافیایی

|  |
| --- |
|  |
| نقشه زمین |
| طول جغرافیایی (λ) |
| در نقشه بالا طول جغرافیایی،‌ به صورت خطوطی عمودی و خمیده نشان داده‌اند. ولی هر کدام در واقع نیمی از یک دایره بزرگ هستند، با شعاع‌های برابر. |
| عرض جغرافیایی (φ) |
| خطوط عرض جغرافیایی، به صورت خطوطی صاف و افقی نشان‌داده‌شده‌اند. ولی در واقع دایره‌هایی هستند به شعاع‌های متفاوت. |
| خط استوا،‌ زمین را به دو نیمکره شمالی و نیمکره جنوبی تقسیم می‌کند. استوا عرض جغرافیایی صفر است. |  |

**عرض جغرافیایی** (به انگلیسی: Latitude) با نماد (φ (فی)، در دستگاه مختصات جغرافیایی، اشاره به موقعیت شمالی-جنوبی یک نقطهٔ جغرافیایی بر روی کرهٔ زمین است که در نقشه‌نگاری، نقشه‌برداری و جهت‌یابی از آن استفاده می‌شود. این دستگاه، مختصات مکانی را بر اساس فاصله‌اش از خط استوا یا همان مدار (جغرافیا) صفر درجه می‌سنجد. عدد عرض جغرافیایی، زاویه‌ای است میان صفر (بر روی خط استوا) تا ۹۰ درجه در قطب‌ها. (مثبت یا منفی بودن این درجه معمولاً و نه همیشه) برپایهٔ قرارداد، اعداد مثبت نشان‌گر شمالی بودن نقطهٔ مورد نظر است.

زمین یک کره کامل نیست (و گویا در قطب‌ها کمی «تخت» شده‌است) مسافت فیزیکی هر درجه عرض جغرافیایی در همه جا یکی نیست. در استوا این مسافت ۱۱۱٫۳۱۹۵ کیلومتر و در نزدیک قطب‌ها ۱۱۱٫۱۲ کیلومتر است.

مانند طول جغرافیایی، هر درجه عرض جغرافیایی به ۶۰ دقیقه و هر دقیقه نیز به ۶۰ ثانیه بخش می‌شود. البته روش‌های دیگری نیز برای نشان‌دادن این عدد استفاده می‌شود.

مناطق مختلف زمین آفتاب را به‌طور یکسان دریافت نمی‌کنند و این یکی از عوامل اصلی پدید آمدن آب‌وهواهای گوناگون در عرض‌های جغرافیایی مختلف است.

عبارت تصحیح عرض جغرافیایی در دو معنی به‌کار می‌رود: ۱ - تصحیح داده‌های گرانی با عرض جغرافیایی. ۲ - تصحیح شمالی‌ـ جنوبی که بر شدت میدان مغناطیسی اندازه‌گیری‌شده اِعمال می‌شود تا میدان نرمال زمین حذف شود.

## عرض نجومی

زاویهٔ میان امتداد قائم و صفحهٔ استوای آسمان را **عرض نجومی** می‌گویند.

## جستارهای وابسته

* جهت‌یابی

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Latitude». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳ اوت ۲۰۱۶.
# دودمان چین

| دودمان چین 秦 |
| --- |
| ۲۲۱ پ.م.–۲۰۶ پ.م. |
| تقسیمات کشوری دودمان چین |
| وضعیت | فرمانروایی |
| پایتخت | شیان‌یانگ |
| زبان(های) رایج | چینی باستان |
| دین(ها)  | دین مردمی چینی |
| حکومت | پادشاهی مطلقه |
| فرمانروا |   |
|  |
| • ۲۲۱–۲۱۰ پ.م.  | چین شی هوانگ |
| • ۲۱۰–۲۰۷ پ.م.  | چین ار شی |
|  |
| صدراعظم |   |
|  |
| • ۲۲۱–۲۰۸ پ.م.  | لی سی |
| • ۲۰۸–۲۰۷ پ.م.  | جائو گائو |
|  |
| دوره تاریخی | فرمانروایی |
|  |
| • اتحاد چین | ۲۲۱ پ.م. |
| • مرگ چین شی هوانگ | ۲۱۰ پ.م. |
| • تسلیم به لیو بانگ | ۲۰۶ پ.م. |
|  |
| مساحت |
| ۲۲۰ پ.م. | ۲٬۳۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع (۸۹۰٬۰۰۰ مایل مربع) |
| جمعیت |
|  |
| • ۲۱۰ پ.م.  | ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
|  |
| واحد پول | Ban Liang |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **پیشین** | **پسین** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | دودمان ژو |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| هجده پادشاهی |  |
| سلسله هان |  |
| Nanyue |  |

 |

 |
| امروز بخشی از | چین کره شمالی |

**سلسلهٔ چین** (چینی:**秦朝**) همچنین با عنوان دودمان کین، پس از دودمان ژو و پیش از دودمان هان از سال ۲۲۱ تا ۲۰۶ پیش از میلاد در چین فرمان راند. این سلسله تنها دو شاه دارد و کوتاه‌ترین سلسلهٔ تاریخ چین است. یکپارچگی سرزمینی چین در سال ۲۲۱ پیش از میلاد در زمان فرمانروایی چین شی هوانگ رخ داد؛ این پادشاهی تا زمان آخرین امپراتوری در چین یعنی دودمان چینگ ادامه یافت. تائوئیسم و کنفوسیانیسم ادیان غالب مردم در زمان دودمان چین چائو بود. نخست‌وزیر نامدار این امپراتوری لی سی بود.

## جستارهای وابسته

* دودمان هان
* چین شی هوانگ
* عصر دولت‌های جنگ‌طلب

## منابع

* تاریخ چین، شسنو ژان، محمد پارسیپور، نشر علم، ۱۳۷۴
* دودمانهای شاهی چین، مین لوهوئی، نشر امیرکبیر، ۱۳۵۴
# استریت اند ریسینگ تکنالوجی

**استریت اند ریسینگ تکنالوجی** (Street & Racing Technology) معروف به **اس‌آرتی** (SRT) نام یک گروه زیرمجموعه از شرکت کرایسلر است.

اس‌آرتی تولیدکننده خودروهای کورسی و گران‌قیمت اسپرت اما در تیراژ کم است.

## مدل‌های کنونی

| خودرو | قیمت (دلار) در آمریکا در سال ۲۰۱۳ | موتور | صفرتاصد (ثانیه) | تصویر |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| * **داج چلنجر اس‌آرتی-۸ **داج چلنجر اس‌آرتی-۱۰**
 | * $۴۱٬۰۰۰
* ?
 | * موتور ۶٫۴ لیتری کرایسلر V8 392 Hemi با ۴۷۰ اسب بخار
* موتور ۸٫۴ لیتری V10 با ۶۰۰ اسب بخار
 | * 4.5
* ?
 |  |
| **کرایسلر ۳۰۰ اس‌آرتی-۸** | ۴۶٬۰۰۰ | موتور ۶٫۴ لیتری کرایسلر V8 392 Hemi با ۴۷۰ اسب بخار | 4.5 |  |
| **داج چارجر اس‌آرتی-۸** | ۴۵٬۰۰۰ | موتور ۶٫۴ لیتری کرایسلر V8 392 Hemi با ۴۷۰ اسب بخار | 4.6 |  |
| **جیپ گراند چروکی اس‌آرتی-۸** | ۶۴٬۰۰۰ | موتور ۶٫۴ لیتری کرایسلر V8 392 Hemi با ۴۷۰ اسب بخار | 4.8 |  |
| **اس‌آرتی وایپر** | ۱۰۳٬۰۰۰ | موتور ۸٫۴ لیتری کرایسلر وایپر V10 با ۶۴۰ اسب بخار | 3.3 |  |

## منابع

## پیوند به بیرون

* www.drivesrt.com وب‌گاه رسمی
# شیوه معماری شیکاگو

یکی از بناهای شیوه معماری شیکاگو که در ۱۸۹۹ تکمیل شد
ساختمان و انبار باتلر اسکویر ساخته‌شده به شیوهٔ معماری شیکاگو در شهرستان هنپین، مینه‌سوتا.
**شیوه معماری شیکاگو** یا **مکتب معماری شیکاگو** (به انگلیسی: The Chicago School of Architecture) نوعی شیوه معماری است که در بین سال‌های ۱۸۸۰–۱۹۱۰ در آمریکا توسط یک گروه معمار برجسته در شیکاگو رواج یافت.

شهرت این گروه ساختن بناهای مرتفع بود که در جهان تا آن زمان دیده نشده بود.

## روش‌های طراحی، اجرایی و اصول نظری معماران مکتب شیکاگو

- استفاده از اسکلت فولادی برای ساختار کل بنا

- نمایش ساختار بنا در نمای ساختمان

- عدم تقلید از سبک‌های گذشته

- استفاده بسیار اندک از تزئینات

- استفاده از پنجره‌های عریض که کل دهانه بین ستون‌ها را می‌پوشاندند.

از مشاهیر این گروه می‌توان به معماران زیر اشاره کرد:

* لوئیس سالیوان
* دانیل برنهم
* جان روت
* ویلیام لوبارون جنی
* ویلیام هولابرد
* W.B. Mundie

شرکت آدلر و سالیوان شرکت مهم در مکتب شیکاگو محسوب می‌شد. لویی سالیوان معروف‌ترین معمار این سبک، یکی از مدیران این شرکت بود. وی مدتی محدود و به صورت ناتمام در دانشگاه ام ای تی در بوستون و در مدرسهٔ هنرهای زیبای پاریس تحصیل کرد. سالیوان ساختمان‌های بلند مرتبه متعددی در شیکاگو، نیویورک، سنت لوئیس و بوفالو در چارچوب مکتب شیکاگو طراحی نمود. وی برای اولین بار **شعار فرم تابع عملکرد** را که از شعارهای محوری معماری مدرن است، مطرح کرد.
وی از تزئینات به صورت محدود بر روی ساختمان‌های خود استفاده کرد و در این زمینه تحت تأثیر نهضت هنر نو در اروپا بود. ولی در کتاب خود به نام **صحبت‌های کودکستانی** ۱۹۰۱ استفاده از هر گونه تزئینات در ساختمان را رد کرده بود.

برخی مکتب شیکاگو را به دو قسمت متقدم و متاخر تقسیم کرده‌اند.

## منابع

* مبانی و مفاهیم در معماری معاصر غرب، وحید قبادیان، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ۱۳۸۲.
# مردمک

| *مردمک* |
| --- |
| انقباض و انبساط ماهیچه‌های عنبیه منجر به تنگ و گشاد شدن سوراخ مردمک می‌شود. |
| نمودار شماتیک چشم انسان |
| شناسه‌ها |
| MeSH | D011680 |
| TA98 | A15.2.03.028 |
| TA2 | 6754 |
| FMA | 58252 |

**مردمک** (به انگلیسی: Pupil) سوراخی است که در وسط عنبیه چشم قرار دارد. مردمک ورودی مسیر نور به داخل چشم است. در بسیاری از جانوران (حتی تعداد کمی از ماهی‌ها) اندازهٔ مردمک توسط ماهیچه‌های موجود در عنبیه با توجه به شدت نور تنگ و گشاد می‌شود (زمانی که نور زیاد باشد تنگ و زمانی که نور کم باشد گشاد می‌شود). این عمل در اثر تحریک اعصاب پاراسمپاتیک و سمپاتیک صورت می‌گیرد.

شکل مردمک در گونه‌های مختلف جانوران متفاوت است: دایره‌ای، هلالی،...

مردمک به رنگ سیاه دیده می‌شود؛ چرا که تقریباً همهٔ نوری که از آن عبور می‌کند توسط سلول‌های گیرندهٔ شبکیه جذب می‌شود. به هنگام عکاسی از چشم در محیط کم نور، مردمک چشم با سرعت کافی تنگ نمی‌شود؛ به همین دلیل شبکیه که بافتی پر از مویرگ‌های خونی است، به رنگ قرمز دیده می‌شود.

مردمک چشم بز به شکل مستطیل افقی با گوشه‌های محدب است.

## نگارخانه

* عنبیه
* عنبیه گشاد شده در حین معاینه پزشکی

## منابع

* «ویکی‌پدیای فرانسوی». دریافت‌شده در ۱۳ فوریه ۲۰۰۹.
# قوت غالب

غلات
میانگین کیلو کالری / نفر / روز، ۱۹۷۹–۱۹۸۱میانگین کیلو کالری / نفر / روز، ۲۰۰۱–۲۰۰۳با استثنای مناطق جنگ‌زده، مردم جهان کالری روزانه بیشتری مصرف می‌کنند، بدون توجه به ازدیاد جهانی جمعیت.
**خوراک اصلی**، **خوراک عمده**، **غذای اصلی** یا **قوت غالب** (به انگلیسی: Staple food, Food staple)، خوراکی است به میزان قابل توجهی در عموم مردم مصرف می‌شود. خوراک‌های عمده به‌طور معمول، بیشتر نیازهای غذایی بدن را تأمین می‌کنند.

به زبان ساده‌تر در هر منطقه به مادهٔ غذایی که ارزان و فراوان باشد، قوت غالب می‌گویند. خوراک‌های عمده بر اساس محل زندگی افراد گوناگون هستند.

بیشتر انسان‌ها، تنها با مصرف تعداد و میزان محدودی از خوراک‌های عمده، نیازهای انرژی خویش را تأمین می‌کنند.

خوراک‌های عمده شامل سه دستهٔ اصلی مواد آلی ازجمله کربوهیدرات، پروتئین و چربیها هستند. نمونه‌های خوراک عمده محصولات اساسی؛ معمولاً شامل ریشه برخی گیاهان، غلات، حبوبات، و دانه‌های دیگر هستند. خوراک عمده یک جامعه خاص ممکن است اغلب به عنوان رژیم هر روز، یا هر وعده غذایی خورده شود. معمولاً بیشتر غذاهای گیاهی جزء اصلی خوراک‌های عمده هستند این غذاها شامل غلاتی مانند گندم، جو، چاودار، ذرت، برنج، نشاسته یا سبزیجات ریشه‌ای مانند سیب‌زمینی، یام، تارو، و کاساوا هستند.

## نگارخانه

* لوبیا قرمز
* ذرت خوشه‌ای
* کینوآ
* مانیوک
* یم چینی
* تارو

## جستارهای وابسته

* میوه
* غلات

## منابع

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Staple food». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۸ دسامبر ۲۰۱۳.
# خاور دور

**خاور دور** یک منطقه جغرافیایی است که شرقی‌ترین بخش قاره آسیا را دربرمی‌گیرد. در زبان انگیسی (و برابر آن در بسیاری از زبان‌های دیگر) برای اشاره به آسیای شرقی (شامل آسیای شمال شرقی)، آسیای شمالی (شرق دور روسیه) و آسیای جنوب شرقی است. آسیای جنوبی نیز گاهی به دلایل اقتصادی و فرهنگی جزئی از آن محسوب می‌شود.

در دوران مدرن، اصطلاح خاور دور به‌طور گسترده‌ای از کار افتاده و آسیا-اقیانوسیه جایگزین آن شده است، درحالی که اصطلاحات خاورمیانه و **خاور نزدیک**، هنوز هم امروزه معمولاً استفاده می‌شود.

به بیان دیگر **خاور دور** ذاتاً یک واژهٔ اروپامحور است زیرا بخشی از یک پارادایم جغرافیایی است که در آن حتی آسیای غربی نیز «خاور نزدیک» یا «خاورمیانه» نامیده می‌شود و به همین دلیل از اواسط قرن بیستم دیگر رسانه‌های بین‌المللی آن را جایگزین کرده‌اند.

**خاور دور** از سدهٔ ۱۲ وارد ادبیات جغرافیای سیاسی اروپاییان شد با این معنی که خاور دور، دورترین قسمت از سه بخش شرقی است که فراتر از خاور نزدیک و خاورمیانه است. به همین دلیل مردم کشور چین نیز از سدهٔ ۱۹ و اوایل سدهٔ ۲۰ جهان غرب را غرب دور «Tàixī (泰西)» یعنی هر آنچه در غرب جهان عرب قرار دارد نامیدند.

از بعد از دهه ۶۰ میلادی، جمله «آسیای شرق و جنوب شرقی» (به انگلیسی: East and Southeast Asia (ESEA)) در رسانه‌های جمعی جایگزین این اصطلاح شد.

## جستارهای وابسته

* خاور نزدیک
* خاورمیانه

## منابع
# سهره چهچهه‌زن پهلوحنایی

| سهره چهچهه‌زن پهلوحنایی |
| --- |
|  |
| سهره چهچهه‌زن پهلوحنایی، *Poospiza hypocondria* |
| وضعیت حفاظت |
|  کمترین نگرانی  (IUCN 3.1) |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| شاخه: | طنابداران |
| رده: | پرندگان |
| راسته: | گنجشک‌سانان |
| تیره: | فرخنده (پرنده) |
| سرده: | سهره چهچهه‌زن |
| گونه: | P. hypocondria |
| نام دوبخشی |
| Poospiza hypocondria |

**سهره چهچهه‌زن پهلوحنایی** (نام علمی: *Poospiza hypocondria*) نام یک گونه از سرده سهره چهچهه‌زن است.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Rufous-sided warbling finch». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۱ اوت ۲۰۱۴.

## پیوند به بیرون
# مرغابی تندابه

| مرغابی تندابه |
| --- |
|  |
| وضعیت حفاظت |
|  کمترین نگرانی  (IUCN 3.1) |
| رده‌بندی علمی  |
| فرمانرو: | جانوران |
| شاخه: | طنابداران |
| رده: | پرندگان |
| راسته: | غازسانان |
| تیره: | مرغابیان |
| سرده: | *Merganetta* Gould, 1842 |
| گونه: | M. armata |
| نام دوبخشی |
| Merganetta armata Gould, 1842 |
| Subspecies |
| *M. a. colombiana* (Des Murs, 1845) Colombian torrent duck
*M. a. leucogenis* (Tschudi, 1843) Peruvian torrent duck
*M. a. armata* (Gould, 1842) Chilean torrent duck
*M. a. berlepschi* (Hartert, 1909) (disputed)
*M. a. garleppi* (Berlepsch, 1894) (disputed)
*M. a. turneri* (Sclater & Salvin, 1869) (disputed) |
|  |

**مرغابی تندابه** (نام علمی: *Merganetta armata*) عضوی از خانواده مرغابی، غاز و قو است. این تنها عضو از سردهٔ *Merganetta* است. پس از اینکه مجموعه " اردک‌های شاخه‌نشین " که در گذشته به آن اختصاص داده شده بود، منحل شد، زیرا مشخص شد که پیراتبار است، در زیرخانواده عروس‌مرغابیان قرار می‌گیرد.

این گونه با طول ۴۳–۴۶-سانتیمتر (۱۷–۱۸-اینچ) یک زادآور ساکن در رشته‌کوه‌های آند آمریکای جنوبی است که در غارهای کوچک کنار آب و دیگر نقاط پناهگاه لانه‌سازی می‌کند. مانند مرغابی آبی، مناطقی را در رودخانه‌های کوهستانی با جریان تند، معمولاً بالای ۱٬۵۰۰ متر (۴٬۹۰۰ فوت) نگه می‌دارد. این شناگر و غواصی نیرومند حتی در آب‌های سفید است، اما تمایلی به پرواز بیش از مسافت‌های کوتاه ندارد. در هنگام یافتن چندان محتاط نیست.

مرغابی تندابه نر دارای طرح سر و گردن سیاه و سفید و منقار قرمز هستند. در پرواز آنها بالهای تیره با یک آیینه بالی سبز نشان می‌دهند. ماده‌های همه زیرگونه‌ها تا اندازه‌ای کوچک‌تر از نرها هستند. آنها دارای زیرتنه و گلوی نارنجی، با سر و روتنه خاکستری و نوک زردتر هستند. نوجوانان در روتنه خاکستری کم‌رنگ و در پایین مایل به سفید هستند. صدای نر یک سوت تند است، در حالی که صدای ماده یک سوت گلویی‌تر است.

## منابع
# ماموت پشمالو

| ماموت پشمالو محدودهٔ زمانی: پلیستوسن میانه تا هولوسن پیشین ۰٫۴ تا ۰٫۰۰۴ میلیون سال پیش پرکامبرینکامبریناردویسینسیلوریندوونینکربنیفرپرمینتریاسژوراسیککرتاسهپالئوژننئوژن۰ |
| --- |
|  |
| اسکلت یک ماموت پشمالو نر در زیگسدورف |
|  |
| مدل بازسازی‌شده از ماموت پشمالو |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| شاخه: | طنابداران |
| رده: | پستانداران |
| راسته: | فیل‌سانان |
| تیره: | فیلان |
| سرده: | ماموت |
| نام دوبخشی |
| **Mammuthus primigenius** |
|  |
| پراکندگی جهانی ماموت پشمالو (سبز روشن) |

**ماموت پشمالو** (نام علمی: *Mammuthus primigenius*) گونه‌ای فیل منقرض‌شده از سرده ماموت است که از اواسط دور پلیستوسن تا اوایل دور هولوسن زندگی می‌کرد. این جانور به خوبی با اقلیم عصر یخبندان سازگاری یافته بود و این رو توانست پراکندگی گسترده‌ای در زیستگاه‌های اروپا، شمال آسیا و شمال آمریکا داشته باشد. ماموت پشمالو به منظور حفاظت از خود در برابر سرما دارای لایه چربی ضخیم و موهایی بلند بود. نرها در این گونه بین ۲٫۷ تا ۳٫۴ متر ارتفاع و تا حدود ۶ تن وزن داشتند. ماده‌ها کوچک‌تر بودند و بین ۲٫۶ تا ۲٫۹ متر ارتفاع و تا حدود ۴ تن وزن داشتند. ماموت پشمالو آخرین گونه ماموت‌ها بود و حدود ۱۰٫۰۰۰ سال پیش در بیشتر زیستگاه‌هایش منقرض شد اما جمعیت‌های کوچکی از آن تا حدود ۵۶۰۰ سال پیش در جزیره ورانگل و تا حدود ۴۰۰۰ سال پیش در جزیره سنت پاول توانستند به بقای خود ادامه دهند. تغییرات اقلیمی گسترده در کنار شکار شدن توسط انسان‌ها از جمله عواملی بودند که در انقراض ماموت پشمالو نقش داشتند.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Woolly mammoth». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۵ سپتامبر ۲۰۱۴.

## پیوند به بیرون

* اطلاعات مرتبط Mammuthus primigenius در ویکی‌گونه.
* Natural History Museum: "The last of the mammoths" – three-minute video about the extinction of the woolly mammoth, presented by Adrian Lister
* National Geographic: "Mammoth tusk treasure hunt" – two-minute video about mammoth tusk collecting in modern Siberia
# مری الیزابت ماسترانتونیو

| مری الیزابت ماسترانتونیو |
| --- |
|  |
| زادهٔ | ۱۷ نوامبر ۱۹۵۸ (۶۲ سال) |
| ملیت | ایالات متحده آمریکا |
| سال‌های فعالیت | ۱۹۸۲-اکنون |

**مری الیزابت ماسترانتونیو** (انگلیسی: Mary Elizabeth Mastrantonio؛ زادهٔ ۱۷ نوامبر ۱۹۵۸) هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا است. وی از سال ۱۹۸۲ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است.

از فیلم‌هایی که وی در آنها نقش داشته‌است می‌توان به *صورت‌زخمی*، *رنگ پول*، *شن‌های سفید*، *دو بیت*، *سه آرزو*، *رابین هود: شاهزاده دزدان*، *مرد ژانویه* و *کاملاً طوفانی* اشاره کرد.

همچنین او در نقش مادر نیک برکهارت در سریال گریم ایفای نقش کرده‌است.

## اوایل زندگی

مسترانتونیو در حومه شیکاگو، لومبارد، ایلینوی، در خانواده فرانک ا. ماسترانتونیو و مری دومنیکا (خواننده پاگونه)، هر دو ایتالیایی‌تبار زاده شد. پدرش یک کارخانه ریخته‌گری برنز کار می‌کرد. او در پارک اوک، ایلینوی بزرگ شد و در دانشگاه ایلینوی تحصیل کرد. مسترانتونیو تابستان‌ها را در پارک تفریحی Opryland USA کار می‌کرد تا پول دانشگاه را بدست آورد.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Mary Elizabeth Mastrantonio». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳۱ ژوئیه ۲۰۱۴.
* «Mary Elizabeth Mastrantonio». دریافت‌شده در ۳۱ ژوئیه ۲۰۱۴.

## پیوند به بیرون

* مری الیزابت ماسترانتونیو در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)
* فهرست آثار مری الیزابت ماسترانتونیو در موزیک‌برینز
# زبان لادینو

**زبان لادینو** یا **یهودی اسپانیایی** یکی از زبان‌های خانواده زبان‌های رومی برگرفته از اسپانیایی قدیمی می‌باشد. این زبان تحت تاثیر زبان‌های اسپانیولی، عبری و حتی آرامی، عربی و یونانی و لاتین می‌باشد.
این زبان توسط ۱۵۰٬۰۰۰ از یهودیان سفاردی عمدتاً در اسرائیل و اقلیتی در یونان، ترکیه، بوسنی و هرزگوین، کشورهای امریکای لاتین، ایالات متحده، مراکش و اسپانیا صحبت می‌شود. وضعیت این زبان در معرض خطر انقراض می‌باشد و عمده متکلمان این زبان سالخورده می‌باشند.

## پانویس

## جستارهای وابسته

* lad.wikipedia.org, לה בֿיקיפידייה אין גֿודיו־איספאנײל, La Vikipedya en Judeo-Español