# واژه‌نامه شینتو

**واژه‌نامه شینتو** مجموعه‌ای از مهم‌ترین اصطلاحات آیین شینتو است. این واژه‌نامه اصطلاحات کلیدی این آیین را که خواننده تازه‌کار یا علاقه‌مند ممکن است در مطالعه نوشتارهای مربوط به این موضوع با آن‌ها روبه‌رو شود، دربرمی‌گیرد. واژه‌هایی که با ستاره (\*) مشخص شده‌اند، در یکی از نگارخانه‌های تصویری این مقاله با تصویر همراه هستند.

## آ

* آئون* (阿吽?, ت.ت. 'اُم')– در شینتو-بودیسم، *آئون* آوانویسی ژاپنی دو هجای «آ» و «هوم» است که به دیواناگری به صورت अहूँ (هجای *اُم*) نوشته می‌شوند. همچنین ببینید: *نیو (بودیسم)* و *گوزو و مزو*. آئویی ماتسوری* (葵祭?, ت.ت. 'جشن ختمی')– یکی از سه جشنواره سالانه اصلی کیوتو (دو جشنواره دیگر عبارتند از جشنواره دوران‌ها، جیدای ماتسوری، و جشن گیئون). این جشنواره متعلق به دو معبد *کامو* در شمال شهر است: معبد شیموگامو و معبد کامیگامو. این جشنواره را *جشن کامو* نیز می‌نامند و هر سال در ۱۵ مه برگزار می‌شود. آرا-میتاما* (荒魂?, ت.ت. 'روح وحشی')– جنبه خشن و پرخاشگر *میتاما*. *آرا-میتاما* با رنگ‌های سیاه و بنفش و جهت شمال پیوند دارد. *آما-نو-زاکو* در واقع تجسم یافته *آرا-میتاما* سوسانوئو-نو-میکوتو است. آروکی میکو* (歩き巫女?, ت.ت. 'میکوی سرگردان')– میکویی سیار که در خدمت معبد خاصی نیست و در سراسر کشور دوره می‌زند، خدمات موردنیاز را انجام می‌دهد و از صدقات مردم زندگی می‌کند. آزوسا یومی* (梓弓?, ت.ت. 'کمان چوب گیلاس توس')– کمانی مقدس که در برخی مراسم شینتو در ژاپن به کار می‌رود؛ همچنین نوعی کمان موسیقی ژاپنی است که از چوب درخت توس گیلاس ژاپنی (*Betula grossa*) ساخته می‌شود. نواختن *آزوسا یومی* بخشی از برخی مراسم شینتو را تشکیل می‌دهد؛ در ژاپن این باور فراگیر است که صرفاً صدای لرزش زه کمان، ارواح و اجنه شرور را از خانه می‌راند. شورا* (修羅)** – قلمره نیمه‌الهی/آشورا در تناسخ، دومین قلمره برتر در چرخه تناسخ. همچنین رجوع شود به *رینه*.
* آشیهارا نو ناکاتسوکونی* (葦原の中つ国?, ت.ت. 'سرزمین میانی نیزارها')– در آیین شینتو، این اصطلاح به سطحی از هستی اطلاق می‌شود که میان *تاکاماگاهارا* و *یومی* قرار دارد، یعنی قلمرو زندگان. این واژه همچنین به عنوان نامی دیگر برای سرزمین ژاپن به کار رفته‌است. این اصطلاح با *تویوآشیهارا نو ناکاتسوکونی* به جای یکدیگر به کار می‌روند. آکابکو* (赤べこ?, ت.ت. 'گاو قرمز')– اسباب‌بازی گاوی از جنس پاپیه ماشه با سر جنبان به رنگ قرمز؛ نوعی *انگیمونو* و *اومیاگه* (سوغاتی منطقه‌ای در ژاپن) که نمادی از آیزو به‌شمار می‌رود. آکو* (悪?, ت.ت. 'شر')– معنای این واژه به شرّ اخلاقی محدود نمی‌شود و بدبختی، پستی و ناخوشی را نیز دربرمی‌گیرد. آکورو* (悪樓?, ت.ت. 'برج شر')– همچنین با نام‌های *آکوجین*، *کیبی‌نوآنانووَتاری‌نوکامی* و *آناتونوکامی* شناخته می‌شود. آکورو کامیِ بدخواهی است که در *کیکوکی* (روایات دوران امپراتور کیکو)، *نیهون‌شوکی* (تاریخ ژاپن) و *کوجیکی* (گزارش رویدادهای باستانی) از او یاد شده‌است. آکوریو* (悪霊?, ت.ت. 'روح شرور')– روح بدخواه، دیو یا شیطان. آکوریو تایسان* (悪霊退散)** – افسون یا فرمانی برای راندن روح بدخواه، دیو یا شیطان. یکی از نخستین کاربردهای این عبارت در نمایش‌نامه نو دوجوجی (نمایش‌نامه نو) دیده می‌شود.
* آکوما* (悪魔?, ت.ت. 'دیو')– روحی آتشین و بدخواه، دیو یا شیطان. آکومه‌اوگی* (衵扇?, ت.ت. 'بادبزن کموله')– نوعی بادبزن که بانوان اشراف‌زاده دوران هیان هنگام پوشیدن لباس رسمی در دست می‌گرفتند؛ با رنگ‌های درخشان نقاشی شده و دارای منگوله و روبان‌هایی در انتها است. امروزه در آیین شینتو، میکویی که لباس رسمی جشن‌ها را بر تن دارد این بادبزن را در دست می‌گیرد. همچنین ببینید: *هی‌اوگی*. آما* (天?, ت.ت. 'آسمان (ی)')– قلمرو الهی/دوا در تناسخ، بالاترین قلمرو در چرخه تناسخ. آما-نو-اوکی-هاشی* (天之浮橋?, ت.ت. 'پل شناور آسمان')– در آیین شینتو، پلی است که زمین را به تاکاماگاهارا پیوند می‌دهد. **آما-نو-ایواتو** (به ژاپنی: 天岩戸, ت.ت. 'غار سنگی آسمانی') – در آیین شینتو، آما-نو-ایواتو نام غاری است که آماتراسو پس از آنکه اعمال خشونت‌بار سوسانوئو به مرگ یکی از بافندگانش انجامید، بدان پناه برد. بدین ترتیب زمین از نور محروم شد و *مونونوکه‌*های دوزخ آزادانه به سرتاسر زمین‌ها تاختند و آشوب به پا کردند. سرانجام دیگر کامی‌ها او را با نیرنگ از غار بیرون کشیدند و خورشید دوباره به جهان بازگشت.
* **آماتراسو اومیکامی** (به ژاپنی: 天照大神، 天照大御神 یا 天照皇大神, ت.ت. 'الوهیت بزرگ شکوهمند امپراتوری روشنگر آسمان') – الهه خورشید، کامی سرپرست و نیای امپراتور ژاپن در آیین شینتو که در معبد ایسه پرستش می‌شود.
* آماتسو تسومی* (天津罪 / 天つ罪?, ت.ت. 'گناهان آسمانی')– واژه‌ای برای تسومی‌هایی که به طور خاص در برابر آسمان مرتکب می‌شوند. برای نمونه، گناهانی که سوسانوئو-نو-میکوتو در برابر آماتراسو مرتکب شد، از مصادیق *آماتسو تسومی* به‌شمار می‌آیند. مفهوم متناظر با *آماتسو تسومی*، *کونیتسو تسومی* است. آماتسوکامی* (天津神?, ت.ت. 'خدایان آسمانی')– کامی‌هایی از تاکاماگاهارا. آماکودَری* (天降 & 天下り?, ت.ت. 'فرود آسمانی')– موجودی زنده که تجسم یک موجود الهی است؛ اوتار. آماگاتسو* (天児?, ت.ت. 'نوزاد آسمانی')– ببینید: *هوکو*. آمانوجاکو* (天の邪鬼?, ت.ت. 'روح بدخواه آسمانی')– موجودی اونی‌مانند در فولکلور ژاپنی؛ آمانوجاکو توانایی برانگیختن تاریک‌ترین امیال انسان را داشته و می‌تواند او را به ارتکاب اعمال پلید وادارد. شبیه به آمانوزاکو است. همچنین ببینید: *جاکی* و *جاما*. **آمانوزاکو** (به ژاپنی: 天逆毎, ت.ت. 'مخالف آسمان') – الهه‌ای که در *کوجیکی* از او یاد شده؛ بنابر این متن، آمانوزاکو زمانی زاده شد که سوسانوئو *آرا-میتاما*اش را در درون خود انباشته کرد تا اینکه آن را بالا آورد. شبیه به *آمانوجاکو* است.
* آمه نو اوزومه* (天宇受売命 یا 天鈿女命?, ت.ت. 'الهه آسمانی درخشان')– الهه شینتویی سپیده‌دم، شادی، مراقبه، سرور و هنرها، و همسر ساروتاهیکو اوکامی. همچنین ببینید: اوتافوکو. آمه‌نو-نوهوکو* (天沼矛، 天之瓊矛 یا 天瓊戈?, ت.ت. 'نیزه جواهرنشان آسمان')– نیزه‌ای که ایزاناگی و ایزانامی با آن توده زمین اولیه، یعنی *اونوگورو-شیما*، را از دریا برآوردند؛ این نیزه اغلب به صورت *ناگیناتا* تصویر می‌شود. **آماتسو-میکابوشی** (به ژاپنی: 天津甕星, ت.ت. 'ستاره هراس‌انگیز آسمان')، همچنین با نام *آمه‌نوکاگاسه‌اُ* (天香香背男) شناخته می‌شود – در اصل خدایی شینتویی بود که از پیروی از اراده دیگر *آماتسوکامی* سر باز می‌زد. تحت تأثیر بوداگرایی چینی، این خدا با میوکن یکی دانسته شد، یا به عنوان ستاره قطبی یا به عنوان ستاره ناهید، و سپس با خدای همه ستارگان یعنی *آما-نو-می‌ناکا-نوشی* (天之御中主神?, ت.ت. 'سرور الهی میانه آسمان‌ها')
 درآمیخت. در برخی روایات، آماتسو-میکابوشی از خون کاگو-تسوچی زاده شد که ایزاناگی پس از تولد کاگو-تسوچی بر زمین ریخت. آماتسو-میکابوشی در *نیهون شوکی* به اختصار به عنوان کسی که توسط تاکمیکازوچی در جریان فتح سرزمین ایزومو مغلوب شد، ذکر شده‌است.
* آن (شینتو)\** (案?, ت.ت. 'میز'  یا 'سکو')– میز یا سکوی کوچک قابل‌حملی که در مراسم شینتو برای نهادن نذورات بر آن به کار می‌رود. می‌تواند چهار، هشت یا شانزده پایه داشته باشد. آنزن* (安全?, ت.ت. 'امنیت'  یا 'ایمنی')– نوعی *اوماموری* که به طور خاص برای ایمنی، به‌ویژه ایمنی در محیط کار، درخواست می‌شود و اغلب از یک کامی طلب می‌گردد؛ در واقع شرکت‌ها اغلب یک معبد سرپرست اختصاصی دارند تا موجب رونق کسب‌وکارشان شود. آنو-یو* (あの世?, ت.ت. 'آن جهان')– ببینید: *سیشین‌کای*. آیاکاشی (یوکای)* (妖怪?, ت.ت. 'شگفت‌انگیز، غیرعادی، ماورائی، فراطبیعی، استثنائی')– اصطلاحی فراگیر که ارواح، اشباح، پندارها، پیدایش‌های خیالی و توهمات، دیوان، هیولاها، دیوها، شیاطین و هرگونه موجود و جانور ماورائی؛ چه جسمانی و چه غیرجسمانی؛ چه واقعی و چه خیالی را دربرمی‌گیرد؛ *آیاکاشی* اصطلاحی خاص‌تر برای *یوکای‌*هایی است که بر سطح آب پدیدار می‌شوند. همچنین ببینید: *رینکا*، شیرانویی (پدیده نوری)، *جک‌وفانوس* و *آتش سن الموس*.**

## ا

* انجمن معابد شینتو* (神社本庁)** – همچنین با نام انجمن معابد شینتو شناخته می‌شود؛ گروهی که بیشتر معابد شینتوی ژاپن را دربرمی‌گیرد.
* اوزن* (お膳?, ت.ت. 'Great Tray')– سینی چهارپایه سنتی ژاپنی که برای حمل پیشکش‌های خوراکی به کار می‌رود. **اوکونینوشی** (به ژاپنی: 大国主神) – نگاه کنید به دایکوکوتن.
* اونی‌بی* (鬼火)** – نوعی نور شبح‌گونه جوی در افسانه‌های ژاپن؛ بنا بر فولکلور، می‌توانند از آتش‌های برافروخته‌شده توسط اونی تا روح‌هایی که از جسد انسان‌ها و حیوانات برمی‌خیزند باشند. گفته می‌شود اینها مردم کینه‌توز هستند که به آتش تبدیل شده و ظاهر شده‌اند.
* اونی‌گاوارا* (鬼瓦?, ت.ت. 'Oni Tile(s)')– نوعی تزیین بام در معماری ژاپنی. به‌طور کلی کاشی‌های سقف یا مجسمه‌هایی هستند که اونی را به تصویر می‌کشند. پیش از دوره هیان، تزییناتی مشابه با طرح‌های گل و گیاه (*هاناگاوارا*) پیش از اونی‌گاوارا رایج بودند. **بنزایتن** (به ژاپنی: 弁才天، 弁財天، ت.ت. 'استعدادهای خوش‌بخت آسمانی') – در اصل الهه‌ای ودایی به نام سرسوتی، بنزایتن الهه‌ای آمیخته و از اعضای هفت خدای بخت و اقبال است. او همچنین با *ایچیکیشیما-هیمه-نو-میکوتو* (市杵島姫命?, ت.ت. 'الههٔ جزیره پرستش')
 درآمیخته است.
* **ایزاناگی (イザナギ)** – برادر-همسر ایزانامی، ایزاناگی یکی از کامی‌های آفریننده ژاپنی است؛ بر پایه *نیهونگی* و *کوجیکی*، او ژاپن را آفرید و پدر آماتراسو، تسوکویومی و سوسانو است.
* **ایزانامی (イザナミ)** – خواهر-همسر ایزاناگی. او یکی از کامی‌های آفریننده ژاپنی است که بر پایه *نیهونگی* و *کوجیکی* ژاپن را آفرید و سپس هنگام زایش فرزند آخرش، کاگو-تسوچی، که او را زنده سوزاند درگذشت و به دنیای زیرین رفت؛ بدین ترتیب ایزانامی به کامی مرگ تبدیل شد.
* Ebisu* (恵比須، 恵比寿، 夷، 戎)** – کامی فراوانی و رونق که هم در معابد بودایی و هم در پرستشگاه‌های شینتو یافت می‌شود. یکی از هفت خدای بخت و اقبال.
* Eboshi* (烏帽子?, ت.ت. 'کلاه کلاغ (سیاه)')– نوعی کلاه مخروطی که در اصل اشراف و سامورایی‌های دوره هایان می‌پوشیدند. کانوشی آن را به عنوان لباس رسمی در مناسبتی چون جشنواره‌ها و مراسم ازدواج بر سر می‌گذارند. همچنین ببینید: *kanmuri* و *kazaori eboshi*. Eirei* (英霊)** – روح یا شبح سرباز/جنگجویی که در نبرد جان باخته‌است.
* Ema\** (絵馬)** – تخته‌های چوبی کوچکی که زائران پرستشگاه‌های شینتو و معابد بودایی دعاها و آرزوهای خود را بر آن‌ها می‌نویسند.
* Engimono* (縁起物)** – اصطلاحی فراگیر برای انواع تعویذها و طلسم‌های خوش‌یُمن همچون *اوماموری* و *اوفودا*.
* Ichijama* (生邪魔?, ت.ت. 'living evil spirit')– نوعی نفرین از استان اوکیناوا؛ این نفرین نوعی *ایکیریو* است — روحی از شخصی که هنوز زنده است و بدن را ترک می‌کند تا قربانی خود را آزار دهد. یک *ایچیجاما* با بهره‌گیری از عروسک ویژه‌ای به نام *ایچیجاما بوتوکیی* اجرا می‌شود. همچنین ببینید: *اوشی نو کوکو مایری*. Ichijama Butokii* (生邪魔仏?, ت.ت. 'living evil spirit image')– عروسکی که برای اجرای نفرین *ایچیجاما* به کار می‌رود. Ichikishima-hime-no-mikoto* (市杵島姫命)** – ببینید: بنزایتن.
* Ichirei Shikon* (一霊四魂?, ت.ت. 'one spirit, four souls')– دیدگاهی فلسفه در شینتو که بر پایه آن روح آدمی از یک روح کامل به نام *naohi* (直霊) تشکیل شده که با آسمان پیوند دارد و با «شیکون» — یعنی *آرا-میتاما*، *کوشی-میتاما*، *نیگی-میتاما* و *ساکی-میتاما* — در ارتباط است. Ihai* (位牌)** – پلاکارد یا لوحی که برای مشخص کردن جایگاه یک کامی یا نیای درگذشته به کار می‌رود. نام کامی یا نیای درگذشته معمولاً بر روی لوح حک می‌شود. این لوح روح که ریشه در فرهنگ سنتی چینی دارد در بسیاری از کشورهای آسیای شرقی که نیاپرستی در آن‌ها رایج است دیده می‌شود.
* Ikan* (衣冠)** – دست لباس رسمی که اشراف و درباریان دوره هیان می‌پوشیدند. امروزه در شینتو، *کانوشی* در مراسم رسمی جشنواره‌ها این لباس را بر تن می‌کند.
* Ikiryō* (生霊)** – در باور عامیانه، فولکلور و داستان‌های ژاپنی، روحی بی‌جسم است که بدن شخص زنده را ترک می‌کند و سپس دیگران یا مکان‌ها را آزار می‌دهد، گاهی از فاصله‌ای بسیار دور.
* Imi* (忌み?, ت.ت. 'abhorrent')– چیزی که باید از آن پرهیز کرد، به‌ویژه در یک مراسم. همچنین ببینید: *که‌گاره* و *تسومی*. Imikotoba* (忌み言葉?, ت.ت. 'abhorrent words')– واژه‌هایی که در موقعیت‌های خاص باید از آن‌ها پرهیز کرد. **Inari Ōkami\* (稲荷大神)** – کامی شینتویی باروری، برنج، کشاورزی، روباه‌ها، صنعت و کامیابی دنیوی. معابد ایناری را می‌توان با روباه‌های سنگی که آن‌ها را می‌آرایند بازشناخت.
* Ireisai* (慰霊祭?, ت.ت. 'consoling spirits festival')– جشنواره‌ای برای یادبود و آرام‌بخشی به روح‌های کشته‌شدگان جنگ که در معبد یاسوکونی و دیگر معابد ساخته‌شده برای این منظور برگزار می‌شود. Itako/Ichiko* (神巫، 巫子 و 市子)** – شمن‌های زن نابینا از شمال غرب هونشو که به‌مثابه پیوند میان انسان‌ها و کامی عمل می‌کنند و بازتابی از نقش پیشین احتمالی *میکو* در شینتو هستند.
* Iwakura\** (磐座)** – سنگی که کامی برای پرستش به فرود آمدن بر آن دعوت شده‌است. ببینید: *یوریشیرو*.
* O-kome* (御米)** – پیشکش‌های برنج سفید در معابد شینتو و *کامی‌دانا*ی خانگی. همچنین نگاه کنید به *کومه*.
* O-kuizome* (お食い初め?, ت.ت. 'first food')– هنگامی که نوزاد به صد روزگی می‌رسد، خانواده‌های ژاپنی مراسم از شیر گرفتن را جشن می‌گیرند که «اوکوییزومه» نام دارد. این مراسم به سنت، شامل یک وعده غذایی مشترک بزرگ است که مادرشوهر آماده می‌کند. Ō-miki* (御神酒 یا 神酒)** – پیشکش‌های شراب برنج سفید در معابد شینتو و *کامی‌دانا*ی خانگی. اغلب در آیین‌های تطهیر شینتو نوشیده می‌شود. همچنین نگاه کنید به *ساکی*.
* Ō-Nenju* (念珠 یا 数珠)** – رشته‌ای از مهره‌های نیایش که به‌طور رایج در هندوئیسم، جینیسم، سیک‌گرایی، بودیسم و شینتو برای کنش معنوی موسوم به *جاپا* در سانسکریت به کار می‌رود.
* Ō-Nusa* (大幣)** – عصاهای چوبی که در آیین‌ها به کار می‌روند. با *شیده*های بسیار آراسته شده‌اند و در مراسم به چپ و راست تکان داده می‌شوند.
* O-Shichiya* (お七夜?, ت.ت. 'seventh night')– هنگامی که نوزاد به هفت روزگی می‌رسد، خانواده‌ها رسماً نام نوزاد را تعیین می‌کنند. مادر، پدر و پدربزرگ و مادربزرگ اغلب در این فرایند دخیل هستند. Ō-yashiro* (大社)** – همچنین نگاه کنید به *تایشا*.
* Obake* (御化け یا お化け)** – اوباکه؛ شبح یا روح سرگردان.
* Ofuda* (御札 یا お札)** – طلسم‌ها، تعویذها و دعاهای نوشته‌شده روی کاغذ. همچنین نگاه کنید به *اوماموری*.
* Okame* (阿亀)** – که اوتافوکو نیز نامیده می‌شود. نقابی است که چهره زنی با بینی کوتاه و گونه‌های برآمده و گرد را به تصویر می‌کشد.
* Ōmagatoki* (逢魔時 و 大禍時)** – اصطلاحی که به لحظه گرگ‌ومیش اشاره دارد؛ آنگاه که آسمان تاریک می‌شود. اوماگاتوکی زمانی است که *چیمیموریو*، ارواح پلید کوه‌ها و رودخانه‌ها، می‌کوشند در جهان زندگان ظاهر شوند.
* Omamori* (お守り)** – تعویذها و طلسم‌هایی که در معابد و پرستشگاه‌ها برای اهداف خاص — مانند سلامت یا موفقیت در کسب‌وکار — در دسترس هستند.
* Omigoro* (小忌衣?, ت.ت. 'small mourning robes')– ردایی رویین که در مراسم شینتو به تن می‌کنند. Omikuji\** (御御籤 یا 御神籤)** – فال‌هایی که روی نوارهای کاغذی نوشته می‌شوند و اغلب در معابد، پیچیده دور شاخه‌های درختان یافت می‌شوند.
* Oni* (鬼)** – در یک تفسیر، اونی نوعی *یوکای* است، در حالی که تفسیری دیگر آن را موجودی کاملاً جدا از *یوکای* می‌داند (هرچند هر دو هیولاهایی ماورایی هستند). همچنین نگاه کنید به *جیکینینکی* و *گاکی*.
* Oni hitokuchi* (鬼一口)** – اصطلاحی مشابه *کامی‌کاکوشی* و *تنگوکاکوشی* (زیر)، که به ناپدیدشدن یا مرگ مرموز فردی بدون هشدار یا بدون رد و نشان اشاره دارد.
* Oni-wa-Soto! Fuku-wa-Uchi!* (鬼は外! 福は内!?, ت.ت. 'Demons Out! Luck In!')– ورد یا مانترایی برای راندن ارواح پلید، اهریمنان یا دیوانی که بدبیاری می‌آورند تا بخت نیک بتواند بی‌مانع کار کند. Onibabā* (鬼婆)** – زن اونی در افسانه‌های ژاپنی. همچنین نگاه کنید به *کیجو* و *یاما-اوبا*.
* Onmyōdō* (陰陽道?, ت.ت. 'yin-yang way')– جهان‌بینی رمزگرایانه سنتی ژاپنی؛ آمیزه‌ای از علم طبیعی و باطن‌گرایی. **Onmyōji** (به ژاپنی: 陰陽師) – کسی که *اونمیودو* را به کار می‌گیرد.
* Onmyōryō* (陰陽寮)** – دفتر دولتی *اونمیودو* که مسئول نگه‌داشتن زمان و تدوین تقویم بود. این نهاد همچنین فال‌ها و نشانه‌های غیبی را ثبت و تحلیل می‌کرد.
* Onryō* (怨霊?, ت.ت. 'vengeful spirit')– نوعی روح انتقام‌جو. Osechi* (御節?, ت.ت. 'season')– که به نام *اوسچی‌ریوری* (御節料理 یا お節料理) نیز شناخته می‌شود؛ اوسچی سفره سنتی غذاهای سال نوی ژاپنی است. این سنت در دوره هیان (۷۹۴–۱۱۸۵ میلادی) آغاز شد. اوسچی با *جوباکو* (重箱) خود که شبیه جعبه‌های *بنتو* هستند شناخته می‌شود. اوسچی شامل خوراک‌هایی مانند *اوزونی* است. Otafuku* (阿多福)** – نقابی که زنی ژاپنی با لبخند و گونه‌های بزرگ و سرخ را نشان می‌دهد. اوتافوکو به نام آمه‌نواوزومه نیز شناخته می‌شود.
* Ubusunagami* (産土神?, ت.ت. 'خدای زادگاه')– نوعی خدای نگهبان، روح یا خدای محافظ مکانی ویژه در شینتو. واژهٔ *ubusuna-mode* (دیدار از خدای زادگاه خویش) به‌تدریج برای دیدار از زادگاه و معبد بومی رایج شد. همچنین ببینید: *sore* و اوجیگامی. Uchide no kozuchi* (打ち出の小槌)** – چکش جادویی و خوش‌یمن دایکوکوتن که با آن سکه ضرب می‌کند.
* Ujigami* (氏神?, ت.ت. 'خدای قبیله')– خدا یا روح نگهبان مکانی ویژه در شینتو. Ukehi *or* Ukei* (誓占)** – آیینی از آیین‌های طالع‌بینی در شینتو.
* Ukemochi* (保食神?, ت.ت. 'خدای غذای پایدار')– کامی غذا. Ushi no toki mairi* (丑の時参り?, ت.ت. 'زیارت در ساعت گاو')– ساعت ۱:۰۰ تا ۳:۰۰ بامداد؛ معادل ساعت جادوجنبلی. Utsushimi* (現身?, ت.ت. 'جسم موجود')– اصطلاحی برای شکل دیدنی و مادی (یک خدا). Utsushiyo* (現世?, ت.ت. 'جهان موجود')– اصطلاحی برای جهان دیدنی و مادی.**

## ب

* باکه‌مونو* (化け物?, ت.ت. 'موجود دگرگون‌شده')– ظهوری هیولاگونه؛ هیولا یا شبح. اباکه بانبوتسو* (万物?, ت.ت. 'ده هزار چیز')– اصطلاحی برای اشاره به تمامی جهان. بانشو* (万象?, ت.ت. 'ده هزار شکل')– اصطلاحی که همه چیزها را توصیف می‌کند. **[[بتتو|*بتو* (別当?, ت.ت. 'رئیس بخش کنشی')**
]] **– پیش از شینبوتسو بونری، هنگامی که قانون دوره میجی آمیختن شینتو و بودیسم را ممنوع ساخت، *بتو* راهبی بود که مراسم بودایی را در زیارتگاه‌های شینتویی برگزار می‌کرد. بکو یا بتسوگو* (別宮?, ت.ت. 'معبد/زیارتگاه جداگانه')– زیارتگاهی وابسته در کنار *هوندن*، که ممکن است کامی به‌همان اندازه مهم را در خود جای دهد. بودن* (舞殿?, ت.ت. 'تالار رقص')– واژه‌ای دیگر برای *کاگوراِدن*، یعنی آلاچیقی یا سکویی که به اجرای *کاگورا* اختصاص دارد. بورئی* (亡霊?, ت.ت. 'روح درگذشته')– اصطلاحی برای شبح؛ نوعی *یورئی*، اما آن‌که هویت (و کینه‌اش) ناشناخته است. بوساتسو* (菩薩)** – یک بوداسف. اصطلاحی بودایی که اغلب برای ایزدانی با ریشه آمیخته بودایی/شینتویی مانند بنزایتن و *جیزو*، کامی‌هایی مانند هاچیمان، و انسان‌های ایزدانگاری‌شده مانند توکوگاوا ایهیاسو به کار می‌رود.
* بوشیتسوکای* (物質界?, ت.ت. 'جهان مادی')– جهان جسمانی. بوشیدو* (誠?, ت.ت. 'راستی و صداقت')– یکی از فضیلت‌های *بوشیدو*. بوکوسن* (卜占?, ت.ت. 'فال‌بینی، آینه‌بینی، پیشگویی')– عمل فال‌بینی؛ پیش‌بینی یا خبر دادن از رویدادهای آینده. همچنین ببینید *فوتومانی* و *اوکهی*. بون ماتسوری* (盆?, ت.ت. 'جشنواره نذری')– جشنواره‌ای که در حدود ۱۵ ژوئیه برای آرام کردن ارواح درگذشتگان برگزار می‌شود. از نظر نظری جشنواره‌ای بودایی است، اما در عمل جشنواره‌ای نیاکانی و خانوادگی در آیین شینتو به‌شمار می‌رود. بونرئی* (分霊?, ت.ت. 'تقسیم روح')– فرایند تقسیم یک کامی که دو نسخه کامل از اصل پدیدمی‌آورد و یکی از آنها از طریق فرایندی به نام *کانجو* به زیارتگاهی جدید منتقل می‌شود. بونشا* (分社?, ت.ت. 'تقسیم زیارتگاه')– زیارتگاهی که بخشی از شبکه‌ای به سرپرستی زیارتگاهی مشهورتر است و کامی آن از طریق *کانجو* از آنجا منتقل شده‌است. **[[بونشو|*بونشو* (梵鐘?, ت.ت. 'ناقوس معبد بودایی')**
]] **– زنگ‌های بزرگی که در معابد بودایی سراسر ژاپن یافت می‌شوند و برای فراخواندن راهبان به نماز و مشخص کردن دوره‌های زمانی به کار می‌روند. *بونشو* به جای آنکه دارای دق‌الباب درونی باشند، از بیرون با چکش دستی یا تیری معلق بر طناب‌ها کوبیده می‌شوند. همچنین ببینید: *سوزو*، *کاگورا سوزو*، *رین* و *دوتاکو*. **بیشامونتن** – ایزدی آمیخته با ریشه بودایی که از اعضای هفت خدای بخت و اقبال است. او نماد اقتدار است و از رزمندگان حمایت می‌کند.

## ت

* تاتاریگامی* (祟り神)** – ارواح شریر نیرومندی که فاجعه و بدبختی می‌آورند.
* تاتسو* (竜/龍?, ت.ت. 'اژدها')– آفریده‌ای افسانه‌ای که نماد قدرت بزرگ، دانش، رهبری و کامیابی شمرده می‌شود و گفته می‌شود نیرو، بخت و اقبال می‌آورد. تاته* (盾?, ت.ت. 'سپر')– سپر، که گاه به معابد تقدیم می‌شود و نشانگر توانایی یک «کامی» در دفع و پاسداری از تأثیرات منفی است. تاکارابونه* (宝船?, ت.ت. 'کشتی گنج')– کشتی افسانه‌ای که هفت خدای بخت و اقبال در سه روز نخست سال نو با آن در آسمان‌ها سیر می‌کنند. **تاکاماگاهارا** (به ژاپنی: 高天原، ت.ت. 'دشت‌های آسمان بلند') – در آیین شینتو، جایگاه زیستن خدایان آسمانی، یعنی «آماتسوکامی». بر این باور است که این مکان از راه «آما-نو-اوکی-هاشی» به زمین پیوند دارد.
* تاماشی‌ای* (魂)** – روحی در پیکر سزاوار خود که ذهن، دل و روان را دربرمی‌گیرد. وارونه «تاماشی‌ای»، «میتاما» است.
* تاماگاکی* (玉垣?, ت.ت. 'حصار جواهر')– حصاری که زمین مقدس یک معبد را مشخص می‌کند. تاماگوشی\** (玉串?, ت.ت. 'سیخ جواهر')– نوعی پیشکش ساخته‌شده از شاخه درخت «ساکاکی» و نوارهایی از کاغذ، ابریشم یا پنبه. تامایا* (霊屋?, ت.ت. 'خانه روح')– محرابی که در پرستش نیاکان به سبک شینتو بهره‌گرفته می‌شود و به یاد و خاطره درگذشتگان اختصاص دارد. این محراب معمولاً آینه‌ای نمادین برای روح‌های درگذشتگان یا لوحی با نام‌های آنان دارد و نه‌تنها برای خویشاوندان خونی، بلکه برای بزرگ‌داشت اعضای ارزشمند غیرخانوادگی نیز بهره‌گرفته می‌شود. تانزاکو* (短冊)** – نوار کوچکی از کاغذ که آرزوها بر آن نوشته می‌شود و در جشن تاناباتا به بامبو یا درختان دیگر آویزان می‌شود.
* تانوکی* (狸)** – پستانداری بومی ژاپن (و آسیا، به‌عنوان زیرگونه‌ای از سگ راکونی آسیایی) که از روزگار باستان بخشی از فرهنگ و فولکلور ژاپنی بوده‌است. در فولکلور به شیطنت و شادابی، استادی در تغییر هیئت و علاقه به «ساکی» شهرت دارد. همچنین به‌عنوان حیوانی هنری در ژاپن شناخته می‌شود و در اشکال گوناگون هنر مدرن و سنتی جلوه‌گر می‌شود.
* تایشا* (大社?, ت.ت. 'معبد بزرگ')– اصطلاحی که معمولاً به‌عنوان بخشی از نام رسمی یک معبد بهره‌گرفته می‌شود؛ نظیر ایزومو-تایشا. تایشا-زوکوری* (大社造?, ت.ت. 'معماری معبد بزرگ')– کهن‌ترین سبک معماری معبد که برای نمونه در ایزومو-تایشا بهره‌گرفته شده‌است. تایکو* (太鼓?, ت.ت. 'طبل بزرگ')– اصطلاحی برای طیف گسترده‌ای از طبل‌های کوبه‌ای ژاپنی. طبل تایکو در طول سده‌ها بخشی جدایی‌ناپذیر از آیین‌های دینی شینتو و بودایی و فولکلور ژاپنی بوده‌است. تِرو تِرو بوزو* (照る照る坊主)** – عروسک سنتی دست‌ساز کوچکی از کاغذ یا پارچه سفید که کشاورزان ژاپنی آن را با نخ از پنجره آویزان می‌کردند. این طلسم گمان می‌رود نیروی جادویی برای آوردن آب‌وهوای خوب و پیشگیری از باران دارد.
* Hyōi* (憑依?, ت.ت. 'تسخیر')– تسخیر، به‌ویژه تسخیر توسط روحی یا کامی. تسوئینا* (追儺)** – نوعی آیین جن‌گیری که به‌ویژه هنگام تشییع جنازه توسط «هوسوشی» انجام می‌شود تا «یوکای» های گوشت‌خوار و دزد جنازه را از پیکر مدفون دور کند. «تسوئینا» در ریشه‌های خود با «ستسوبون» در آیین‌های نوئو|en=Nuo folk religion از چین پیوند دارد.
* تسورو* (鶴?, ت.ت. 'درنا')– گونه‌ای پرنده بومی ژاپن که بخشی از فرهنگ ژاپنی است. تسوروشی-بینا** (吊るし雛/つるし雛?, ت.ت. 'عروسک‌های آویزان')– رشته‌هایی از عروسک‌های آویزان و انواع نمادهای نیک‌فال (درناها، لاک‌پشت‌ها و غیره) که آرایه‌ای سنتی همچون آویزه متحرک برای جشن هیناماتسوری هستند. همچنین به نام‌های **ساگِمون** (さげもん?, ت.ت. '«چیز آویزان»')**
، **ساگاریمونو** (さがりもの?, ت.ت. '«چیز آویزان»')
، **تسوروشی کازاری** (つるしかざり?, ت.ت. '«آرایه/حلقه آویزان»')
 و **کاسافوکو** (傘福?, ت.ت. '«چتر [بخت و اقبال]»')
 نیز شناخته می‌شوند.
* تسوکوبای* (蹲踞)** – آبدستانه|en=Chōzubachi که در ورودی مکان مقدسی قرار می‌گیرد تا بازدیدکنندگان با شستن دست‌ها و کُپ کردن دهان خود را تطهیر کنند.
* تسوکوموگامی* (付喪神)** – «یوکای» هایی که از ابزارهایی پدید می‌آیند که «کامی» یا روحی یافته‌اند. بر پایه «ایسه مونوگاتاری شو»، نظریه‌ای برگرفته از «اونمیوکی» (陰陽記) وجود دارد که بر اساس آن روباه‌ها و تانوکی‌ها و دیگر موجوداتی که صد سال زیسته و هیئت دگرگون کرده‌اند، تسوکوموگامی شمرده می‌شوند.
* تسوکویومی-نو-میکوتو* (月読命 / 月読尊?, ت.ت. 'خواننده ماه')– «کامی» ماه، پسر ایزاناگی، برادر کوچک‌تر آماتراسو اوکامی و برادر بزرگ‌تر سوسانو-نو-میکوتو. تسوکیمی* (月見?, ت.ت. 'تماشای ماه')– جشنواره‌ای به افتخار ماه پاییزی. جشن ماه کامل معمولاً در پانزدهمین روز از ماه هشتم تقویم سنتی ژاپنی برگزار می‌شود؛ ماه در حال کمال در سیزدهمین روز از ماه نهم جشن گرفته می‌شود. تسومائیری *یا* تسومائیری-زوکوری* (妻入 یا 妻入造?, ت.ت. 'ساختار زوجین')– سبکی از ساخت‌وساز که در آن ورودی اصلی ساختمان در سمتی قرار دارد که عمود بر لبه بام (سمت شیروانی) است. تسومی* (罪?, ت.ت. 'گناه')– تخلفی که در برابر قواعد حقوقی، اجتماعی، اخلاقی یا دینی سر می‌زند. بیشتر در معنای دینی و اخلاقی بهره‌گرفته می‌شود. همچنین نگاه کنید به «آماتسو تسومی»، «کونیتسو تسومی»، «ایمی» و «که‌گاره». تمیزویا\** (手水舎)** – آب‌نمایی نزدیک ورودی معبد شینتو یا معبد بودایی که نمازگزاران پیش از عبادت دست‌ها و دهانشان را با آن می‌شویند.
* تِنجین* (天神?, ت.ت. 'خدای آسمان')– ایزدانگاری سوگاوارا نو میچیزانه (۸۴۵–۹۰۳). تِنجین در آغاز به‌عنوان «کامی» آب‌وهوا پرستش می‌شد و سپس به خدای حامی علم، دانش‌پژوهی، یادگیری، آموزش و روشنفکران بدل شد. تِنچی* (天地?, ت.ت. 'آسمان و زمین')– اصطلاحی که به پیوند میان اضداد اشاره دارد. تِندو* (天堂?, ت.ت. 'تالار آسمانی')– بهشت، نه چندان دور از مفهوم نیروانا. همچنین به نام «تِنگوکو» شناخته می‌شود. تِنسِی/تِنشو* (転生)** – تناسخ.
* تِنشی* (天使?, ت.ت. 'پیامبر آسمانی')– «تِنین» پیام‌آور. تِنکان* (天冠?, ت.ت. 'تاج آسمانی')– طرح تاجی از ملیله‌کاری زرین که بودا و موجودات آسمانی چون «تِنیو» می‌پوشیدند. همچنین شاهزاده‌خانم‌های امپراتوری در دوره هی‌آن آن را می‌پوشیدند و اکنون «میکو» در مناسبت‌های رسمی مانند جشن‌واره‌ها آن را بر سر می‌گذارند. تِنگو* (天狗)** – نوعی آفریده افسانه‌ای در دین عامیانه ژاپنی که از گونه «یوکای» یا «کامی» شمرده می‌شود. در آغاز گمان می‌رفت تِنگوها هیئت پرندگان شکاری داشته باشند و به‌طور سنتی با ویژگی‌های انسانی و پرنده‌وار تصویر می‌شوند.
* تِنگو-کاکوشی* (天狗隠し)** – اصطلاحی برای اشاره به ناپدید شدن یا مرگ مرموز کسی که یک «تِنگوی» خشمگین او را ربوده‌است.
* تِنه* (纏衣?, ت.ت. 'جامه پوشیده یا جامه آسمانی')– مشابه «هاگورومو». تِنین* (天人?, ت.ت. 'انسان آسمانی')– موجوداتی الهی در آیین شینتو و بوداگرایی ژاپنی که به فرشتگان، پریان یا پری‌های غربی شباهت دارند. تِنیو* (天女?, ت.ت. 'زن آسمانی')– «تِنین» مؤنث. توتسوکا-نو-تسوروگی* (十拳剣)** – هر شمشیری که به اندازه ده پهنای دست باشد. در اسطوره‌شناسی ژاپنی، خدایان بسیاری چنین شمشیری دارند.
* تورو* (灯籠)** – فانوسی در معبد شینتو یا معبد بودایی.
* توری-نو-ایچی* (酉の市?, ت.ت. 'بازار خروس')– جشنواره‌ای در ماه نوامبر. توریی* (鳥居)** – دروازه شینتویی در ورودی یک منطقه مقدس که معمولاً معبد است. همچنین نماد آیین شینتو به‌شمار می‌رود.
* توسو* (屠蘇)** – ساکی دارویی ادویه‌دار که به‌طور سنتی در جشن‌های سال نو در ژاپن نوشیده می‌شود.
* توشیدانا* (年棚?, ت.ت. 'قفسه/محراب سال')– محرابی که ویژه سال نو است و برای بزرگ‌داشت «توشیگامی» (در پایین) بهره‌گرفته می‌شود. پیشکش‌ها شامل کیک‌های گرد برنج کوبیده، بطری‌های «ساکی»، خرمالو، نارنگی و غیره است. همچنین نگاه کنید به «کامیدانا» (در بالا). **توشیگامی** – «کامی» چرخه سال.
* توکاتسو جیگوکو* (等活地獄?, ت.ت. 'دوزخ احیا')– نخستین و کم‌عمق‌ترین لایه «جیگوکو» که گناهکارانِ مرتکب قتل به آن فرستاده می‌شوند. تِی* (悌?, ت.ت. 'برادری')– یکی از فضیلت‌های بوشیدو.**

## ج

* جاکی* (邪鬼?, ت.ت. 'ارواح شرور')– موجودی شبیه به *اونی* در فولکلور ژاپنی که گفته می‌شود می‌تواند تاریک‌ترین امیال درونی انسان را برانگیزاند. شبیه به *آمانوجاکو* است. جاما* (邪魔?, ت.ت. 'دیوهای شرور')– دیو یا شیطان تباهی، مانعی در برابر تمرین پاکی در شینتو و دستیابی به روشن‌بینی در بودیسم. جشن گیئون* (祇園祭)** – یکی از سه جشنواره سالانه اصلی برگزارشده در کیوتوی ژاپن (دو جشنواره دیگر عبارتند از آئویی ماتسوری و جشن جیدای). جشن گیئون یکی از بزرگ‌ترین جشنواره‌های ژاپن برای پاکیزگی و آرام‌سازی موجوداتی است که پدیدآورنده بیماری به‌شمار می‌روند. این جشن در ۱۷ و ۲۴ ژوئیه برگزار می‌شود.
* **جواهرات کشند** – «کانجو» و «مانجو»؛ دو گوهر جادویی که «کامی» دریا، واتاتسومی یا ریوجین، با آن‌ها کشند دریا را مهار می‌کرد.
* جوئه* (浄衣?, ت.ت. 'جامه‌های پاک')– لباس رسمی رویین که *کانوشی* در طول مراسم دینی می‌پوشد؛ نوعی *کاریگینو* ابریشمی. جوتو* (上棟?, «بالا بردن تیرریج»)– مراسم شینتویی که هنگام نصب تیر اصلی سازنده تیرریج بام برگزار می‌شود. جون‌پای* (巡拝?, ت.ت. 'مسیر گشت‌وگذار')– رسم بازدید از یک رشته ثابت از ۳۳ یا ۸۸ معبد شینتو، معبد بودایی، یا ترکیبی از هر دو. جون‌ری* (巡礼?, ت.ت. 'آداب گشت‌وگذار')– اصطلاحی که بیشتر برای یکی از دو نوع عمده سفر زیارتی در ژاپن بهره‌گیری می‌شود؛ این سفرها بر پایه آیین بودا یا شینتو انجام می‌گیرند. این زیارت‌ها می‌توانند به شکل بازدید از گروهی از معابد بودایی، معابد شینتو، یا دیگر مکان‌های مقدس، به ترتیبی مشخص و اغلب در مسیری دایره‌ای شامل ۳۳ یا ۸۸ مکان، انجام پذیرند. جیچین‌سای* (地鎮祭?, ت.ت. 'مراسم آرام‌سازی زمین')– مراسمی که کاهن شینتو پیش از آغاز ساخت‌وساز، به نمایندگی از صاحبان ملک و کارگران، در محل برگزار می‌کند تا ارواح محلی را آرام و راضی سازد. جیدای ماتسوری* (時代祭?, به معنای تحت‌اللفظی «جشن دوران‌ها»)– یکی از سه جشن سالانه اصلی کیوتو در ژاپن (دو جشن دیگر آئویی ماتسوری و جشن گیئون هستند). این جشن هر سال در ۲۲ اکتبر برگزار می‌شود. جیسی (بوشیدو)* (自制?, ت.ت. 'خویشتن‌داری')– یکی از فضایل بوشیدو. جیشا* (寺社)** – معبد نگهبان یک معبد بودایی. همچنین ببینید *چینجوشا* (بالاتر) و *جینجا-بوکاکو*.
* جیکینینکی* (食人鬼?, ت.ت. 'روح آدم‌خوار')– در بودیسم ژاپنی، جیکینینکی‌ها ارواح افراد آزمند، خودپرست یا بی‌تقوا هستند که پس از مرگ نفرین شده‌اند تا جسد انسان‌ها را بیابند و بخورند. همچنین ببینید *گاکی*. جیگوکو* (地獄?, ت.ت. 'زندان زمینی')– نسخه شینتویی-بودایی دوزخ (نام ژاپنی برای *دیو*). همانند نه حلقه دوزخ در دوزخ دانته, *جیگوکو* هشت طبقه دارد. جین (بوشیدو)* (仁?, ت.ت. 'نیک‌خواهی')– یکی از فضایل بوشیدو. جینجا-بوکاکو* (神社)** – معابد شینتو و بودایی، به‌ویژه مجموعه‌ای که معبد شینتو و بودایی در آن ادغام شده‌اند.
* جینجا-شینتو* (神社神道)** – در اصل مترادف شینتوی دولتی (کوکا شینتو، در پایین) بود؛ امروزه اصطلاحی است که متخصصان آن را مسئله‌دار می‌دانند. در کاربرد برای شینتوی پس از جنگ، به باورها و آداب مرتبط با معابد، به‌ویژه معابد وابسته به انجمن معابد شینتو، اطلاق می‌شود.
* جینجا-فوکوشی* (神社福祉)** – نوعی بازسازی غیررسمی و غیرقانونی معبد ادغام‌شده. به *جینجا-گاپپی* مراجعه شود.
* جینجا-فوکیو* (神社復旧)** – معکوس شدن سیاست *جینجا گاپپی* دوره میجی. نباید با *جینجا فوکوشی* اشتباه گرفته شود.
* جینجا-کایکان* (神社会館)** – ساختمانی شبیه به هتل در درون معابد بزرگ که برای مراسم ازدواج بهره‌گیری می‌شود.
* جینجا-گاپپی* (神社合併)** – سیاستی که در اوایل دهه ۱۹۰۰ میلادی آغاز شد و طی آن نیمی از معابد با بقیه ادغام شده و از میان رفتند.
* جینجا\** (神社)** – رایج‌ترین نام عمومی برای معبد شینتو.
* جینگو* (神宮?, ت.ت. 'کاخ/معبد الهی')– معبدی که یکی از اعضای خاندان امپراتوری را به خود اختصاص داده‌است؛ مانند معبد میجی (میجی جینگو) که ارواح ایزدشده امپراتور میجی و امپراتریس شوکن را در بر می‌گیرد. جینگو-جی* (神宮寺)** – معبدی بودایی که وجودش قرار است به روح *کامی‌ای* که معبد شینتو در کنارش قرار دارد یاری رساند.
* جینگیکان* (神祇官?, ت.ت. 'اداره دولتی ارواح سرزمین الهی')– در نظام *ریتسوریو*، بخشی از دستگاه حکومتی که مسئول برگزاری جشن‌ها بود.**

## چ

* چی* (氣 یا 気)** – نیرویی حیاتی که بخشی از هر موجود زنده را تشکیل می‌دهد. همچنین نگاه کنید به هاکو.
* Chi* (智?, ت.ت. 'خرد، دانش، هوش')– یکی از فضیلت‌های بوشیدو. Chigi\** (千木?, ت.ت. 'هزار تیر (چوبی)')– تزئینات دوشاخه‌ای که معمولاً در انتهای شیروانی معابد شینتو دیده می‌شوند. Chihara* (襅، 千早?, ت.ت. 'ردای پرداخت‌کننده')– نوعی ردای تشریفاتی با دامن بلند سفید که میکو در برخی مراسم شینتو می‌پوشد؛ مشابه ردای رویین «جوئه» که کانوشی‌ها بر تن می‌کنند. Chikushō* (畜生?, ت.ت. 'جانور/دام')– قلمرو میرای حیوانی در تناسخ، سومین قلمرو از پایین در چرخه تناسخ. همچنین نگاه کنید به «رینه». Chinju* (鎮社?, ت.ت. 'معبد حافظ پادگان')– کامی نگهبان یا معبد حامی یک منطقه یا معبد بودایی خاص؛ همچنین نگاه کنید به «چینجوشا». Chinjusha\** (鎮守社?, ت.ت. 'معبد نگهبان پادگان')– معبد کوچکی که به کامی نگهبان یک منطقه یا ساختمان اختصاص دارد (همچنین نگاه کنید به «چینجو»). Chinkon* (鎮魂?, ت.ت. 'آرام‌کردن ارواح')– آیینی شینتویی که برای تبدیل «آرامیتاما» به «نیگیمیتاما»، فرونشاندن ارواح بدخواه، پیشگیری از بدبختی و کاهش هراس از رویدادها و شرایطی که به شکل دیگری قابل توضیح نیستند، برگزار می‌شود؛ یعنی «آرامیتاما» هایی که به دلیل نداشتن نیایش کافی به مقام ایزدی نرسیدند یا پس از کاهش پرستندگان مقام خود را از دست دادند، به «یوکای» تبدیل شدند. همچنین نگاه کنید به سگاکی. Chinkonsei* (鎮魂祭?, ت.ت. 'مراسم آرام‌کردن ارواح'  یا 'آمرزانه')– ماتسوری (جشنواره‌ای) شینتویی که برای تبدیل «آرامیتاما» به «نیگیمیتاما»، فرونشاندن ارواح بدخواه، پیشگیری از بدبختی و کاهش هراس از رویدادها و شرایط غیرقابل توضیح برگزار می‌شود. Chitose ame* (千歳飴?, ت.ت. 'آب‌نبات هزارساله')– چوب‌های بلند و باریک آب‌نباتی سفید و قرمز که نماد رشد سالم و درازعمری هستند و در جشن‌های کودکان، به‌ویژه در شیچی-گو-سان، فروخته می‌شوند. آب‌نبات چیتوسه آمه در کیسه‌ای با نقش درنا و لاک‌پشت — که در ژاپن نماد عمر طولانی هستند — عرضه می‌شود. این آب‌نبات در کاغذ برنجی نازک، شفاف و خوراکی پیچیده می‌شود که شبیه پلاستیک به نظر می‌رسد. Chōchin* (提灯?, ت.ت. 'فانوس دستی')– فانوس‌های کاغذی که همواره در جشن‌های شینتو حضور دارند. Chōchō* (蝶?, ت.ت. 'پروانه')– پروانه‌های بومی ژاپن و فرهنگ ژاپنی. پروانه (چوچو) همچنین در میان «انگیمونو» (بالاتر) جای دارد. پروانه نشانه‌ای خوش‌یمن به‌شمار می‌رود، به‌ویژه اگر به‌صورت جفت دیده شود؛ اگر نمادی دو پروانه را در حال رقص پیرامون هم نشان دهد، نماد خوشبختی زناشویی است. Chōzubachi* (手水鉢?, ت.ت. 'لگن سفالین دست‌شویی')– معمولاً از سنگ ساخته می‌شود؛ ظرفی آب‌دار است که در معابد، مقدسگاه‌ها و باغ‌های ژاپنی برای شستشوی دست‌ها به کار می‌رود؛ همچنین نگاه کنید به «چوزویا». Chōzuya* (手水舎?, ت.ت. 'سایبان دست‌شویی')– سایبانی شینتویی برای آیین تطهیر آبی. در این سایبان لگن بزرگی پر از آب به نام «چوزو-باچی» قرار دارد. Chūgi* (忠義?, ت.ت. 'وظیفه و وفاداری')– یکی از فضیلت‌های بوشیدو.**

## د

* **دانشگاه کوگاکان (皇学館大学)** – دانشگاهی واقع در نزدیکی معبد ایسه که یکی از دو دانشگاه مجاز به آموزش کاهنان شینتو است.
* دایجوسای* (大嘗祭?, ت.ت. 'جشن طعم‌های بزرگ')– آیینی که آغاز دوره فرمانروایی یک امپراتور را نشان می‌دهد و در آن امپراتور نخستین میوه‌های فصل را به نیاکان خود از جمله آماتراسو تقدیم می‌کند. دایشونتسو جیگوکو* (大焦熱地獄?, ت.ت. 'دوزخ سوختن بزرگ')– هفتمین طبقه از *جیگوکو*. گناهکارانی که مرتکب قتل (حتی کشتن موجودات کوچکی همچون حشرات)، دزدی، انحطاط، مستی، دروغ، کفرگویی و تجاوز شده‌اند به اینجا فرستاده می‌شوند. **دایکوکوتن** (به ژاپنی: 大黒天, ت.ت. 'آسمان‌های بزرگ سیاه') – خدایی تلفیقی که بخشی از هفت خدای بخت و اقبال است و از درهم‌آمیختگی ماهاکالا و اوکونینوشی پدید آمده‌است.
* دایکیوکان جیگوکو* (大叫喚地獄?, ت.ت. 'دوزخ فریادهای بزرگ')– پنجمین طبقه از *جیگوکو*؛ گناهکارانی که مرتکب قتل (حتی کشتن موجودات کوچکی همچون حشرات)، دزدی، انحطاط، مستی و دروغ شده‌اند به اینجا فرستاده می‌شوند. دندن دایکو* (でんでん太鼓)** – طبل دستی ژاپنی از نوع طبل گلوله‌ای که در آیین‌های شینتو-بودایی بهره گرفته می‌شود.
* دوتاکو* (銅鐸?, ت.ت. 'زنگ مسی')– زنگ‌های بزرگ برنزی ژاپنی که از برنز نسبتاً نازک ریخته‌گری شده و آراستگی فراوانی دارند. همچنین نگاه کنید به *بونشو*، *رین* و *سوزو*. **دوجین** (به ژاپنی: 土神, ت.ت. 'خدای زمین') – نام دیگری برای هر ایزد زمین در آیین شینتو.
* دوسوجین* (道祖神?, ت.ت. 'خدایان نگهبان سفر')– گروهی از ایزدان آستانه‌ای *کامی* و خدایان بودایی که نگهبان جاده‌ها، مرزها، سرحدات و دیگر مکان‌های گذار هستند.**

## ر

* **رایجین (雷神)** – کامی آذرخش و برق که برادر فوجین است؛ گفته می‌شود هر دو از فرزندان ایزاناگی و ایزانامی هستند.
* Rakan* (羅漢)** – یک ارهات، قدیس بودایی.
* Rei* (礼?, ت.ت. 'etiquette')– یکی از فضیلت‌های بوشیدو. Rei* (霊?, ت.ت. 'spirit')– روح یا جان. Reibai* (霊媒)** – کسی که توانایی حس‌کردن حضور ارواح و پدیده‌های ماورای طبیعی را دارد.
* Reikai* (霊界?, ت.ت. 'spirit world')– به «سیشین‌کای» مراجعه شود. Reikan* (霊感?, ت.ت. 'spirit sense')– توانایی حس‌کردن حضور ارواح و پدیده‌های ماورای طبیعی. Reiki* (霊鬼)** – روح یا جان کسی یا چیزی که مرده‌است، به‌ویژه با ماهیتی بدخواهانه.
* Reikon* (霊魂)** – روح یا جان یک انسان، معمولاً کسی که تازه درگذشته است.
* Reinōryoku* (霊能力?, ت.ت. 'Spirit Sensing Prowess')– توانایی حس‌کردن حضور ارواح و پدیده‌های ماورای طبیعی؛ اصطلاح ژاپنی برای افراد دارای قدرت روحانی *Reinōsha* (霊能者?, ت.ت. 'Spiritual Ability Person')**
 است.
* Reizan* (霊山?, ت.ت. 'Spirit Mountain')– کوهی مقدس. Rin* (鈴)** – نوعی زنگوله ایستاده یا زنگوله استراحت.
* Rinne* (輪廻)** – مفهوم تناسخ؛ چرخه بی‌آغاز تولد دوباره از درون شش حوزه تناسخ، هستی دنیوی و مردن دوباره. (همچنین ببینید: سامسارا (بودیسم).)
* Ryōbu Shintō* (両部神道)** – همچنین «شینگون شینتو» نیز نامیده می‌شود؛ در دین ژاپنی، مکتب التقاطی‌ای که شینتو را با آموزه‌های فرقه شینگون بودیسم درمی‌آمیخت. این مکتب در اواخر دوره هیان و دوره کاماکورا شکل گرفت. پایه باورهای این مکتب بر این اندیشه ژاپنی استوار بود که کامی‌ها تجلی الهیات بودایی هستند.
* Ryūjin* (龍神?, ت.ت. 'Dragon God')– ریوجین، خدای نگهبان دریاها و اقیانوس‌ها در اسطوره‌شناسی شینتو.**

## ز

* زوئیجین* (随身)** – تندیس‌های نگهبان-رزمجوی کامی. این تندیس‌ها اغلب با کمان و تیر یا با سه حلقه نقره‌ای به تصویر کشیده می‌شوند. این نام در اصل به محافظان شخصی امپراتور ژاپن اطلاق می‌شد.
* زوکوری* (造?, ت.ت. 'architecture')– سبکی از ساخت‌وساز که یک معبد معمولاً بر اساس آن بنا شده‌است. زونی* (雑煮)** – سوپی ژاپنی حاوی کیک‌های برنجی موچی که با سال نوی ژاپن و سنت غذاهای مراسمی اوسچی آن پیوند دارد.

## س

* سان‌ری‌زان* (三霊山?, ت.ت. 'سه کوه روحانی')– سه کوهی که در شینتو مقدس شمرده می‌شوند: کوه فوجی، کوه هاکو و کوه تاته. اینها در زمره *ناناری‌زان* قرار دارند. سنجافودا* (千社札?, ت.ت. 'برچسب‌های هزار معبد')– برچسب‌ها، استیکرها یا پلاکاردهای نذری (و *اوفودا*) که بر دروازه‌ها یا ساختمان‌های معابد شینتو و معابد بودایی در ژاپن نصب می‌شوند. این استیکرها نام نیایشگر را دارند و می‌توان آنها را با نام‌های رایج از پیش چاپ‌شده در معابد و همچنین در نوشت‌افزارفروشی‌ها و مراکز بازی‌های ویدئویی خریداری کرد. سنجافودا در اصل از تخته‌های چوبی ساخته می‌شدند، اما از دوره ادو به این سو از کاغذ ساخته می‌شوند. سورئی* (祖霊?, ت.ت. 'ارواح نیاکان')– اصطلاحی در شینتو-بودیسم که به ارواح نیاکان اشاره دارد. سوزو* (鈴?, ت.ت. 'زنگ')– زنگ گرد و توخالی شینتو که حاوی گلوله‌هایی است که هنگام تکان‌خوردن صدا تولید می‌کنند. سوسانو* (須佐之男 / 須佐能乎)** – کامی چندوجهی طوفان‌ها، دریا، دشت‌های باز، برداشت محصول، ازدواج و عشق، پسر ایزاناگی و برادر کوچک‌تر آماتراسو و تسوکویومی.
* سوهئی* (僧兵?, ت.ت. 'راهب رزمنده بودایی')– سوهئی کسی است که *شوگندو* را به کار می‌بندد. سوهئی‌ها همچنین با نام *شوگنجا* (بالا) و *یامابوشی* (پایین) شناخته می‌شوند؛ گونه‌ای زاهد کوهستانی. Saidan* (祭壇?, ت.ت. 'سکوی جشن')– قربانگاه یا سازه‌ای برای تقدیم پیشکش به کامی. Saikigū* (祭器具)** – ابزارهای بهره‌گرفته‌شده در مراسم دینی، از جمله *سانبو*، *اوشیکی*، *هاسوکو-آن* و *تاکاتسوکی*.
* **Saishi** (祭祀) – آیین‌ها.
* Sakaki-tate* (榊立?, ت.ت. 'پایه‌های ساکاکی')– یک جفت گلدان کوچک سفید که برای نمایش قلمه‌های ساکاکی در دو طرف کامی‌دانا به عنوان پیشکش و در مراسم بهره می‌برند. **Sakaki\* (榊)** – گونه‌ای درخت همیشه‌سبز گل‌دار بومی ژاپن که در شینتو مقدس است. قلمه‌های ساکاکی که *تاماگوشی* نامیده می‌شوند، اغلب به عنوان پیشکش در معابد و مراسم تقدیم می‌گردند. قلمه‌ها همچنین در دو طرف کامی‌دانا به عنوان پیشکش نمایش داده می‌شوند.
* Sake* (酒)** – نوشیدنی الکلی تهیه‌شده از تخمیر برنج سفید.
* Saki-mitama* (幸魂)** – جنبه شاد و مهربان یک میتاما کامل. با رنگ‌های قرمز و صورتی و با جهت جنوب در پیوند است.
* Sanbō* (三方?, ت.ت. 'سه سو')– پایه‌ای برای نگه داشتن پیشکش‌های غذایی که معمولاً از چوب سرو ژاپنی بی‌رنگ ساخته می‌شود. Sanbon Jime* (三本締め)** – رسمی در ژاپن؛ کف زدن ریتمیک و فریاد زدن هنگام جشن. این کار زمانی انجام می‌شود که مردم پایان موفقیت‌آمیز یک رویداد را جشن می‌گیرند.
* Sandō\** (参道)** – مسیری که از یک *توری‌ای* به معبد می‌رسد. این اصطلاح گاهی در معابد بودایی نیز بهره می‌رود.
* Sannō* (山王?, ت.ت. 'پادشاه کوه')– اصطلاحی که هم به عنوانی برای گونه‌ای از کامی و هم به روح مقدسی که از یک کوه الهی محافظت می‌کند اشاره دارد. Sanpai sahō* (参拝作法)** – شیوه‌ای که ژاپنی‌ها در معابد نیایش می‌کنند: دو بار تعظیم، دو بار کف زدن، سپس یک بار تعظیم آخر.
* **Sanzu River** (به ژاپنی: 三途の川, ت.ت. 'رودخانه سه گذرگاه') – رودخانه‌ای اسطوره‌ای که مرز میان سرزمین زندگان و مردگان است.
* Sei* (精?, ت.ت. 'سرزندگی')– انرژی موجودات زنده. Seichi* (聖地?, ت.ت. 'زمین مقدس')– واژه‌ای دیگر برای *جودو*. Seijin-no-Hi* (成人の日)** – تعطیل رسمی ژاپن که هر سال در دومین دوشنبه ژانویه برگزار می‌شود. این جشن برای تبریک و تشویق همه کسانی برگزار می‌شود که از ۲ آوریل سال پیش تا ۱ آوریل سال جاری به سن بلوغ رسیده‌اند یا خواهند رسید.
* Seimei Kikyō* (晴明紋/晴明桔梗)** – ستاره پنج‌پر که مهر شخصی آبه نو سیمی است و بعدها نماد *اونمیوریو* (اداره دولتی برای اجرای *اونمیودو*، یا دفتر ژئومانسی تائویستی) و خود اونمیو-دو شد، به دلیل پیوندش با پنج عنصر.
* Seirei* (精霊?, ت.ت. 'روح')– اصطلاح کلی برای ذات، روح یا جان چیزی نامشخص. Seisatsu\** (制札)** – تابلویی حاوی اعلان‌ها و قوانین برای نیایشگران.
* Seishinkai* (精神界?, ت.ت. 'جهان ارواح')– جهانی معنوی و غیرمادی که همزمان با جهان مادی که انسان‌ها در آن زندگی می‌کنند وجود دارد، اما در بُعدی متفاوت. Sessha\** (摂社)** – معبد کوچک‌تری که کامیِ دارای پیوند نزدیک با *هونشا* (معبد اصلی) را در خود جای می‌دهد. مترادف *ماشا*.
* Setsubun* (節分?, ت.ت. 'تقسیم فصل')– مراسمی که در ۳ فوریه برگزار می‌شود و آغاز بهار در ژاپن را جشن می‌گیرد. Suikan* (水干)** – لباسی غیررسمی، مانند تونیک، که مردان طبقه اشراف ژاپنی در دوره هیان به عنوان لباس رویی می‌پوشیدند.

## ش

* شاکو* (笏)** – چوب دستی صاف که اغلب در تصاویر اشراف و سامورایی دیده می‌شود، اما *کانوشی* نیز از آن بهره می‌برند.
* شوگنجا* (修験者)** – کسی که *شوگندو* را به کار می‌بندد.
* شوگو جیگوکو* (衆合地獄)** – ششمین سطح *جیگوکو* که گناهکارانی که مرتکب قتل، دزدی، انحطاط، مستی، دروغ‌گویی و کفر شده‌اند به آنجا فرستاده می‌شوند.
* شونتسو جیگوکو* (焦熱地獄?, ت.ت. 'دوزخ سوزان')– سومین سطح *جیگوکو* که گناهکارانی که مرتکب قتل، دزدی و انحطاط شده‌اند به آنجا فرستاده می‌شوند. شوین* (朱印?, ت.ت. 'مهر سرخ')– مهر یادبود تقدیم‌شده به نیایشگران و بازدیدکنندگان معابد شینتو و معابد بودایی در ژاپن. این مهرها اغلب در *شوین‌چو* که در معابد به فروش می‌رسد گردآوری می‌شوند. شیده\** (垂، 紙垂 و 四手)** – روبان کاغذی زیگزاگ‌شکل که اغلب به *شیمه‌ناوا* و *تاماگوشی* بسته می‌شود و در آیین‌ها بهره می‌رود.
* شیریو* (死霊?, ت.ت. 'روح مرده')– روح شخص متوفی. این اصطلاحات در تضاد با *ایکیریو* بهره می‌روند که به روحی جداشده از بدن انسانی که هنوز زنده است اشاره دارد و گاه از فواصل بسیار دور انسان‌ها یا مکان‌ها را آزار می‌دهد. شیکومه* (黄泉醜女)** – پیرزنان زشتی که ایزانامی برای تعقیب ایزاناگی فرستاد زیرا او او را شرمنده کرده بود. شمارشان میان *کوجیکی* و *نیهون شوکی* متفاوت است.
* شیمه‌ناوا* (標縄 / 注連縄 / 七五三縄?, ت.ت. 'طناب محصوری')– طناب‌هایی از کاه برنج یا کنف تابیده/بافته‌شده که برای پاکی آیینی بهره می‌روند. شینبوتسو بونری* (神仏分離)** – ممنوعیت قانونی هم‌آمیزی میان شینتو و بودیسم.
* شینبوتسو شوگو* (神仏習合)** – هم‌آمیزی بودیسم و باورهای دینی بومی که پیش از *شینبوتسو بونری* حالت معمول امور بود.
* شینبوتسو کاکوری* (神仏隔離)** – گرایش ژاپن قرون وسطا و اوایل دوران جدید به جدا نگه داشتن کامی‌های خاص از هر شکل یا جلوه‌ای از بودیسم.
* شینتای* (神体?, ت.ت. 'پیکر الهی')– شیء مقدس، اما همچنین اشیاء طبیعی مانند درختان و کوه‌ها که کامی را برای پرستش بازنمایی می‌کنند. **شینتوی دولتی** – اصطلاحی که نخستین بار پس از جنگ جهانی دوم بهره رفت تا آرمان‌ها، آیین‌ها و نهادهای شینتویی ساخته‌شده توسط دولت پیش از جنگ برای ترویج الوهیت امپراتور و منحصربه‌فرد بودن ژاپن را به‌طور کلی دسته‌بندی کند.
* شینسن* (神饌)** – پیشکش‌های غذایی تقدیم‌شده به معابد شینتو یا کامی‌دانا برای کامی.
* شینکان* (神官?, ت.ت. 'مأمور الهی')– شخصی که به خدمت خدایی معین مشغول است یا به عنوان مأمور دولتی در مکانی که خدا در آن پرستش می‌شود کار می‌کند. شینکان همچنین به عنوان اصطلاحی برای کاهن شینتو (شخصی که در خدمات دینی و کارهای اداری معبد مشغول است) نیز بهره می‌رود. Shamusho* (社務所?, ت.ت. 'اداره امور معبد')– دفتر اداری معبد. معمولاً *اوماموری* و کالاهای دیگر می‌فروشد. Shichi-Go-San* (七五三?, ت.ت. 'هفت-پنج-سه')– آیین گذار و روز جشن سنتی در ژاپن برای دختران سه و هفت ساله و پسران پنج ساله که هر سال در ۱۵ نوامبر برگزار می‌شود. Shigai* (絲鞋)** – کفشی شبیه موکاسین که از ابریشم با کف چرمی ساخته می‌شود. در اصل توسط کودکان و زنان جوان طبقه اشرافی پوشیده می‌شد و اکنون (یا دست‌کم پیش از این) توسط *میکو* در آیین‌های شینتو پوشیده می‌شود.
* Shika* (鹿)** – گوزن. در شینتو، گوزن‌ها پیک‌های کامی به‌شمار می‌روند.
* Shimekazari* (注連飾り)** – تزئینی مانند تاج که از طناب بافته‌شده *شیمه‌ناوا* با افزودنی‌های فرخنده درهم‌تنیده ساخته می‌شود. شیمه‌کازاری به همراه *کادوماتسو* به عنوان تزئین سال نوی ژاپنی نصب می‌شود.
* Shinbai* (神媒)** – یک روح‌نشین یا واسط الهی.
* Shinbatsu* (神罰?, ت.ت. 'مجازات الهی')– مجازاتی که کامی در برابر تخطی‌های فانیان و نافانیان به یکسان اعمال می‌کند. Shinboku* (神木?, ت.ت. 'درخت الهی')– درختی که مقدس شمرده می‌شود. Shinen* (神苑?, ت.ت. 'باغ‌های الهی')– باغ‌های واقع در محوطه معبد. Shingaku* (神額?)– لوحه‌ای که بر سردر *توری‌ای* یا تالار اصلی معبد نصب می‌شود و نام معبد را دارد. Shingu* (神具?, ت.ت. 'ابزار الهی')– اصطلاحی برای اشیائی که بر کامی‌دانا (رجوع شود به بالا) نمایش داده می‌شوند. Shinidama* (死魂?, ت.ت. 'روح مرده')– روح شخص متوفی. Shiniki* (神域?, ت.ت. 'حوزه الهی')– محدوده یک معبد یا مکانی که کامی در آن ساکن است. همچنین برای اشاره به هر مکانی با اهمیت بسزا نیز بهره می‌رود. Shinji* (神事?, ت.ت. 'خدمت الهی')– آیین‌ها و خدمات در شینتو. Shinko* (神狐?, ت.ت. 'روباه الهی')– همانند *کومااینو*، شینکو یک جفت مجسمه دوتایی روباه است که معمولاً با خز سفید به تصویر کشیده می‌شوند و به عنوان پیک به خدمت اینری اوکامی مشغولند. Shinkyō* (神鏡?, ت.ت. 'آینه الهی')– آینه‌ای که اغلب در قربانگاه‌های معبد و قربانگاه‌های خانگی گنجانده می‌شود؛ باور بر این است که خود کامی را بازنمایی می‌کند. Shinra Banshō* (森羅万象)** – اصطلاحی شینتو-بودایی به معنای «همه چیزهای موجود در جهان هستی»: بر پایه شینتو، کامی در درون *شینرا بانشو* وجود دارد.
* Shinsōsai* (神葬祭)** – مراسم تشییع جنازه شینتو.
* Shinza* (神座?, ت.ت. 'جایگاه الهی')– مکانی که کامی در آن حضور دارد یا مکانی که شیء مقدس معبد را نگه می‌دارد، مانند قدس الاقداس. Shio* (塩?, ت.ت. 'نمک')– در شینتو، نمک برای پاکی آیینی مکان‌ها و افراد (هاراه، به‌ویژه *شوباتسو* (修祓)) بهره می‌رود و مقادیر کمی نمک در ظرف‌هایی نزدیک ورودی مؤسسات قرار می‌گیرد تا هم بدی را دفع کنند و هم مشتری جذب نمایند. Shio* (塩)** – در شینتو، نمک برای پیشکش در معابد شینتو و کامی‌دانا خانگی، پاکی آیینی مکان‌ها و افراد بهره می‌رود و مقادیر کمی نمک در ظرف‌هایی نزدیک ورودی مؤسسات قرار می‌گیرد تا هم بدی را دفع کنند و هم مشتری جذب نمایند.
* Shōdo* (聖土?, ت.ت. 'زمین مقدس')– همچنین رجوع شود به *جودو* (بالا) و *سیچی* (بالا). Shubatsu* (修祓)** – مراسمی با بهره‌گیری از نمک که بلافاصله پیش از آیین‌ها برگزار می‌شود تا شرکت‌کنندگان، پیشکش‌های غذایی و *تاماگوشی* را از گناهان و آلودگی پاک کند. همچنین رجوع شود به *میسوگی*.
* Shuinchō* (朱印帳?, ت.ت. 'کتاب مهر سرخ')– کتابی که برای گردآوری *شوین* بهره می‌رود.**

## ص

* صندوق گه‌هوباکو* (外法箱?, ت.ت. 'صندوق راه خارجی')– صندوقی فراطبیعی که برای نگهداری لوازم آیینی شینتو به‌کار می‌رود و ویژه یک *جینجا* معین است؛ محتویات آن شامل عروسک‌ها، جمجمه‌های جانوران و انسان‌ها و تسبیح‌های شینتویی می‌شود.**

## ف

* فوتومانی* (太占)** – سامانه‌ای سنتی در آیین شینتو برای طالع‌بینی که شباهت‌هایی به روش چینی خط جیا گو ون دارد و از استخوان گوزن بهره می‌گیرد.
* فوجی-سان* (富士山)** – مشهورترین کوه در میان سه کوه مقدس ژاپن، سه کوه روحانی (三霊山, *سانرایزان*). کوه فوجی مسکن کامی‌ای به نام کونوهاناساکویا-هیمه است.
* فوجین* (風神)** – کامیِ بادها که برادر رایجین است؛ گفته می‌شود هر دو از فرزندان متعدد ایزاناگی و ایزانامی هستند.
* **شینتوی احیاگر (復古神道, *فوکو شینتو*)** – اصطلاحی مترادف با «کوکوگاکو».

## ک

* کاتاشیرو* (形代?, جایگزین نمونه‌ای)– عروسک سنتی ژاپنی ساخته‌شده از مواد مانند کاغذ یا کاه که در برخی آیین‌های پاکی‌بخشی بهره می‌رود و به‌عنوان جایگزینی برای شخص، به‌عنوان هدف یک دعا یا نفرین علیه او بهره می‌رود. کاتانا* (刀?, ت.ت. 'تیغه')– شمشیری که گاه (همراه با دیگر سلاح‌ها مانند ناگیناتا و نیزه) به معابد تقدیم می‌شود و نشانه توانایی کامی در دفع تأثیرات منفی است. کاتسوئوگی\** (鰹木، 勝男木، 葛緒木)** – سبکی از میله‌های تزئینی کوتاه بر روی بام معبد که در زاویه‌ای قائم به تیرک پشت‌بام تنظیم شده‌اند. همچنین نگاه کنید به کاسوئه‌گی.
* کاجیشین* (鍛冶神?, ت.ت. 'ایزد کوره آهنگری')– خدایی از کوره آهنگری آهنگران. کادوماتسو* (門松?, ت.ت. 'ستون‌های کاج دروازه')– آرایه‌های سال نو که به‌صورت جفت در برابر خانه‌ها قرار می‌گیرند تا کامیِ برداشت را خوشامد گویند. کاریگینو* (狩衣?, ت.ت. 'جبه شکارچی')– سبکی از ردا که در آغاز لباس اشراف دوره هِیان بود که به هنگام شکار می‌پوشیدند و سپس به لباس روزمره غیررسمی اشراف تبدیل شد. امروزه در آیین شینتو توسط کانوشی در لباس رسمی برای آیین‌ها، مراسم و جشنواره‌ها پوشیده می‌شود. کازاوری ئه‌بوشی* (風折烏帽子)** – نوعی کلاه نوک‌تیز که در آغاز اشراف و سامورایی‌های دوره هِیان می‌پوشیدند. اکنون توسط کانوشی به‌عنوان لباس رسمی در مناسبتی چون جشنواره‌ها و مراسم عروسی پوشیده می‌شود.
* کاسوئه‌گی* (斗木)** – همچنین نگاه کنید به کاتسوئوگی.
* کاسوگا* (春日?, ت.ت. 'خورشید بهاری')– کامیِ حامی (اوجیگامی) کل ولایت یاماتو. کاسوگا-زوکوری* (春日造)** – سبک معماری کاسوگا-تایشا.
* کاکوئه* (格衣)** – جبه‌ای سنتی که راهبان شینتو می‌پوشند.
* کاکورمی* (隠身?, ت.ت. 'شکل پنهان')– اصطلاحی برای شکل پنهان، شکل نامرئی؛ صورت ماوراءالطبیعی (یک ایزد). کاکوریمی نیز نامیده می‌شود. کاکوریو* (隠り世?, ت.ت. 'جهان پنهان')– به جهان‌های کامی و درگذشتگان اشاره دارد. کاگاری-بی* (篝火)** – شمع‌دان‌هایی که رُسوکو-تاته (*rōsoku-tate* (ローソク立?, ت.ت. 'شمع‌دان‌ها')
) نیز خوانده می‌شوند. برای سوزاندن شمع‌های سفید کوچکی طراحی شده‌اند که هر بار برای نیایش به کامی‌دانا روشن می‌شوند. برخی به جای شمع از فانوس‌های کوچک برقی بهره می‌برند.
* کاگامی* (鏡?, ت.ت. 'آینه')– در پرستش شینتویی فراوان بهره می‌رود؛ در آغاز از آینه‌های برنزی چینی بهره می‌گرفتند (نگاه کنید به شین‌کیو) که از چین به ژاپن رسیده بودند؛ مشهورترین نمونه آینه در شینتو، یاتا نو کاگامی است. کاگامی* (火神?, ت.ت. 'ایزد آتش')– نامی دیگر برای کاگاتسوچی. کاگو-تسوچی* (迦具土)** – ایزد آتش در شینتو و خدای حامی آهنگران و سفالگران.
* کاگورا* (神楽?, ت.ت. 'سرگرمی خداوندانه')– نوعی رقص شینتویی با پیوندهای ریشه‌دار با امپراتور و خانواده‌اش که با سازها همراهی می‌شود و میکاگورا (御神楽) نیز نامیده می‌شود. همچنین نوعی رقص شینتویی است که در معابد در هنگام آیین‌های دینی اجرا می‌شود و ساتوکاگورا (里神楽) نیز خوانده می‌شود. کاگورا سوزو* (神楽鈴?, ت.ت. 'زنگوله‌های سرگرمی خداوندانه')– مجموعه‌ای از دوازده زنگوله که در کاگورا بهره می‌رود. کاگورا-دن* (神楽殿?, ت.ت. 'سکوی سرگرمی خداوندانه')– آلاچیق یا صحنه‌ای که به اجرای کاگورا اختصاص دارد. مایدونو یا بودن (舞殿) نیز نامیده می‌شود. *کامادو-گامی* (竃神?, ت.ت. 'ایزد آشپزخانه')
 – کامی‌ای که در اجاق‌های مردم زندگی می‌کند.
* کاماکورا* (かまくら یا カマクラ?, ت.ت. 'انبار'):**
	+ جشنواره‌ای زمستانی در استان آکیتا، در اواسط ژانویه/فوریه، که در آن کودکان در کلبه‌های برفی شبیه کینژی بازی می‌کنند.
	+ کلبه‌های برفی شبیه کینژی که در جشنواره زمستانی همین نام، در اواسط ژانویه/فوریه، در استان آکیتا برای کودکان ساخته می‌شوند.
* کاماکورا دایمیوجین* (鎌倉大明神?, ت.ت. 'کامی بزرگ روشنایی انبار')– کامی‌ای شینتویی در استان آکیتا که در جشنواره کاماکورا بزرگ داشته می‌شود. همچنین نگاه کنید به سوئیجین. کامی* (神?, ت.ت. 'روح، خدا، ایزد، الوهیت')– اصطلاحی با معنای گسترده «روح» یا «ایزد»، اما دارای چندین معنای جداگانه:**
	+ ایزدانی که در اسطوره‌شناسی ژاپنی ذکر شده‌اند و ایزدان محلی که از مناطق، روستاها و خانواده‌ها محافظت می‌کنند.
	+ ارواح بی‌نام و غیرانسان‌وار یافت‌شده در پدیده‌های طبیعی.
	+ احساس کلی از قدرت مقدس.
	+ بنا بر نظر موتوئوری نوریناگا، کامی «هر چیز یا پدیده‌ای است که احساسات ترس و شگفتی برمی‌انگیزد، بدون تمایز میان خیر و شر».
* کامیاریزوکی* (神有月)** – ماهی در گاه‌شماری قمری که به‌طور تقریبی با اکتبر برابر است. چون گمان می‌رود که در آن ماه همه کامی‌ها به ایزومو تایشا می‌روند، در ایزومو «ماه همراه با خدایان» نامیده می‌شود. همچنین نگاه کنید به کانازوکی.
* کامی‌دانا\** (神棚?, ت.ت. 'قفسه کامی')– معبد کوچکی که در برخی خانه‌های ژاپنی بر روی دیوار، در جایی بلند، نصب می‌شود. کامی‌کازه (تیفون)* (神風?, ت.ت. 'باد خداوندانه')– دو طوفان بزرگی که در سال ۱۲۷۴ ناوگان‌های مغول-گوریویی را که زیر فرمان قوبلای خان به ژاپن حمله کرده بودند، پراکنده‌ساختند. کامیکاکوشی (神隠し) – اصطلاحی برای ناپدید شدن یا مرگ اسرارآمیز شخصی که هنگام خشم خدایی رخ می‌دهد و خدا آن شخص را با خود می‌برد. فولکلور ژاپنی داستان‌های فراوانی از انسان‌هایی دارد که کامی آنان را به جهان روح ربوده‌است. همچنین نگاه کنید به تنگو-کاکوشی.
* کامیموکاِه* (神迎え)** – نخستین بخش از یک جشنواره معمولی. روح معمولاً به یک هیموروگی دعوت می‌شود.
* کانازوکی* (神無月)** – همچنین نگاه کنید به کامیاریزوکی.
* کانای آنزن* (家内安全)** – نوع خاصی از اوماموری که برای حفاظت از ایمنی خانواده است.
* کاناِیاگو* (金屋子神)** – خدای آهنگران، عمدتاً در منطقه چوگوکو (آیین شینتو).
* کانجو* (勧請)** – فرآیندی که از طریق آن کامی به معبد جدیدی منتقل می‌شود. همچنین نگاه کنید به بونرئی.
* جواهرات کشندی* (干珠)** – یکی از دو جواهر جادویی که ریوجین برای کنترل جزر و مد بهره می‌برد؛ همتایش مانجو است.
* کانسان* (汗衫)** – جلیقه نازکی برای دختران اشراف دوره هِیان. اکنون در مراسم و جشنواره‌های رسمی توسط میکو پوشیده می‌شود.
* کانموری* (冠)** – کلاه‌پوش رسمی سنتی که امپراتور ژاپن و مردان اشراف دوره هِیان در لباس رسمی می‌پوشیدند. امروزه در آیین شینتو توسط کانوشی در لباس رسمی برای مراسم و جشنواره‌های رسمی پوشیده می‌شود.
* کانناگارا* (惟神)** – واژه‌ای دیگر برای شینتو.
* کانناگارا نو میچی* (惟神の道?, به معنای تحت‌اللفظی «راه کامی»)– نامی دیگر برای شینتو که پیش از جنگ جهانی دوم بهره می‌رفت. کانوشی\** (神主)** – کاهن شینتویی که استاد مراسم، آیین‌ها و جشنواره‌های معبد است.
* کاوایا-نو-کامی* (厠の神?, ت.ت. 'ایزد مستراح')– کامیِ مستراح‌ها، توالت‌ها، آبریزگاه‌ها و مدفوع. کک‌کای* (結界?, ت.ت. 'جهان مسدودشده')– محدودیت در دسترسی به منطقه‌ای خاص که اغلب برای اهداف آموزش و/یا پاکی‌بخشی در بودیسم باطنی (و آیین هندو) بسته می‌شود. کنزوکوشین* (眷属神?, ت.ت. 'ایزدان فرعی خانگی/خانوادگی')– نوعی کامی یا یوکای فروتر که در خدمت کامی یا یوکای دارای رتبه بالاتر است. کن‌کای* (見界?, ت.ت. 'جهان دیدنی')– جهانی که بدون هیچ موهبت ماوراءالطبیعی‌ای می‌توان دید؛ جهان زندگان. کن‌کون* (乾坤)** – اصطلاحی برای اشاره به اتحاد اضداد.
* کو* (孝?, ت.ت. 'تقوای فرزندی')– یکی از فضائل بوشیدو. کو* (講?, ت.ت. 'سخنرانی')– گروهی از پرستش‌کنندگان عادی که بر کامی یا مکان مقدس خاصی متمرکزند و می‌توانند زیارت و دیگر آیین‌ها را انجام دهند. کوئه‌بیکو* (久延毘古)** – کامی شینتویی دانش محلی و کشاورزی که در اسطوره‌شناسی ژاپنی به شکل مترسک تصویر می‌شود؛ نمی‌تواند راه برود اما خودآگاهی جامع و دانایی مطلق دارد.
* کوبان (سکه طلا)* (小判?, ت.ت. 'شمش کوچک')– در آغاز ارز دوره ادو بود. در روزگار مدرن، به‌عنوان انگیمونو از معابد شینتو فروخته می‌شوند، یا دست کم، نسخه‌های مقواییِ ورق‌طلایی به جای شمش‌های طلای ناب ارائه می‌شوند که به‌ویژه به‌عنوان تزئین کوماده، که برای بخت نیک در کسب‌وکار از معابد شینتو به دست می‌آید، بهره می‌رود. کوتوماتسوکامی* (別天神)** – نام جمعی نخستین کامی‌هایی که بنا بر کوجیکی در زمان آفرینش جهان به وجود آمدند. آنان در تاکاماگاهارا در زمان آفرینش پدیدار شدند. برخلاف ایزدان بعدی، این ایزدان بدون هیچ تولیدمثلی زاده شدند. همچنین نگاه کنید به آماتسوکامی (بالا).
* کوجی-این* (九字印?, ت.ت. 'نه مُهر دست')– دستگاهی از مودراها و مانتراهای مرتبط که از نه هجا تشکیل شده‌اند. کوجی-کیری* (九字切り?, ت.ت. 'نه برش نمادین')– دستگاهی از مودراها و مانتراهای مرتبط که از نه هجا تشکیل شده‌اند و بر پایه کوجی-این است. کوجیکی* (古事記?, ت.ت. 'سوابق امور باستانی'  یا 'شرحی از امور باستانی')– سالنامه کهن مکتوب ژاپنی از اسطوره‌ها، افسانه‌ها، سرودها، نسب‌نامه‌ها، سنت‌های شفاهی و روایت‌های نیمه‌تاریخی تا سال‌های ۷۱۱ تا ۷۱۲ میلادی. مشابه نیهون شوکی. کوچیِیوسه میکو* (口寄巫女?, ت.ت. 'میکوی کانال‌بندی')– میکویی که به‌عنوان رابط ارواح عمل می‌کند. کودو* (皇道?, به معنای تحت‌اللفظی «راه امپراتوری»)– شینتو به‌گونه‌ای که ملی‌گرایان پس از میجی تعریف کردند. کوسوداما* (薬玉?, ت.ت. 'گوی دارو')– برخاسته از فرهنگ کهن ژاپن، کوسوداماها برای بخور و ظرف برگ خشک بهره می‌رفتند؛ شاید در آغاز دسته‌های واقعی گل یا گیاه بودند. اکنون معمولاً به‌عنوان تزئین یا هدیه بهره می‌رود. کوشی-میتاما* (奇魂)** – جنبه خردمند و باتجربه یک میتاما. کوشی-میتاما با رنگ‌های آبی و سبز و با جهت شرق مرتبط است.
* کوکا شینتو* (国家神道?, ت.ت. 'شینتوی دولتی')– ترجمه ژاپنی اصطلاح انگلیسی «شینتوی دولتی» که در سال ۱۹۴۵ توسط نیروهای اشغالگر آمریکا برای تعریف نظام دینی پس از میجی در ژاپن ابداع شد. کوکوجو جیگوکو* (黒縄地獄?, ت.ت. 'دوزخ طناب سیاه')– دومین طبقه جیگوکو که گنهکاران مرتکب قتل و دزدی در آن به سر می‌برند. کوکورو* (心?, ت.ت. 'قلب')– ذات یک چیز یا موجود. کوکوگاکواین دایگاکو* (國學院大學)** – دانشگاه توکیو که یکی از دو دانشگاه مجاز به آموزش کاهنان شینتو است.
* کومااینو\** (狛犬)** – سگ‌های نگهبان سنگیِ یال‌دار که معمولاً در ورودی معابد حضور دارند.
* کوماده* (熊手?, ت.ت. 'دست خرس')– شانه باغبانی؛ نسخه کوچک‌تر، دستی و تزئین‌شده‌ای از آن به‌عنوان انگیمونو فروخته می‌شود و گمان می‌رود که می‌تواند به‌معنای واقعی کلمه بخت نیک را برای کاربر جمع کند یا بخت بد را از او دور سازد. کومو* (雲?, ت.ت. 'ابر')– مترادف بهشت؛ در صورتی که کامی‌دانای خانوار نتواند در بالاترین نقطه خانه نصب شود، کانجی «ابر» بر تکه‌ای کاغذ نوشته و بالای کامی‌دانا الصاق می‌شود؛ این کار به کامی می‌فهماند که اگرچه باید در بالاترین نقطه جای گیرد، شرایط این امر را ناممکن ساخته‌است. کومه* (米?, ت.ت. 'برنج')– پیشکش‌هایی از برنج سفید که در معابد شینتو و کامی‌دانای خانوار تقدیم می‌شود. همچنین نگاه کنید به اُ-کومه. کون* (魂?, ت.ت. 'روح')– برگرفته از تائوئیسم، کون بخشی از روح است که به آسمان می‌رود و می‌تواند جسم را ترک کند و ظاهری جسمانی با خود ببرد؛ نفس ناهشیار. همچنین نگاه کنید به تاماشی. کوناوشی* (小直衣)** – لباس دربار هِیان که اکنون توسط کانوشی در مراسم رسمی پوشیده می‌شود.
* کونپاکو* (魂魄)** – هر انسان زنده‌ای هم کون دارد و هم هاکو.
* کونجین* (金神)** – کامی‌ای سیار از اونمیو-دو. کونجین با جهات قطب‌نما مرتبط است و گفته می‌شود که با سال، ماه قمری و فصل جابه‌جا می‌شود.
* کونگوشو* (金剛杵)** – سلاحی آیینی که شبیه یاوارا و واجرا-موشتی است.
* کونو-یو* (この世?, ت.ت. 'این جهان')– نگاه کنید به بوشیتسوکای. کونیتسو تسومی* (国津罪/国つ罪)** – اصطلاحی برای تسومی‌هایی که به‌طور خاص بر روی زمین انجام می‌شوند. مفهوم متناظرش آماتسو تسومی است.
* کونیتوکوتاچی-نو-میکوتو* (国之常立神)** – کامی‌ای که یوشیدا کانتومو آن را مهم‌ترین می‌دانست و شینتوی واتارای نیز آن را مهم تلقی می‌کرد.
* کوواباراکوواباراKuwabara kuwabara* (桑原桑原?, ت.ت. 'مزرعه توت')– عبارتی که در زبان ژاپنی برای دور کردن آذرخش بهره می‌رود. مشابه عبارت انگلیسی «knock on wood» برای پیشگیری از بدشانسی است. که‌گاره* (穢れ?, ت.ت. 'ناپاکی')– آلودگی ناشی از پدیده‌های طبیعی، برای نمونه تماس با اجساد. متضاد که‌گاره، کیِیومی است. همچنین نگاه کنید به ایمی (بالا) و تسومی (پایین). کیبیتسو-زوکوری* (吉備津造)** – سبک معماری معبد کیبیتسو در استان اوکایاما که با هوندنی بزرگ که به سه بخش تقسیم شده و داخلی رنگ‌آمیزی‌شده با شنگرف، سیاه و طلایی مشخص می‌شود.
* کیتسونه نو یومئیری* (狐の嫁入り?, ت.ت. 'عروسی روباه')– کیتسونه نو یومئیری می‌تواند به چند چیز اشاره داشته باشد: چراغ‌های جوّی اسرارآمیز؛ باران آفتابی؛ و دسته‌های عروسی عجیبی که در کایدان‌ها، مقالات و افسانه‌های کلاسیک ژاپنی دیده می‌شوند. کیتسونه-نو-یومئیری همواره ارتباط نزدیکی با روباه‌ها دارد. کیتسونه\** (狐?, ت.ت. 'روباه')– حیوانی که گمان می‌رود دارای قدرت‌های جادویی است و پیام‌آور اینارِی می‌باشد. معابد اینارِی همیشه با مجسمه‌های روباه محافظت می‌شوند که گاهی پیشبندهای قرمز نذری می‌پوشند. کیتسونه‌بی* (狐火?, ت.ت. 'آتش روباه')– چراغ‌های جوّی اسرارآمیز ذکرشده در افسانه‌های سرتاسر ژاپن به‌جز استان اوکیناوا. کیجو* (鬼女)** – زنی اونی از افسانه‌های ژاپنی. همچنین نگاه کنید به اونی‌بابا (در پایین) و یاما-اوبا (در پایین).
* **کیرین (麒麟)** – موجودی افسانه‌ای در اسطوره‌شناسی آسیایی؛ در آیین شینتو، کیرین‌ها پیام‌آوران کامی به‌شمار می‌روند.
* کیشوتن* (吉祥天?, ت.ت. 'آسمان‌های مبارک')– الهه ژاپنی بخت نیک، ثروت و خوشبختی. از طریق بودیسم، از الهه هندو لکشمی اقتباس شده‌است. گاهی کیشوتن به‌عنوان یکی از هفت خدای بخت و اقبال نام برده می‌شود و جایگزین جوروجین یا فوکوروکوجو می‌شود. کیگن* (寄絃)** – آیینی (مانند در هنگام شیهوبارای) برای راندن ارواح پلید و دیگر تأثیرات منفی که می‌توان با زه زدن کمان‌هایی مانند هاما یومی و آزوسا یومی آن را انجام داد.
* کیمون* (鬼門)** – بر پایه نسبت دادن دوازده حیوان دایره البروج به جهات اصلی، جهت شمال شرق که به‌عنوان جهت *اوشی-تورا* (丑寅?, ت.ت. 'گاو-ببر')
 شناخته می‌شود، کیمون نیز نامیده می‌شود؛ یک نظریه این است که شاخ‌های گاووار و پیش‌بند پوست ببر اونی به‌عنوان تصویرسازی بصری این اصطلاح پدیدار شدند. بنا بر آیین تائوئیسم و اونمیو-دوی باطنی، جهت شمال شرقی جهتی نامبارک است که ارواح پلید از آن می‌گذرند و از این رو کیمون نامیده می‌شود؛ مسافرت در این جهت نشانه بدی برای سفر تلقی می‌شد.
* کیوکان جیگوکو* (叫喚地獄?, ت.ت. 'دوزخ فریاد')– چهارمین طبقه جیگوکو که گنهکاران مرتکب قتل، دزدی، انحطاط اخلاقی و مستی به آنجا فرستاده می‌شوند. کیوها شینتو* (教派神道?, ت.ت. 'شینتوی فرقه‌ای')– برچسبی که دولت میجی بر برخی فرقه‌ها نهاد تا وضعیت رسمی به آنان بدهد. کیِیومه* (清?, ت.ت. 'پاکیزگی')– مفهوم پاکیزگی در آیین شینتو؛ حالتی که همه موجودات در بدو تولد در آن هستند و می‌توانند با انجام اعمال هارائه مانند میسوگی دوباره به آن بازگردند. متضاد کیِیومی، که‌گاره است. Kabura-ya* (鏑矢?, ت.ت. 'تیر شلغمی')– در آیین شینتو، صدایی که کابورا-یا در حین پرواز ایجاد می‌کند، گمان می‌رود که بلاگردان است؛ مانند هاماِیا، از کابورا-یا در آیین‌های پاکی‌بخشی شینتویی برای مکان‌ها، محوطه معابد و پارک‌ها بهره می‌برند. Kabuto* (冑 یا 兜?, ت.ت. 'کلاه‌خود')– کلاه‌خودی که گاه همراه با زره کامل به معابد تقدیم می‌شود و نشانه توانایی کامی در دفع و حفاظت از تأثیرات منفی است.**

## گ

* گاکی* (餓鬼?, ت.ت. 'روح گرسنه')– قلمرو «ارواح گرسنه» در تناسخ، دومین قلمرو از پایین در چرخه تناسخ. نگاه کنید به *رینه*. گاگاکو* (雅楽?, ت.ت. 'موسیقی باشکوه')– موسیقی باستانی دربار که همراه با بودیسم از شبه‌جزیره کره و چین به ژاپن راه یافت؛ اکنون در مراسم و آیین‌های شینتو و بودایی نواخته می‌شود. **Rokuyō** (六曜)، هفته شش‌روزه در گاه‌شماری شینتو-بودایی.
* گو* (宮?, ت.ت. 'معبد، پرستشگاه')– پسوندی در نام برخی معابد که نشان می‌دهد آن معبد به یکی از اعضای خاندان امپراتوری تقدیس شده‌است. برای نمونه، معابد هاچیمان-گو به امپراتور اوجین تقدیس شده‌اند. گو-هئی\** (御幣?, ت.ت. 'عصای بزرگ')– عصایی چوبی که با دو *شیده* آراسته شده و در آیین‌های شینتو به‌عنوان *یوریشیرو* به‌کار می‌رود. گوریو* (御霊?, ت.ت. 'روح شریف')– روحی که به‌دلیل مرگ خشونت‌بار یا ناخرسندی، خشمگین است و باید از طریق آیین‌های بودایی یا تقدیس در معبد آرام شود، مانند سوگاوارا نو میچیزانه; ارواح انتقام‌جوی ژاپنی از طبقات اشرافی، به‌ویژه کسانی که به شهادت رسیده‌اند. **گوزو و مزو** (به ژاپنی: 牛頭، ت.ت. 'سر گاو'، و 馬頭، ت.ت. 'سر اسب') – در شینتو-بودیسم، گوزو و مزو نام‌های ژاپنی نیوتو و مامیان هستند، دو نگهبان جهان زیرین در اسطوره‌شناسی چینی و شینتو-بودایی. هر دو پیکر مردانه دارند، اما گوزو سر گاو دارد در حالی که مزو چهره اسب دارد. آن‌ها نخستین موجوداتی هستند که روح مرده پس از ورود به *جیگوکو* با آن‌ها روبه‌رو می‌شود؛ در بسیاری از داستان‌ها، آن‌ها مستقیماً مردگان تازه را به جهان زیرین می‌برند.
* گوزو-تنو* (牛頭天王)** – نام بودایی سوسانوئو که اوتار بهایساجیاگورو به‌شمار می‌رود.
* گوسکو* (五節句?, ت.ت. 'پنج جشن فصلی')– پنج جشن فرهنگی سالانه‌ای که به‌طور سنتی در دربار امپراتوری در کیوتو برگزار می‌شدند. جشن‌های *گوسکو* در اصل از آداب چینی اقتباس شده و نخستین‌بار در دوره نارا در سده‌های هشتم تا دهم میلادی در ژاپن جشن گرفته شدند. این جشن‌ها تا آغاز دوره میجی برپا می‌شدند. گوکو* (後光?, ت.ت. 'نور پس‌زمینه')– معادل شینتو-بودایی هاله نور یا آئورئولا. همچنین نگاه کنید به *تنه*. گوکوراکو جودو* (極楽浄土?, ت.ت. 'بهشت'  یا 'سرزمین پاک')– نگاه کنید به *جودو*. گوگیو* (五元)** (五元) – پنج عنصر.
* گونبای* (軍配?, ت.ت. 'آرایش سپاه')– شیئی مرتبط با رهبری و اهمیت آیینی در ژاپن باستان که در دست شاهان، اشراف، دایمیو، فرماندهان نظامی و *کانوشی* بود؛ امروزه داوران سومو از آن بهره می‌برند. گونگن* (権現?, ت.ت. 'اقتدار کنونی؛ حلول')– خدایی بودایی که برمی‌گزیند تا به‌صورت یک *کامی* ژاپنی ظاهر شود تا ژاپنی‌ها را به رستگاری معنوی برساند؛ همچنین نامی است که پیش از *شینبوتسو بونری* گاهی برای معابد به‌کار می‌رفت (مانند «توکوسو گونگن»). گونگن-زوکوری* (権現造)** – سبکی از بنای معبد که در آن *هایدن*، *هایدن* و هوندن زیر یک سقف به شکل حرف H به هم متصل می‌شوند. \* همچنین نگاه کنید به *گونگن-زوکوری*.
* گی* (義?, ت.ت. 'درستی اخلاقی')– یکی از فضایل بوشیدو. گیری (ژاپنی)* (義理?, ت.ت. 'وظیفه')– یکی از فضایل بوشیدو.**

## م

* ماره‌بیتو* (稀人 یا 客人?)– مفهومی دربارهٔ موجودی روحانی یا الهی که در زمان‌های معین از «جهان دیگر» (تاکای، اصطلاحی برای آخرت ژاپنی) دیدار می‌کند و از این‌رو باید با کمال مهمان‌نوازی پذیرفته شود. ماشا* (末社?, ت.ت. 'زیارتگاه فرزند')– مترادف *سِشا*. مانجو* (満珠)** – یکی از دو گوهر جادویی که ریوجین برای کنترل جزر و مد دریا از آن‌ها بهره می‌برد؛ همتای آن *کانجو* است.
* شینزن-ککونشیکی* (神前結婚式)** – مراسم ازدواج شینتو.
* **معبد** – واژه فارسی که چندین واژه تخصصی‌تر ژاپنی را ترجمه می‌کند (رجوع شود به مقاله معبد شینتو). هر سازه‌ای که کامی را در خود جای می‌دهد.
* **معبد ایسه** (به ژاپنی: 伊勢神宮, ت.ت. 'The Great Forces Divine Palace') – معبدی در استان میه که یکی از مقدس‌ترین جایگاه‌های شینتو به‌شمار می‌رود.
* موچیتسوکی* (餅搗き، もちつき)** – آیین سنتی برای مناسبت‌هایی چون سال نوی ژاپنی؛ در این آیین برنج را می‌کوبند تا موچی بسازند و آن را به امید بهره‌مندی از اقبال نیک در سال پیش‌رو می‌خورند. این آیین با ماه، جاسپر یا خرگوش طلایی پیوند دارد که بنابر فولکلور شرق آسیا، به فرمان *کامی* در هاون خود برنج (یا اکسیر حیات) می‌کوبد.
* موگن جیگوکو* (無間地獄)** – هشتمین و عمیق‌ترین طبقه *جیگوکو* که گناهکارانی را که مرتکب قتل، دزدی، انحطاط اخلاقی، مستی، دروغ، کفر، تجاوز جنسی، پدرکشی و ترور مردان مقدس شده‌اند به آنجا می‌فرستند.
* موموجیگاری* (紅葉狩?, ت.ت. 'شکار برگ‌های قرمز')– جشنواره سنتی و رسم ژاپنی برخورداری از زیبایی گذرای برگ‌هایی که در پاییز رنگ عوض می‌کنند؛ سنت ژاپنی رفتن به مناطق زیبا برای تماشای برگ‌های پاییزی، به‌ویژه برگ‌های درختان افرا. میاماری* (宮参り?, ت.ت. 'زیارت معبد')– آیین سنتی گذار برای نوزادان که در زیارتگاه برگزار می‌شود. مِیو* (名誉?, ت.ت. 'شرف')– یکی از هفت فضیلت *بوشیدو*. Madai* (真鯛?, ت.ت. 'ماهی سیم واقعی')– ماهی بومی ژاپن. این ماهی همچنین در میان *اِنگیمونو* (بخش بالا) جای دارد، زیرا رنگ قرمز آن نشانه فال نیک به‌شمار می‌رود. *مادای* را اغلب در کنار ابیسو می‌بینند، چراکه او کامی حامی ماهیگیران و یکی از هفت خدای بخت و اقبال است. Magatama* (勾玉 یا 曲玉?, ت.ت. 'جواهر خمیده')– جواهری به شکل ویرگول که اغلب به عنوان *یوریشیرو* به کار می‌رود. همچنین ببینید *یاساکانی نو ماگاتاما*. Maneki-neko* (招き猫?, ت.ت. 'گربه دست‌بلند')– طلسمی برای حمایت و آوردن بخت نیک. Mayoke* (魔除け)** – وردی برای دور کردن شر و بدی.
* Meido* (冥土)** – نام دیگری برای یومی.
* Meikai* (冥界?, ت.ت. 'جهان تاریک')– واژه دیگری برای یومی. Miko* (巫女، 神子، 巫 یا 覡)** – زنی که در کارهای *کانّوشی* یاری می‌رساند، یا زنی که دارای توانایی‌های جادویی است و می‌تواند فال و پیشگویی کند.
* Mikoshi* (神輿)** – تخت‌روان مقدس.
* Misogi* (禊)** – آیین زاهدانه پاک‌سازی از طریق غسل تطهیر.
* Mitama* (御魂، 御霊 یا 神霊?, ت.ت. 'روح والا')– روح یک *کامی* یا روان یک متوفی. وارونه *میتاما*، *تاماشیی* است. همچنین ببینید *آرا-میتاما*، *کوشی-میتاما*، *نیگی-میتاما* و *ساکی-میتاما*. Miya* (宮?, ت.ت. 'کاخ')– اصطلاحی که اغلب زیارتگاهی را تعریف می‌کند که به *کامی* خاصی یا به عضوی از خاندان امپراتوری، مانند یک امپراتریس، اختصاص دارد. همچنین ببینید *اومیا* (در ادامه). Mizutama* (水玉?, ت.ت. 'گوی آبی')– ظرف کوچک به شکل قطره که برای نگهداری پیشکش‌های آب تازه روی *کامی‌دانا* به کار می‌رود و باید روزانه تعویض شود؛ از اجزای *شینگو* برای نگهداری پیشکش‌هاست. Mononoke* (物の怪)** – شبحی هراس‌انگیز؛ هیولا.
* Mori* (杜 یا 森?, ت.ت. 'جنگل')– بیشه، جنگل، یا درختزاری — به‌ویژه درختزار یا جنگل در محوطه یک زیارتگاه. این واژه رابطه نزدیک میان درختان و زیارتگاه‌ها را بازتاب می‌دهد. پرستش درختان در شینتو رایج است. Muenbotoke* (無縁仏)** – روح یا جان متوفایی که در میان زندگان هیچ پیوندی ندارد؛ مردگانی که هیچ بستگان زنده‌ای ندارند؛ مانند *گاکی* و *جیکینینکی*، یک *موئِن‌بوتوکه* را می‌توان با *ساگاکی* آرام کرد.
* Musubi-no-Kami* (結びの神?, ت.ت. 'کامیِ پیوند')– یکی از کامی‌های شینتو در آفرینش؛ همچنین به عنوان کامی وصلت، عشق و ازدواج شناخته می‌شود. Musuhi* (産霊)** – اصطلاحی در شینتو برای تأثیرات روحانی که همه چیزهای جهان هستی را پدیدمی‌آورد و به رشد و تکامل آن‌ها کمک می‌کند.
* Myōjin* (明神?, ت.ت. 'کامیِ تابناک')– اصطلاحی که به عنوانی اشاره دارد که در گذشته به کامی‌ها و زیارتگاه‌های آن‌ها اطلاق می‌شد. همچنین ببینید *سانّو*.**

## ن

* ناراکو* (奈落)** – قلمرو دوزخ در چرخه تناسخ، پایین‌ترین و بدترین عالم در چرخه تناسخ. به *رینه* مراجعه شود.
* ناگاشی-بینا* (流し雛)** – آیین‌های پالایش و تطهیر که در آن‌ها شرکت‌کنندگان عروسک‌هایی از مواد گوناگون مانند کاغذ یا کاه می‌سازند و آن‌ها را بر قایقی در رودخانه روانه می‌کنند تا ناپاکی‌ها و گناهان را با خود ببرند.
* ناگیناتا* (薙刀?, ت.ت. 'weeding blade')– نوعی سلاح تیرچه‌دار که گاه به معابد تقدیم می‌شود (همراه با دیگر سلاح‌ها مانند کاتانا و نیزه) و نمادی از توان *کامی* برای دور کردن تأثیرات منفی است. ناماهاگه* (生剥?, ت.ت. 'raw peel')– در فولکلور ژاپنی سنتی، موجودی دیوسان است که مردان با پوشیدن نقاب‌های سنگین *اونی* و ردای سنتی کاهی در آیین سال نو، آن را به تصویر می‌کشند. ناناریزان* (七霊山?, ت.ت. 'seven spiritual mountains')– هفت کوهی که در شینتو و بودیسم مقدس و متبرک شمرده می‌شوند؛ این کوه‌ها عبارتند از: کوه فوجی، کوه هاکو، کوه تاته، کوه اومینه، کوه شاکا، کوه دایزن و کوه ایشیزوچی. ناناکوسا-گایو* (七草粥)** – غذایی سنتی از موچی (فرنی برنجی) و گیاهان دارویی که در *ناناکوسا-نو-سکو* سرو می‌شود. هفت گیاه عبارتند از: آب‌چکان جاوه‌ای، کیسه کشیش، *Pseudognaphalium affine*، گل خورشیدی (سرده)، خردل وحشی، شلغم و ترب سفید.
* ناناکوسا-نو-سکو* (七草の節句?, ت.ت. 'seven-herb festival')– یکی از پنج جشن سالانه سنتی که در طول سال برگزار می‌شود. این جشن در ۷ ژانویه برپا می‌گردد. سایسن* (賽銭)** – پیشکش‌های نقدی که نیایشگران تقدیم می‌کنند.
* **نشان کاگومه** (به ژاپنی: 籠目紋، ت.ت. 'نشان چشم مشبک') – نشانی بلاگردان به شکل شش‌پر و هشت‌پر که در معابد شینتو از جمله معبد ایسه برای دفع تأثیرات منفی، بدخواهانه و ارواح پلید بهره می‌رود.
* نن‌جو* (念珠 ت.ت. 'thought beads')** – رزاری (تسبیح) شینتو-بودایی؛ ریسمان یا گردنبندی از دانه‌ها که برای نیایش به کار می‌رود.
* نوروی* (呪, 詛 & 咒?, ت.ت. 'curse')– طلسم‌های نوشتاری برای نفرین. نوریتو* (祝詞?, ت.ت. 'invocation scripts')– متون نیایشی یا ادعیه آیینی در شینتو که معمولاً خطاب به یک *کامی* مشخص ادا می‌شوند. نوریتو* (祝?, ت.ت. 'blessing')– طلسم‌های نوشتاری برای برکت‌خواهی. نوسا* (幣)** – به *اونوسا* مراجعه شود؛ عصای چوبی که در آیین‌های شینتو به کار می‌رود و با *شیده*های فراوان آذین‌بندی می‌شود.
* نوشی* (熨斗)** – تکه‌های مراسمی از کاغذ که در یک ورق کاغذ رنگی به شکل شش‌ضلعی کشیده پیچیده می‌شوند و در مناسبت‌های جشن به هدایا و پیشکش‌ها پیوست می‌گردند.
* نه-نو-کونی* (根の国?, ت.ت. 'land of roots')– اصطلاحی که به جهان زیرین یا برزخ در اسطوره‌شناسی ژاپنی اشاره دارد، همانند رود سانزو. گاه با یومی یکی دانسته می‌شود، اما تاریک‌تر از آن، و همچنین با *توکویو-نو-کونی* یکسان انگاشته می‌شود. نیگی-میتاما* (和魂?, ت.ت. 'tranquil soul')– جنبه دوستانه و همیارانه یک *میتاما* کامل. با رنگ سفید و جهت اصلی غرب پیوند دارد. نینگن* (人間)** – قلمرو انسانی در چرخه تناسخ، سومین عالم از بالا در چرخه تناسخ. به *رینه* (در ادامه) مراجعه شود.
* نیو* (仁王)** – در شینتو-بودیسم، *نیو* نام ژاپنی *کونگوریکیشی* است؛ دو نگهبان خشمگین و عضلانی بودا که در ورودی بسیاری از معابد بودایی ایستاده‌اند. همچنین به *آ-اون* و گوزو و مزو مراجعه شود.
* نیوئی‌هوجو* (如意宝珠?, ت.ت. 'As-One-Wishes Jewel')– گوهری آرزوبرآورنده در سنت‌های هندو و بودایی، و معادل شرقی سنگ جادو در کیمیاگری غربی. از جمله تصاویر گوناگون مانی جول است که در متون بودایی یافت می‌شود. *نیوئی‌هوجو* معمولاً در دستان کیشوتن و نیز در دستان بوداسف در هنر بودایی به تصویر کشیده می‌شود. نیهون شوکی* (日本書紀)** – یکی از نخستین گاهنامه‌های مکتوب ژاپن که دربردارنده اسطوره‌ها، افسانه‌ها، سرودها، شجره‌نامه‌ها، روایات شفاهی و گزارش‌های نیمه‌تاریخی تا سال ۷۲۰ میلادی است. شبیه به *کوجیکی*.

## و

* Waraningyō* (藁人形)** – واراه‌نینگیو (واراه‌نینگیو) بسته به کاربرد موردنظر، می‌تواند برای پاک‌سازی شخص از گناهان و ناپاکی‌ها، افکندن طلسم برای محافظت یا توان‌بخشی، یا آسیب رساندن به دیگری از طریق میخ‌کوبی آیینی بهره گرفته شود. این عروسک‌ها که ریشه در آیین‌های تائویی دارند، در جریان اوشی نو توکی مائیری به درختان میخ کوبیده می‌شوند تا نفرین فرستاده شود.

## ه

* هاتسوهینوده* (初日の出?, ت.ت. 'نخستین طلوع خورشید')– اولین طلوع خورشید سال نو. هاتسویومه* (初夢?, ت.ت. 'نخستین رویا')– اولین رؤیایی که شخص در سال نو می‌بیند. در شینتو، بر این باورند که موضوع‌های نخستین رویاهای سال نشانه‌ای از آن چیزی است که در سال پیش رو رخ خواهد داد. هاچیمان-زوکوری* (八幡造?, ت.ت. 'معماری هاچیمان')– سبکی از معماری شینتو که در آن دو سازه موازی با سقف‌های دوشیبه از سمت غیرشیبه به هم متصل می‌شوند و ساختمانی واحد می‌سازند که از پهلو، دو ساختمان جداگانه به نظر می‌رسد. Hagoromo (羽衣، ت.ت. 'جامه‌ای از پر') – ردایی شبیه به استول، پردار و آسمانی که به شکل کیمونو است و متعلق به تنین (ببینید پایین‌تر) است؛ موجوداتی معنوی در شینتو-بودیسم ژاپنی. *هاگورومو* به تننین پوشنده‌اش امکان پرواز می‌داد.
* هاما یومی* (破魔弓?, ت.ت. 'کمان دفع‌کننده شر')– کمانی مقدس. هاماییا* (破魔矢?, ت.ت. 'تیر دفع‌کننده شر')– تیرهای تزئینی که در سال نو از معابد شینتو خریداری و در طول سال در خانه نگهداری می‌شوند. هانیا* (般若?, ت.ت. 'پراجنا')– نوعی *یوکای* زن در فولکلور ژاپنی (و در کاگورا و تئاتر نو)، که بیشتر به شکل *اونی*ای ترسناک با ظاهر زنانه توصیف می‌شود. *هانیا* در اصل زنی معمولی بوده که آنچنان حسادت بر او چیره شده که مجازاً او را بلعیده و سرانجام به معنای واقعی دگرگونش کرده‌است. Hōsōshi* (方相氏)** – اصطلاحی منسوخ برای نقش راندن دیوها در یک مراسم دینی یا راننده گاری حامل تابوت امپراتور درگذشته در ژاپن باستان؛ جن‌گیر آیینی که نقشی در مراسم تدفین به نام *تسوینا* (ببینید پایین‌تر) ایفا می‌کرد. در اصل از آداب چینی دوره تانگ بود که ژاپنیان در دوره هیان آن را پذیرفتند.
* هوکو (عروسک)* (這子?, ت.ت. 'کودک خزنده')– عروسکی نرم‌تن که در ژاپن به زنان جوان در سن باروری و زنان باردار داده می‌شود تا هم مادر و هم کودک متولد نشده را در پناه خود بگیرد. هوکورا* (祠 یا 神庫)** – معبدی بسیار کوچک. از کهن‌ترین واژه‌ها برای *معبد*.
* هونجی سویجاکو* (本地垂迹)** – نظریه‌ای که قرن‌ها در ژاپن مسلط بود و بر پایه آن کامیهای ژاپنی جلوه‌های محلی خدایان هندی هستند.
* هوندن* (本殿?, ت.ت. 'تالار اصلی')– که *شیندن* (神殿) («تالار الهی») نیز نامیده می‌شود، *هوندن* مقدس‌ترین ساختمان یک معبد است و تنها برای کامی مستقر در آن است. هیتوریگامی (独神، ت.ت. 'کامی یگانه') – کامیهایی در شینتو که تنها پدید آمده‌اند، در برابر آن دسته که به‌صورت جفت‌های نر-ماده پدیدار شده‌اند.
* هیدن (شینتو)* (火産霊?, ت.ت. 'روح آتش‌زاد')– بخشی از معبد که در آن نذرها به خدایان تقدیم می‌شود. هیرائیری* (平入)** – سبکی از ساخت‌وساز که در آن ورودی اصلی ساختمان در سمتی قرار دارد که موازی با کنگره سقف (سمت غیرشیبه) است. سبک‌های *شینمی‌زوکوری*، *ناگاره‌زوکوری*، *هاچیمان‌زوکوری* و *هیه‌زوکوری* به این نوع تعلق دارند.
* Hachiman* (八幡神?, ت.ت. 'الهه‌ای از هشت پرچم')– کامی نگهبانِ همزمان‌شده طبقه جنگجویان. نخستین بار در اوسا هاچیمان‌گو پرستیده شد و از سه شخصیت جداگانه تشکیل شده‌است: امپراتور اوجین، مادرش و همسرش هیمه‌گامی. Haiden* (拝殿?, ت.ت. 'تالار نیایش')– ساختمانی در معبد که به نیایش اختصاص دارد و تنها بخشی از معبد است که به روی عامه مردم گشوده‌است. Hakama* (袴)** – نوعی پوشاک سنتی ژاپنی که در اصل از «کو» (چینی ساده‌شده: 裤; چینی سنتی: 褲) یعنی شلواری که دربار امپراتوری چین در دوره‌های سویی و تانگ به‌کار می‌برد، الهام گرفته‌است. این سبک از قرن ششم میلادی در میان ژاپنیان به شکل *هاکاما* رواج یافت.
* Haku* (魄)** – *هاکو* که ریشه در آیین تائو دارد، مکملِ *کون* است و همان نیروی حیات است که به تن پیوند دارد و پس از مرگ به خاک بازمی‌گردد.
* Hakurei* (魄霊)** – روح یا جان کسی که معمولاً تازه درگذشته است.
* **Hakusan** – نام جمعی سه کوه که به‌عنوان کامی پرستش می‌شوند و برای شوگندو مقدس هستند. معابد هاکوسان در سراسر ژاپن فراوانند.
* Han-honji suijaku* (本地垂迹)** – نظریه‌ای که یوشیدا کانه‌تومو آن را مطرح کرد و نظریه استاندارد *هونجی سویجاکو* را وارون ساخت؛ بر پایه این نظریه، خدایان بودایی جلوه‌های کامیهای ژاپنی هستند.
* Hanagasa* (花笠)** – کلاهی آراسته به گل که میکو در جشنواره‌ها بر سر می‌گذارند.
* Harae* (祓?, ت.ت. 'پالایش')– اصطلاح کلی برای آیین‌های پالایش در شینتو. روش‌های پالایش شامل *misogi* می‌شود. Haraedo* (祓戸?, ت.ت. 'جایگاه پالایش')– مکانی که در آن پالایش آیینی انجام می‌شود. Haraedo-no-Kami* (祓戸の神)** – کامی پالایش. در میان کامیهایی که هنگام انجام *میسوگی* ایزاناگی — برای پاک‌شدن از آلودگی جهان مردگان پس از بازگشت ناکامش برای آوردن همسر درگذشته‌اش ایزانامی — پدید آمدند.
* Haraegushi* (祓串?, ت.ت. 'چوب‌دستی پالایش')– نوعی *اونیوسا* با چوب‌دستی شش‌وجهی یا هشت‌وجهی. Hassoku-an* (八足案?, ت.ت. 'میز هشت‌پا')– ببینید *an*. Hatsumōde* (初詣?, ت.ت. 'نخستین نیایش')– اولین بازدید از معبد در سال نو. Heihaku* (幣帛)** – همچنین ببینید *گو-هئی*.
* Heishi* (瓶子?, ت.ت. 'شیشه')– بطری‌های کوچکی که برای نگهداری نذرها مانند *ساکی* به‌کار می‌روند و در شمار *شینگو* برای نگهداری نذرها هستند. Hi-no-tama* (火の玉?, ت.ت. 'گوی‌های آتش')– گوی‌های آتشی که حضورشان نشانه فعالیت ماورایی است. Himorogi* (神籬?, ت.ت. 'حصار مقدس')– فضاها یا قربانگاه‌های مقدس موقت که برای پرستش به‌کار می‌روند. *هیموروگی* معمولاً فضاهایی است که با بامبوی سبز یا ساکاکی در چهار گوشه مشخص می‌شود و *shimenawa* را نگه می‌دارد. Hinamatsuri* (雛祭り?, ت.ت. 'جشن دختران')– آیینی که در ۳ مارس برگزار می‌شود و زنان ژاپن را گرامی می‌دارد و آرزوی سلامت پایدارشان را بیان می‌کند. در اصل با نام «جشن هلو» شناخته می‌شد و در زمان پادشاهی امپراتریس میشو به *هینا-ماتسوری* معروف شد. Hiōgi* (檜扇?, ت.ت. 'بادبزن سرو')– بادبزنی که در اصل اشراف دوره هیان از آن بهره می‌بردند و امروزه کاهنان شینتو در مراسم رسمی از آن استفاده می‌کنند. همچنین ببینید *آکومه‌اوگی* (بالا). Hirazara* (平皿?, ت.ت. 'بشقاب تخت')– در شمار *شینگو* (ابزارهای به‌کاررفته در قربانگاه‌های معبد و خانه) برای نگهداری نذرهاست؛ یکی برای برنج و یکی برای نمک. Hitobashira* (人柱?, ت.ت. 'ستون انسانی')– قربانی انسانی که زنده زیر یا کنار ساختمان‌های بزرگ مانند سدها، پل‌ها و قلعه‌ها دفن می‌شود. *هیتوباشیرا* همچنین می‌تواند به کارگرانی اشاره داشته باشد که در شرایط غیرانسانی زنده به‌گور شدند. Hitodama* (人魂?, ت.ت. 'روح انسانی')– روح سرگردانِ انسانی که از پیش درگذشته است. Ho-musubi* (火産霊)** – نامی دیگر برای کاگوتسوچی.
* Hōhei/hōbei* (奉幣?, ت.ت. 'نذر مالی')– نذرهایی که به کامی تقدیم می‌شود و معمولاً از *هئیهاکو* تشکیل شده، اما گاهی از جواهر، پول، سلاح یا اشیاء دیگر نیز تشکیل می‌شود. Hokosaki Suzu* (鉾先鈴?, ت.ت. 'زنگ‌های نیزه')– شبیه به *کاگورا سوزو*، *هوکوساکی سوزو* مجموعه‌ای از چند زنگ روی یک چوب‌دستی کوتاه است. Hongū* (本宮?, ت.ت. 'معبد اصلی')– که تنها در *جینگو* یافت می‌شود، معبد اصلی است که کامی اصلی در آن جای دارد، در برابر *بتسوگو*، *سشا* یا *ماشا*. این اصطلاح شامل *هایدن*، *هیدن* و *هوندن* می‌شود. همچنین ببینید *هونشا*. Honsha* (本社)** – معبد اصلی یک مجموعه معبد. از نظر سلسله‌مراتبی پس از آن *سشا* و *ماشا* قرار دارند.
* Hotoke* (仏?, ت.ت. 'بودا')– اصطلاحی که یا به معنای *بودا* است یا *روح درگذشته*. هرچند ریشه بودایی دارد، در معنای دوم در همه ادیان ژاپنی به‌کار می‌رود. Hyakudoishi* (百度石?, ت.ت. 'سنگ صدبار')– گاهی به‌عنوان نقطه مرجعی برای *هیاکودومائیری* نزدیک ورودی یک معبد یا پرستشگاه بودایی یافت می‌شود. Hyakudomairi* (百度参り?, ت.ت. 'صد بار زیارت')– نمازگزاری که نذر ویژه‌ای دارد، صد بار از معبد دیدن می‌کند. پس از هر نیایش باید دست‌کم به ورودی بازگردد یا دور *هیاکودوایشی* بگردد تا بازدید بعدی جداگانه به‌حساب آید.**

## ی

* یاتا نو کاگامی (八咫鏡) – آینه‌ای مقدس که بخشی از نشانه‌های سلطنتی ژاپن است. گفته می‌شود در معبد ایسه در استان میه، ژاپن نگهداری می‌شود. «یاتا نو کاگامی» بسته به منبع، نمادِ خِرَد یا صداقت است.
* **یومی** (به ژاپنی: 黄泉، ت.ت. 'جهان زیرین') – سرزمین مردگان؛ آخرت و جهانِ پسین: بر پایه اساطیر شینتو، چنان‌که در کوجیکی آمده‌است، جایی است که مردگان پس از مرگ بدان می‌روند.
* Yaku* (厄?, ت.ت. 'بدشانسی')– بدشانسی‌هایی که هر روز گرد می‌آیند. Yakudoshi* (厄年?, ت.ت. 'سال بدشانسی')– دوره‌ای از زمان که فرد «سال بلا» خود را تجربه می‌کند و دچار مصیبت‌های گوناگون می‌شود. Yama* (夜摩)** – نام دیگری برای *Enma-Ō* (閻魔王?, ت.ت. 'پادشاه دروازه‌های شر')
، کامیای که بر ناراکو نظارت می‌کند.
* Yama-uba* (山姥?, ت.ت. 'پیرزن کوه')– یک یوکای مؤنث که در فولکلور ژاپنی و نو یافت می‌شود و بیشتر به صورت پیرزنی هیولاوش توصیف می‌گردد. Yamabushi* (山伏)** – آموزنده و پیروِ شوگندو.
* Yamajijii* (山爺)** – یک یوکای مذکر که در فولکلور ژاپنی و نو یافت می‌شود.
* Yamawaro* (山童?, ت.ت. 'فرزند کوه')– یک یوکای کودک‌وار که در فولکلور ژاپنی و نو یافت می‌شود. Yaoyorozu no kami (八百万の神، ت.ت. 'هشت میلیون کامی') – همه کامی‌ها.
* Yari* (槍?, ت.ت. 'نیزه')– نیزه‌ای که گاه (در کنار سلاح‌های دیگری مانند کاتانا و ناگیناتا) به معابد تقدیم می‌شود و نشانه توانِ کامی در دور کردن تأثیرات منفی است. Yashikigami* (屋敷神)** – کامیِ یک قطعه زمین، خانه، خانوار و مانند آن.
* Yashiro* (社)** – واژه‌ای عام برای «معبد»، مشابه با «جینجا».
* Yōkai* (妖怪)** – واژه‌ای فراگیر که موجودات ماوراء طبیعی بسیاری را دربرمی‌گیرد؛ «یوکای» را می‌توان برای انسان‌ها، جانوران، اشیا و حتی کامی‌ها نیز به کار برد.
* Yōma* (妖魔)** – نوعی روح، شبح، ظهور، هیولا یا دیو.
* Yorimashi* (憑坐)** – یوریشیرویی انسانی، به‌ویژه کودک یا زن، که یک شفادهنده آیینی برای گرفتن فال و پیشگویی از آن بهره می‌گیرد.
* Yorishiro* (依り代)** – شیئی که توانایی جذب کامی‌ها را برای یک مراسم دارد. درختان، سنگ‌ها، ماگاتاما، گوهئی و حتی انسان‌ها می‌توانند «یوریشیرو» باشند.
* Yoroi* (鎧?, ت.ت. 'زره')– جوشنی که گاه به معابد تقدیم می‌شود و نشانه توانِ کامی در محافظت در برابر تأثیرات منفی است. Yū* (勇?, ت.ت. 'دلیری')– یکی از فضایل بوشیدو. Yūki* (幽鬼)** – نوعی روحِ دیوسان یا شبح؛ یک روح خبیث دیوسان. «اونریو» نوعی «یوکی» است.
* Yūrei* (幽霊)** – نوعی شبح یا ظهور. «اونریو» نوعی «یورِی» است.

## گالری

* یک *hassoku-an*
* یک *ema*
* یک *hokora*
* یک *hyakudoishi*
* یک *gohei*
* یک *haiden*
* هاتسوموده در معبد میجی، شیبویا، توکیو

* یک *جینجا* (معبد)، که با حضور یک *توریی* مشخص می‌شود
* یک *کانوشی* (راست) که *جوئه* بر تن دارد
* یک *کاگورادن*
* یک کامی‌دانا
* یک *کانوشی* در یک مراسم عروسی
* *کاتسوئوگی* (تیرک‌های عمود بر تیرک اصلی بام) در معبد ایسه
* مجسمه روباه، پیام‌رسان کامی ایناری
* یک *کومااینو*

* *ماشا* در معبد کاتسوراگی در گوسه، نارا
* یک *میکو* در کاسوگا-تایشا
* یک *می‌کوشی*
* اوماموری در حال فروش
* یک *اونیوسا*
* بستن *اومیکوجی* در کاسوگا-تایشا در نارا

* یک *saisen-bako* یا صندوق نذورات
* شاخه‌های *Sakaki*
* یک *ساندو* (راه ورودی یک معبد)
* یک *seisatsu*
* *Sessha* (تسوکیومی نو میا) در معبد ایسه
* دو *kannushi* که یک *shaku* در دست دارند
* دو *shide* که یک معبد کوچک را تزئین کرده‌اند
* یک *shimenawa*
* یک *shimboku* که با یک *shimenawa* بسته شده‌است

* یک *کانوشی* در حال نگه‌داشتن یک *تاماگوشی*
* یک *تمیزویا*
* یک *توری‌ای*
* یک *تورو*

## جستارهای وابسته

* بوداگرایی ژاپنی
* واژه‌نامه بودیسم
* واژه‌نامه بوداگرایی ژاپنی
* فهرست پوشاک سنتی ژاپن
* فهرست خدایان ژاپنی
* فهرست اشیاء مقدس در اسطوره‌شناسی ژاپنی
* فهرست موجودات افسانه‌ای ژاپن
* فولکلور ژاپنی
* افسانه‌های عامیانه ژاپنی
* اسطوره‌شناسی ژاپنی
* خرافات ژاپنی
* افسانه‌های شهری ژاپنی
* کایدان
* کامپو (طب سنتی ژاپنی)
* معبد شینتو

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Glossary of Shinto». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۷ مه ۲۰۲۶.
* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Anexo:Terminología del sintoísmo». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای اسپانیایی*، بازبینی‌شده در ۱۷ مه ۲۰۲۶.
* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «神道用語一覧». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای ژاپنی*، بازبینی‌شده در ۱۷ مه ۲۰۲۶.

## پیوند به بیرون

* دانشنامه شینتو، دانشگاه کوکوگاکواین (دسترسی: ۲ آوریل ۲۰۰۹)
* سامانه کاربران هنر ژاپنی — فرهنگ اصطلاحات معماری و تاریخ هنر ژاپنی (دسترسی: ۲ آوریل ۲۰۰۹)