Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# جامعه‌شناسی زبان

**جامعه‌شناسی زبان** (به انگلیسی: Sociology of language) به بررسی روابط بین زبان و جامعه می‌پردازد. این علم با زبان‌شناسی اجتماعی، که به بررسی اثر جامعه بر زبان می‌پردازد، پیوند نزدیکی دارد. از پیشگامان این علم جاشوا فیشمن است که سرویراستار ژورنال بین‌المللی جامعه‌شناسی زبان است.
جامعه‌شناسی زبان به مطالعهٔ زبانی می‌پردازد که مردم یک جامعه در دنیای واقعی از آن بهره می‌برند.

یکی از اصیل‌ترین و قدیمی‌ترین نوع ارتباط انسان‌ها در طول تاریخ و در پهنهٔ جغرافیا، ارتباط کلامی است. نکتهٔ قابل توجه در ارتباط کلامی این است که ارتباط کلامی و گفتاری همیشه با نوعی از نمادهای ارتباط غیرکلامی مانند لبخند زدن، نگاه کردن، اخم کردن، سر تکان دادن، تأیید و تکذیب با سر و دست و نظایر آن همراه است که باعث تعمیق تأثیر این نوع ارتباط می‌شود. هر جامعه‌ای دارای زبان معیاری است که گونهٔ رسمی زبان آن جامعه بوده و از گونه‌های دیگر معتبرتر و با منزلت‌تر است. زبانی که افراد بشر در سرتاسر جهان به کار می‌برند، اعم از این که آن زبان فارسی یا انگلیسی، عربی یا هر زبان دیگر باشد، نظامی بسیار پیچیده و شگفت‌انگیز دارد. در واقع، زبان یکی از پیچیده‌ترین نظام‌هایی است که انسان با آن سر و کار دارد. تأثیر جنبهٔ اجتماعی زبان آن قدر روشن است که حتی برخی نظریه‌هایی که در مورد منشأ زبان انسان وجود دارد، تکامل زبان انسان را در بافت اجتماعی ممکن می‌داند.

جامعه‌شناسان زبان، تنوع زبانی را یکی از ویژگی‌های ذاتی زبان در نظر می‌گیرند. آن‌ها بر این باورند که عوامل اجتماعی نظیر جنسیت، طبقهٔ اجتماعی، تحصیلات، سن و قومیت در ایجاد تنوع زبانی نقش اساسی دارند.

جامعه‌شناسان زبان ترجیح می‌دهند به جای اصطلاح «زبان» از مفهوم «جامعهٔ زبانی» استفاده کنند. جامعهٔ زبانی، عبارت از هر گروهی از مردم است که گمان می‌کنند به زبان یکسانی سخن می‌گویند.

## جستارهای وابسته

* کدگزینی
* انسان‌شناسی زبان‌شناختی
* فرضیه ساپیر-وورف
* زبان‌گونه‌ها
* زبان‌شناسی اجتماعی

## پانویس

## منابع

* اعتضادی، شیدا و سادات علمدار، فاطمه (۱۳۸۷). «تحلیل جامعه شناختی زبان مخفی در بین دختران». تهران، فصلنامهٔ علمی-پژوهشی *زبان‌پژوهی* دانشگاه الزهرا.
* ایچیسون، جین (۱۳۷۱). *مبانی زبان‌شناسی* (محمد فائض)، تهران، نشر نگاه.
* رضاپور، ابراهیم (۱۳۹۶). «تحلیل جامعه‌شناختی بر کاربرد چند ساخت نحوی فارسی بر اساس نظریهٔ تنوعات زبانی لباو» تهران. فصلنامهٔ علمی-پژوهشی *زبان‌پژوهی* دانشگاه الزهرا، سال نهم، شمارهٔ ۲۲.
# تندا

در بالای این اثر موتسارت، عبارت آندانته گرازیوسو (Andante grazioso) بیانگر تندای قطعه به صورت توصیفی و جلوی آن، (چنگ = ۱۲۰) بیانگر این است که یک‌دقیقه، باید معادل ۱۲۰ ضرب چنگ باشد.
تندا یا **تمپو** (به ایتالیایی: Tempo)، معیاری از سرعت اجرای قطعه‌های موسیقی است. در تمپو چیزیکه اهمیت دارد سرعت دراجرای موسیقی است. و بر احساس ناشی از موسیقی تأثیر می‌گذارد. تمپوی قطعات موسیقی اروپایی تا پیش از دوره کلاسیک، بسته به نوع قطعه، کمابیش ثابت و معلوم بود. از آن دوره به بعد تعیین تمپوی اثر برای آهنگساز رایج شد و آهنگ‌سازان در آغاز پارتیتور تمپوی مورد نظر خود را، معمولاً با عبارات ایتالیایی، می‌نوشتند.

نوازندگان، به ویژه نوآموزان، دستگاهی به نام مترونوم را برای نگه‌داشتن وزن قطعه بکار می‌برند.

### انواع تندا بر اساس علامات ایتالیایی

تعاریف علامات تندای موسیقی ایتالیایی بر اساس لغت‌نامهٔ موسیقی هاروارد یا لغت‌نامهٔ برخطّ زبان ایتالیایی

## برمبنای دو مُد آهسته و تند

#### آهسته

* *Larghissimo* – خیلی‌خیلی آرام (۱۹ ضرب بر دقیقه و کمتر)
* *Grave، گراوه* – آرام و رسمی (۲۰–۴۰ ضرب بر دقیقه)
* *Lento* – آرام (۴۰–۴۵ ضرب بر دقیقه)
* *Largo* – در حال تسریع (۴۵–۵۰ ضرب بر دقیقه)
* *Larghetto* – تسریع با سرعت بیشتر (۵۰–۵۵ ضرب بر دقیقه)
* *Adagio* – آرام و باشکوه (در معنای تحت‌لفظی، «راحت و آسان») (۵۵–۶۵ ضرب بر دقیقه)
* *Adagietto* – سریع‌تر از آهسته (۶۵–۶۹ ضرب بر دقیقه)
* *Andante moderato* – کمی آهسته‌تر از andante‏ (۶۹–۷۲ ضرب بر دقیقه)
* *Andante* – هماهنگ با سرعت قدم زدن (قدم‌رو) (۷۳–۷۷ ضرب بر دقیقه)
* *Andantino* – کمی تندتر از andante (گرچه بعضی مواقع می‌تواند به‌معنای کمی آهسته‌تر از andante گرفته شود) (۷۸–۸۳ ضرب بر دقیقه)
* *Marcia moderato* – معتدل و میانه، در حالت مارش (۸۳–۸۵ ضرب بر دقیقه)
* *Moderato* – میانه و معتدل (۸۶–۹۷ ضرب بر دقیقه)
* *Ritardando، ریتارداندو – به تدریج کُند شدن*

#### سریع

* *Accelerando، اچلراندو* – به تدریج تُند شدن، سرعت فزایندهٔ تدریجی
* *Allegretto* – به‌طور معتدل سریع (۹۸–۱۰۹ ضرب بر دقیقه)
* *Allegro، آلگرو* – سریع، تند و شتابناک (۱۰۹–۱۳۲ ضرب بر دقیقه)
* *Vivace* – سرزنده و سریع (۱۳۲–۱۴۰ ضرب بر دقیقه)
* *Vivacissimo* – بسیار سریع و سرزنده (۱۴۰–۱۵۰ ضرب بر دقیقه)
* *Allegrissimo* – بسیار سریع (۱۵۰–۱۶۷ ضرب بر دقیقه)
* *Presto* – خیلی سریع (۱۶۸–۱۷۷ ضرب بر دقیقه)
* *Prestissimo* – به‌شدت سریع (۱۷۸ ضرب بر دقیقه و بالاتر)

**آداجو** (ایتالیایی) یا **آداژو** (فرانسوی) به یکی از تمپوهای موسیقی گفته می‌شود که ضرب‌آهنگی آهسته و سنگین دارد. ضرب‌آهنگ یک قطعه آداجیو به‌طور متوسط هفتاد ضرب در دقیقه است.

یکی از معروف‌ترین آداجیوها، آداجو در سل مینور اثر توماسو آلبینونی است.

## منابع
# زبان کوینه

کوینه‌سازی در یونان باستان واحدهای سیاسی متفاوت یونانی را قادر کرد علی‌رغم گویش‌های متفاوتشان، روابط تجاری و دیپلماتیکشان را با همدیگر حفظ کنند.
در زبان‌شناسی، **زبان کوینه** (به یونانی: κοινή) زبان یا گویشی معیار است که در نتیجه تعامل و برخورد دو یا چند گونه یا گویش قابل فهم از یک زبان به وجود می‌آید.

از آنجا که پیش از ظهور کوینه، گویشوران همدیگر را کامل می‌فهمند، فرایند کوینه‌سازی به اندازهٔ فرایندهای پیجین‌سازی و کریول‌سازی با تغیرات شدید و بنیادی همراه نیست. برخلاف پیجین‌سازی و کریول‌سازی، هنگام ایجاد کوینه مقصد وجود ندارد. کوینه‌سازی با نوعی پیوستگی همراه است به نحوی که گویشوران لازم نیست گونه‌های زبانی‌شان را رها کنند.

تأثیر و تأثر معمولی بین گویش‌های همسایه کوینه‌سازی نیست. گونهٔ کوینه به عنوان گونهٔ گفتاری جدیدی علاوه بر گویش‌های پیشین ظهور می‌کند، نه آنکه شکل تغییریافتهٔ یک گویش ازقبل‌موجود باشد. این معیار، کوینه‌سازی را از تکامل معمولی گویش‌ها متمایز می‌کند.

## جستارهای وابسته

* زبان آمیخته
* زبان کریول
* زبان مختلط

## منابع

* Wikipedia contributors, "Koiné language," Wikipedia, The Free Encyclopedia,  (accessed May 8, 2020).
# نحو

**نَحو** یا **جمله‌شناسی** در زبان‌شناسی به دانش مطالعه‌ی قواعد مربوط به نحوه‌ی ترکیب و در کنار هم آمدن واژه‌ها به‌منظور ایجاد و درک جملات در یک زبان گفته می‌شود.

این شاخه‌ی مهم از دستور هر زبان، نظام‌مندی و خلاقیت فراوانی را طلب می‌کند. درست است که انسان‌ها می‌توانند مجموعه ‌کلمات یک جمله را با ترتیب گوناگونی در کنار هم قرار دهند، ولی تمامی آن‌ها جملات معنی‌دار نخواهند شد. مثلاً به این دو جمله توجه کنید:

1. خرید را کتاب مرد.
2. مرد کتاب را خرید.

در اینجا، جمله‌ی اول در ساختارهای زبانی زبان فارسی غیرمجاز و بی‌معنی است؛ ولی، دومی که درست همان مجموعه‌ی کلمات را داراست، ساختاری مورد پذیرش از نظر ساختار و دستورهای نحوی زبان فارسی دارد.

موضوعات اصلی در نحو عبارتند از ترتیب کلمات، روابط دستوری، ساخت‌های سلسله‌مراتبی یا سازه‌ها، مطابقت دستوری، ماهیت تنوع‌های بین زبان‌ها و رابطه‌ی میان صورت و معنی (معناشناسی). رویکردهای متعددی به نحو وجود دارد که در مفروضات و اهداف با یکدیگر تفاوت دارند.

## مباحث

حوزه‌ی نحو دربردارنده‌ی مباحث مختلفی است که یک نظریه‌ی نحوی باید از پس تبیین آنها بربیاید. رابطه‌ی میان این مباحث در نظریه‌های مختلف متفاوت است؛ ممکن است در برخی نظریه‌ها این مباحث از هم متمایز شوند و یا در برخی نظریات دیگر، یکی از دل دیگری بیرون آمده باشد (به طور مثال ترتیب کلمات در یک نظریه ممکن است نتیجه‌ی قواعد حرکت باشد و از روابط دستوری ریشه بگیرد).

#### توالی فاعل، فعل، مفعول

یک توصیف ساده در مورد نحو یک زبان، ترتیبی است که فاعل (S)، فعل (V) و مفعول (O) در جمله تظاهر پیدا می‌کند. بیش از ۸۵٪ زبان‌ها فاعل را در ابتدای جمله قرار می‌دهند؛ خواه ترتیب جمله در آن زبان SVO باشد و یا SOV. ترتیب‌های ممکن دیگر عبارتند از VSO،‌ VOS، OVS و OSV که از میان اینها، تنها VSO نسبتا رایج است و سه توالی دیگر بسیار نادر هستند. در بیشتر نظریه‌های نحوی دستور زایشی این تفاوت ظاهری ریشه در یک ساختار سازه‌ای پیچیده‌تر دارد و هر ترتیبی ممکن است اشتقاق‌های مختلفی داشته باشد. همچنین ترتیب کلمات ممکن است کارکردهای معناشناختی عناصر را نشان بدهد.

##### روابط دستوری

یک توصیف دیگر در مورد ساختار زبان، معطوف به مجموعه‌ی روابط دستوری ممکن میان اجزای جمله در هر زبان است. توصیف روابط دستوری می‌تواند شامل متعدی بودن، مجهول‌سازی، نشانه‌گذاری هسته-وابسته و سایر مطابقه‌های دستوری باشد. زبان‌های مختلف معیار‌های مختلفی برای روابط دستوری دارند.

## جستارهای وابسته

* سیبویه
* ابوالاسود دؤلی
* صرف

## منابع

* *نحو زبان فارسی برپایهٔ نظریهٔ حاکمیت و مرجع‌گزینی*، سیدعلی میرعمادی، تهران: انتشارات سمت، ۱۳۷۶
* *گفتارهایی در نحو*، محمد راسخ مهند، تهران: نشر مرکز، ۱۳۸۸

* Crystal, D. , *The Cambridge Encyclopedia of Language*, 2nd edition, Cambridge University Press, 1996. ISBN 0-521-55967-7
* O'Grady, W. , Dobrovolsky, M. , and Aronoff, M. , *Contemporary Linguistics, An Introduction*, 2nd edition, St. Martin Press, Inc. , 1993. ISBN 0-312-06780-1

## پیوند به بیرون

* پیکرهٔ وابستگی نحوی زبان فارسی بایگانی‌شده در ۱۶ مه ۲۰۱۳ توسط Wayback Machine مجوعه‌ای شامل حدود ۳۰هزار جملهٔ برچسب‌خورده با اطلاعات نحوی بر اساس دستور وابستگی.
* وبگاه زبان فارسی
* مشخصه‌های معنایی به «نحو» مربوطند بایگانی‌شده در ۵ ژوئیه ۲۰۱۲ توسط Wayback Machine
# زبان لیوونیایی

| زبان لیوونیایی |
| --- |
| līvõ kēļ |
| زبان بومی در | لتونی |
| منطقه | سواحل لیوونی |
| قومیت | مردم لیوونیایی |
| منقرض‌شده | 5 June 2013, with the death of Grizelda Kristiņa زبان دوم: ~40 B1 or up ~210 A1–A2 |
| تبار | اورالی
* فینی
	+ **زبان لیوونیایی**
 |
| وضعیت رسمی |
| زبان اقلیت شناخته‌شده در |  لتونی |
| کدهای زبان |
| ایزو ۳–۶۳۹ | `liv` |
| گلاتولوگ | `livv1244` |
|   Distribution where Livonian is spoken today.
  Historic distribution of the Livonian language in Latvia. |
|

**زبان لیوونیایی** (*līvõ kēļ*) متعلق به زبان‌های فینی و شاخه‌ای از زبان‌های اورالی است. این زبان در ۵ ژوئن ۲۰۱۳ با مرگ آخرین گویشگر آن که زبان لیوونیایی، زبان دوم او بود، منقرض گردید. این زبان با زبان استونیایی خویشاوندی نزدیکی دارد. سرزمین بومی این زبان، که مردم لیوونیایی در آنجا زندگی می‌کنند، لیوونی است. لیوونی بخشی از کشور لتونی می‌باشد.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Livonian language». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۶ فوریه ۲۰۱۵.

## پیوند به بیرون
# شاهزاده آریسوگاوا تاروهیتو

| شاهزاده شاهزاده آریسوگاوا تاروهیتو |
| --- |
| شاهزاده آریسوگاوا تاروهیتو |
| نام بومی | 有栖川宮熾仁親王 |
| زاده | ۱۷ مارس ۱۸۳۵ کیوتو، ژاپن |
| درگذشته | ۱۵ ژانویهٔ ۱۸۹۵ (۵۹ سال) کوبه، ژاپن |
| وفاداری |  امپراتوری ژاپن |
| شاخه نظامی |  نیروی زمینی امپراتوری ژاپن |
| سال‌های خدمت | ۱۸۶۷–۱۸۹۵ |
| درجه | ارتشبد |
| فرماندهی | ارتش سلطنتی ژاپن |
| جنگ‌ها و عملیات‌ها | * جنگ بوشین
* نخستین جنگ چین و ژاپن
 |
| نشان‌ها | Order of the Chrysanthemum |

**شاهزاده آریسوگاوا تاروهیتو** (به ژاپنی: 有栖川宮熾仁親王, Arisugawa-no-miya Taruhito-Shinnō)؛ زاده ۱۷ مارس ۱۸۳۵ درگذشته ۱۵ ژانویهٔ ۱۸۹۵) یک فرد نظامی اهل ژاپن بود.

شاهزاده آریسوگاوا در سال ۱۸۵۱ در سن ۱۷ سالگی، با شاهدخت چیکاکو، شاهدخت کازو که در آن زمان ۵ سال داشت، دختر هشتم امپراتور نینکو و خواهر کوچکتر امپراتور کومی نامزد شد. اما این نامزدی در سال ۱۸۶۰ توسط شوگون‌سالاری توکوگاوا متوقف شد تا شاهزاده خانم بتواند با شوگون چهاردهم توکوگاوا ایه‌موچی ازدواج کند. این ازدواج سیاسی به هدف پیوند میان شوگون‌سالاری و دربار ژاپن صورت می‌گرفت. از دوران میجی، لغو نامزدی وی با شاهدخت کازو در رمان‌های کوچک و بزرگی اقتباس شده و به عنوان «داستان عشقی غم‌انگیز» در میان عوام پخش شده و افسانه‌های بسیاری را خلق کرده است.

در سال ۱۸۶۷ امپراتور میجی شاهزاده آریسوگاوا را به عنوان «سوسای» sōsai (عنوانی معادل وزیر ارشد) منصوب کرد و وی را به فرماندهی ارتش امپراتوری اعزام شده برای جنگ با آخرین پارتیزان‌های شوگون‌سالاری توکوگاوا در جنگ بوشین منصوب کرد. از ۱۸۶۸–۱۸۶۹. او در نبرد توبا-فوشیمی جنگید و بعداً در ۳ مه، ۱۸۶۷ از توکایدو (جاده) عبور کرد تا قلعه ادو را که تسلیم شده بود از نامزد سابق خود شاهزاده خانم چیکاکو، شاهدخت کازو تحویل بگیرد. شاهزاده آریسوگاوا بعداً ارتش دولت مرکزی را علیه نیروهای سایگو تاکاموری در شورش ساتسوما در سال ۱۸۷۸ هدایت کرد.

## شورش دروازه‌های ممنوعه

در سال ۱۸۶۴ میلادی در دربار امپراتوری، بین تندروهایی که خواهان اخراج نیروهای قلمرو چوشو و مماشات با این قلمرو بودند، درگیری وجود داشت و در شب هجدهم ماه اوت، شاهزاده آریسوگاوا تاکاهیتو و شاهزاده تاروهیتو به همراه ناکایاما تادایاسو ناگهان وارد دربار امپراتوری شدند و خواستار ورود نیروهای چوشو به کیوتو و اخراج ماتسودایرا کاتاموری از قلمرو آیزو شدند. توکوگاوا یوشینوبو، فرمانده کل گارد امپراتوری ja:禁裏御守衛総督، از سربازان چوشو خواست که آنجا را ترک کنند، اما امپراتور کومی، که پیوسته از خاندان آیزو حمایت می‌کرد، بارها به او دستور داد که نیروهای چوشو را نابود کند و در نهایت موضع سختگیرانه‌ای اتخاذ کرد. کوساکا گنزوی از قلمرو چوشو می‌خواست از دستور دربار امپراتوری برای ترک آنجا پیروی کند، اما توسط کیجیما ماتابی، ماکی یاسواومی و دیگران تحت فشار قرار گرفت تا رادیکال تر حرکت کند و مجبور شد ارتشی تشکیل دهد.

از ۱۸۸۹ تا ۱۸۹۵ شاهزاده به عنوان رئیس ستاد نیروی زمینی امپراتوری ژاپن خدمت می‌کرد. از هیچ‌یک از ازدواج‌های او فرزندی حاصل نشد.

## جستارهای وابسته

* شورش دروازه‌های ممنوعه

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Prince Arisugawa Taruhito». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۷ فوریه ۲۰۱۴.

## پیوند به بیرون
# ناگای نائویوکی

| ناگای نائویوکی |
| --- |
|  |
| زادهٔ | ۲۱ دسامبر ۱۸۱۶ ولایت میکاوا |
| درگذشت | ۱ ژوئیهٔ ۱۸۹۶ (۷۹ سال) توکیو, ژاپن |
| ملیت | ژاپن |
| دیگر نام‌ها | Nagai Genba, Nagai Mondonoshō |
| پیشه | [[]] |

**ناگای نائویوکی** (به ژاپنی: 永井 尚志 ながい なおゆき) ن**اگای نائومونه**; ۲۱ دسامبر ۱۸۱۶ – ۱ ژوئیهٔ ۱۸۹۶) اومه‌تسوکه، سامورایی، سیاستمدار، و پرسنل نظامی اهل ژاپن بود.

## جستارهای وابسته

* گایکوکو بوگیو

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Nagai Naoyuki». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱ ژوئن ۲۰۲۵.
# کیلومتر

| کیلومتر |
| --- |
| سامانه‌های اندازه‌گیری | دستگاه بین‌المللی یکاها |
| یکای | طول |
| نشان | km  |
| تبدیل یکا
  |
| *۱ km در ...* | *... برابر است با ...* |
|  |
|    SI |    ۷۰۰۳۱۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۱۰۰۰ m |
|    دستگاه امپراتوری or |    ۷۰۰۲۹۹۹۹۹۸۰۸۱۲۸۰۰۰۰♠۰٫۶۲۱۳۷ mi |
|    دستگاه آمریکایی units |    ۷۰۰۲۹۹۹۹۸۷۸۴۰۰۰۰۰۰۰♠۳۲۸۰٫۸ ft |

**کیلومتر** (به انگلیسی: Kilometre یا Kilometer) (نماد SI: km) یک واحد اندازه‌گیری طول در دستگاه بین‌المللی یکاها (SI) است که برابر با هزار متر و ۰٫۶۲۱۳۷۱ مایل است (kilo، پیشوند SI برای ۱۰۰۰ است). کیلومتر، یکای اندازه‌گیری ترجیحی در بیشتر نقاط جهان برای بیان فواصل بین مکان‌های جغرافیایی روی زمین است؛ استثنائات قابل‌توجه، ایالات متحده آمریکا و بریتانیا هستند که در آنها از یکای مایل استفاده می‌شود.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Kilometre». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۹ ژانویه ۲۰۱۸.
# تهاجم ژاپن به تایوان (۱۸۷۴)

| تهاجم ژاپن به تایوان (۱۸۷۴) |
| --- |
|  گروهی از بومیان تایوان در کنار رهبرشان.نگاره ای از یک نبرد |
|

|  |  |
| --- | --- |
| تاریخ | ۶ مه – ۳ دسامبر ۱۸۷۴ |
| موقعیت | تایوان تحت حکومت چینگ، فوجیان، دودمان چینگ |
| نتایج |
پیروزی نظامی ژاپن، تضعیف نفوذ دودمان چینگ چین بر تایوان |
| تغییرات قلمرو |
اشغال موقت تایوان (قسمت جنوبی) توسط ژاپن |

 |
| طرف‌های درگیر |
|  امپراتوری ژاپن |
دودمان چینگ چین |
| فرماندهان و رهبران |
|  سایگو جودو  |
نامعلوم  **†** |
| قوا |
| **زمینی:** ۳٬۶۰۰ **دریایی:** ۶ ;کشتی جنگی |
۲۷٬۰۰۰ نفر |
| تلفات و خسارات |
|
۱۲ کشته ~۳۰ زخمی ۵۶۱ کشته از بیماری |
۸۹ کشته بسیاری زخمی |

**تهاجم ژاپن به تایوان** (انگلیسی: Japanese invasion of Taiwan) موفقیت این اردوکشی، اولین استقرار ارتش امپراتوری ژاپن در خارج از کشور و نیروی دریایی امپراتوری ژاپن را به نمایش گذاشت، و همچنین شکنندگی و ضعف دودمان چینگ را نشان داد. پس از این نبرد، نفوذ و قدرت تسلط چین بر تایوان به شکل قابل توجهی کاهش یافت.

## جستارهای وابسته

* تهاجم ژاپن به تایوان (۱۸۹۵)
* جنگ شیمونوسکی
* تانی تاته‌کی

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Japanese invasion of Taiwan (1874)». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۸ مه ۲۰۲۱.

## پیوند به بیرون

خطای یادکرد: خطای یادکرد: برچسب `<ref>` برای گروهی به نام «persian-alpha» وجود دارد، اما برچسب `<references group="persian-alpha"/>` متناظر پیدا نشد. ().
# منجیانگ

| دولت خودمختار متحد منجیانگ 蒙疆聯合自治政府 *Měngjiāng Liánhé Zìzhì Zhèngfǔ* *Mōkyō Rengō Jichi Seifu* ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤ᠋ᠨ ᠥᠪᠡᠷᠲᠡᠭᠡᠨ ᠵᠠᠰᠠᠬᠤ ᠬᠣᠯᠪᠣᠭᠠᠲᠤ ᠵᠠᠰᠠᠭ ᠤ᠋ᠨ ᠣᠷᠳᠣᠨ *Монголын Өөртөө Засах Холбоот Засгийн Ордон* منجیانگ |
| --- |
| 1939–۱۹۴۵ |
|
پرچم

Emblem

 |
|  |
| وضعیت | * دولت دست‌نشانده امپراتوری ژاپن (۱۹۳۹–۴۰)
* منطقه خودمختار دولت ملی سازمان یافته جمهوری چین (۴۵–۱۹۴۰))
 |
| پایتخت | جانگجیاکو |
| زبان(های) رایج | * چینی
* زبان مغولی
* ژاپنی
 |
| حکومت | دیکتاتوری نظامی |
| Head of state |   |
|  |
| • ۱۹۳۷–۱۹۴۵  | Prince Demchugdongrub |
|  |
| دوره تاریخی | * جنگ دوم چین و ژاپن
* جنگ جهانی دوم
 |
|  |
| • بنیان‌گذاری  | 1 September 1939 |
| • Autonomous region of the Reorganized National Government  | ۲۴ مارس ۱۹۴۰ |
| • فروپاشی  | 19 August ۱۹۴۵ |
|  |
| مساحت |
| ۵۰۶٬۸۰۰ کیلومتر مربع (۱۹۵٬۷۰۰ مایل مربع) |
| جمعیت |
|  |
| •  | ~۵٬۵۰۰٬۰۰۰ |
|  |
| واحد پول | Mengjiang yuan |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **پیشین** | **پسین** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | جمهوری چین |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Reorganized National Government of China |  |
| اشغال منچوری توسط شوروی |  |

 |

 |
| امروز بخشی از |  چین |

**منجیانگ** (انگلیسی: Mengjiang) همچنین در انگلیسی با نام مغرب سرزمین مغول یا شناخته می‌شود، یک دولت و منطقه خودمختار متحد، در مغولستان داخلی بود، که در سال ۱۹۳۹ به عنوان دولت دست نشانده امپراتوری ژاپن تشکیل شد. سپس از سال ۱۹۴۰ تحت حاکمیت اسمی دولت ملی تجدید سازمان یافته جمهوری چین (که خود یک دولت دست نشانده بود) بود درآمد.

## جستارهای وابسته

* مانچوکوئو
* فهرست نواحی اشغال شده توسط امپراتوری ژاپن

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Mengjiang». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۳ مه ۲۰۲۱.

## پیوند به بیرون
# ایالت پنجاب (پاکستان)

| ایالت پنجاب
Punjab province |
| --- |
| ایالت |
|  |
| پرچممهر |
|  |
| کشور |  پاکستان |
| نواحی | ۳۶ |
| شهرها | ۱۲۷ |
| بزرگ‌ترین شهر | لاهور |
| بنیان‌گذاری | ۱ ژوئیه ۱۹۷۰ |
| مرکز | لاهور |
| حکومت |
|  • فرماندار | محمد بلیغ الرحمان |
| مساحت |
|  • کل | ۲۰۵۳۴۴ کیلومتر مربع (۷۹۲۸۴ مایل مربع) |
| جمعیت (۲۰۱۰) |
|  • کل | ۸۱۳۳۰۵۳۱ |
|  • تراکم | ۴۰۰/کیلومتر مربع (۱۰۰۰/مایل مربع) |
| منطقهٔ زمانی | یوتی‌سی ۵+ (PST) |
| زبان‌های رسمی | پنجابی، پشتو، بلوچی، اردو، انگلیسی |
| وبگاه | pportal.punjab.gov.pk |

**ایالت پنجاب** دومین ایالت بزرگ کشور پاکستان است. مرکز این ایالت لاهور می‌باشد.

ایالت پنجاب پرجمعیت‌ترین ایالت پاکستان است. همچنین این منطقه پر درآمدترین منطقهٔ پاکستان است که بخش عظیمی از درآمد آن از کشاورزی در جلگه‌های اطراف رود آیند به‌دست می‌آید.

زبان رایج در این ایالت زبان پنجابی است. پس از زبان پنجابی زبان‌های اردو، بلوچی و انگلیسی نیز در این ایالت رواج دارند.

منطقهٔ پنجاب بین دو کشور پاکستان و هند تقسیم شده‌است که بخش عظیمی از آن در پاکستان قرار دارد.

فرماندار پیشین این منطقه شهباز شریف بود که در پی کنار گذاشته شدن عمران خان از نخست‌وزیری، به این مقام رسید.

نمادهای استانی (غیررسمی)| **حیوان استانی** |  |  |
| **پرنده استانی** |  |  |
| **درخت استانی** |  |  |
| **گل استانی** |  |  |
| **ورزش استانی** |  |  |

## ریشه‌شناسی

نام "پنجاب" از دو بخش (ندارد: پنج‎، آوانگاری: *panj*، ت. «پنج» و ندارد: آب‎، آوانگاری: *āb*، ت. «آب») به زبان فارسی تشکیل شده است که با واژه‌های سانسکریت (ندارد: पञ्‍च، آوانگاری: *pañca*، ت. «پنج» و ندارد: अप्، آوانگاری: *áp*، ت. «آب») هم‌ریشه هستند. واژه *پنج-آب* بنابراین معادل وام‌واژه شده از هندوآریایی *پنچ-آپ* است و به معنای "سرزمین پنج آب" می‌باشد که به رودهای جهلم، چناب، راوی، ستلج و بیاس اشاره دارد. همه آن‌ها شاخه‌هایی از رود سند هستند که ستلج بزرگ‌ترین آن‌هاست. ارجاعات به سرزمین پنج رود در *مهاباراتا* یافت می‌شود، که در آن یکی از مناطق *پنچانادا* (سانسکریت: पञ्चनद، آوانگاری: *pañca-nada*، ت. «پنج رود» نامیده شده است. یونانیان باستان از این منطقه با عنوان *پنتاپوتامیا* (یونانی: Πενταποταμία) یاد می‌کردند که همین معنا را دارد. پیش‌تر، پنجاب همچنین با نام *ساپتا سیندو* در ریگودا و *هاپتا هندو* در اوستا شناخته می‌شد که به "سرزمین هفت رود" ترجمه می‌شود؛ دو رود دیگر سند و کابل هستند که در منطقه بزرگ‌تر پنجاب گنجانده می‌شوند. نام کنونی در طول دوره گورکانی رواج یافت.

## نگارخانه

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## جستارهای وابسته

* بنی افغان

## منابع

* region." Wikipedia, The Free Encyclopedia. 18 Nov 2007, 19:39 UTC. Wikimedia Foundation, Inc. 19 Nov 2007

خطای یادکرد: خطای یادکرد: برچسب `<ref>` برای گروهی به نام «persian-alpha» وجود دارد، اما برچسب `<references group="persian-alpha"/>` متناظر پیدا نشد. ().
# آموزش مهندسی

آموزشگاه مهندسی
**آموزش مهندسی** (انگلیسی: Engineering education) یا تحصیلات مهندسی، به دوره‌های آموزش تکمیلی و پیشرفته مهندسی اطلاق می‌شود، که پس از دریافت مدرک دانشگاهی کارشناسی یا کارشناسی ارشد، در یکی از شاخه‌های مهندسی، آغاز می‌شود و تا تبدیل شدن به یک مهندس حرفه ای، ادامه می‌یابد. دریافت مجوزهای مهندسی حرفه‌ای اغلب مستلزم حضور در دوره‌های آموزشی تحت نظارت و با دریافت نمره قبولی در امتحانات پایانی همراه می‌باشد. طول دوره‌های آموزش به عنوان یک مهندس حرفه‌ای پایه، به‌طور میانگین ۸ تا ۱۲ سال است. در ایالات متحده رشته‌های مهندسی مکانیک، مهندسی صنایع، مهندسی کامپیوتر و مهندسی برق بالاترین متقاضیان آموزش‌های مهندسی را در میان رشته‌های دانشگاهی، دارا می‌باشند.

## جستارهای وابسته

* یادگیری پروژه محور

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Engineering education». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳۰ آوریل ۲۰۱۸.

## پیوند به بیرون
# تربیت بدنی

**آموزش فیزیکی** (انگلیسی: Physical education) یا **تربیت بدنی**، به دوره‌های آموزشی اطلاق می‌شود، که مربوط به آمادگی جسمانی بدن انسان می‌باشد. این آموزش‌ها اغلب در دوران تحصیلات ابتدایی و متوسطه انجام می‌شود. آموزش فیزیکی شامل کسب و پردازش مهارت‌های حرکتی، توسعه و نگهداری آمادگی جسمانی برای تندرستی و سلامت، فراگیری و اعمال مهارت‌های حرکتی و کسب دانش دربارهٔ فعالیت‌های جسمانی می‌باشد.

آموزش فیزیکی یا تربیت بدني، که اغلب به اختصار PE شناخته می شود، موضوعی است که در مدارس سراسر جهان تدریس می شود. PE در طول آموزش ابتدایی و متوسطه تدریس می شود و یادگیری روانی، شناختی و مؤثر را از طریق فعالیت بدنی و اکتشاف حرکتی برای ارتقای سلامت و آمادگی جسمانی تشویق می کند. وقتی به درستی و به شیوه ای مثبت آموزش داده شود، کودکان و نوجوانان می توانند از مزایای سلامتی دریافت کنند که شامل کاهش خطر بیماری متابولیک، بهبود آمادگی قلبی تنفسی و سلامت روانی بهتر است. علاوه بر این، کلاس های ورزشی درس تربیت بدنی می تواند اثرات مثبتی بر رفتار و عملکرد تحصیلی دانش آموزان داشته باشد. تحقیقات نشان داده است که بین رشد مغز و ورزش همبستگی مثبت وجود دارد. محققان در سال 2007 دریافتند که در بین دانش‌آموزانی که 56 ساعت آموزش فیزیکی و تربیت بدنی در سال داشتند، در مقایسه با افرادی که 28 ساعت در سال تربیت بدنی داشتند، به مراتب بیشتر نمرات آزمون استاندارد شده هنرهای انگلیسی دست یافتند.

بسیاری از برنامه های تربیت بدنی در دنیا شامل آموزش بهداشت به عنوان بخشی از برنامه درسی تربیت بدنی می باشد. آموزش بهداشت، آموزش اطلاعات در مورد پیشگیری، کنترل و درمان بیماری‌ها است.

هدف یک برنامه تربیت بدنی مؤثر، توسعه سواد بدنی از طریق کسب مهارت‌ها، دانش، آمادگی جسمانی و اعتماد به نفس است. برنامه های درسی تربیت بدنی رشد سالم کودکان را تشویق می کند، علاقه مندی به فعالیت بدنی و ورزش را تشویق می کند، یادگیری مفاهیم بهداشت و تربیت بدنی را بهبود می بخشد، و با تفاوت در جمعیت دانش آموزان سازگار می شود تا اطمینان حاصل شود که هر کودک از مزایای سلامتی برخوردار است. این اصول اصلی از طریق مشارکت ورزشی، توسعه مهارت های ورزشی، آگاهی از آمادگی جسمانی و سلامت و همچنین سلامت روان و سازگاری اجتماعی اجرا می شوند.

## جستارهای وابسته

* به جز تفریح

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Physical education». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۹ ژانویه ۲۰۱۹.

## پیوند به بیرون
# یادگیری فعال

تدریس در کلاس
**یادگیری فعال** «روشی از یادگیری است که در آن دانش‌آموزان به‌طور فعال یا تجربی در فرایند یادگیری مشارکت دارند و همچنین سطوح مختلفی از یادگیری فعال، بستگی به مشارکت دانش‌آموز دارد». (Bonwell و Eison 1991) بیان می‌کنند که «دانش‌آموزان زمانی [در یادگیری فعال] شرکت می‌کنند که علاوه بر گوش دادن غیرفعال، کاری را انجام دهند». در گزارشی از انجمن مطالعه آموزش عالی (ASHE)، نویسندگان روش‌های مختلفی را برای ترویج یادگیری فعال مورد بحث قرار می‌دهند. آنها به ادبیاتی اشاره می‌کنند که نشان می‌دهد دانش آموزان برای یادگیری باید بیشتر از گوش دادن، عملی را انجام دهند. آنها باید بخوانند، بنویسند، بحث کنند و در حل مسائل مشارکت داشته باشند. این فرایند به سه حوزه یادگیری به نام دانش، مهارت و نگرش (KSA) مربوط می‌شود. این طبقه‌بندی رفتارهای یادگیری را می‌توان به عنوان «اهداف فرایند یادگیری» در نظر گرفت. به‌طور خاص، دانش‌آموزان باید در کارهای تفکر مرتبه بالاتری مانند تجزیه و تحلیل، ترکیب و ارزشیابی شرکت کنند.

## منابع

### پانویس

### کتابشناسی

* Bonwell, C.; Eison, J. (1991). *Active Learning: Creating Excitement in the Classroom AEHE-ERIC Higher Education Report No. 1*. Washington, D.C.: Jossey-Bass. ISBN 978-1-878380-08-1.
# آموزش ابتدایی

آموزشگاه ابتدایی در شیلی
**آموزش ابتدایی** (به انگلیسی: Primary education) به‌طور ساده، نخستین گام از آموزش رسمی است که پس از پیش‌دبستانی و پیش از آموزش متوسطه می‌آید. آموزش ابتدایی بسته به موقعیت مکانی، در دبستان یا دوره اول و متوسطه انجام می‌شود.

دسته‌بندی استاندارد بین‌المللی تحصیلات، آموزش ابتدایی را یک مرحلهٔ واحد می‌داند که برای ارائهٔ مهارت‌های اساسی در خواندن، نوشتن و ریاضیات و ایجاد یک پایهٔ محکم برای یادگیری طراحی شده‌است.

## منابع

## پیوند به بیرون

* BBC schools website 4-11