Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# مهر (علامت)

مهر شهرِ (دستگاه مهرسازی) ناخود از ۱۵۷۰
اثر امروزه یک مهر از اواخر عصر برنز
**مُهر** (به انگلیسی: Seal) وسیله‌ای برای ایجاد اثر در روی موم، خاک رس، کاغذ، یا بعضی از وسایل دیگر، از جمله برجسته‌کاری بر روی کاغذ، و همچنین ایجاد اثری که بر روی آن ساخته شده‌است. هدف اصلی آن، تأیید اعتبار یک سند، یک بسته‌بندی مانند یک پاکت مدرن یا پوشش یک ظرف یا بسته‌ای است که وسایل باارزش یا اشیاء دیگر درون آن وجود دارد.

## مهر و موم

قطعه سرب یا موم آب‌شده‌ای که برای جلوگیری از دست‌کاری و سوءاستفاده به سر پاکت یا در مغازه یا خانه یا مکان دیگری مهر شود.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Seal (emblem)». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۸.

## پیوند به بیرون

* God's Regents on Earth: A Thousand Years of Byzantine Imperial Seals, from the Dumbarton Oaks Collection
* UK National Archives on seals
* Not All Online Authority Seals are Credible - Harvard's Ben Edelman says "Suppose users have seen a seal on dozens of sites that turn out to be legitimate. Dubious sites can present that same seal to encourage more users to buy, register, or download."
* Signet ring article - Berganza, London:
*  (database of Byzantine Seal impressions from *Prosopography of the Byzantine World project (PBW)*
* Photographic reproductions of medieval seals in the Lichtbildarchiv älterer Originalurkunden searchable via the *verteillte Bildarchiv prometheus*
# سنز-سریف

|  |  |
| --- | --- |
|  | قلم سنزسریف |
|  | قلم سریف |
|  | سریف‌ها با رنگ قرمز نشان داده شده‌اند. |

**سنزسریف** (به انگلیسی: Sans-serif) به گروهی از تایپ‌فیس‌ها گفته می‌شود که سریف ندارند. sans در فرانسوی به معنای *بدون* است.

از ویژگی‌های قلم‌های سنزسریف این است که نسبت به قلم‌های سریف هم‌اندازهٔ خودشان کمی بزرگتر به نظر می‌رسند و معمولاً پهنای بیشتری را اشغال می‌کنند.

قلم‌های تاهوما و کالیبری نمونه‌هایی از قلم‌های سنزسریف هستند.

## جستارهای وابسته

* قلم تک‌فاصله
* تایپ‌فیس

## منابع

* Corporation, Marshall Cavendish (2003). *How it Works: Science and Technology*. How it Works: Science and Technology (به انگلیسی). Marshall Cavendish. Retrieved 2015-02-27.
# کالبدشناسی تایپ‌فیس

بخش‌های تایپوگرافیک یک گلیف: ۱) بلندی اکس. ۲) کرسی بالا؛ ۳) رأس؛ ۴) کرسی اصلی؛ 5) بخش بالارونده؛ ۶) میلهٔ متقاطع؛ ۷) ساقه؛ ۸) سریف؛ ۹) پا؛ ۱۰) کاسه؛ ۱۱) حلقه؛ ۱۲) گردن; ۱۳) گره؛ ۱۴) گوش؛ ۱۵) برخورد؛ ۱۶) میلهٔ افقی؛ ۱۷) بازو؛ ۱۸) میلهٔ عمودی؛ ۱۹) بلندی کلاه؛ ۲۰) بلندی کرسی پایین.

**کالبدشناسی تایپ‌فیس** عناصر گرافیکی سازندهٔ حروف را در یک تایپ‌فیس توصیف می‌کند.

> تایپ‌فیس‌ها زادهٔ جدال بین قوانین و نتایج هستند. یک مربع وقتی به اندازهٔ حدود ۱٪ فشرده شود به مربع شبیه‌تر است؛ برای اینکه دایره هم‌اندازهٔ مربع به نظر برسد، باید بلندتر از آن باشد؛ ضخامت دو بازوی X یکی نیست و لبه‌های موازی آن هم در واقع موازی نیستند؛ ساقه‌های عمودی حروف کوچک لاتین، نازک‌تر از ساقهٔ حروف بزرگ است؛ طول بخش بالاروندهٔ d با طول بخش پایین‌روندهٔ p برابر نیست و الی آخر. برای ذهن منطقی، طراحی تایپ می‌تواند یک بازی دیوانه‌کننده از ترسیم چیزها باشد، طوری که همان‌گونه دیده شوند که طراحی می‌شوند.
>
> — هافلر و فرر-جونز

## خط

*خط‌ها* (strokes) اجزای سازندهٔ یک حرف هستند. خط‌ها می‌توانند مستقیم باشند، مانند حروف k l v w x z و در الفبای فارسی ا د؛ یا منحنی باشند، مانند حروف c o s و در فارسی ن ی. خط اگر مستقیم باشد، می‌تواند *افقی*، *عمودی* یا *مورب* باشد؛ و اگر منحنی باشد، می‌توانند *باز* یا *بسته* باشد. تایپوگرافرها *خط ورودی* (instroke) را برای اشاره به جایی که نوشتن حرف شروع می‌شود به کار می‌برند، مانند بالای a c f و در فارسی بالای ا ل؛ و *خط خروجی* (outstroke) را برای اشاره به جایی که قلم از روی کاغذ برداشته می‌شود، مانند پایین c e j k t y و در فارسی ا ر م.

## منابع
# همه حروف بزرگ

نام موتور راه‌آهن «MALLARD» با تمام حروف بزرگ تنظیم شده‌است.
در تایپوگرافی زبان انگلیسی، متن یا فونت با حروف بزرگ (به انگلیسی: All caps) (مخفف «**همه حروف بزرگ**») (به انگلیسی: All capitals) حاوی حروف بزرگ و بدون حروف کوچک است. به عنوان مثال: THIS TEXT IS IN ALL CAPS. متن کامل را می‌توان در اسناد حقوقی، آگهی‌ها، سرفصل‌های روزنامه‌ها و عناوین روی جلد کتاب‌ها مشاهده کرد. رشته‌های کوتاه کلمات با حروف بزرگ پررنگ‌تر و «بلندتر» از حروف مختلط به نظر می‌رسند و گاهی به آن «فریاد» یا «صدای بلند» نیز می‌گویند. همچنین می‌توان از تمام حروف برای نشان دادن اینکه یک کلمه داده شده مخفف است استفاده کرد.

مطالعاتی در مورد خوانایی و توان خواندن تمام متن‌های حروف بزرگ انجام شده‌است. آزمایشهای علمی از قرن بیستم به بعد به‌طور کلی نشان می‌دهد که تمام متن‌های حروف در مقایسه با حروف کوچک خوانا نیستند. بعلاوه، جابجایی به تمام حروف بزرگ ممکن است متن را به دلایل فرهنگی پرخاشگر و نفرت‌انگیز جلوه دهد، زیرا از تمام حروف بزرگ اغلب در گفتار رونویسی شده استفاده می‌شود تا نشان دهد گوینده در حال فریاد زدن است! متن تمام حروف در کتاب‌های مصور و همچنین در سیستمهای ارسال رادیویی و تله‌پرینت قدیمی‌تر رایج است که اغلب به هیچ وجه حروف بزرگ را نشان نمی‌دهند. در اسناد حرفه‌ای، معمولاً جایگزین ترجیحی برای تمام متن‌های حروف بزرگ، استفاده از حروف کوچک برای تأکید بر نام‌های کلیدی یا کلمات اختصاری (مثلاً متن با حروف کوچک)، یا استفاده از حروف کج یا (به ندرت) پررنگ(Bold) است. بعلاوه، اگر باید از تمام حروف بزرگ انگلیسی استفاده شود، مرسوم است که فاصله بین حروف را تا حدود ده درصد از ارتفاع نقطه، کمی بیشتر کنید. این عمل به عنوان ردیابی یا فاصله بین حروف شناخته می‌شود. برخی از فونت‌های دیجیتال دارای معیارهای فاصله گذاری جایگزین برای این منظور هستند.

## تاریخچه کلی

پیام‌هایی که به‌طور کامل با حروف بزرگ تایپ می‌شوند، اغلب در رسانه‌های اجتماعی با فریاد زدن و سایر رفتارهای غیر مؤدبانه یا استدلالی برابری می‌شوند! با ظهور رایانه‌های شبکه ای، از دهه ۱۹۸۰ میلادی به بعد، این یک تفسیر رایج شد. با این حال، تفسیر مشابهی قبلاً توسط منابع مکتوب که قبل از دوران محاسبات، در برخی موارد حداقل یک قرن پیش از این، اثبات شده بود، و نمایش متنی فریاد یا تأکید هنوز تا سال ۱۹۸۴ موضوع حل‌شده‌ای نبود. منابع زیر ممکن است مربوط به تاریخچه همه اجراها باشد:

* نسخه ۱۷ آوریل ۱۸۵۶ یورک ویل انکیرر (کارولینای جنوبی) از عبارت "این بار او آن را با حروف بزرگ فریاد زد(Shouted)" استفاده می‌کند.
* کتاب گوینده و سخنور استاندارد در سال ۱۸۸۰ بخشی با عنوان «شیوه فریاد زدن» دارد که بیان می‌کند «به ندرت در کل یک قطعه به این نیاز می‌شود، اما هر جا که کلمات دلالت بر فراخوانی یا فرمان دادن داشته باشند، با کلماتی که به عنوان نمونه به انتخاب‌های زیر که با حروف بزرگ به‌عنوان مکان مناسب برای تأکید فریاد مشخص شده‌اند، توجه کنید.» سپس تعداد زیادی نمونه ادبی ارائه می‌شود که در آن از تمام حروف بزرگ انگلیسی برای نشان دادن فریاد استفاده شده‌است!
* نسخه ۶ سپتامبر ۱۹۵۸ "Bookseller Organ of the Book Trade" نوشتن را با حروف کوچک توصیف می‌کند: "به جای نوشتار با حروف بزرگ با تمام حروف. این اثر برای هر کسی که حالتی متفکرانه دارد خشنود است."

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*.

## پیوند به بیرون

* All caps
# چاپ مسطح

چاپ به روش لتر پرس
حروف سربی
حروف چوبی
**چاپ مسطح** (به انگلیسی: letterpress printing) یکی از روش‌های چاپ برجسته از قدیمی‌ترین روش‌های چاپی است و تا اوایل ۱۹۷۰ عمده‌ترین روش چاپی بود که در سطح وسیعی مورد استفاده قرار می‌گرفت پیدایش چاپ افست و دیگر روش‌های چاپی به دلیل سرعت بیشتر و کیفیت بهتر و هزینه کمتر جایگزین چاپ برجسته یا لتر پرس شد.
در چاپ مسطح حروف مستقیماً با کاغذ تماس دارد.

## منابع

## پیوند به بیرون

British Letterpress
# سبک دست‌خط

**سبک دست‌خط** یک سبک رسمی‌و عمومی دست‌نویسی (در برابر دست‌خط شخصی) در چارچوب یک سامانه نوشتاری است. سبک‌های دست‌خط از سبک‌های تاریخی نگارش در اسناد دست‌نویس پدید آمده‌اند و برخی از آن‌ها به حوزهٔ خوشنویسی تعلق دارند، در حالی که برخی دیگر با هدف خوانایی بیشتر، کاربرد عملی یا آموزش نگارش طراحی شده‌اند.

سبک‌های تاریخی دست‌نویسی موضوع مطالعهٔ دانش کتیبه‌شناسی هستند. تغییرات و ویژگی‌های فردی در شیوهٔ نگارش که از سبک استاندارد فاصله می‌گیرند، می‌توانند برای شناسایی کار یک کاتب خاص در رونویسی یا نگارش یک نسخه خطی به‌کار روند و با اصطلاح دست‌خط توصیف می‌شوند.

سیر تکامل خط کوچک (مینوسکول) لاتین
## تعریف و مفهوم

سبک دست‌خط به سبکی رسمی‌و نظام‌مند از نگارش دستی اشاره دارد که در یک سامانه نوشتاری به‌کار می‌رود. این مفهوم با دست‌خط شخصی افراد متفاوت است؛ سبک دست‌خط یک الگوی کلی و قراردادی است، در حالی که دست‌خط به شیوهٔ نگارش منحصربه‌فرد هر شخص اطلاق می‌شود.

## پیشینهٔ تاریخی

در اسناد دست‌نویس تاریخی، تنوع گسترده‌ای از سبک‌های نگارش وجود دارد. برخی از این سبک‌ها در حوزهٔ خوشنویسی جای می‌گیرند و جنبهٔ هنری دارند. در مقابل، سبک‌های دیگری با اهداف کاربردی مانند افزایش خوانایی، سرعت نگارش یا آموزش خط در مدارس ابداع شده‌اند.

مطالعهٔ این سبک‌های تاریخی در حوزهٔ کتیبه‌شناسی (Palaeography) انجام می‌شود و از ابزارهای مهم شناخت تاریخ نگارش و فرهنگ مکتوب به شمار می‌رود.

## نمونه‌های سبک‌های دست‌خط

### خط عربی

* کوفی
* ثلث
* نسخ

### خط لاتین

* خط کورسیو رومی
* آنسیال
* خط مرووَنژی
* مینوسکول کارولنژی
* بلک‌لتر (خط گوتیک)
	+ فراکتور
	+ زوترلین
	+ کورنت
* مینوسکول اومانیستی
* راندهند (خط گرد)
* خط اسپنسری

### خط چینی

* سبک مُهری
* سبک منظم
* خط شکسته چینی

## شناسایی کاتبان

تغییرات و ویژگی‌های فردی در شیوهٔ نگارش که از سبک استاندارد فاصله می‌گیرند، می‌توانند به شناسایی کار یک کاتب خاص در رونویسی یا نگارش یک نسخه خطی کمک کنند. این ویژگی‌ها در دانش کتیبه‌شناسی و همچنین در  کاربرد دارند.

## کتابشناسی

* Florey، K.B. (۲۰۱۳). *Script and Scribble: The Rise and Fall of Handwriting*. Melville House. شابک ۹۷۸-۱-۶۱۲۱۹-۳۰۵-۲.
* Douglas، A. (۲۰۱۷). *Work in Hand: Script, Print, and Writing, 1690-1840*. OUP Oxford. شابک ۹۷۸-۰-۱۹-۲۵۰۶۲۱-۴.
* Thornton، T.P. (۱۹۹۶). *Handwriting in America: A Cultural History*. Yale University Press. شابک ۹۷۸-۰-۳۰۰-۰۷۴۴۱-۳.

## جستارهای وابسته

* دست‌خط
* خوشنویسی
* کتیبه‌شناسی
* سامانه نوشتاری
* نسخه خطی

## منابع
# هاکین نوشتاری

| هاکین نوشتاری  |
| --- |
|  |
| نوع | واژه‌نگاشت |
| زبان‌ها | چینی مین |
| سامانهٔ خواهر | کانتونی نوشتاری |

**هاکین نوشتاری** (به چینی:臺語白話文) گونهٔ نوشتاری زبان هاکین است. هاکین برخلاف ماندارین و کانتونی از یک سامانهٔ نوشتاری معیار واحد برخوردار نیست. در تایوان شیوهٔ معیاری برای هاکین نوشتاری توسط وزارت آموزش جمهوری چین ایجاد شده‌است و شامل فرهنگ لغت رایج مین جنوبی تایوان می‌باشد، اما انواع مختلفی از روش‌های مختلف نوشتن در هاکین محلی وجود دارد. با این وجود، آثار محلی که با هاکین نوشته شده‌است، هنوز هم در ادبیات، فیلم، هنرهای نمایشی و موسیقی دیده می‌شود.

چینی نوشتاری با گونه‌های محلی و محاوره‌ای چینی همچون هاکین برخلاف گونهٔ ادبی چینی، سازگار نیست. علاوه بر این، برخی از نویسه‌های مورد استفاده برای ماندارین (چینی نوشتاری معیار) با کلمات هاکین مطابقت ندارند و بنابراین، شمار زیادی نویسهٔ غیررسمی (替字، thòe-jī؛ «نویسهٔ جایگزین») منحصراً در هاکین نوشتاری وجود دارند. به عنوان مثال، در حدود ۲۰ تا ۲۵٪ مفاهیم هاکین تایوانی فاقد نویسه‌های چینی مناسب یا استاندارد هستند.

## جستارهای وابسته

* کانتونی نوشتاری
* زبان چینی کلاسیک

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Written Hokkien». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۲ اوت ۲۰۲۰.
# چه‌وانگ اون‌گی

|  |
| --- |
| چه‌وانگ اون‌گی |
|  |
| نام کره‌ای |
| هانگول | 제왕운기 |
| هانجا | 帝王韻紀 |
| لاتین‌نویسی اصلاح‌شده | *Jewang ungi* |
| مک‌کیون–ریشاور | *Chewang un'gi* |

**چه‌وانگ اون‌گی،** به معنای «سروده‌های امپراتوران و پادشاهان» (به کره‌ای: 제왕운기) یک شعر تاریخی است که توسط یی سونگ‌هیو (به کره‌ای: 이승휴; هانجا: 李承休) در سال ۱۲۸۷، در اواخر دوره گوریو سروده شده است. این کتاب که شامل دو جلد است، تاریخ کره را از تانگون تا پادشاه چونگنیول روایت می‌کند و دومین متن قدیمی‌ای است که افسانه تانگونِ مؤسس را گزارش می‌کند. عنوان کتاب گاهی به **«وقایع منظوم امپراتوران و پادشاهان»** ترجمه می‌شود.

یی این متن را پس از بازنشستگی از خدمات دولتی، در صومعه چانه‌اون‌سا (Cheoneunsa) در کوه دوتاسان در سامچوک، در استان گانگوونِ امروزی، نوشت.

کتاب چه‌وانگ‌اون‌گی از آن جهت مهم تلقی می‌شود که نخستین کتاب تاریخی‌ای است که تاریخ بالهه را هم به عنوان تاریخ کره ثبت کرده و توسط پژوهشگران کره شمالی و جنوبی مورد استناد قرار گرفته است. به گفته لی سویونگ، استاد دانشگاه میونگ‌کیونگ، یی به دلیل آشفتگیِ سیاسیِ داخلیِ دربارِ گوریو و همچنین دخالت سلسله یوان در سیاست گوریو در دوران استیلای مغول‌ها، انگیزه نوشتنِ این منظورم را به دست آورده است.

نخستین نسخه از این اثر در سال ۱۲۹۵-۱۲۹۶ در جین‌جو، زمانی که یی هنوز زنده بود، چاپ شد. با این حال، هر دو متنِ امروزه موجود، از یک نسخه چوبیِ اصلاح‌شده هستند که در سال ۱۳۶۰ در گیانگ‌جو (Gyeongju) چاپ شده است. در ۱ آوریل ۱۹۶۵، نسخه‌ای که در یی‌وانگ نگهداری می‌شد، به عنوان گنجینه ملی کره جنوبی با شماره ۴۱۸ ثبت شد. نسخه دیگری که در موزه انتشارات سامسونگ (Samseong Museum of Publishing) در سئول نگهداری می‌شود، در سال ۱۹۹۱ به عنوان گنجینه ملی شماره ۱۰۹۱ ثبت شد.

## ساختار

این منظومه در دو جلد و در سبک شی نوشته شده است. جلد نخست به تاریخ چین از ابتدا تا دودمان جین (۱۲۳۴–۱۱۱۵) می‌پردازد، جلد دوم نیز به تاریخ کره از تانگون تا پادشاه چونگنیول می‌پردازد. خود جلد دوم نیز در دو بخش مجزا، اولی به تاریخ دودمان گوجوسان تا سه پادشاهی پایانی کره و دومی به تاریخ گوریو می‌پردازد.

## منابع
# گل‌دوزی

گلیم گل‌دوزی شده قفقازی متعلق به قرن نوزدهم میلادی. طرح‌های سوزن‌دوزی شده پیرامون شکلی هشت ضلعی مرکزی. گیاهان و درختان تزئینی و همچنین حیوانات و اشکال انسان نما نیز در طرح‌ها دیده می‌شود. رنگ‌های کدر گلیم بازگو کننده فرش های دارای موجود افسانه‌ای قفقازی است که فرهنگ و جامعه بیابان‌گردی را یادآور می‌شود. منطقه قفقاز پیش از عهدنامه گلستان جزء پادشاهی ایران محسوب می‌شد.
**گل‌دوزی** هنری برای دوختن طرح‌های مختلف با سوزن و انواع نخ روی پارچه است.

## تاریخچه

قدیمی‌ترین نمونه‌های گل‌دوزی‌ شدهٔ ایرانی که در دست است متعلق به دوره سلجوقی است.

فرآیندهای استفاده شده برای خیاطی و اصلاح و تقویت پارچه باعث ایجاد تکنیک‌های خیاطی شد و امکانات تزئینی خیاطی منجر به هنر گل‌دوزی‌ شد. این یک واقعیت قابل توجه است که در توسعه گل‌دوزی‌ ... هیچ تغییری در مواد یا تکنیک هایی وجود ندارد که بتوان آن‌ها را از پیشرفت های مرحله ای ابتدایی به مرحله بعد، پالوده تر احساس یا تفسیر کرد. از طرف دیگر ، اغلب در کارهای اولیه شاهد دستیابی فنی و استاندارد بالای صنایع دستی هستیم که به ندرت در زمان‌های بعدی حاصل می‌شود. هنر گل‌دوزی‌ در سراسر جهان یافت شده‌است. آثار کشف شده در چین به دوره ایالت‌های جنگنده (قرن ۵ تا ۳ قبل از میلاد) بر می‌گردد. پوشاک از دوره مهاجرت سوئد، تقریباً ۳۰۰-۷۰۰ میلادی، با لبه های باند برش با بخیه در حال اجرا، کوک عقب، کوک ساقه، بخیه دکمه‌ای خیاطی و شلاق زدن تقویت می شود، اما مشخص نیست که آیا این کار به سادگی تقویت شده‌است. اسطوره‌شناسی یونان باستان با گذر از هنر گل‌دوزی‌ به همراه بافندگی، به الهه آتنا اعتبار داده و منجر به رقابت مشهور بین خودش و فاجعه آراکن شده‌است.

## پی‌نوشت

## منابع

* «تاریخچهٔ سوزن‌دوزی در ایران». *روزنامهٔ شرق* (۱۵۷۹). ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۲۷ تیر ۱۳۹۱. از پارامتر ناشناخته `|ماه=` صرف‌نظر شد (کمک)
# شینبوتسو-شوگو

کیتسونه مقدس برای ایناری شینتو، یک توری‌ئی، بتکده سنگی بودایی، همراه با چهره‌های بودایی در معبد جوگیو در کاماکورا، کاناگاوا
**شینبوتسو-شوگو** (جمع‌گرایی کامی و بودا) (神仏習合)، **شینبوتسو-کونکو** (آلودگی کامی و بودا) (神仏混淆)، تلفیق‌گرایی شینتو و بوداگرایی در ژاپن است که تنها دین سازمان یافته ژاپن تا دوره میجی بود. با شروع سال ۱۸۶۸، دولت جدید میجی مجموعه قوانینی را تصویب کرد که عبادت بومی کامی را از آیین بودایی جدا می‌کرد.

## جستارهای وابسته

* شینبوتسو بونری

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Shinbutsu-shūgō». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۰.

## پیوند به بیرون
# امپراتور کوریه

| Emperor Kōrei 孝霊天皇 |
| --- |
|  |
| امپراتور ژاپن |
| سلطنت | ۲۹۰ پیش از میلادی – ۲۱۵ یش از میلادی (سنتی) |
| پیشین | امپراتور کوان |
| جانشین | امپراتور کوگن |
|  |
| زاده | 342 پیش لز میلاد |
| درگذشته | ۲۱۵ پیش لز میلاد (سن ۱۲۷) |
| آرامگاه | **کاتائوکا اوماساکا نو میساساگی** (片丘馬坂陵) (اوجی) |
| همسر(ان) | کواشی هیمه |
| فرزند(ان) *among others...* | * امپراتور کوگن
* Yamatototohimomoso-hime
* Kibitsuhiko-no-mikoto
 |
|

| نام پسامرگ |
| --- |
| نام پسامرگ: امپراتور کوری (孝霊天皇) نام پسامرگ: Ō-yamato-nekohiko-futoni no Sumeramikoto (大日本根子彦太瓊天皇) |

 |
| خاندان | دودمان یاماتو |
| پدر | امپراتور کوان |
| مادر | اوشی هیمه |

**امپراتور کوریه** (به ژاپنی: 孝霊天皇؛ *کوریه تِننو*) همچنین به‌نام *اوهو یاماتو نیکوهیکو فوتونی نو میکوتو* نیز، شناخته می‌شود، هفتمین امپراتور ژاپن بود، که با توجه به نظم سنتی جانشینی به این منصب رسید.

هیچ‌گونه تاریخ مشخصی نمی‌تواند به زندگی این امپراتور اختصاص داده شود، اما قاعدتاً وی در حدفاصل سال‌های ۲۱۵ تا ۲۹۰ قبل از میلاد، فرمانروای ژاپن در نظر گرفته می‌شود.

## منابع
# هودری

**هودری** (به ژاپنی: 海佐知毘古/海幸彦 Hoderi)؛ در اساطیر ژاپن و فرهنگ عامه یک خدای نعمت دریا و ماهی‌گیری بود.

در اساطیر ژاپن، او به همراه برادر کوچکترش هوری (اساطیر ژاپن) ظاهر می‌شود. هنگامی که قلاب ماهیگیری که به برادر کوچکترش قرض می‌دهد که در دریا گم می‌شود، وی به جای قبول هرگونه غرامت، خواستار بازگشت آن می‌شود و بعداً توسط برادر کوچکتر خود که تسلط بر جزر و مد را با یک جواهر جادویی بدست آورده، شکست می‌یابد و مقهور او می‌شود.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Hoderi». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱ دسامبر ۲۰۲۰.
# دانشنامه برخط بریتانیکا

دانشنامهٔ آنلاین بریتانیکا، وبگاه دانشنامه بریتانیکا است. این وبگاه بیش از ۱۳۰٬۰۰۰ هزار مقاله دارد که به‌طور منظم به‌روز شده‌است. به‌روزرسانی اطلاعات توسط گزارش‌های خبریِ نیویورک تایمز و بی‌بی‌سی انجام می‌شود. در سال ۱۹۹۴، دانشنامه آنلاین بریتانیکا با پرداخت وجه ۲۰۰۰ دلار در اینترنت قابل استفاده بود. در سال ۲۰۱۰ میلادی آخرین نسخهٔ کاغذیِ بریتانیکا چاپ شد و طبق برنامه، فروش نسخه‌های کاغذیِ بریتانیکا تا اتمام نسخه‌های موجود ادامه خواهد یافت. در ماه مارس سال ۲۰۱۲، مسئولان این دانشنامه اعلام کردند که چاپ کاغذی دانشنامه را پس از نزدیک به ۲۴۴ سال کنار می‌گذارند و تنها به ارائه نسخه‌های اینترنتی آن می‌پردازند. نسخهٔ چاپی با قیمت ۱۴۰۰ دلار عرضه شد، در حالی که اشتراک دیجیتال سالانه با قیمت ۷۰ دلار ارائه می‌شود.

## منابع

## پیوند به بیرون

* وبگاه رسمی
# تاگیشیمیمی

**تاگیشیمیمی** (به ژاپنی: 手研耳命 Tagishimimi) یک شخصیت نیمه افسانه ای در اساطیر ژاپن بود. او پسر امپراتور جینمو، بنیان‌گذار افسانه ای ژاپن، توسط یکی از زنان غیراصلی خود بود، و قصد داشت برادران ناتنی خود را برای به ارث بردن تاج و تخت جینمو بکشد.

تاگیشیمیمی بزرگتر از وارث قانونی جینمو، امپراتور سوئیزی بود، و با توجه به تجربه تاگیشیمیمی در امور کشوری، امپراتور سوئیزی به برادر ناتنی بزرگتر خود به عنوان مشاور اعتماد کرد. با این حال، تاگیشیمیمی علیه امپراتور جوان توطئه کرد و نقشه‌هایی را برای قتل او و برادرش، شاهزاده کامویاایمیمی طراحی کرد. مادر امپراتور (که تاگیشیمیمی پس از مرگ شوهر اولش، پدرش جینمو او را به عنوان همسر گرفته بود) از این ماجرا باخبر شد، و از طریق ترانه و شعر به پسرانش هشدار داد. امپراتور تیر و کمان درست کرد و همراه با شاهزاده تاگیشیمیمی، تاگیشیمیمی را متعجب کرد. کامویاایمیمی قادر به شلیک به برادر ناتنی خود نبود، بنابراین امپراتور سوئیزی کمان برداشت و خود تاگیشیمیمی را کشت.

## شجره‌نامه

## پانویس
# آما-نو-ایواتو

**آما-نو-ایواتو** (به ژاپنی: 天岩戸 Amano-Iwato) به معنای «غار سنگی آسمانی» یک غار در اساطیر ژاپن است. طبق کوجیکی (تاریخ باستان)، رفتار بد سوسانو (خدا)، خدای طوفان‌های ژاپنی، خواهرش آماتراسو را به غار آما-نو-ایواتو سوق داد و زمین بدین ترتیب از نور محروم شد.

به منظور بیرون آوردن آماتراسو از غار، خدایان دیگری به نام یائو-یوروزو-نو-کامی یک جشن با تدبیر اومیئیکانه در بیرون از غار برگزار کردند. در این جشن الهه آمه-نو-اوزومه-نو-میتوکو با رقص سبک سرانهٔ خود، خنده‌ها را برانگیخت. آماتراسو در درون غار در مورد منبع خنده کنجکاو شد و از ورودی غار بیرون را نگاه کرد. او شیفته انعکاس خود در آینه یاتا نو کاگامی که خدایان دیگر برای آن منظور ساخته و جلوی غار آویزان کرده بودند، شد و مات و مبهوت ایستاد. سپس آمه-نو-تاجیکارائو به زور غار را باز کرد و جهان بار دیگر در نور غسل گرفت. همان‌طور که آماتراسو از غار خارج شد، یک مهر مقدس روی آن زده شد تا او هرگز نتواند مخفی شود.

## پانویس

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Amano-Iwato». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۷ نوامبر ۲۰۲۰.
# ساین‌پست

ساین‌پست|  |
| روی جلد ساین‌پست در ۲۴ فوریه ۲۰۱۶ |
| نوع | ماه‌نامه |
| قطع | آنلاین |
| صاحب(ـان) امتیاز | اجتماع ویکی‌پدیا |
| بنیانگذار(ان) | مایکل اسنو |
| ناشر | ویکی‌پدیای انگلیسی |
| سردبیر | Evad37 |
| راه‌اندازی | ۱۰ ژانویه ۲۰۰۵ |
| زبان | انگلیسی |
| وبگاه | The Signpost |
| بایگانی برخط رایگان | بایگانی آنلاین |

**ساین‌پُست** (انگلیسی: The Signpost، پیش‌تر The Wikipedia Signpost) نشریهٔ آنلاین ویکی‌پدیای انگلیسی است. این خبرنامه با مشارکت ویراستاران ویکی‌پدیا به صورت آنلاین منتشر و توسط اجتماع ویکی‌پدیا مدیریت می‌شود. ساین‌پست در ژانویهٔ ۲۰۰۵ توسط ویکی‌پدین مایکل اسنو بنیان گذاشته شد.

## جستارهای وابسته

* حقیقت بر مبنای ویکی‌پدیا

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «The Signpost». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۹ آوریل ۲۰۱۸.

## پیوند به بیرون

* صفحهٔ یک ساین‌پست
* ساین‌پست در توییتر
# فرهنگ لغت انگلیسی آکسفورد

فرهنگ لغت انگلیسی آکسفورد| جلد ویراست اول |
| کشور | بریتانیا |
| زبان | انگلیسی |
| تعداد جلد | ۳ |
| گونه(های) ادبی | فرهنگ لغت |
| انتشار | ۱ اوت ۲۰۱۰ |
| ناشر | انتشارات دانشگاه آکسفورد |
| شمار صفحات | ۲۱۱۲ |
| شابک | شابک ‎۹۷۸−۰−۱۹−۹۵۷۱۱۲−۳ |
| پس از | *ویرایش دوم* |

**فرهنگ لغت انگلیسی آکسفورد** (انگلیسی: Oxford Dictionary of English) یک فرهنگ لغت یک جلدی به زبان انگلیسی است که نخستین بار در ۱۹۹۸ میلادی با عنوان **فرهنگ لغت جدید انگلیسی آکسفورد** (به انگلیسی: The New Oxford Dictionary of English (NODE)) توسط انتشارات دانشگاه آکسفورد منتشر شد. واژهٔ *جدید* از ویرایش دوم کتاب در ۲۰۰۳ میلادی از عنوان کتاب حذف شد.

این واژه‌نامه برای ارائهٔ تلفظ کلمات از الفبای آوانگاری بین‌المللی استفاده می‌کند و مبتنی بر انگلیسی فصیح است.

## منابع

* Stevenson, Angus (2010). *Oxford dictionary of English*. New York, NY: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-957112-3.
# ارتش سرخ چین

| ارتش سرخ کارگران و کشاورزان چین |
| --- |
| 中國工農紅軍 |
| پرچم ارتش سرخ کارگران و کشاورزان چین |
| فعال | ۱۹۲۸–۱۹۳۷ |
| برچیدگی | ۲۵ اوت ۱۹۳۷ |
| کشور |  چین |
| وفاداری |  حزب کمونیست چین |
| رسته | کمیسیون نظامی مرکزی |
| گونه | ارتش |
| نقش | جنگ زمینی |
| اندازه | ۳۰۰،۰۰۰ |
| مرکز فرماندهی | چنگدو |
| فرماندهان |

**ارتش سرخ کارگران و کشاورزان چین** (به چینی: 中国工农红军) یا **ارتش انقلابی کارگران و کشاورزان چین** که معمولاً با عناوین **ارتش سرخ چین** یا **ارتش سرخ** شناخته می‌شد، نیروهای مسلح حزب کمونیست چین بود.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Chinese Red Army». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۴ مارس ۲۰۲۳.

## پیوند بیرونی
# امپراتوری عشایری

**امپراتوری‌ عشایری** (به انگلیسی: Nomadic empire) که گاه با نام‌های **امپراتوری‌ اِستَپی** یا **امپراتوری‌ آسیای میانه** نیز شناخته می‌شود، اصطلاحی است که به امپراتوری‌های ساخته‌شده توسط کمانداران اسب‌سوار کوچنده در استپ اوراسیا، از دوران باستان (سکاستان) تا اوایل دوره مدرن (خانات جونغار) اطلاق می‌شود. امپراتوری‌های عشایری برجسته‌ترین نمونه‌ها از حکومت‌های عشایری هستند.

تندیس طلایی یک مرد سوار شیونگ‌نو (احتمالاً با اصالت مویی) درحال شکار گراز وحشی مربوط به قرن ۱ یا ۲ پیش از میلاد، که دارای خصیصه‌های ظاهری مردمان استپ نشین است. یافت شده در تاجیکستان کنونی.
## تعریف

در طول تاریخ، سیاست‌های تمدن‌های پیشرفته ازجمله چین و ایران در دشت‌های آسیای مرکزی، برای مقاومت در برابر تهاجمات اقوام عشایری، بعدها منجر به توانمندی آن اقوام شد. حکومت‌ها برای دفاع از قلمرو خود در برابر مهاجمان کوچ‌نشین همواره بر قوای سواره‌نظام تکیه می‌کردند، اما همان اسب‌هایشان را تنها می‌توانستند از عشایر خریداری کنند. «تجارت اسب» در واقع به این گروه‌های عشایری ابزاری برای دستیابی به کالا از راه‌های تجاری و کاهش تعداد حملات و یورش‌ها به قلمروهایشان را داد.

به مرور و از دوران‌های پیش از میلاد، حکومت‌های نیرومند عشایری این‌بار به شکل امپراتوری‌هایی پهناور ظاهر شدند که دشت‌ها و استپ‌های پهناور اوراسیا را در نوردیدند. اگرچه آنها به دلیل سبک سنتی قبیله‌ای–عشایری و به دلیل محدودیت‌های سبک زندگی کوچ‌نشینی با سبک زندگی یک‌جانشینی، عموماً قادر به حفظ سرزمین‌های فتح شده برای مدتی طولانی و بدون کاهش حجم نیروهای سواره‌نظام خود نبودند. اقوام عشایری معمولاً برای تأمین غذای مورد نیاز اسب‌های خود به تمدن‌های یک‌جانشین متکی می‌شدند؛ زیرا آنها به تنهایی منابعی برای نگهداری تعداد اسب‌های فراوان‌شان نداشتند. برخی از امپراتوری‌های عشایری با بنیان‌گذاری یک پایتخت درون منطقه یکجانشین فتح‌شده، به تحکیم قدرت خویش پرداختند و سپس از دیوان‌سالاران موجود و منابع تجاری آن جامعه یک‌جانشین بهره‌برداری کردند. در چنین مواردی، دودمان عشایری نخستین ممکن بود پیش از سرنگونی نهایی در فرهنگ ملت مغلوب همگون‌سازی شود. ابن خلدون (۱۳۳۲–۱۴۰۶) چرخه‌ای مشابه این را در نظریه عصبیه خود در سال ۱۳۷۷ تعریف می‌کند.

تاریخ‌نگاران اوایل قرون وسطی جهان ممکن است از این نمونه حکومت‌ها با عنوان «خانات» به‌معنای مجموعه خان‌ها یاد کنند. پس از فتوحات مغول در قرن سیزدهم میلادی، اصطلاح «اردو» نیز در اشاره به امپراتوری‌های عشایری مورد استفاده قرار گرفت؛ مانند اردوی زرین.

جوامع بادیه‌نشین با محوریت شتر (مانند سرزمین عربستان) به شکل نمونه‌ای مشابه از امپراتوری‌های کوچ‌نشین اسب‌محور آسیای مرکزی عمل کردند.

## نمونه‌ها

* خاقانات گوک‌ترک
* شیونگ‌نو
* خاقانات ترک غربی
* امپراتوری هون
* هپتالیان
* خزرها
* امپراتوری مغول
* آل افراسیاب
* قراختاییان
* شیبانیان
* خانات جونغار

## منابع

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Nomadic empire». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۴ مارس ۲۰۲۴.