Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# نیروی زمینی امپراتوری ژاپن

| نیروی زمینی امپراتوری ژاپن |
| --- |
| 大日本帝國陸軍 Dai-Nippon Teikoku Rikugun |
| پرچم آفتاب تابان ارتش امپراتوری ژاپن |
| فعال | ۱۸۶۸–۱۹۴۵ |
| کشور |  امپراتوری ژاپن |
| وفاداری |  امپراتور ژاپن |
| گونه | نیروی زمینی |
| نقش | نیروی نظامی زمینی |
| اندازه | 6,۰۹۵٬۰۰۰ در اوت ۱۹۴۵ |
| بخشی از | نیروهای مسلح امپراتوری ژاپن |
| نام(های) مستعار | "IJA" |
| رنگ‌ها | قرمز و سفید |
| تجهیزات | تجهیزات نیروی زمینی |
| نبردها | * جنگ بوشین
* تهاجم ژاپن به تایوان (۱۸۷۴)
* جنگ سینان
* نخستین جنگ چین و ژاپن
* شورش مشتزن‌ها
* تهاجم ژاپن به تایوان (۱۸۹۵)
* جنگ روسیه و ژاپن
* محاصره چینگ‌دائو
* مداخله سیبری
* حمله ژاپن به منچوری
* جنگ دوم چین و ژاپن
* جنگ جهانی دوم
 |
| فرماندهان |
| امپراتور ژاپن | امپراتور میجی امپراتور تایشو هیروهیتو |
| وزارت ارتش ژاپن | اویاما ایوائو (نخستین) سادامو شیمومورا (آخرین) |
| دفتر ستاد ارتش امپراتوری ژاپن | یاماگاتا آریتومو (نخستین) اومیزو یوشیجیرو آخرین) |
| نشان |
| رنگ هنگ پیاده‌نظام |  |

**نیروی زمینی امپراتوری ژاپن** بخشی از نیروهای مسلح امپراتوری ژاپن بین سال‌های ۱۸۶۷ تا ۱۹۴۵ میلادی بود که مسئولیت عملیات‌های زمینی را بر عهده داشت. این اداره توسط دفتر ستاد ارتش امپراتوری ژاپن و وزارت ارتش ژاپن کنترل می‌شد، که هر دوی آنها به‌طور اسمی تابع امپراتور ژاپن (به عنوان فرمانده عالی ارتش و نیروی دریایی امپراتوری ژاپن) بودند.

## منابع
# اشغال ژاپن

| * امپراتور ژاپن (۱۹۴۵–۱۹۴۷)
* ژاپن (۱۹۴۷–۱۹۵۲)
 |
| --- |
| ۱۹۴۵–۱۹۵۲ |
|
پرچم

مهر سلطنتی

 |
| انحلال امپراتوری ژاپن (برای جزئیات بیشتر روی نقشه کلیک کنید) |
| وضعیت | اشغال نظامی |
| پایتخت | توکیو |
| زبان(های) رایج | ژاپنی |
| فرماندار نظامی |   |
|  |
| • ۱۹۴۵–۱۹۵۱  | داگلاس مک‌آرتور |
| • ۱۹۵۱–۱۹۵۲  | متیو ریجوی |
|  |
| امپراتور ژاپن |   |
|  |
| • ۱۹۴۵–۱۹۵۲  | ۱۲۴ام هیروهیتو |
|  |
| دوره تاریخی | جنگ سرد |
|  |
| • تسلیم ژاپن  | ۱۴ اوت ۱۹۴۵ |
| • تشکیل متصرفه | ۲۸ اوت ۱۹۴۵ |
| • امضای تسلیم ادوات  | ۲ سپتامبر ۱۹۴۵ |
| • قرارداد سان فرانسیسکو  | ۲۸ آوریل ۱۹۵۲ |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **پیشین** | **پسین** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | امپراتوری ژاپن |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ژاپن |  |

 |

 |

در پایان جنگ جهانی دوم، ژاپن از سوی نیروهای متفقین اشغال شد. این نخستین و تنها باری بود که این کشور به اشغال نیروهای خارجی درمی‌آمد.
در ۱۴ اوت ۱۹۴۵، دولت ژاپن خبر تسلیم مقدماتی این کشور را به متفقین اعلام کرد. فردای آن‌روز، امپراتور هیروهیتو در یک نطق رادیویی، تسلیم بی‌قید و شرط ژاپن را به اطلاع مردم رساند. این نخستین باری بود که امپراتور ژاپن از طریق رادیو با مردم سخن می‌گفت و اولین بار بود که مردم این کشور صدای امپراتور را می‌شنیدند.

هری ترومن رئیس‌جمهور ایالات متحده، ژنرال داگلاس مک‌آرتور را به کار نظارت بر ژاپن اشغالی منصوب کرد. تلاش شد تا در قانون اساسی جدید ژاپن که زیر نظر نیروهای پیروز نوشته می‌شد، شکلی از لیبرال دموکراسی جایگزین نظام سلطنت مشروطه شود. در قانون اساسی جدید ژاپن، جنگ محکوم شد. با امضای پیمان صلح سان‌فرانسیسکو در ۸ سپتامبر ۱۹۵۱ و اجرایی شدن آن در ۲۸ آوریل ۱۹۵۲، ژاپن بار دیگر استقلال خود را بازیافت.

با این حال، ایو جیما تا سال ۱۹۶۸ و اوکیناوا تا سال ۱۹۷۲ تحت کنترل آمریکا باقی‌ماندند. امروز نیز ۴۷۰۰۰ پرسنل نظامی آمریکا در ژاپن حضور دارند که بر اساس معاهده همکاری امنیتی دوجانبه، از سوی دولت ژاپن دعوت شده‌اند.

چالمرز جانسن در کتاب برچیدن امپراتوری می‌نویسد:

> داگلاس مک‌آرتور یک دیکتاتور واقعی بود و هر کاری می‌کرد تا از تشکیل یک دموکراسی واقعی در ژاپن جلوگیری کند. از آنجاییکه بسیار احتمال داشت که در دهه ۱۹۵۰ میلادی حزب سوسیالیست ژاپن به قدرت برسد، ما برای جلوگیری از این اتفاق بطور مخفیانه پول در اختیار نظام قدیمی لیبرال دموکرات قرار دادیم. ما در سال ۱۹۵۷ کمک کردیم تا وزیر تسلیحات ژاپن نوبوسوکه کیشی به جایگاه نخست‌وزیری برسد. سپس دوباره برای اینکه در حزب سوسیالیست انشعاب ایجاد کنیم، به رقیبش یعنی حزب سوسیال دموکرات کمک مالی کردیم. در دهه ۱۹۶۰ میلادی نیز با وجود اعتراضات مردمی، همچنان برای پایدار ماندن پیمان امنیت آمریکا-ژاپن پافشاری داشتیم. در نتیجهٔ این اعمال، ژاپن بجای اینکه با دموکراسی رشد کند، تبدیل به وابستهٔ گوش به‌فرمان آمریکا شد.
>
>

* ژنرال داگلاس مک‌آرتور و امپراتور هیروهیتو.

## پانویس

## منابع

* «ویکی‌پدیای انگلیسی».
# فرماندهی عالی نیروهای متفقین

مقر ستاد فرماندهی عالی متفقین توکیو ژاپن. ۱۹۵۰
**فرماندهی عالی نیروهای متفقین** (انگلیسی: Supreme Commander for the Allied Powers) به اختصار (S.C.A.P) که در ژاپن به اختصار **GHQ** (ستاد عمومی) شناخته می شود. نام ستادی است که پس از اشغال ژاپن در شهر توکیو به فرماندهی ژنرال داگلاس مک آرتور ایجاد شد.
این ستاد با هدف رسیدگی به جرائم جنگی دول محور شرق و جلوگیری از جنگی نو و همچنین کمک به ملت آسیب دیده ژاپن تشکیل شد.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Supreme Commander for the Allied Powers». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۷ اکتبر ۲۰۱۶.

## پیوند به بیرون
# رسم الخط

**دستورِ خَط** یا **نظامِ نوشتاری** یا **رسم‌الخط** یا **دَبیره** یک قرارداد است که برای نگارش مطالب به‌کار برده می‌شود. تفاوت دبیره‌ها در شیوهٔ برخورد یا تعبیر آن‌ها از مفهومی است که شیوهٔ نگارش کلمات در متن نسبت به یکدیگر به دست می‌دهد. دبیره روشی استاندارد را برای نوشتن خط یک زبان، نمایش می‌دهد. زمانی که بیش از یک خط برای نوشتن یک زبان موجود باشد، مانند زبان کردی، زبان اویغوری، زبان صربی و یا زبان اینوکتیتوت، ممکن است چند دبیره برای آن زبان موجود باشد. دبیره با نقاشی خط متفاوت است.

سرهم‌نویسی، جدانویسی، حرف اضافه، حرف ربط، واژه‌های چنداملایی، نشانه‌گذاری و املای وام‌واژه‌ها از مفاهیمی هستند که عامل‌های مشخص‌کنندهٔ دبیره‌ها به‌شمار می‌آیند.

## جستارهای وابسته

* دستور خط فارسی

## منابع
# گلیف

چند گلیف مختلف که برای نمایش حرف "a" انگلیسی به کار می‌روند.
**گلیف** (به انگلیسی: Glyph) تصویر یک نماد در یک سامانهٔ نوشتاری است. گلیف‌ها معمولاً به صورت مجموعه‌ای به نام قلم نگه‌داری می‌شوند. بنابراین گلیف‌ها واحدهای سازندهٔ یک قلم هستند. یک نویسهٔ خاص را می‌توان با گلیف‌های متفاوتی نمایش داد که انتخاب این گلیف بستگی به قلم و سبک قلم (پررنگ، ایتالیک و . . .) دارد. همچنین انتخاب گلیف‌ها با توجه به نحوهٔ تماسشان با گلیف‌های قبل و بعد از خود ممکن است تغییر کند. هنگامی که گلیف‌ها برای نمایش به هم متصل می‌شوند، به شکل حاصل یک لیگچر می‌گویند.

اِعراب‌ها یک گلیف فرعی به‌شمار می‌آیند.

در استاندارد یونی‌کد مستقیماً برای گلیف‌ها کد تعریف نمی‌شود بلکه حروف، دایکریتیک‌ها، عملوندهای ریاضی و . . . کدبندی شده‌اند. اینکه از کدام گلیف برای نمایش هریک از این موارد استفاده شود توسط الگوریتم‌های دیگری مشخص می‌گردد.

## جستارهای وابسته

* اندیشه‌نگاشت
* تصویرنگاشت
* صفحه (یونی‌کد)
* قلم (رایانه)
* کدبندی نویسه
* واژه‌نگار
* هیروگلیف
* یونی‌کد

## واژه‌نامه

## پانویس

## منابع

* *Multimedia Technologies* (به انگلیسی). McGraw-Hill Education (India) Pvt Limited. 2010. Retrieved 2013-11-19.
* Friesen, J. (2010). *Learn Java for Android Development*. Books for professionals by professionals (به انگلیسی). Apress. Retrieved 2013-11-19.
* Haralambous, Y.; Horne, P.S. (2007). *Fonts & Encodings*. O'Reilly Series (به انگلیسی). O'Reilly Media. Retrieved 2013-11-19.
* Deitel, P.J.; Deitel, H.M. (2010). *C# ۲۰۱۰ for Programmers*. Deitel Developer Series (به انگلیسی). Pearson Education. Retrieved 2013-11-19.
* Deugo, D. (2000). *More Java Gems*. SIGS Reference Library (به انگلیسی). Cambridge University Press. Retrieved 2013-11-19.
* Anton, K.K.; Cruise, J. (2009). *QuarkXPress 8: Essential Skills for Page Layout and Web Design* (به انگلیسی). Pearson Education. Retrieved 2013-11-19.
# کدبندی نویسه

**کدبندی نویسه** (به انگلیسی: Character encoding) سیستمی است که هر نویسه را به چیز دیگری مانند الگویی از بیت‌ها، دنباله‌ای از اعداد طبیعی، هشت بیت متوالی (بایت) یا پالس‌های الکتریکی مربوط می‌کند تا بتوان داده‌ها را که متشکل از متن و اعداد هستند، ذخیره کرد یا توسط شبکه‌های ارتباطی منتقل کرد.

## تاریخچه

مثال‌های معروف برای کدبندی نویسه‌ها شامل کد مورس، کد اسکی و یونیکد می‌شود.

کد مورس در سال ۱۸۴۰ میلادی ابداع شد. این کد هر حرف الفبای انگلیسی و رقم‌های صفر تا نه را به دنباله‌ای از فشرده شدن کوتاه و بلند کلید تلگراف کدبندی می‌کرد.

اسکی که در سال ۱۹۶۰ تا ۱۹۶۳ تالیف شد، یک جدول کدبندی ۷بیتی است که اعداد، حروف، نمادها و نویسه‌های کنترلی را به وسیله اعداد صحیح به کد‌های با طول ثابت کدبندی می‌کند.

کدبندی EBCDIC که توسط شرکت آی بی ام در سال 1963
معرفی شد، یک جدول کدبندی ۸بیتی است.

محدودیت‌های جدول‌های اینچنینی به سرعت مشخص شد و چندین روش تک منظوره به کار گرفته شدند تا آنها را گسترش دهند. پشتیبانی از دستگاه‌های نوشتاری بیشتر برای زبان‌های مختلف از جمله زبان‌های شرق آسیا مانند چینی و کره‌ای، نیازمند پشتیبانی از نویسه‌های بسیار بیشتری بود و استفاده از روش منظم تری برای کدبندی ضروری بود.

## جستارهای وابسته

* اسکی
* یونی‌کد
* یوتی‌اف-۸

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Character encoding». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳ فوریه ۲۰۱۲.
# گایجین

گایجین (外人) («خارجی»، «بیگانه») یک کلمه ژاپنی برای خارجی‌ها یا تابعیت‌های غیر ژاپنی است. این کلمه از دوگانجی تشکیل شده‌است، (گای:外، "خارج"و جین: 人، "شخص").

کلمات ترکیب شده مشابه که به هرچیز خارجی اشاره دارند، شاملگایکوکو(外国، "کشور خارجی")وگایشا(外 車، "ماشین خارجی") هستند. .

این کلمه به‌طور معمول برای اشاره به خارجیان از نژاد غیرآسیای شرقی استفاده می‌شود. «گایجین» معمولاً به متولد و بزرگ شده در کشورهای دیگر یا سایر اقوام آسیای شرقی گفته نمی‌شود.

بسیاری از افراد این واژه را دارای بار منفی و توهین آمیز می‌پندارند، اما برخی دیگر آن را به عنوان یک کلمه عادی می‌دانند. گایکوکوجین به معنی شخص یا کشور خارجی (به‌ژاپنی:外国人)و اصطلاحی است، که تا حدودی رسمی‌تر می‌باشد و در دولت ژاپن و رسانه‌ها از آن استفاده می‌شود.

## ریشه‌شناسی و تاریخچه

کلمه گایجین و معنی آن *را* به صورت هیک‌مونوگاتاری (به‌انگلیسی: *Heike Monogatari)و (به‌ژاپنی:平 家 物語) در* قرن سیزدهم میلادی مردم ژاپن به کار می‌بردند و معنای لفظی آن در قرن۱۳(**به** جایی که هیچ **خارجی** وجود ندارد)

گایجین به بیگانگان و دشمنان بالقوه اشاره دارد. یکی دیگر از مراجع اولیه برای خارجی‌ها کلمه رنی‌هیشو (به‌انگلیسی: Renri Hishō) است که حدود سال ۱۳۴۹میلادی توسط شخصی به نام نیجو یوشیتومو (به‌انگیسی:Nijō Yoshimoto) رایج شده‌است، این کلمه در جایی استفاده می‌شود که یک ژاپنی اصالتاً ژاپنی نباشد ولی در بین ژاپنیها زندگی می‌کند و به غریبه‌ها بیشتر اشاره دارد نه دوستان نزدیک و صمیمی به معنای آن‌که در هنگامی استفاده می‌شود فرد ژاپنی نبود و دوست هم نباشد.

## کاربرد

در حالی که تمام اشکال این کلمه به معنای «خارجی» است، اما در عمل گایجین یا گای کوکوجیم (به‌انگلیسی:gaikokujin) معمولاً برای اشاره به خارجیان از نژاد غیر آسیای شرقی استفاده می‌شود. به عنوان مثال، سایر اقوام آسیای شرقی مانند چینی‌ها و کره ای‌های مقیم ژاپن به‌طور معمول به عنوان گایجین شناخته نمی‌شوند، بلکه با توجه به قومیت آنها به‌طور مستقیم، یا برای قوم و گروه‌های چینی خاص از آن استفاده می‌شود، همچنین معمولاً در رویدادهای ژاپنی مانند بیس بال برای بازیکنان غیر ژاپنی در این ورزش محدودیتی وجود دارد.

ژاپنی زبانان معمولاً از افراد غیر ژاپنی به عنوان گایجین یاد می‌کنند، حتی در خارج از کشور ژاپن هم از این لغت استفاده می‌کنند. با این وجود، این اصطلاح ممکن است بدون داشتن قصد موضوعی توسط بسیاری از مردم مقیم ژاپن به کار برود، که بیشتر برای تحقیر کردن و تحقیر آمیز بودن موضوع از آن استفاده می‌شود.

با توجه به این موضوعات، معمولاً از گایکوکوجین برای رسمی بودن به عنوان کلمه جایگزین برای اشاره به افراد غیر ژاپنی استفاده می‌شود. نانت گوتلیب، استاد مطالعات ژاپنی در دانشکده زبان و مطالعات اجتماعی در دانشگاه کوئینزلند در کشور استرالیا، می‌گوید:((این اصطلاح بحث‌برانگیز شده‌است و اکنون اکثر پخش کنندگان تلویزیون ژاپن در استفاده کردن از آن اجتناب می‌کنند.

گایجین اغلب در ادبیات و فرهنگ پاپ غربی به کار می‌رود. همچنین گانجین در بسیاری از رمان‌های نویسندگان مانند مارک اولدن (نیویورک: خانه آربور، ۱۹۸۶میلادی)، جیمز ملویل برو آرام، گایجین (نیویورک: مطبوعات مارتین، ۱۹۸۶میلادی) به کار رفته‌است، این کلمه حتی در عنوان فیلم‌های داستانی مانند گایجین تیزوکا یامازاکی - اوس کامینهوس دا لیبرداده (۱۹۸۰میلادی) و گایجین - آما-من کومو سو (۲۰۰۵میلادی) و همچنین در نام انیمیشن گایجین (۲۰۰۳میلادی) فومی اینو به کار رفته‌است.

## جستارهای وابسته

* کو مو، در سنگاپور و تایوان
* فرنگ، در تایلند
* سوننو جوئی

## منابع
# موقعیت کد

در اصطلاح کدبندی نویسه، یک **موقعیت کد** (به انگلیسی: code position) یا **کد پوینت** (به انگلیسی: Code point) یا **شماره منحصر به فرد** یک مقدار عددی است که فضای کد را تشکیل می‌دهد. بسیاری از شماره‌های منحصر به فرد، یک نویسه (کاراکتر) را نشان می‌دهند اما آن‌ها می‌توانند معانی دیگری هم داشته باشند، مثلاً برای قالب‌بندی.

به عنوان مثال، طرح رمزگذاری اسکی شامل ۱۲۸ شماره منحصر به فرد در محدوده 0hex تا 7Fhex، گسترش‌یافته‌است که شامل ۲۵۶ شماره منحصر به فرد در دامنه 0hex تا FFhex است، و یونی‌کد شامل شماره‌های منحصر به فرد ۱٬۱۱۴٬۱۱۲ در دامنه 0hex تا 10FFFFhex است. فضای کد یونی‌کد به هفده صفحهٔ یونیکد (صفحه پایه چندزبانه، و ۱۶ صفحه مکمل) تقسیم شده‌است، که هر کدام دارای ۶۵٬۵۳۶ (= ۲۱۶) شماره کد هستند؛ بنابراین اندازه کلی فضای کد یونی‌کد ۱۷ \* ۶۵٬۵۳۶ = ۱٬۱۱۴٬۱۱۲ است.

## تعریف

مفهوم *قالب یونی‌کد* برای انتزاع و برای تمایز هر دو استفاده می‌شود:

* شماره از رمزگذاری به عنوان دنباله‌ای از بیت‌ها، و
* شخصیت انتزاعی از یک نمایش گرافیکی خاص (گلیف).

موقعیت کدهای یونیکد نسخهٔ ۱۱٫۰| صفحه | موقعیت کد | نویسه نسبت‌داده شده |
| --- | --- | --- |
|  0 BMP | ۶۵٬۴۷۲ | ۵۵٬۴۱۱ |
|  1 SMP | ۲۲٬۹۲۸ | ۲۰٬۸۳۲ |
| 2 SIP | ۶۰٬۹۱۲ | ۶۰٬۸۵۹ |
| 14 SSP | ۳۶۸ | ۳۳۷ |
| 15 SPUA-A | ۶۵٬۵۳۶ |  |
| 16 SPUA-B | ۶۵٬۵۳۶ |
| کل | ۲۸۰٬۷۵۲ | ۱۳۷٬۴۳۹ |

این به این دلیل است که ممکن است کسی بخواهد این تمایزات را به وجود آورد:

* برای کدگذاری یک فضای کد خاص به روش‌های مختلف، یا
* یک نویسه را از طریق گلیف‌های متفاوت نشان دهد.

مفهوم موقعیت کد بخشی از راه‌حل یونیکد برای یک معمای دشواری است که سازندگان کدگذاری نویسه در دهه ۱۹۸۰ با آن مواجه بودند. اگر آن‌ها برای نمایش هر نویسه بیت‌های بیشتری اختصاص می‌دادند باعث می‌شد که حجم زیادی از منابع محاسباتی کامپیوتر برای کاربران خط لاتین (که اکثریت وسیعی از کاربران کامپیوتر را در آن زمان تشکیل می‌دادند) را برای بار اضافی غیرقابل قبولی استفاده شود که برای کاربران لاتین کاربردی نداشت. موقعیت کد، ایده قدیمی تناظر یک به یک بین کاراکترها و توالی بیت‌ها را از بین برد.

## جستارهای وابسته

* صفحه (یونی‌کد)

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Code point». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳ دسامبر ۲۰۱۸.
# اسم مشتق‌مرکب

**اسم مشتق‌مرکب** یکی از چهار گروه واژگان فارسی از نظر ساختاری است. این اسم‌ها ویژگی‌های اسم‌های مشتق و مرکب را با هم دارند و از دو یا چند تکواژ آزاد قاموسی به‌اضافه یک یا چند وند یا تکواژ وابسته ساخته می‌شوند. مانند:آتش‌نشانی=>آتش (جزء دارای معنا یا تکواژ آزاد قاموسی)+نشان (بن فعل که تکواژ آزاد قاموسی (جزء معنی دار) محسوب می‌شود.

## صورت باستانی اسم‌ها و طبقه‌بندی ساختاری

در تعیین نوع ساخت اسمهای فارسی، باید به رواج و شناخت اهل زبان فارسی (گویشوران زبان فارسی، یعنی کسانی که زبان مادری آنها، فارسی است یا متکلم به این زبان هستند یا غیر فارسی‌زبانانی که در سطح بالایی به این زبان تسلط دارند) توجه کرد، نه پیشینهٔ باستانی اسم. ممکن است در گذشتهٔ زبان فارسی، وندها و تکواژهای آزادی وجود داشته که امروز به عنوان تکواژ و وند جدا و مستقل شناخته نمی‌شوند؛ در نتیجه اسمی که از ترکیب آن‌ها ساخته شده نیز به صورت یک جزء معنادار تنها و مستقل که یک تکواژ آزاد قاموسی است شناخته می‌شود. اسمهایی که در فارسی دورانهای باستانی، از وندها و تکواژهای آزادی ساخته شده‌اند که امروزه در ذهن فارسی‌زبانان قابل تشخیص و تفکیک نیست، باید به صورت اسم ساده که تشکیل شده از یک جزء معنادار یا یک تکواژ آزاد است، طبقه‌بندی شوند. سلام من به تو یار قدیمی

در گذشته، واژهٔ «دش» به معنای ضد بوده که امروزه، در میان فارسی‌زبانان، معنایی برای آن متصور نیست. این تکواژ آزاد به واژهٔ «خوار» اضافه شده و واژهٔ «دشخوار» را به وجود آورده‌است. امروزه، اغلب اهل زبان فارسی، این اسم را به صورت یک اسم ساده تلقی می‌کنند و آن را قابل تفکیک نمی‌دانند. مگر آن‌که متخصص زبان باشند. ملاک طبقه‌بندی اسم از نظر ساخت، قابلیت تفکیک آن در میان عوام یا سخنوران عادی زبان است.

* «دش» + «من» =دشمن
* «رُس» + «تهم» = «رستهم» ->رستم
* «مو» + «چه» یا «ژه» = «موچه» ->مژه
* «پاره:تکه، قسمت» + «چه» =پارچه
* «دیو» + «ار» =دیوار

در این واژه نیز، فارسی‌زبانان امروزی، تشکیل واژه از دو تکواژ-دو تکواژی که امروزه رایج و مورد استفاده نیستند-را تشخصی نمی‌دهند و آن را به عنوان یک اسم ساده می‌شناسند؛ بنابراین این واژه نیز از نظر دستور امروزی زبان فارسی، ساده محسوب می‌شود.

* «دم» + «ا» + «وند» =دماوند
* «تاب» + «ـِستان» =تابستان
* «پاک» + «ایزه» =پاکیزه

دو تکواژ «پاک» و «ایزه» در گذشته، در زبان فارسی، کاربرد داشته‌اند، اما امروزه رایج نیستند و ترک شده‌اند، بنابراین اسم ساخته شده از این دو تکواژ نیز، اسم ساده فرض می‌شود، چرا که قابل تفکیک و تقسیم توسط اهل زبان در روزگار ما نیست.

* «مُغ» + «بد» یا «پت» = «مغبد» یا «مغپت» ->موبد
* «کلو:نان روغنی بزرگ» + «چه» =کلوچه
* «ام:این، همین» + «روز» =امروز

وند «اِم» امروزه از دایرهٔ تکواژهای زایندهٔ فارسی‌زبانان خارج شده‌است و با این تکواژ، واژه‌ای ساخته نمی‌شود. پس واژهٔ «امروز» ساده به‌شمار می‌آید؛ یا به عبارت دیگر، وندهای موجود در واژه را نادیده گرفته و کل واژه را یک تکواژ یا اسم ساده می‌انگاریم.

## جستارهای وابسته

* اسم
* واژه
* دستور زبان

## منابع

* لغت نامه دهخدا. دکتر محمد علی پور مشهد امامت چاپ دوم ۱۳۷۸.
	+ دستور زبان فارسی، دکتر تقی وحیدیان کامیار، تهران، امیرکبیر، ۱۳۴۳.
* دستور مفصل امروز، دکتر خسرو فرشیدورد، تهران، انتشارات سخن، چاپ اول، ۱۳۸۲.
* لغت‌نامه دهخدا
* فرهنگ معین
# دوتایی (زبان‌شناسی)

در ریشه‌شناسی، دو یا چند کلمه در یک زبان زمانی که دارای شکل‌های واجی متفاوت اما ریشه ریشه‌شناختی یکسانی باشند، **دوتایی** (به انگلیسی: Doublet) یا **دوقلوهای ریشه‌شناختی** (etymological twins) یا **دوقلوها** (twinlings) (یا احتمالاً سه‌قلو و غیره) نامیده می‌شوند. اغلب، اما نه همیشه، واژه‌ها از مسیرهای مختلف وارد زبان می‌شدند. با توجه به اینکه خویشاوندی بین واژه‌هایی که ریشه و معنی یکسان دارند کاملاً آشکار است، این اصطلاح بیشتر برای توصیف جفت واژه‌هایی بهره‌گیری می‌شود که حداقل تا حدودی از نظر معنایی با هم تفاوت دارند. به عنوان مثال، انگلیسی *pyre* و *fire* دوتایی هستند که صرفاً معانی مرتبط دارند، برخلاف اینکه هر دو در نهایت از یک کلمه نیا-هندواروپایی (PIE) \* *péh₂ur* سرچشمه می‌گیرند.

| کلمات انگلیسی از فرانسوی |
| --- |
| از نورمن فرانسوی | از فرانسوی استاندارد قدیمی یا مدرن |
| ماشین | ارابه |
| قلعه | قلعه |
| گرفتن | تعقیب |
| گاو | چت |
| انتقال | کاروان |
| چسباندن | پاته |
| جشن | جشن |
| خوابگاه | هتل |
| جیب | کیسه |
| جایزه | توجه |
| ولوپ کردن | تاختن |
| نگهبان | نگهبان |
| جا رختی | گاردروب |
| ضمانتنامه | ضمانت |
| نیرنگ، حیله‌گر | نیرنگ |

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Doublet». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۵ دی ۱۴۰۲.
# زبان آینو (ژاپن)

| آینو |
| --- |
| アイヌ・イタㇰ |
| تابلویی چندزبانه به ژاپنی، آینو، انگلیسی، کره‌ای و چینی. آینو دومی از بالا سمت راست است*.* |
| زبان بومی در | ژاپن |
| منطقه | هوکایدو |
| قومیت | ۳۰٬۰۰۰ آینو در ژاپن |
| شمار گویشوران | ۱۰  (۲۰۰۷) |
| تبار | آینو
* **آینو**
 |
| سامانه نوشتاری | کاتاکانا، لاتین |
| کدهای زبان |
| ایزو ۲–۶۳۹ | `ain` |
| ایزو ۳–۶۳۹ | `ain` |
| گلاتولوگ | `hokk1240` |
|

**زبان آینو** (به آینو: アイヌ イタク، به ژاپنی: アイヌ語)، یا به عبارت دقیق‌تر **آینو هوکایدو** زبانی است که توسط مردم آینو در شمال ژاپن تکلم می‌شود. به دلیل سیاست‌های استعماری دولت ژاپن، تعداد گویشوران زبان آینو در سده بیستم کاهش چشمگیری یافت و امروزه تعداد کمی از افراد می‌توانند به این زبان به صورت روان صحبت کنند. طبق گزارش یونسکو در سال ۲۰۱۱ فقط ۱۵ گویشور روان آینو باقی مانده بود که همگی پیر بودند.

تا سده بیستم زبان‌های آینو علاوه بر ژاپن فعلی، در نیمه جنوبی جزیره ساخالین و توسط جمعیت کوچکی در جزایر کوریل رایج بودند. امروزه فقط آینو هوکایدو در سه گویش اصلی باقی مانده‌است. واپسین گویشور آینو ساخالین در سال ۱۹۹۴ مرد. آینو هوکایدو یک زبان درخطر به‌شمار می‌رود و تلاش‌هایی برای احیای آن صورت گرفته‌است.

## به‌رسمیت‌شناسی

موزه پیرکا کوتان در ساپورو، یک مرکز فرهنگی و زبانی آینو
دولت ژاپن در ژوئن ۲۰۰۸ تصمیم گرفت بومی بودن آینو را به رسمیت بشناسد. از سال ۲۰۱۷، دولت ژاپن در حال ایجاد تسهیلاتی است که فرهنگ و زبان آینو را حفظ کند.

## واج‌شناسی

هجاهای آینو به صورت همخوان-واکه-(همخوان) هستند. البته شماری خوشه همخوانی نیز در آن وجود دارد.

### واکه‌ها

پنج واکه در آینو وجود دارد:

|  | پیشین | مرکزی | پسین |
| --- | --- | --- | --- |
| بسته | i |  | u |
| میانه | e |  | o |
| باز |  | a |  |

### همخوان‌ها

یازده همخوان در آینو وجود دارد:

|  | دولبی | لثوی | کامی | نرم‌کامی | چاکنایی |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| انسدادی | p | t |  | k |  |
| انسایشی |  | t͡s |  |  |  |
| سایشی |  | s |  |  | h |
| خیشومی | m | n |  |  |  |
| ناسوده |  |  | j | w |  |
| زنشی |  | ɾ |  |  |  |

## منابع

## پیوند به بیرون

* Literature and materials for learning Ainu بایگانی‌شده در ۱۷ سپتامبر ۲۰۰۸ توسط Wayback Machine
* The Book of Common Prayer in Ainu, translated by John Batchelor, digitized by Richard Mammana and Charles Wohlers
* Institute for the Study of Languages and Cultures of Ainu in سمنی، هوکایدو
* *A Grammar of the Ainu Language* by John Batchelor
* *An Ainu-English-Japanese Dictionary*, including *A Grammar of the Ainu Language* by John Batchelor
* "The 'Greater Austric' hypothesis" by John Bengtson (undated)
* *Ainu for Beginners* بایگانی‌شده در ۹ دسامبر ۲۰۰۸ توسط Wayback Machine by Kane Kumagai, translated by Yongdeok Cho
* Radio lessons on Ainu language presented by Sapporo TV (به ژاپنی)
* *A talking dictionary of Ainu: a new version of Kanazawa's Ainu conversational dictionary*, with recordings of Mrs. Setsu Kurokawa
# یاماتو

**یاماتو** ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:

* دودمان یاماتو، دودمان پادشاهی و نام خانوادگی خانواده سلطنتی ژاپن
* یاماتو (مردم)، به صورت عمومی به معنای ژاپن و مردم ژاپن
* استان یاماتو، ولایتی در ژاپن منطبق بر استان امروزی نارا در هونشو
* نبردناو یاماتو، نبردناو ژاپنی مورد استفاده امپراتوری ژاپن، در جنگ جهانی دوم
# ماهی برگ بیدی

| ماهی برگ بیدی |
| --- |
|  |
| ماهی برگ بیدی، *Spirinchus lanceolatus* |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| شاخه: | طنابداران |
| رده: | پرتوبالگان |
| راسته: | سیمین‌ماهی‌سانان |
| تیره: | سیمین‌ماهی |
| سرده: | سیمین‌درازباله‌ها |
| گونه: | S. lanceolatus |
| نام دوبخشی |
| Spirinchus lanceolatus |

**ماهی برگ بیدی** (نام علمی: *Spirinchus lanceolatus*) نام یک گونه از سرده سیمین‌درازباله‌ها است.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Shishamo». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۶.
# پلیدماهی

| پلیدماهی محدودهٔ زمانی: ۴۸٫۶ تا ۰ میلیون سال پیش پرکامبرینکامبریناردویسینسیلوریندوونینکربنیفرپرمینتریاسژوراسیککرتاسهپالئوژننئوژن۰۴۹ لوتتین تاکنون |
| --- |
|  |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| شاخه: | طنابداران |
| رده: | پرتوبالگان |
| راسته: | قلابچه‌ماهی |
| تیره: | غازماهی |
| سرده: | Lophius |

**پلیدماهی** (نام علمی: *Lophius*) نام یک سرده از تیره غازماهی است.

از جگر این ماهی‌ها در ژاپن خوراکی به نام جگر پلیدماهی (آنکیمو) تهیه می‌شود که جزو خوراک‌های لذیذ آن کشور به‌شمار می‌آید.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Lophius». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۴.

## پیوند به بیرون
# نام کوچک

**نام کوچک،پیش‌نام** یا به‌اختصار **نام** بخشی از ساختار نام شخصی برای هویت‌بخشی هر شخص است. اگرچه نام کوچک نامی برای فراخواندن شخص است ولی برای هویت شخص از نام کامل استفاده می‌کنند که در فرهنگ‌های مختلف ساختاری متفاوت دارد و در ایران متشکل از نام و نام خانوادگی است. نام پس از زاده شدن در شناسنامه ثبت می‌شود.

نام کوچک درحقیقت اسم خاص افراد است که در ایران پیش از نام خانوادگی گفته می‌شود. نام‌های کوچک معمولاً نام‌واژه‌هائیند که برای افراد بسیار زیادی مشترک خواهند بود و برای هر فرد به اعتبار قرارداد عرفی و قانونی جداگانه و بدون شرط در نظر گرفتن تناسب خاصی گفته می‌شود.

## جستارهای وابسته

* نام‌شناسی
* نام‌های خدا
* نام کامل
* نام مستعار
* نام هنری
* میان‌نام

## منابع

## پیوند به بیرون

* Herbermann, Charles, ed. (1913). "Christian Names" . *Catholic Encyclopedia*. New York: Robert Appleton Company.
* چرا برخی کشورها بر نامگذاری کودکان نظارت می‌کنند؟
# یوجی‌جوکوگو

مثال از سایگو تاکاموری، بهشت را احترام بگذارید، مردم را دوست داشته باشید
**یوجی‌جوکوگو** (به ژاپنی: 四字熟語 Yojijukugo) یک تکواژه در زبان ژاپنی است که از چهار کانجی (نویسه‌های چینی) تشکیل شده‌است. ترجمه‌های انگلیسی یوجی‌جوکوگو شامل «ترکیب چهار حرف»، «اصطلاح چهار کاراکتر»، «عبارت اصطلاح چهار کاراکتر» و «ترکیب اصطلاح چهار کاراکتر» است.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Yojijukugo». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۹ مه ۲۰۲۱.

## پیوند به بیرون