Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# گلچین ادبی

تصویری از کتاب گلچین ادبی
**گلچین ادبی** (به انگلیسی: Anthology) مجموعه آثار ادبی را گویند که توسط یک فرد گردآوری شده‌است. گلچین‌های ادبی می‌توانند شامل شعر، داستان کوتاه، نمایشنامه و آهنگ باشند. این آثار معمولاً بر طبق نوعشان گروه‌بندی می‌شوند.

به افرادی که در این زمینه تخصص و تجربه کافی داشته باشند، **گلچین‌شناس** (به انگلیسی: Anthologist) گفته می‌شود. محمد عوفی، از زندگی‌نامه‌نویسان ایرانی، در گردآوری گلچین قطعات ادبی متبحر بوده‌است.

## جستارهای وابسته

* دیوان (ادبیات)

## پانویس
# آموزش دانشگاهی

دانشجویان حاضر در یک مؤسسه دانشگاهی
**آموزش دانشگاهی** (Tertiary education) که به مرحله سوم، سطح سوم و آموزش بعد از دبیرستان هم شهرت دارد، سطحی از آموزش است که بعد از اتمام دبیرستان شروع می‌شود. به عنوان مثال، بانک جهانی، آموزش دانشگاهی را شامل دانشگاه‌ها، همچنین موسساتی که ظرفیت‌های ویژه آموزش عالی دارند مانند کالج‌ها، موسسات آموزش‌های فنی، دانشکده‌ها، مدارس پرستاری، آزمایشگاه‌های تحقیقاتی، مراکز نخبگی و مراکز آموزش از راه دور تعریف می‌کند.

## در انگلیس

آموزش دانشگاهی شامل آموزش فراتر further education و نیز آموزش عالی higher education می‌شود.

## پیوند به بیرون

* فهرست دانشگاه‌ها و کالج‌ها به ترتیب کشور

## یادداشت‌ها

## منابع

* Brick, Jean (2006). "What is academic culture?". Academic Culture: A Student's Guide to Studying at University. Sydney, N.S.W: National Centre for English Language Teaching and Research. pp. 1–10. ISBN 978-1-74138-135-1.

## پیوند به بیرون

* آمار آموزش دانشگاهی
# صومعه

صومعه ساینت اتین متعلق به سده ۱۱ میلادی در پواتو-شرانت واقع در فرانسه
صومعهٔ سنت آنتونی، قدیمی‌ترین صومعه مسیحی در جهان است.
**صومِعِه** یک ساختمان مذهبی است که راهب‌ها و راهبه‌ها تحت سرپرستی یک رئیس مرد یا زن در آن زندگی می‌کنند. در قرون وسطی صومعه‌های بسیاری در سراسر اروپا ساخته شدند. بعضی از صومعه‌ها کلیساهای زیبایی داشتند که زیر نظر آن‌ها اداره می‌شدند.
یک صومعه اغلب دارای یک محوطه باز با تالار بزرگ، ایوان سرپوشیده برای قدم زدن، مطالعه و تفکر راهبان و یک خوابگاه برای استراحت آن‌ها بود. درون صومعه آشپزخانه، اصطبل، انبار و اتاق میهمان نیز وجود داشت و درون دیوارهای آن باغچه‌های صیفی جات ایجاد شده بودند.
راهبها غذای خود را در سالن بزرگ غذاخوری صرف می‌کردند. گاهی راهب‌ها و راهبه‌ها غذای خود را در سکوت کامل صرف می‌کردند و در حین غذا خوردن به آیاتی از کتاب مقدس گوش می‌دادند.
آن‌ها هر نوع کاری از جمله نظافت، آشپزی، نجاری، کشاورزی و پرورش زنبور عسل انجام می‌دادند. بعضی از صومعه‌ها به خاطر محصولاتشان مانند دارو و پنیر معروف بودند. راهب‌ها از معدود افراد باسواد آن روزگار بودند و دستخط و کتاب‌های مصور آن‌ها بسیار گران‌قیمت بود.
در طی سال‌های ۱۵۲۴ تا ۱۵۴۰، به دستور هنری هشتم تمام صومعه‌های انگلستان تعطیل شدند و مالکیت زمین‌هایشان نیز از بین رفت.

## نکات جالب

* هوای صومعه‌ها بسیار سرد بود. احتمالاً در زمستان گرم نگهداشتن اتاق‌ها برای راهب‌ها کار بسیار دشواری بوده‌است. بجز داخل درمانگاه که بیماران مراجعه می‌کردند، در آشپزخانه و اتاق نشیمن و جاهای دیگر اجازه روشن کردن آتش داده نمی‌شد و راهب‌ها هر بار فقط چند دقیقه اجازه داشتند در اتاق گرم به سر ببرند.

## کتاب‌های قرون وسطی

راهب‌ها و راهبه‌ها از معدود کسان باسواد قرون وسطی بودند می‌توان گفت تقریباً تمامی کتاب‌های قرون وسطی به دست آن‌ها نوشته شده‌است؛ آن‌ها تمامی کتاب‌های قرون وسطی را با دست نوشته و برای آن‌ها تصویر می‌کشیدند.
تقریباً تمامی صومعه‌ها دارای کتاب‌خانه‌ای بودند که راهبان تحصیل کرده به رونویسی کتاب‌ها و تألیف کتب پزشکی، تاریخی، و فلسفه می‌پرداختند.

## جستارهای وابسته

* خانقاه
* ویهارا (عبادتگاه بودائیان)

## منابع
# ستاک

**سِتاک** در زبان‌شناسی، بُن یا ریشهٔ واژه را گویند که وند یا واژه‌هایِ دیگر به آن می‌چسبند.
به‌عبارتی دیگر هر شاخ نورسته ٔ تازه و نازک را گویند.

## جستارهای وابسته

* بن
* ریشه
* واژه

## منابع

آشوری، داریوش (۱۳۸۷). *زبانِ باز*. تهران: نشر مرکز. ص. ص۸۲. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۳۰۵-۹۵۸-۳.
# تصریف

تصریف گربه به زبان اسپانیایی، آبی نشان مذکر، صورتی مؤنث، سبز جمع، خاکستری جمع جنس‌ها و مفرد بی‌نشان
**تصریف** پیرایش یا نشان‌دارسازی یک واژه (یا دقیق‌تر بن‌واژه) برای بازتاب آگاهی‌های *دستورزبانی* چون جنس، زمان فعل، شمار، چگونگی و کَس می‌باشد. به مفهوم کلی‌ای که به عنوان واحدی برای «معنای واژگانی/قاموسی» به حساب می‌آید و مستقل از اِعمال تصریف‌های گوناگون حضور دارد «تکواژه» گفته می‌شود و «بُنواژه» گونه‌ای منتخب از یک تکواژه است که دارای کم‌ترین تصریف است و به عنوان نمایندهٔ همهٔ آن تصریفهایِ دارایِ معنایِ واژگانیِ یکسان٫ در فرهنگ‌ها مدخل می‌شود. تصریف را نباید با اشتقاق اشتباه گرفت.

در دستورهای سنتی غربی، تصریف مربوط به فعل را تصریف فعل و تصریف مربوط به اسم، ضمیر، صفت و حرف تعریف را تصریف اسم می‌گویند. در دستورهای سنتی ایرانی، اصطلاح تصریف در صحبت از ساختار فعل وجمله است که مطرح می‌شود و معمولاً در مبحث اسم و صفت و حرف تعریف و ضمیر سخنی از تصریف به میان نمی‌آید.

## نمونه‌های وند تصریفی در زبان فارسی

* نشانه‌های بن ماضی فعل: /-d/ و /-t/، /-âd/ و /-id/ و /-est/ (نشانه‌های بن فعل ماضی)، مثل خورد، رفت، افتاد، خندید و دانست
* /mi-/ (نشانهٔ فعل استمراری در حال و گذشته) مثل می‌نویسم، می‌نوشتم

## پارسی باستان

در فارسی باستان (همانند اوستا) اسم و صفت و ضمیر در حالت‌های گوناگون تصریف می‌شده و نقش این کلمات در جمله، با تغییر آخر کلمات و اضافه‌شدن شناسه‌های تصریفی معین می‌گردیده است.

## واژه‌نامه

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی
# حرف (دستور زبان)

در سنت دستور عربی **حرف** یا **پارَک** یا **وند** یکی از سه قسم کلام دانسته می‌شود. سیبویه به عنوان بنیان‌گذار این سنت در الکتاب می‌گوید «واژه‌ها اسم و فعل و حرف‌اند و حرف برای معنایی می‌آید که نه اسم است و نه فعل.» این کلی‌گویی و قرار دادن هر آنچه که اسم و فعل نیست در یک طبقه با نام حرف مورد انتقاد منطقی‌دانانی چون فارابی که با آثار دستورنویسان غربی همچون دیونوسیوس تراکس آشنایی داشتند قرار گرفت. فارابی در کتاب الالفاظ المستعمله فی المنطق می‌نویسد:
«... کلمات معنادار همچنین شامل آن دسته از کلماتی می‌شوند که دستورنویسان آنها را «حرف» می‌نامند و برای حکایت از معنی به کار می‌روند. این حروف شامل مقولات بسیار مختلفی می‌شوند، اما امروزه پژوهش گران دستور عربی عادت ندارند که برای هر مقوله نام متمایز آن را به کار برند. از این رو در برشمردن این مقولات باید از نامهایی استفاده کنیم که از دستورنویسان زبان یونانی آموخته‌ایم، چرا که آنها برای هر مقوله‌ای نام ویژه خودش را به کار می‌برند. آن ها یک مقوله را *خوالف* «ضمیرها»، دیگری را *واصلات* «حروف تعریف» , دیگری را *واسطه* «حروف اضافه» یکی را *حواشی* «قیدها» و دیگری را *روابط* «حروف ربط» نام نهاده‌اند.»
اما دستوریان عربی که به الکتاب سیبویه لقب قرآن النحو نیز داده بودند اصولاً وقعی به انتقادهای منطقیون نمی‌نهادند و به طور کل چندان از محتوی آثار ترجمه شده یونانی جز در موارد اندکی که مثلاً در تعاریف اسم و فعل دیده می‌شود تأثیر نپذیرفتند.

## در دستور زبان فارسی

حرف در دستور زبان فارسی در کنار اسم و فعل و صفت و قید و… یکی از انواع کلمات است.

حرف، خود، با توجه به معنی اضافی‌ای که دارد، دارای اقسامی است؛ مانند: حروف اضافه: در، به، از، تا، برای و…)، حرف عطف: «و» و….

حرف «را» حرف مفعولی است که فعل‌های گذرا به مفعول به‌وسیلهٔ آن به مفعول مرتبط می‌شوند.

## سایر زبان‌ها

حرف در زبان عربی نیز یکی از سه قسم فعل و اسم و حرف است و به اقسامی تقسیم می‌شود.

## منابع
# چینی کهن

| چینی کهن |
| --- |
| چینی کهنه |
|  |
| زبان بومی در | چین باستان |
| دوره | دودمان شانگ، دودمان ژو، عصر دولت‌های جنگ‌طلب |
| تبار | چینی-تبتی
* زبان‌های چینی
	+ **چینی کهن**
 |
| سامانه نوشتاری | Oracle bone script, Bronze script, Seal script |
| کدهای زبان |
| ایزو ۳–۶۳۹ | `och` |
| فهرست لینگوییست | och |
| گلاتولوگ | `shan1294`  (Shanggu Hanyu) |
| زبان‌شناسی | `79-AAA-a` |
|

**چینی کهن** (چینی ساده‌شده: 上古汉语، چینی سنتی: 上古漢語، پین‌یین: Shànggǔ hànyǔ) یا **چینی کهنه**، کهن‌ترین مرحله تأیید شدهٔ زبان چینی و نیای تمامی گونه‌های چینی است. نخستین نمونه‌های مکتوب چینی، کتبیه‌های مذهبی جیا گو ون مربوط به حدود ۱۲۵۰ سال پیش از میلاد در اواخر حکومت دودمان شانگ هستند. در دورهٔ دودمان ژو این زبان با خط برنز نوشته می‌شد و در اواخر آن، ادبیات چینی به اوج و شکوفایی رسید و آثاری همچون منتخبات کنفوسیوس نوشته شد که منجر به پدید آمدن چینی کلاسیک شد. این زبان تا اوایل قرن بیستم به عنوان زبان معیار نوشتاری باقی مانده بود و بنابراین واژگان و دستور زبان اواخر چینی کهن را حفظ کرده بود.

## جستارهای وابسته

* تاریخ زبان چینی

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Old Chinese». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲ اوت ۲۰۲۰.
# اوکی‌یو-ئه

موج عظیم کاناگاوا اثر کاتسوشیکا هوکوسائی
**اوکی‌یوئه** (به ژاپنی: 浮世絵) گونه‌ای از چاپ کلیشهٔ چوبی است که در دوران ادو در ژاپن به مرحلهٔ باروری رسید. چاپ‌های چوبی اوکی‌یوئه به موضوع‌های روزمره زندگی می‌پرداخت و به سوژه‌هایی چون کابوکی، ادبیات کلاسیک، آداب و رسوم، مذهب، شعر، طبیعت بی‌جان، زندگی دربار و غرب‌گرایی توجه نشان می‌داد. اوکی‌یوئه در واژه به معنای نقاشی‌های جهان گذران است. این نقاشی‌ها، زیبایی‌های زودگذر جهان ملموس را موضوع کار خود قرار می‌دادند.

## روش ساخت

*چشم‌انداز مشهور اِدو*، نام اثری است از اوتاگاوا هیروشیگه، از نقاشان بنام اوکی‌یوئه در دورهٔ ادو در ژاپن.
اثر که متشکل از سه بخش است، با تکنیک چاپ‌نقش چوبی و بین سال‌های ۱۸۲۰ تا ۱۸۵۸ میلادی خلق شده‌است.
این اثر اکنون در موزه ملی فرهنگ‌های جهان در گوتِنبُرگ، سوئد نگه‌داری می‌شود.
برای ساختن اوکی‌یوئه، ابتدا طرحی را که نقاش بر کاغذی کشیده بود، به روی تخته‌ای از چوب گیلاس کنده‌کاری می‌کردند. آنگاه این تخته را رنگ می‌زدند و کاغذ را با دقت و توجه کافی روی آن قرار می‌دادند. هر جا که بنا بود رنگ‌های بیشتری به اثر نهایی اضافه شود، قالبی جداگانه برای هر رنگ ساخته می‌شد. با پایان کار قالب‌سازی، بیش از دویست کپی از یک اثر تهیه می‌کردند و بعد چوب گیلاس را که تحت تأثیر چاپ‌های متعدد رطوبت گرفته بود، برای شش ماه یا بیشتر در گوشه‌ای می‌گذاشتند تا خشک شود.

## اثرگذاری

آثار هنرمندان بنام اوکی‌یوئه نظیر هوکوسای، هیروشیگه و کونی‌یوشی از طریق کشتی‌های تجاری به بندرهای اروپایی رسید و با برگزاری نمایشگاه جهانی پاریس در سال ۱۸۶۷ و نمایشگاه‌های پس از آن به هنردوستان معرفی شد. اوکی‌یوئه منبع الهام مؤثری برای نقاشان جوان فرانسوی شد و در شکل‌گیری مکتب هنری امپرسیونیست نقش عمده‌ای ایفا کرد.

## نگارخانه

* *زیبارویان با بامبو*
حوالی ۱۷۹۵ م.
اثر اوتامارو
* *پل بزرگ، باران ناگهانی در آتاکه، هیروشیگه*
* *کشتی باربری یورویی، کوآمی‌چو، هیروشیگه*
* *نمای کوه فوجی از هاراجوکو، هیروشیگه*
* *باغ آلوی کامِیدا، هیروشیگه*
* *تومیگورو، یوشی‌توشی*
* *مایساکا، یوشی‌توشی*
* *پرنسس عنکبوتی، یوشی‌توشی*
* *هانگاکو گوزن، یوشی‌توشی*
* *بر کرانهٔ رود سومیدا، کونی‌یوشی*
* *کوه فوجی از سومیدا، کونی‌یوشی*
* *زائران کنار آبشار، کونی‌یوشی*
* *حمله به عمارت بزرگ (چوشینگورا)، کونی‌یوشی*
* *فوجی سرخ، هوکوسای*
* *مسافران از رود اویی می‌گذرند، هوکوسای*
* *زیر پل مان‌نن در فوکاگاوا، هوکوسای*
* *اره‌کش کنده را می‌برد، هوکوسای*

## جستارهای وابسته

* شونگا
* کاتسوشیکا هوکوسای
* اندو هیروشیگه
* اوتاگاوا کونی‌یوشی
* تسوکی‌اوکا یوشی‌توشی
* کاوانابه کیوسای
* سی و شش چشم‌انداز کوه فوجی

## پانویس

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Ukiyo-e». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۰.
* اوکی‌یوئه، نقاشی‌های جهان گذران

## پیوند به بیرون

* راهنمای وبگاه‌های اوکی‌یوئه در اینترنت بایگانی‌شده در ۱۴ سپتامبر ۲۰۰۷ توسط Wayback Machine
* تاریخچه اوکی‌یوئه
# تویوهارا چیکانوبو

نگارهٔ «آینه تمثال همه شاهان جهان» که در آن، شاهان جهان کشیده‌شده‌اند. ناصرالدین شاه نیز در سمت چپ تصویر است.
**تویوهارا چیکانوبو**(toyohara chikanobo, 豊原周延)(۱۸۲۸–۱۹۱۲)، شناخته‌شده با تخلصش **یُشو چیکانوبو**(楊洲周延)، نقاش چوبیِ ماهرِ دورانِ میجی بود. او همچنین مدتی جزو نیروی نظامی بود.

## نام

چیکانوبو آثار هنری خود را با نام **یُشی چیکانوبو**(楊洲周延) امضا می‌کرد. این، تخلص او(作品名) بود. نام واقعی او **هاشیموتو نااُیاشی** بود که در ترحیم‌نامه‌اش نیز نوشته‌شد.

روی پرترهٔ امپراتور میجی از او که در موزه بریتانیا نگهداری می‌شود، نوشته شده‌است: «توسط یوشو چیکانوبو با درخواست ویژه کشیده شده‌است.» (مُتُمه نی اُجیته یُشو چیکانوبو هیتسو. 應需楊洲周延筆)

هیچ اثری با امضای «تویوهارا چیکانوبو» یا «هاشیموتو چیکانوبو» از او نیست.

## نگارخانه

### رزم‌صحنه‌ها

* جنگ بوشین(۱۸۶۸-۱۸۶۹):
* جنگ سینان(۱۸۷۷):

* صحنه‌ای از نبرد کاگوشیما
* مجموعه‌ای از قهرمانان کاگوشیما
* نبرد در نوبه‌اُکا

* شورش ایمو(۱۸۸۲):

* صحنه‌ای از نبرد ساحلی
* صحنه‌ای از برنامه‌ریزی ژاپنی‌ها علیه کُره
* صحنه‌ای از نبرد ایمو

* جنگ‌های چین و ژاپن:

* نگاره‌ای از جنگ نخست چین و ژاپن
* نگاره‌ای از جنگ نخست چین و ژاپن
* نگاره‌ای از جنگ نخست چین و ژاپن

* جنگ‌های روسیه و ژاپن:

* نگاره ای از جنگ روسیه و ژاپن

### جنگجونگاره‌ها(武者絵, Musha-e)

* مجموعه‌ی جِمپِی سِئی سوییکی
* مجموعه‌ی آزوما نوشیکی چویا کورابه. کوسونوکی ماساتسورا در جنگ با اونی
* مجموعه‌ی ستسوگکّا. تاکیاشا هیمه دختر تایرانو ماساکادو

* ساکاکیبارا یاسوماسا و تویوتومی هیدِیوشی
* توموئه گوزن با اوچیدو لیاشی و هاتاکه‌یاما شیگه‌تادا

### نگاره‌های تاریخی(史教画, Reshiki-ga)

* تصاویری از دوران میجی:

* شورای ژاپن
* خانه‌ی همتایان
* جلسه‌ی شورای خصوصی

* دوران کهن‌تر:

* مجموعه‌ی نیهون رِکیشی کیوکون. شیراگی سابودو و توکیاکی
* مجموعه‌ی نیهون رِکیشی کیوکون. تاجیما نوکامی نوریماسا
* شُگون درحال شنیدن یک ادعای قضایی در فوکایگه

### متفرقه

* نقاشی‌ای که یااِکاگی هیمه درحال رقصیدن و حمل کلاه‌خودِ تاکدا شینگن در میان کیتسونه‌بی را می‌نمایاند.

## منابع
# کامو نو مابوچی

| کامو نو مابوچی |
| --- |
|  |
| زادهٔ | ۲۴ آوریل ۱۶۹۷ |
| درگذشت | ۲۷ نوامبر ۱۷۶۹ ادو |
| ملیت | ژاپن |

**کامو نو مابوچی** (به ژاپنی: (中根 香亭 Kamo no Mabuchi); ۲۴ آوریل ۱۶۹۷ – ۲۷ نوامبر ۱۷۶۹) زبان‌شناس، شاعر، فیلسوف، و نویسنده اهل ژاپن بود.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Kamo no Mabuchi». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۴ اکتبر ۲۰۲۰.

## پیوند به بیرون