Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# کانجی

**کانجیکانجی** (به ژاپنی: 漢字) واژه‌نگار حروف چینی است که همراه با هیراگانا (ひらがな, 平仮名)، کاتاکانا (カタカナ, 片仮名)، اعداد هندی-عربی و حروف لاتین (یا روماجی) برای نگارش در سامانه نوین نوشتاری ژاپن مورد استفاده قرار می‌گیرد.

کانجی حرفی تصویری یا واژه‌نگار است. کانجی‌ها در زبان ژاپنی می‌توانند به چند صورت خوانده و تلفظ شوند. معنای لفظی واژه کانجی در زبان ژاپنی نویسه‌های قوم هان است. در زبان چینی نیز کانجی به همین معنا به کار برده شده و به همین صورت نوشته می‌شود اما واژه کانجی در زبان چینی به صورت *هانتسو* تلفظ می‌شود.

## دگرگونی کانجی در ژاپن

اساس کانجی همان حروف چینی (هانتسو) است که به زبان ژاپنی وارد شده‌است. با این همه امروز تفاوت‌های مهمی بین حروف چینی و کانجی‌های مورد استفاده در ژاپن وجود دارد. سه عامل در ایجاد این تفاوت‌ها نقش داشته‌است: یکی استفاده از کانجی‌هایی است که در خود ژاپن ساخته شده‌اند (国字، Kokuji)؛ دوم معنای تازه یافتن برخی از حروفی است که از چین وارد شده (国訓، Kokkun) و سوم ساده‌سازی کانجی‌ها در ژاپن پس از جنگ جهانی دوم است. کشور چین نیز در دهه پنجاه میلادی برای گسترش سوادآموزی اقدام به ساده‌سازی حروف چینی کرد که به نوبه خود باعث افزایش تفاوت در کاراکترهای مورد استفاده در این دو کشور شد.

## نمونه کانجی

| کانجی | روماجی | معنی |
| --- | --- | --- |
| 土 | tsuchi | خاک |
| 天 | ten | آسمان |
| 水 | mizu | آب |
| 火 | hi | آتش |
| 風 | kaze | باد |
| 夜 | yoru | شب |
| 日 | hi | روز |

## جستارهای وابسته

* هیراگانا
* کاتاکانا
* سامانه نگارش زبان ژاپنی

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Kanji». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۷ سپتامبر ۲۰۱۰.
# لاتین‌نویسی هپبورن

جیمز کورتیس هپبورن، مبتکر لاتین‌نویسی هپبورن
**لاتین‌نویسی هپبورن** (ヘボン式ローマ字, *هبون شیکی روماجی*, 'نوعی حروف لاتین هپبورن') یک سیستم برای لاتین‌نویسی ژاپنی است که از الفبای لاتین برای نوشتن زبان ژاپنی استفاده می‌شود. به کمک این سیستم خارجی‌ها به سرعت می‌توانند الفبای ژاپنی را نیز یاد بگیرند این سیستم توسط ژاپنی‌ها برای لاتین‌نویسی نام‌های شخصی، مکان‌های جغرافیایی و سایر اطلاعات مانند جداول قطار، علائم راه ارتباطات رسمی با کشورهای خارجی استفاده می‌شود. به شکل نوشتاری انگلیسی است، در هنگام تلفظ انگلیسی حروف صدا دار تقریباً با تلفظ ایتالیایی، بیان می‌شوند.

علامت ایستگاه تویوکا
## پانویس

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Hepburn romanization». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸.

## منابع

## پیوند به بیرون

* مقدمه سوم نسخه هپبورن، فرهنگ لغت اصلی، توضیح لاتین‌نویسی
* مقدمه سوم نسخه هپبورن، فرهنگ لغت اصلی، توضیح لاتین‌نویسی
# ساتوکو اوکودرا

| ساتوکو اوکودرا |
| --- |
| 奥寺 佐渡子 |
| زادهٔ | ۱۹۶۶ استان ایواته، ژاپن |
| ملیت |  ژاپنی |
| پیشه | فیلم‌نامه‌نویس |
| سال‌های فعالیت | ۱۹۹۳ – اکنون |

**ساتوکو اوکودرا** (انگلیسی: Satoko Okudera؛ زادهٔ ۱۹۶۶) فیلم‌نامه‌نویس اهل ژاپن است که اغلب با مامورو هوسودا، کارگردان ژاپنی همکاری می‌کند.

## جوایز

* جایزه آکادمی فیلم ژاپن بهترین فیلم‌نامه - *گاکو نو کایدان* (۱۹۹۵) **برنده جایزه فیلم ماینیجی بهترین فیلم‌نامه - *اوهیکوشی* (۱۹۹۳) **برنده جایزه انیمه توکیو بهترین فیلم‌نامه - *دختری که در زمان پرش می‌کرد* (۲۰۰۶) **برنده**، *سامر وارز* (۲۰۰۹) **برنده جشنواره فیلم یوکوهاما بهترین فیلم‌نامه - *شابردومو شابردومو* (۲۰۰۷)، *کایدان* (۲۰۰۷) **برنده**

## منابع

## پیوند به بیرون

* ساتوکو اوکودرا در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)
* ساتوکو اوکودرا در دانشنامهٔ انیمه نیوز نتورک
# هیده‌یوکی هیرایاما

در این نام ژاپنی، «هیرایاما» نام خانوادگی است.

| هیدیوکی هیرایاما |
| --- |
| زادهٔ | ۱۸ سپتامبر ۱۹۵۰ ‏(۷۵ سال) کیتاکیوشو، فوکوئوکا، ژاپن |
| پیشه | کارگردان |

**هیدیوکی هیرایاما** (به ژاپنی: 平山秀幸، Hideyuki Hirayama) (زادهٔ ۱۸ سپتامبر ۱۹۵۰) کارگردان اهل ژاپن است که در سال۲۰۰۳ میلادی برندهٔ جایزهٔ بهترین کارگردان جشنواره فیلم یوکوهاما شده‌است.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Hideyuki Hirayama». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳۰ ژوئیه ۲۰۱۵.
* «Hideyuki Hirayama». دریافت‌شده در ۳۰ ژوئیه ۲۰۱۵.

## پیوند به بیرون

* هیده‌یوکی هیرایاما در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)
* هیده‌یوکی هیرایاما در بانک اطلاعات فیلم ژاپنی (ژاپنی)
# میئکو هارادا

| میئکو هارادا |
| --- |
| زادهٔ | ۲۶ دسامبر ۱۹۵۸ ‏(۶۷ سال) توکیو، ژاپن |
| ملیت | ژاپنی |
| پیشه | هنرپیشه |
| سال‌های فعالیت | ۱۹۷۴–اکنون |
| همسر | ریو ایشیباشی (ا. ۱۹۸۷) |

**میئکو هارادا** (به ژاپنی: Mieko Harada) (زادهٔ ۲۶ دسامبر ۱۹۵۸) هنرپیشه اهل ژاپن است.

از فیلم‌هایی که وی در آن نقش داشته است، می‌توان به *دورورو*، *رؤیاها*، *لئونی* و *آشوب* اشاره کرد.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Mieko Harada». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱ اوت ۲۰۱۵.
* «Mieko Harada». دریافت‌شده در ۱ اوت ۲۰۱۵.

## پیوند به بیرون

* میئکو هارادا در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)
# مدرسه جن‌زده ۲

| مدرسه جن‌زده ۲ |
| --- |
| کارگردان | هیده‌یوکی هیرایاما |
| بر پایه | *Gakkō no Kaidan* اثر Tōru Tsunemitsu |
| بازیگران | هیرونوبو نومورا نائومی نیشیدا کیوکو کیشیدا ماساکان یونکورا |
| تاریخ‌های انتشار | * ۲۰ ژوئیه ۱۹۹۶ (۱۹۹۶-07-۲۰)
 |
| مدت زمان | ۱۰۳ دقیقه |
| کشور | ژاپن |
| زبان | ژاپنی  |

مدرسه جن‌زده ۲ (انگلیسی: Gakkō no Kaidan 2) یک فیلم ترسناک ژاپنی محصول ۱۹۹۶ به کارگردانی هیده‌یوکی هیرایاما است.

## جستارهای وابسته

* فهرست پرفروش‌ترین فیلم‌های ژاپنی

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Gakkō no Kaidan 2». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۶ فوریه ۲۰۲۴.
# گدایی عشق

|  |
| --- |
|  |
| کارگردان | هیدیوکی هیرایاما |
| تهیه‌کننده | Tadamichi Abe Sadatoshi Fujimine Hideyuki Takai |
| نویسنده | Harumi Shimoda (novel) Wui Sin Chong (screenplay) |
| بازیگران | میکو هارادا ماهو نونامی فومیو کوهیناتا Mami Kumagai جون کونیمورا نائومی نیشیدا کی‌ایچی ناکای |
| فیلم‌بردار | Kozo Shibazaki |
| تدوینگر | Akimasa Kawashima |
| توزیع‌کننده | توهو |
| تاریخ‌های انتشار | * ۲۶ سپتامبر ۱۹۹۸ (۱۹۹۸-0۹-۲۶)
 |
| مدت زمان | ۱۳۵ دقیقه |
| کشور | Japan |
| زبان | Japanese |

**گدایی عشق** (انگلیسی: Begging for Love) یک فیلم به کارگردانی هیدیوکی هیرایاما است که در سال ۱۹۹۸ منتشر شد.

## بازیگران

* میکو هارادا
* ماهو نونامی
* فومیو کوهیناتا
* جون کونیمورا
* نائومی نیشیدا
* کی‌ایچی ناکای

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Begging for Love». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۲ اوت ۲۰۱۶.

## پیوند به بیرون
# رستاخیز سامورایی

| رستاخیز سامورایی |
| --- |
| کارگردان | هیده‌یوکی هیرایاما |
| تهیه‌کننده | کازوتو آمانو |
| نویسنده | ساکوکو اوکودرا |
| بازیگران | آکیرا اموتو جون کونیمورا کاتسوئو ناکامورا کومیکو آسو کیوزو ناگاتسوکا ماسایا کاتو ته‌تا سوگیموتو آراتا فوروتا یوسوکه کوبوزوکا یوجی تاناکا |
| فیلم‌بردار | کاتسومی یاناگیشیما |
| تدوینگر | آکی‌ماسا کاواشیما چیه‌کو سوزوکی |
| شرکت تولید | شرکت توئی |
| تاریخ‌های انتشار | * ۲۶ آوریل ۲۰۰۳ (۲۰۰۳-۰۴-۲۶)
 |
| مدت زمان | ۱۰۶ دقیقه |
| کشور | ژاپن |
| زبان | ژاپنی  |

رستاخیز سامورایی (به ژاپنی: 魔界転生 Makai Tensho) فیلمی به کارگردانی هیده‌یوکی هیرایاما است که در سال ۲۰۰۳ اکران شد.

## بازیگران

* آکیرا اموتو
* جون کونیمورا
* کاتسوئو ناکامورا
* کومیکو آسو
* کیوزو ناگاتسوکا
* ماسایا کاتو
* ته‌تا سوگیموتو
* یوسوکه کوبوزوکا

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Samurai Resurrection». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۶ دسامبر ۲۰۱۶.

## پیوند به بیرون
# شمشیر ناامیدی

| شمشیر ناامیدی |
| --- |
|  |
| کارگردان | هیدیوکی هیرایاما |
| تهیه‌کننده | هیدهیرو ایتو |
| نویسنده | شوهی فوجیساوا، هیدهیرو ایتو ایتارو ارا |
| بازیگران | اتسوشی تویوکاوا شیزو رو ایکواکی کوجی کیکاوا کنکیو فوکودا |
| فیلم‌بردار | هیروکازو ایشی |
| تاریخ‌های انتشار | ۱۰ زوئیه ۲۰۱۰ |
| مدت زمان | ۱۱۴ دقیقه |
| کشور | ژاپن |
| زبان | ژاپنی  |

شمشیر ناامیدی (به ژاپنی: 必死剣 鳥刺し) فیلمی محصول سال ۲۰۱۰ سینمای ژاپن، در ژانر درام و تاریخی به کارگردانی هیدیوکی هیرایاما است.

## داستان

داستان فیلم درباره ملازم و شمشیرزنی به نام کانمی سانزائمون در دروه ادو است. سه سال قبل، وی "رنکو" معشوقه فاسد دایمیو وقت "تابو اوکیو" را به قتل می رساند. برخلاف انتظار، او در قبال جرم خود به مجازاتی بسیار سبک محکوم می‌شود و پس از سپری کردن دوره حبس خود (تنها یک سال حبس خانگی!!) به محل کار سابقش در قصر باز می‌گردد. دربازگشت وی با مرگ همسرش موتسو مواجه می‌شود. پس از آن، وی تحت مراقبت دختر خواهر همسرش ساتو قرار می‌گیرد، ساتو به کانمی علاقه‌مند است و با کمک کردن به کانمی در تغییر نگاهش به سبک زندگی، علاقه خود را به وی ابراز می‌کند. در همین اثناء، کانمی به ابداع تکنیکی مخصوصی در شمشیرزنی به نام «شکار پرنده» می‌پردازد ...

## منابع

* «(Hisshiken torisashi (2010». IMDb. دریافت‌شده در ۵ سپتامبر ۲۰۱۳.
# فوریگانا

در متن این نوول ژاپنی الفبای کانا در کنار کانجی‌ها (漢字仮名交じり文) نوشته شده تا به تلفظ آن کمک کند.
**فوریگانا** (به ژاپنی: 振り仮名، ふりがな) حروف هجانمای کانا است که در اندازهٔ کوچکتر در سمت راست یا بالای کانجی‌ها و حروف چینی حاشیه‌نویسی می‌شود تا به خوانش آن‌ها در نگارش زبان ژاپنی کمک کند. به این حروفِ هجانمای کمکی **نویسه‌های روبی** (Ruby characters) نیز گفته می‌شود. در روش نگارش افقی (یوکوگاکی، よこがき) یا از چپ به راست، **فوریگانا** در بالای کانجی‌ها و در روش نگارش عمودی (تاته‌گاکی، たてがき) یا از بالا به پایین، فوریگانا در سمت راست کانجی‌ها قرار می‌گیرد. در حاشیه‌نویسی ژاپنی به طور عمده از هیراگانا و گاهی نیز کاتاکانا و روماجی استفاده می‌شود. هجانماهای فوریگانا برای آموزش کانجی به کودکان، که ممکن است از تبحر کافی برای تشخیص کانجی‌ها برخوردار نباشند مورد استفاده قرار می‌گیرد. از آنجا که کودکان هیراگانا را قبل از کاتاکانا یادمی‌گیرند، در کتاب‌های کودکان از فوریگانای هیراگانا برای آموزش کاتاکانا نیز استفاده می‌شود. کاربرد فوریگانا مختص به کتاب‌های کودکان و مانگاها نیست و در زندگی بزرگسالان نیز استفاده‌های فراوانی دارد. نام‌های ژاپنی به طور معمول به کانجی نوشته می‌شود. با این حال کانجی در زبان ژاپنی خوانش‌های گوناگونی دارد. فوریگانا اغلب برای نشان دادن خوانش مورد نظر نام‌های ژاپنی استفاده می‌شود. به فوریگانا در زبان ژاپنی **یومیگانا** (読み仮名) نیز گفته می‌شود. هنگامی که فوریگانا را به واژهٔ **漢字** (با خوانش **کانجی**) اضافه کنیم، در روش‌های نگارشی افقی و عمودی (یوکوگاکی و تاته‌گاکی) شکل‌های زیر به دست می‌آید:

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 漢 | か ん |
| 字 | じ |

 | style="padding:0 1.5em" |↓→ |

|  |  |
| --- | --- |
| かん | じ |
| 漢 | 字 |

 |

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Furigana». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۰ دسامبر ۲۰۱۰.
# واژه‌نگاشت

واژه‌نگاشت یا لوگوگرام
**واژه‌نگاشت** یا **لوگوگرام** (به انگلیسی: Logogram) نشانی واحد است که نمایانگر یک واژه باشد. به بیان دیگر یک واژه‌نگار یک نویسه است که نشانگر واژه‌ای کامل و از سویی پرکابرد است. این واژه نگارها در زبان‌های بسیاری وجود دارند. یک نمونهٔ امروزی آن نشان‌هایی است که به کار می‌بریم، مانند $ برای دلار.

این سامانه‌های نوشتاری معمولاً در زمان باستان به وجود آمدند، و در برابر دیگر سامانه‌های نوشتاری جای می‌گیرد که هجایی، الفبایی و ابجد هستند که در آنها هر نویسه اساساً یک صدا یا ترکیبی از صداها را نمایش می‌دهد.

واژه‌نگارها بیش‌تر به عنوان اندیشه‌نگاشت یا هیروگلیف شناخته می‌شوند. اگر بخواهیم معنی دقيق‌تر این واژه را دریابیم، اندیشه‌نگارها نمایانگر ایده‌ها هستند به جای حروف و واج‌ها. درعمل هیچ‌یک از سامانه‌های نوشتاری موجود (به غیر از سامانه‌های نوشتاری ساختگی) به‌طور کامل واژه‌نگاشتی نیستند. از بین سامانه‌های نوشتاری واژه‌نگاشتی، یک دسته را می‌توان صامت‌نگاشت نامید، مانند هیروگلیف مصری، که در آن یک نویسه بیانگر یک صامت است، و دستهٔ دیگر هجانگاشت است، مانند خط میخی (برای نوشتن زبان‌های سومری، اکدی، و هیتی) و حروف چینی (که برای نوشتن زبان‌های چینی، ژاپنی، کره‌ای، و ویتنامی به کار می‌رود)، و غیره. در این دسته تعداد نویسه‌ها معمولاً زیاد است، و هر نویسه یک تکواژ و هجا را مشخص می‌کند. یک نمونهٔ منحصربه‌فرد از واژه‌نگاشت‌ها در خط پهلوی (برای نوشتن زبان فارسی میانه و زبان پارتی) دیده می‌شود. خط پهلوی یک خط ابجد است، اما برخی واژگان در آن به صورت معادل آرامی آن نوشته می‌شود.

در واقع یکی از بهترین نمونه‌هاي تاریخی لوگوگرام را می‌توان در روش نوشتاری سومریان در حدود پنج هزار سال پیش یافت. به خاطر شکل ظاهری که در علائم این‌گونه از نوشتار به کار می‌رود در اغلب اوقات آن را به عنوان خط میخی می‌شناسند. در این‌گونه از نوشتار، سومریان با استفاده از ابزاری نوک‌تیز و میخ مانند روی یک صفحه نرم از جنس گل رُس طرحهايی خاص و ویژه ایجاد می‌کردند.

## پانویس

## منابع

* گاور، آلب‍رتی‍ن (Gaur, Albertine)؛ تاریخ خط/ آلب‍رتی‍ن گاور؛ برگردان عب‍اس مخ‍بر، کورش صف‍وی؛ مشخصات نشر: ته‍ران: مرکز، ۱۳۶۷. شماره کتابشناسی ملی:م۶۷–۶۵۹
# زبان ژاپنی باستان

| زبان ژاپنی باستان |
| --- |
| 上代日本語 |
| منطقه | ژاپن |
| دوره | در دوره هی‌آن به ژاپنی باستان نخستین تبدیل شد |
| تبار | ژاپنی
* **زبان ژاپنی باستان**
 |
| سامانه نوشتاری | حروف چینی و مان‌یوگانا |
| کدهای زبان |
| ایزو ۳–۶۳۹ | `ojp` |
| فهرست لینگوییست | ojp |
| گلاتولوگ | `oldj1239` |
|

**زبان ژاپنی باستان** مرحله کهن زبان ژاپنی است که از نیاژاپنی ریشه گرفت و سرانجام به ژاپنی میانه نخستین تبدیل شد. مرحله کهن به دوره نارا و پیش از آن گفته می‌شود.

## منابع
# هانجا

| هانجا  |
| --- |
| نوع | واژه‌نگاشت |
| زبان‌ها | کره‌ای |
| سامانهٔ مادر |
خط اوراکل بون* خط سل
	+ خط سرکیال
		- خط معمولی
			* هانجا
 |
| سامانهٔ خواهر | کانجی، ژویین، نویسه‌های چینی سنتی، چور نوم، خط کیتان، خط جورچن |

|  |
| --- |
| هانجا |
|  |
| نام کره‌ای |
| هانگول | 한자 |
| هانجا | 漢字 |
| لاتین‌نویسی اصلاح‌شده | *Hanja* |
| مک‌کیون–ریشاور | *hancha* |

واژهٔ هانزی نوشته‌شده با حروف سنتی کره‌ای
**هانجا** در زبان کره‌ای به معنای حروف چینی است. به صورت دقیق تر، هانجا مربوط به حروف کره‌ای است که از زبان چینی قرض گرفته شده و در کره‌ای ادغام شده‌اند.

در گذشته از هانجا برای نوشتن زبان کره‌ای استفاده می‌شد ولی امروزه از هانگول برای این کار استفاده می‌شود.

مهم‌ترین دلیل گسترش هانجا در کره، رواج دین بودایی در این سرزمین بود.

## منابع

Wikipedia contributors, "Hanja," Wikipedia, The Free Encyclopedia,
# نویسه‌های چینی ساده‌شده

| Simplified Chinese  |
| --- |
| نوع | واژه‌نگار |
| زبان‌ها | زبان‌های چینی |
| دورهٔ زمانی | از ۱۹۵۶ |
| سامانهٔ مادر |
خط جیا گو ون* Seal Script
	+ Clerical Script
		- نویسه‌های چینی سنتی
			* Simplified Chinese
 |
| سامانهٔ خواهر | کانجی، Chữ Nôm، هانجا، Khitan script ، Zhuyin |
| ایزو ۱۵۹۲۴ | Hans, 501 |

**نویسه‌های چینی ساده‌شده** (به انگلیسی: Simplified Chinese Characters) یکی از دو نمونهٔ خط چینی برای نگارش زبان چینی است. نمونهٔ دیگر نویسه‌های چینی سنتی است.

## جستارهای وابسته

* زبان چینی
* نویسه‌های چینی سنتی
* حروف چینی
* کانجی

## منابع

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Simplified Chinese characters». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۵ مهٔ ۲۰۰۹.

## پیوند به بیرون