# اکسید

ترکیبات اکسیدی مختلف در جهت عقربه های ساعت از بالا: پرازئودیمیم، سریم، لانتانیم، نئودیمیم، ساماریوم، و گادولینیوم.
**اکسید**(به انگلیسی: oxide) یک ترکیب شیمیایی است که از یک یا چند اتم اکسیژن و یک یا چند اتم از عناصر دیگر تشکیل شده‌است که اگر اکسیژن + فلز باشد اکسید بازی و اگر اکسیژن + نافلز باشد اکسید اسیدی تشکیل میشود. مثلا دی‌اکسید کربن یک ترکیب است که از یک اتم کربن و دو اتم اکسیژن تشکیل شده است و آلومینا از چند اتم آلومینیوم و اکسیژن با فرمول Al2O3 تشکیل شده‌است.

## فهرست اکسیدهای شناخته شده برپایه حالت اکسیداسیون

* عنصر با حالت اکسایش تک بار منفی:
	+ اکسیژن دی‌فلورید (OF2)
* عنصر با چند حالت اکسایش:
	+ آنتیموان تتروکسید (Sb2O4)
	+ کبالت(II,III) اکسید (Co3O4)
	+ آهن(II,III) اکسید (Fe3O4)
	+ سرب تترا اکسید (Pb3O4)
	+ منگنز(II,III) اکسید (Mn3O4)
	+ نقره(I,III) اکسید (AgO)
* عنصر با حالت اکسایش تک بار مثبت:
	+ مس(I) اکسید (Cu2O)
	+ دی‌کربن منوکسید (C2O)
	+ دی‌کلرید منوکسید (Cl2O)
	+ لیتیوم اکسید (Li2O)
	+ پتاسیم اکسید (K2O)
	+ روبیدیوم اکسید (Rb2O)
	+ نقره(I) اکسید (Ag2O)
	+ تالیوم اکسید (Tl2O)
	+ سدیم اکسید (Na2O)
	+ آب (H2O)
* عنصر با حالت اکسایش دو بار مثبت:
	+ اکسید آلومینیوم(II) (AlO)
	+ اکسید باریم (BaO)
	+ اکسید برلیوم (BeO)
	+ کادمیم اکسید (CdO)
	+ کلسیم اکسید (CaO)
	+ کربن مونوکسید (CO)
	+ اکسید کبالت(II) (CoO)
	+ مس(II) اکسید (CuO)
	+ اکسید آهن(II) (FeO)
	+ اکسید سرب(II) (PbO)
	+ منیزیم اکسید (MgO)
	+ جیوه(II) اکسید (HgO)
	+ اکسید نیکل(II) (NiO)
	+ اکسید نیتروژن (NO)
	+ اکسید پالادیم(II) (PdO)
	+ اکسید استرانسیم (SrO)
	+ مونواکسید گوگرد (SO)
	+ اکسید قلع(II) (SnO)
	+ اکسید تیتانیوم(II) (TiO)
	+ اکسید وانادیم(II) (VO)
	+ روی اکسید (ZnO)
* عنصر با حالت اکسایش سه بار مثبت
	+ آلومینا (Al2O3)
	+ سنارمونتیت (Sb2O3)
	+ آرسنیک تری‌اکسید (As2O3)
	+ اکسید بیسموت(III) (Bi2O3)
	+ بور اکسید (B2O3)
	+ اکسید کروم(III) (Cr2O3)
	+ دی‌نیتروژن تری‌اکسید (N2O3)
	+ اکسید اربیم (Er2O3)
	+ گادولینیم اکسید (Gd2O3)
	+ اکسید گالیم(III) (Ga2O3)
	+ اکسید هولمیم(III) (Ho2O3)
	+ اکسید ایندیم(III) (In2O3)
	+ اکسید آهن(III) (Fe2O3)
	+ اکسید لانتان (La2O3)
	+ اکسید لوتتیم(III) (Lu2O3)
	+ اکسید نیکل(III) (Ni2O3)
	+ فسفر تری‌اکسید (P4O6)
	+ پرومتیوم اکسید (Pm2O3)
	+ اکسید رودیم(III) (Rh2O3)
	+ اکسید ساماریوم(III) (Sm2O3)
	+ اسکاندیوم اکسید (Sc2O3)
	+ تربیوم(III) اکسید (Tb2O3)
	+ اکسید تالیوم(III) (Tl2O3)
	+ اکسید تولیوم(III) (Tm2O3)
	+ اکسید تیتانیم(III) (Ti2O3)
	+ اکسید تنگستن (W2O3)
	+ اکسید وانادیوم(III) (V2O3)
	+ اکسید ایتربیم(III) (Yb2O3)
	+ اکسید ایتریم(III) (Y2O3)
* عنصر با حالت اکسایش چهار بار مثبت:
	+ کربن دی‌اکسید (CO2)
	+ کربن تری اکسید (CO3)
	+ اکسید سریم(IV) (CeO2)
	+ دی‌اکسید کلر (ClO2)
	+ اکسید کروم(IV) (CrO2)
	+ دی‌نیتروژن تترااکسید (N2O4)
	+ ژرمانیم دی‌اکسید (GeO2)
	+ اکسید هافنیم(IV) (HfO2)
	+ دی‌اکسید سرب (PbO2)
	+ دی‌اکسید منگنز (MnO2)
	+ نیتروژن دی‌اکسید (NO2)
	+ پلوتونیوم(IV) اکسید (PuO2)
	+ اکسید روتنیوم(IV) (RuO2)
	+ سلنیوم دی‌اکسید (SeO2)
	+ سیلیسیم دی‌اکسید (SiO2)
	+ گوگرد دی‌اکسید (SO2)
	+ دی‌اکسید تلوریم (TeO2)
	+ دی‌اکسید توریم (توریمO2)
	+ دی‌اکسید قلع (SnO2)
	+ تیتانیوم دی اکسید (TiO2)
	+ اکسید تنگستن(IV) (WO2)
	+ اورانیوم دی‌اکسید (UO2)
	+ اکسید وانادیم(IV) (VO2)
	+ دی‌اکسید زیرکونیوم (ZrO2)
* عنصر با حالت اکسایش پنج بار مثبت:
	+ آنتیموان پنتوکسید (Sb2O5)
	+ آرسنیک پنتوکسید (As2O5)
	+ دی‌نیتروژن پنتوکسید (N2O5)
	+ نیوبیوم پنتوکسید
	+ فسفر پنتوکسید (P2O5)
	+ تانتال پنتوکسید (Ta2O5)
	+ وانادیوم(V) اکسید (V2O5)
* Element in +6 oxidation state
	+ کروم تیروکسید (CrO3)
	+ مولیبدن(VI) اکسید (MoO3)
	+ رنیوم تری‌اکسید (ReO3)
	+ سلنیوم تری‌اکسید (SeO3)
	+ گوگرد تری‌اکسید (SO3)
	+ تلوریوم تری‌اکسید (TeO3)
	+ تنگستن تری‌اکسید (WO3)
	+ اورانیوم تری‌اکسید (UO3)
	+ گزنون تری‌اکسید (XeO3)
* Element in +7 oxidation state
	+ دی‌کلرین هپتوکسید (Cl2O7)
	+ منگنز(VII) اکسید (Mn2O7)
	+ رنیم (VII) اکسید (Re2O7)
	+ تکنسیوم(VII) اکسید
* Element in +8 oxidation state
	+ اسمیوم تتروکسید (OsO4)
	+ روتنیوم تتروکسید (RuO4)
	+ گزنون تتروکسید (XeO4)

## جستارهای وابسته

* Other اکسیژن یون‌های ازون, O3−, سوپراکسید, O2−, peroxide, O22− and diاکسیژنyl, O2+.
* زیراکسید

## منابع