# ایزو ۱۲۸

**ایزو ۱۲۸** یک استاندارد بین‌المللی (ایزو) است که در مورد اصول کلی ارائه در نقشه‌های فنی، به ویژه نمایش گرافیکی اشیا در نقشه‌های فنی.

## بررسی اجمالی

از سال ۲۰۰۳ به این سو استاندارد ایزو ۱۲۸ پانزده بخش را شامل می‌شود که در بین سالهای ۱۹۹۶ و ۲۰۰۳ به وجود آمدند. این استاندارد با خلاصه ای از قوانین کلی برای اجرا و ساختار نقشه‌های فنی شروع می‌شود. در ادامه قواعد اصولی مربوط به خطوط، نماها، برش‌ها و مقاطع، و انواع مختلف نقشه‌های مهندسی، مانند نقشه‌های مهندسی مکانیک، معماری، مهندسی عمران، و کشتی سازی را شرح می‌دهد. استاندارد مذکور هر دو حوزه نقشه‌کشی دستی و مبتنی بر رایانه قابل استفاده است، اما برای مدل‌های سه بعدی قابل اجرا نیست.

ایزو ۱۲۸ جایگزین استاندارد قبلی DIN 6 برای نقشه‌ها، نمایش‌ها و نماها شد که اولین بار در سال ۱۹۲۲ منتشر و در سال‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۸ نیز به روز رسانی شد. خود ایزو ۱۲۸ برای اولین بار در سال ۱۹۸۲ شامل ۱۵ صفحه منتشر شد و «اصول کلی ارائه را برای اعمال در نقشه‌های فنی با پیروی از روش‌های ترسیم‌های متعامد مشخص کرد». چندین بخش از این استاندارد به صورت جداگانه به روز شده‌است. آخرین بخش‌ها و استاندارد به‌طور کلی توسط ایزو در سال ۲۰۰۱ پس گرفته شد.

قسمت سیزدهم نیز در سال ۲۰۱۳ اضافه شد.

## ترکیب بندی ایزو ۱۲۸

۷ بخش استاندارد ایزو ۱۲۸ عبارتند از:

* ایزو ۱۲۸–۱:۲۰۲۰ مستندات فنی محصول (TPD) - اصول کلی نمایندگی - قسمت ۱: مقدمه و الزامات اساسی
* ایزو ۱۲۸–۲:۲۰۲۰ مستندات فنی محصول (TPD) - اصول کلی نمایندگی - قسمت ۲: قراردادهای اساسی برای خطوط
* ایزو ۱۲۸–۳:۲۰۲۰ مستندات فنی محصول (TPD) - اصول کلی نمایش - قسمت 3: نماها، بخش‌ها و برش‌ها
* ایزو ۱۲۸–۱۵:۲۰۱۳ مستندات فنی محصول (TPD) - اصول کلی ارائه - قسمت ۱۵: ارائه نقشه‌های کشتی سازی
* ایزو ۱۲۸–۴۳:۲۰۱۵ مستندات فنی محصول (TPD) - اصول کلی ارائه - قسمت ۴۳: روش‌های طرح‌ریزی در نقشه‌های ساختمان
* ایزو/TS ۱۲۸–۷۱:۲۰۱۰ مستندات فنی محصول (TPD) - اصول کلی ارائه - قسمت ۷۱: نمایش ساده برای نقشه‌های مهندسی مکانیک
* ایزو ۱۲۸–۱۰۰:۲۰۲۰ مستندات فنی محصول - اصول کلی نمایندگی - قسمت ۱۰۰: فهرست

### قسمت‌های پس گرفته شده

جایگزین شده با ایزو ۱۲۸–۲:۲۰۲۰
ایزو ۱۲۸–۲۰:۱۹۹۶ نقشه‌های فنی - اصول کلی ارائه - قسمت ۲۰: قراردادهای پایه ای برای خطوط
* ایزو ۱۲۸–۲۱:۱۹۹۷ نقشه‌های فنی - اصول کلی ارائه - قسمت ۲۱: آماده‌سازی خطوط توسط سیستم‌های کد
* ایزو ۱۲۸–۲۲:۱۹۹۹ نقشه‌های فنی - اصول کلی ارائه - قسمت ۲۲: قراردادها و کاربردهای اساسی برای خطوط رهبر و خطوط مرجع
* ایزو ۱۲۸–۲۳:۱۹۹۹ نقشه‌های فنی - اصول کلی ارائه - قسمت ۲۳: خطوط در نقشه‌های ساختمانی
* ایزو ۱۲۸–۲۴:۲۰۱۴ نقشه‌های فنی - اصول کلی ارائه - قسمت ۲۴: خطوط در نقشه‌های مهندسی مکانیک
* ایزو ۱۲۸–۲۵:۱۹۹۹ نقشه‌های فنی - اصول کلی ارائه - قسمت ۲۵: خطوط در نقشه‌های کشتی سازی

جایگزین شده با ایزو ۱۲۸–۳:۲۰۲۰

* ایزو ۱۲۸–۳۰:۲۰۰۱ نقشه‌های فنی - اصول کلی ارائه - قسمت ۳۰: قراردادهای اساسی برای نماها
* ایزو ۱۲۸–۳۴:۲۰۰۱ نقشه‌های فنی - اصول کلی ارائه - قسمت 34: نماها در مورد نقشه‌های مهندسی مکانیک
* ایزو ۱۲۸–۳۳:۲۰۱۸ مستندات فنی محصول (TPD) - اصول کلی ارائه - قسمت ۳۳: نمایش نماها، مقاطع و برش‌ها در نقشه‌های ساختمانی
* ایزو ۱۲۸–۴۰:۲۰۰۱ نقشه‌های فنی - اصول کلی ارائه - قسمت ۴۰: قراردادهای اساسی برای برش‌ها و مقاطع
* ایزو ۱۲۸–۴۴:۲۰۰۱ نقشه‌های فنی - اصول کلی ارائه - قسمت ۴۴: بخش‌های نقشه‌های مهندسی مکانیک
* ایزو ۱۲۸–۵۰:۲۰۰۱ نقشه‌های فنی - اصول کلی ارائه - قسمت ۵۰: قراردادهای اساسی برای نشان دادن مناطق بر روی برش‌ها و مقاطع

## سایر استانداردهای ایزو مربوط به نقشه‌کشی فنی

 انواع اندازه‌های ایزو سری A که در ایزو ۲۱۶ توضیح داده شده‌است.
* ایزو ۱۲۹ مستندات فنی محصول (TPD) - ارائه ابعاد و تلورانس‌ها
	+ ایزو ۱۲۹–۱:۲۰۱۸ مستندات فنی محصول (TPD) - ارائه ابعاد و تلورانس‌ها - قسمت ۱: اصول کلی
	+ ایزو ۱۲۹–۴:۲۰۱۳ مستندات فنی محصول (TPD) - نشان دادن ابعاد و تلورانس‌ها - قسمت ۴: ابعاد نقشه‌های کشتی سازی
	+ ایزو ۱۲۹–۵:۲۰۱۳ مستندات فنی محصول - نشان دادن ابعاد و تلورانس‌ها - قسمت ۵: ابعاد فلز کاری سازه ای
* اندازه کاغذ ایزو ۲۱۶، به عنوان مثال اندازه کاغذ A4
* ایزو ۴۰۶:۱۹۸۷ نقشه‌های فنی - تحمل ابعاد خطی و زاویه ای
* ایزو ۱۶۶۰:۲۰۱۷ مشخصات محصول هندسی (GPS) — تحمل هندسی — تحمل پروفیل
* ایزو ۲۲۰۳:۱۹۷۳ نقشه‌های فنی - نمایش متعارف چرخ دنده‌ها
* ایزو ۳۰۴۰:۲۰۱۶ مشخصات محصول هندسی (GPS) - ابعاد و تحمل - مخروط
* ایزو ۳۰۹۸–۱:۱۹۷۴ ترسیم فنی - حروف - قسمت اول: کاراکترهای استفاده شده در حال حاضر
* ایزو ۴۱۷۲:۱۹۹۱ نقشه‌های فنی - نقشه های ساختمانی - نقشه‌های مونتاژ سازه‌های پیش ساخته
* ایزو ۵۲۶۱:۱۹۹۵ نقشه‌های فنی - نمایش ساده میله‌ها و بخش‌های پروفیل
* ایزو ۵۴۵۵:۱۹۷۹ نقشه‌های فنی - مقیاس‌ها
* نقشه‌های فنی ایزو ۵۴۵۶ - روش‌های طرح‌ریزی
	+ ایزو ۵۴۵۶–۱:۱۹۹۶ نقشه‌های فنی - روش‌های طرح‌ریزی - قسمت ۱: خلاصه
	+ ایزو ۵۴۵۶–۲:۱۹۹۶ نقشه‌های فنی - روش‌های طرح‌ریزی - قسمت ۲: نمایش‌های متعامد
	+ ایزو ۵۴۵۶–۳:۱۹۹۶ نقشه‌های فنی - روش‌های طرح‌ریزی - قسمت 3: نمایش‌های آکسونومتری
	+ ایزو ۵۴۵۶–۴:۱۹۹۶ نقشه‌های فنی - روش‌های پروجکشن - قسمت ۴: طرح‌ریزی مرکزی
* ایزو ۵۴۵۷:۱۹۹۹ مستندات فنی محصول - اندازه‌ها و طرح‌بندی برگه‌های طراحی
* ایزو ۵۴۵۹:۲۰۱۱ مشخصات محصول هندسی (GPS) - تحمل هندسی - داده‌ها و سیستم‌های مبنا
* ایزو ۵۸۴۵–۱:۱۹۹۵ نقشه‌های فنی - نمایش ساده مونتاژ قطعات با اتصال دهنده‌ها - قسمت ۱: اصول کلی
* ایزو ۶۴۱۰–۱:۱۹۹۳ نقشه‌های فنی - رزوه‌ها و قطعات رزوه دار - قسمت ۱: قراردادهای عمومی
* ایزو ۶۴۱۱:۱۹۸۲ نقشه‌های فنی - نمایش ساده سوراخ‌های مرکزی
* ایزو ۶۴۱۲–۱:۲۰۱۷ مستندات فنی محصول - نمایش ساده خطوط لوله - قسمت ۱: قوانین کلی و نمایش متعامد
* ایزو ۶۴۱۳:۲۰۱۸ مستندات فنی محصول - نمایش خطوط و دندانه‌ها
* ایزو ۶۴۱۴:۲۰۲۰ مستندات فنی محصول (TPD) - نقشه‌های فنی برای ظروف شیشه ای
* ایزو ۶۴۲۸:۱۹۸۲ نقشه‌های فنی - الزامات برای ریزنگاری
* ایزو ۶۴۳۳:۲۰۱۲ نقشه‌های فنی - مرجع قطعات
* ایزو ۷۰۸۳:۱۹۸۳ نقشه‌های فنی - نمادها برای تحمل هندسی - تناسبات و ابعاد
* ایزو ۷۲۰۰:۲۰۰۴ مستندات فنی محصول - فیلدهای داده در بلوک‌های عنوان و سرصفحه سند
* ایزو ۷۴۳۷:۱۹۹۰ نقشه‌های فنی - نقشه های ساختمانی - قوانین کلی برای اجرای نقشه‌های تولید برای اجزای سازه ای پیش ساخته
* ایزو ۷۵۱۸:۱۹۸۳ نقشه‌های فنی - نقشه های ساختمانی - نمایش ساده تخریب و بازسازی
* ایزو ۷۵۱۹:۱۹۹۱ نقشه‌های فنی - نقشه های ساختمانی - اصول کلی ارائه برای نقشه‌های چیدمان و مونتاژ کلی
* ایزو ۸۰۱۵:۲۰۱۱ مشخصات محصول هندسی (GPS) - مبانی - مفاهیم، اصول و قوانین
* ایزو ۸۰۴۸:۱۹۸۴ نقشه‌های فنی - نقشه های ساختمانی - نمایش نماها، مقاطع و برش‌ها
* نقشه‌های فنی ایزو ۸۵۶۰:۲۰۱۹ - نقشه های ساختمانی - نمایش اندازه‌ها، خطوط و شبکه‌های مدولار
* ایزو ۸۸۲۶–۱:۱۹۸۹ نقشه‌های فنی — بلبرینگ‌های غلتشی — قسمت ۱: نمایش ساده شده عمومی
* ایزو ۸۸۲۶–۲:۱۹۹۴ نقشه‌های فنی — بلبرینگ‌های غلتشی — قسمت ۲: نمایش ساده شده با جزئیات
* ایزو ۹۲۲۲–۱:۱۹۸۹ نقشه‌های فنی - مهر و موم برای کاربردهای دینامیکی - قسمت ۱: نمایش ساده شده عمومی
* ایزو ۹۲۲۲–۲:۱۹۸۹ نقشه‌های فنی - مهر و موم برای کاربردهای دینامیکی - قسمت ۲: نمایش ساده شده دقیق
* ایزو ۹۹۵۸–۱:۱۹۹۲ رسانه‌های کشش برای نقشه‌های فنی - فیلم کشش با پایه پلی استر - قسمت ۱: الزامات و علامت گذاری
* ایزو ۹۹۶۱:۱۹۹۲ رسانه‌های کشش برای نقشه‌های فنی - کاغذ ردیابی طبیعی
* ایزو ۱۰۲۰۹:۲۰۱۲ مستندات فنی محصول - واژگان - اصطلاحات مربوط به نقشه‌های فنی، تعریف محصول و مستندات مرتبط
* ایزو ۱۰۵۷۹:۲۰۱۰ مشخصات محصول هندسی (GPS) - ابعاد و تحمل - قطعات غیر صلب
* ایزو ۱۳۵۶۷ یک استاندارد لایه طراحی به کمک رایانه (CAD) بین‌المللی است.
* ایزو ۱۳۷۱۵:۲۰۱۷ مستندات فنی محصول - لبه‌های شکل نامشخص - نشانه و ابعاد
* ایزو ۱۵۷۸۶:۲۰۰۸ نقشه‌های فنی - نمایش ساده و ابعاد سوراخ‌ها

## پیوندهای مرتبط

* فهرست استانداردهای ایزو
* استانداردهای طراحی به کمک رایانه
* اندازه کاغذ ایزو ۲۱۶، به عنوان مثال اندازه کاغذ A4
* ایزو ۱۳۵۶۷ یک استاندارد لایه طراحی به کمک رایانه (CAD) بین‌المللی است.
* نقشه‌کشی مهندسی

## منابع