Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# سیر (سرده)

| سرده سیر |
| --- |
|  |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | گیاهان |
| (طبقه‌بندی‌نشده): | آوندداران |
| (طبقه‌بندی‌نشده): | گیاهان گلدار |
| (طبقه‌بندی‌نشده): | تک‌لپه‌ای‌ها |
| راسته: | مارچوبه‌سانان |
| تیره: | نرگسیان |
| زیرخانواده: | پیازیان |
| سرده: | سیر کارل لینه |
| گونه نماد |
| *سیر* کارل لینه |

گونه‌ای سیر وحشی در بهبهان
**سیر**، **تره**، **والک** یا **پیاز** (نام علمی: *Allium*) نام یک سرده از گیاهان است. سیر به زبان لاتین Allium گفته می‌شود. این جنس به وسیلهٔ پوشینه‌های (غلاف) یک پارچه، الیافی یا توری به رنگ‌های سیاه، خاکستری یا مایل به قهوه‌ای پوشیده شده که در بعضی گروه‌ها به صورت دسته‌ای به یک ساقهٔ زیرزمینی ریزوم متصل گردیده‌اند. برگ‌ها همگی قاعده‌ای ولی در بعضی گروه‌ها برگ‌ها به صورت غلاف‌های کوتاه یا بلندی به دور ساقهٔ گل پیچیده شده که در انتها به شکل پهنک گسترده‌ای دیده می‌شوند. برگ‌های له شدهٔ این گیاهان ممکن است بوی پیاز خوراکی را داشته باشند. گل آذین چتر این گیاهان شامل چند یا تعداد زیادی گل است که قبل از شکوفایی در یک پوشش محافظ احاطه شده و بعد از شکفتن چتر این پوشش یا می‌افتد یا به تعداد یک تا ۴ برگه غشایی شفاف در پای چتر باقی می‌ماند. در گونه‌های ایرانی گل‌ها، به رنگ سفید، مایل به سبز، زرد مایل به قرمز، قهوه‌ای، ارغوانی یا یاسمنی تا بنفش دیده می‌شود. دارای ۶۰۰ تا ۷۵۰ گونه است که تقریباً تمام آن‌ها در نیم کره شمالی بخصوص در مرکز و جنوب غربی آسیا یافت می‌شود. در ایران در حدود ۷۰ گونه از آن‌ها وجود دارد. این جنس شامل گونه‌های مهم سبزیجات از قبیل پیاز، تره، و سیر بوده و بعضی از گونه‌های آن ارزش زینتی دارند.

## گونه‌ها

* آلیوم آزوتاویکوم *Allium azutavicum*
* آلیوم پارادوکسوم *Allium paradoxum*
* آلیوم روتی *Allium rothii*
* آلیوم زرد *Allium flavescens*
* آلیوم سیاه *Allium nigrum*
* آلیوم گالانتوم *Allium galanthum*
* آلیوم نرینیفلورم *Allium neriniflorum*
* آلیوم هوکری *Allium hookeri*
* پیاز ژنگ *Allium atropurpureum*
* پیاز *Allium cepa*
* پیازچه بهاری *Allium tricoccum*
* پیچکه *Allium longisepalum*
* تره کوهی *Allium ampeloprasum*
* تره *Allium schoenoprasum*
* تره‌پیاز *Allium fistulosum*
* سیر طلایی *Allium flavum*
* سیر گل آبی *Allium caeruleum*
* سیر هیکمان *Allium hickmanii*
* سیر *Allium sativum*
* سیردنگ *Allium atroviolaceum*
* سیرک چاک پیاز *Allium scabriscapum*
* سیرموک- *Allium canadense*
* موسیر *Allium stipitatum*
* والک بلند *Allium giganteum*
* والک ستاره‌ای *Allium cristophii*
* والک سوری *Allium noeanum*
* والک کوچک *Allium derderianum*
* والک مارپیچ *Allium helicophyllum*
* والک *Allium ursinum*

## پانویس

## منابع

* پروندلبو؛ رونه‌مارک، هانس (۱۳۵۵)، *لاله‌ها و زنبق‌های ایران و گونه‌های مجاور*، تهران: موسسه گیاه‌شناسی ایران

## پیوند به بیرون

* Alliaceae in Stevens, P. F. (2001 onwards). Angiosperm Phylogeny Website. Version 7, May 2006.
* <441:ROTFTB>2.0.CO;2-M#abstract Resurrection of Themidaceae
* Alliaceae بایگانی‌شده در ۲۰۰۶-۱۰-۰۹ توسط Wayback Machine [sensu lato] in L. Watson and M.J. Dallwitz (1992 onwards). *The families of flowering plants* بایگانی‌شده در ۳ ژانویه ۲۰۰۷ توسط Wayback Machine
* Liliaceae in *Flora of North America*
* NCBI Taxonomy Browser [Alliaceae sensu stricto]
* links at CSDL, Texas
* Alliaceae of Mongolia in FloraGREIF
# خورشیدی (سرده)

| کلیویا |
| --- |
|  |
| کلیویا، *Clivia* |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | گیاهان |
| راسته: | مارچوبه‌سانان |
| تیره: | نرگسیان |

**کلیویا**(نام علمی: *Clivia*) نام یک سرده از تیره نرگسیان است.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Clivia». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۸ ژوئیه ۲۰۱۴.

## پیوند به بیرون
# سوسن خونی (همانتوس)

| سوسن خونی (همانتوس) |
| --- |
|  |
| سوسن خونی (همانتوس)، *Haemanthus* |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | گیاهان |
| راسته: | مارچوبه‌سانان |
| تیره: | نرگسیان |

**سوسن خونی (همانتوس)** (نام علمی: *Haemanthus*) نام یک سرده از زیرخانواده نرگس‌واران است.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Haemanthus». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۶ مه ۲۰۲۰.

## پیوند به بیرون
# گل برفی (سرده)

| گل برف |
| --- |
|  |
| گل برفی معمولی |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | گیاهان |
| دسته: | گیاهان گلدار |
| رده: | تک‌لپه‌ای‌ها |
| راسته: | مارچوبه‌ای‌ها |
| تیره: | نرگسیان |
| سرده: | Galanthus لینئوس |
| گونه‌ها |
| *گل برفی معمولی*
*G. woronowii* |

**گل برفی** (نام علمی: *Galanthus*) گیاهی است پیازدار، معمولاً با دو برگ قاعده‌ای، ساقه گل همراه با یک گل منفرد واژگون که پوشش محافظ غنچه گل آن به وسیله یک شیار از هم دریده و در پای گل باقی می‌ماند. قطعات آزاد گل پوش سفید رنگ و گل‌های زنگوله‌ای آن طوری هستند که قطعات داخلی خیلی کوتاه‌تر از قطعات خارجی بوده و به وسیله یکی یا دو لکه سبز مشخص هستند. میوه آنها کپسول با تعداد زیادی دانه است. این جنس در حدود ۲۱ گونه در اروپا و نواحی مدیترانه‌ای داشته و در ایران یک گونه از آن یافت می‌شود. چندین گونه از آن مخصوصاً گونهٔ گل برفی معمولی (نام علمی: *Galanthus nivalis*) به عنوان گیاهان پرورشی باغی محسوب می‌گردند.

## نگارخانه

* گل برف
* گل برف

## جستارهای وابسته

* گونه‌های لاله

## پانویس

## منابع

* پروندلبو؛ رونه‌مارک، هانس (۱۳۵۵)، *لاله‌ها و زنبق‌های ایران و گونه‌های مجاور*، تهران: موسسه گیاه‌شناسی ایران
* Wikipedia contributors, "Snowdrop," Wikipedia, The Free Encyclopedia,  (accessed January ۱۷، ۲۰۰۸).
* آفتاب.
# پانکراتیوم

| پانکراتیوم |
| --- |
|  |
| *پانکراتیوم ماریتیموم* |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | گیاهان |
| راسته: | مارچوبه‌سانان |
| تیره: | نرگسیان |

**پانکراتیوم** (نام علمی: *Pancratium*) نام یک سرده از تیره نرگسیان است.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Pancratium (plant)». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۷.

## پیوند به بیرون
# هایمنوکالیس

| هایمنوکالیس |
| --- |
|  |
| هایمنوکالیس، *Hymenocallis* |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | گیاهان |
| راسته: | مارچوبه‌سانان |
| تیره: | نرگسیان |
| زیرخانواده: | Amaryllidoideae |

**هایمنوکالیس** (نام علمی: *Hymenocallis*) نام یک سرده از تیره نرگسیان است.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Hymenocallis». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۶ فوریه ۲۰۱۸.

## پیوند به بیرون
# ویکی‌گونه

ویکی‌گونه|  |
| گونه وبگاه | راهنمای گونه‌های زیستی |
| مالک | بنیاد ویکی‌مدیا |
| بنیانگذار(ان) | جیمی ولز |
| وبگاه | species.wikimedia.org |
| تجاری؟ | نه |
| راه‌اندازی | اوت، ۲۰۰۴ |
| وضعیت کنونی | فعال |

**ویکی‌گونه** (به انگلیسی: Wikispecies) یکی از پروژه‌های بنیاد ویکی‌مدیا است که برای راهنمایی در مورد گونه‌های زیستی به کار می‌رود و در یک گونه بالارده‌ها و زیررده‌ها را مشخص می‌کند.

## آمار

در ماه مهٔ ۲۰۰۷، تعداد مقالات ویکی‌گونه از ۱۰۰هزار گذشت.

در اواخر فوریهٔ ۲۰۱۳ بیش از ۳۵۵هزار مقاله داشت.

## پیوند به بیرون

* وبگاه

## جستارهای وابسته

* بنیاد ویکی‌مدیا
* ویکی‌پدیا

## منابع
# شبکه اطلاعاتی منابع ژرم‌پلاسم

**شبکهٔ اطلاعاتی منابع ژرم‌پلاسم** یا **GRIN** یک پروژهٔ نرم‌افزاری برخط مربوط به برنامهٔ ملی منابع ژنتیکی وزارت کشاورزی ایالات متحده برای مدیریت جامع پایگاه دادهٔ کامپیوتری برای دارایی‌های تمام ژرم‌پلاسم گیاهی جمع‌آوری شده توسط سیستم ملی ژرم‌پلاسم گیاهی است.

GRIN نقش خود را به مدیریت اطلاعات ذخایر ژرم‌پلاسم حشرات (بی‌مهرگان)، میکروب‌ها و گونه‌های جانوری گسترش داده‌است (بنگرید به زیرپروژه‌ها).

## توصیف

این سایت منبعی برای شناسایی اطلاعات آرایه‌شناختی (نام‌های علمی) به همراه نام‌های عمومی در بیش از ۵۰۰٬۰۰۰ نمونه (جوره‌ها، رقم‌ها و … متمایز) از گیاهان است که ۱۰٬۰۰۰ گونه را پوشش می‌دهد؛ هم آنهایی که از نظر اقتصادی مهم هستند و هم گونه‌های وحشی. این سایت گیاهانی که علف هرز مضر یا مهاجم، تهدید شده یا در معرض انقراض هستند را توصیف می‌کند و داده‌های توزیع جهانی زیست‌بوم آنها به همراه اطلاعات گذرنامه ای شان را استخراج می‌نماید. GRIN هم چنین شامل یک پایگاه دادهٔ گیاهان اقتصادی است.

شبکه توسط واحد مدیریت پایگاه دادهٔ GRIN (به اختصار GRIN/DBMU) نگهداری می‌شود. GRIN تحت نظارت آزمایشگاه منابع ملی ژرم‌پلاسم (NGRL) در بلتسویل، مریلند قرار دارد که در ۱۹۹۰ با گردانندهٔ پیشین خود یعنی آزمایشگاه خدمات ژرم‌پلاسم (GSL)، که قبلاً GRIN را اداره می‌کرد، جایگزین شد. از نوامبر ۲۰۱۵، GRIN روی نرم‌افزار GRIN-Global که طی پروژهٔ مشترکی بین وزارت کشاورزی ایالات متحده آمریکا و اعتماد جهانی تنوع محصول تولید شد اجرا می‌شود.

## زیرپروژه‌ها

مأموریت اعلام شدهٔ GRIN پشتیبانی از پروژه‌های زیر است:

* سیستم ملی ژرم‌پلاسم گیاهی (NPGS)
* برنامۀ ملی ژرم‌پلاسم جانوری (NAGP)
* برنامهٔ ملی ژرم‌پلاسم میکروبی (NMGP)
* برنامهٔ ملی ژرم‌پلاسم بی‌مهرگان (NIGP)

## جستارهای وابسته

* خدمات حفاظت از منابع طبیعی
* فهرست نام‌های بین‌المللی گیاهان

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی

## پیوند به بیرون

* وبگاه رسمی
* The NRCS also maintains the PLANT database
# تبار (زیست‌شناسی)

بیزون آمریکایی (Bison bison) به قبیلهٔ Bovini، یکی از شاخه‌های خانوادهٔ Bovidae، تعلق دارد.
**تبار** یا **طایفه** (به انگلیسی: Tribe)، یک طبقه آرایه‌شناختی در میان خانواده و سرده است. گاهی به جز کوچک‌تر «زیرتبار» (Subtribe) تقسیم می‌شود.

## پانویس
# تبارزایی مولکولی

تبارزایی مولکولی
**تبارزایی مولکولی** یا **فیلوژنتیک مولکولی** (به انگلیسی: Molecular phylogenetics)، به معنی استفاده از ساختار مولکول‌ها برای دست‌یابی به ارتباطات فرگشتی جانداران است. نتیجه تحلیل‌های فیلوژنتیک مولکولی به شکل یک درخت تبارزایی نمایش داده می‌شود.

## تکنیک‌ها و کاربردها

هر موجود زنده حاوی دی‌ان‌ای، آران‌ای و پروتئین‌هاست. جاندارانی که بیشتر به هم نزدیک هستند ساختار مولکولی شبیه‌تری دارند، درحالی‌که مولکول‌های جاندارانی که از هم دورتر هستند ناهمسانی بیشتری دارند. انتظار می‌رود توالی‌های حفظ‌شده در دی‌ان‌ای میتوکندریایی، به مرور جهش‌ها را در طول زمان انباشته کنند. با فرض نمودن سرعت ثابتی برای جهش‌ها، ساعت مولکولی برای تخمین زمان انشعاب ایجاد می‌شود. تبارزایی مولکولی از این داده‌ها برای ترسیم یک «درخت ارتباط» استفاده می‌کند که فرگشت احتمالی انواع جانداران را نشان می‌دهد. تا همین چند دهه اخیر، جداسازی و شناسایی این ساختارهای مولکولی ممکن نبود.

روش رایج، مقایسه توالی‌های همساخت ژن‌ها به وسیله هم‌ردیفی توالی برای کشف شباهت‌هاست. دیگر کاربرد فیلوژنی مولکولی در بارکد دی‌ان‌ای است، به این شکل که نوع گونه یک جاندار با بررسی بخش کوچکی از دی‌ان‌ای میتوکندریایی او شناسایی می‌شود. دیگر کاربرد این تکنیک در زمینه محدود ژنتیک انسان است، برای نمونه استفاده از تست ژنتیک برای تعیین والد بچه، همچنین شاخه نوظهور پزشکی قانونی برای کشف شواهد با انگشت‌نگاری دی‌ان‌ای (دی‌ان‌ای فینگرپرینتینگ).

## جستارهای وابسته

* تبارزایی محاسباتی

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Molecular phylogenetics». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۹ اوت ۲۰۱۰.

## پیوند به بیرون

* NCBI - سامانه‌شناسی و فیلوژنتیک مولکولی
# پرورش گل زینتی

تنوع گل‌ها در یک گلخانه‌ای که محصولاتش برای فروش است.
نمونه‌ای از گل‌کاری: کاشت کاکتوس
**پرورش گل زینتی** (به انگلیسی: Floriculture)، رشته‌ای از باغبانی علمی در رابطه با کشت گل و گیاه زینتی برای باغ‌ها، گل‌فروشی و بخش‌های مربوط به صنعت گل است. توسعه از طریق اصلاح نباتاتِ گونه‌های جدید از کارهای اصلی پرورش دهندگان گل زینتی است.

محصولات گل‌کاری شامل گیاهان باغچه، گیاهان خانگی، گل باغ و گیاهان رشدکرده در گلدان، سبزی‌های کنده‌شده‌ای که کاشته می‌شوند و گل‌های کنده شده می‌شوند. همان‌طور که از محصولات گلخانه تشخیص داده می‌شود، محصولات گل‌کاری عموماً از گیاهان علفی هستند. گیاهان باغچه و گلدان شامل گیاهان گلدار جوان (گیاه یک ساله و گیاهان پایا) و سبزیجات هستند. آن‌ها در ظروف کوچک (در آپارتمان‌ها یا سینی‌ها)، در گلدان‌ها، یا سبدهای آویزان معمولاً در یک محیط کنترل شده رشد می‌کنند و تا حد زیادی برای باغ‌ها و محوطه‌سازی به فروش می‌روند. شمعدانی، گل حنا و اطلسی‌ها از پرفروشترین گیاهان باغچه هستند. بسیاری از ارقام گل داوودی مهم‌ترین گیاهان پایای باغ در ایالات متحده هستند.

گیاهان گلدار برای استفاده در درون خانه‌ها به‌طور وسیعی در گلدان‌ها به فروش می‌رسند.
مهم‌ترین گیاهان گلدار بنت قونسول، ارکیده، گل داوودی و آزالیای موجود در گل‌فروشی‌ها هستند. گیاهان شاخ و برگ دار هم برای استفاده در داخل آپارتمان‌ها و پاسیوها و گونه‌های بزرگ‌تر برای فضای داخلی ادارات، هتل‌ها و رستوران‌ها در گلدان‌ها و سبدهای آویزان فروخته می‌شوند

## منابع

* Floriculture researchers test pink poinsettias | CALS News Center Floriculture researchers test pink poinsettias | News from the College of Agriculture and Life Sciences
* Floriculture, Nursery - Rural Migration News | Migration Dialogue
* "Floriculture News" (PDF). *No. 64*. The Department of Agriculture, Western Australia. May 2005. Archived from the original (PDF) on 7 March 2016. Retrieved September 17, 2012.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Floriculture». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳۱ مارس ۲۰۱۶.

## جستارهای وابسته

* USDA - National Agricultural Statistics Service Floriculture Crops
* University of Florida
* California Cut Flower Commission
* University of Minnesota Florifacts
* North Carolina State University Floriculture Information Center

## پیوند به بیرون

* Open Directory Project: Cut Flowers and Greens Growers
# آرمن تاخداجیان

| آرمن تاخداجیان |
| --- |
| Armen Takhtajan |
|  |
| زادهٔ | ۱۰ ژوئن ۱۹۱۰ شوشی، امپراتوری روسیه |
| درگذشت | ۱۳ نوامبر ۲۰۰۹ (۹۹ سال) سن پترزبورگ، روسیه |
| محل تحصیل | دانشگاه دولتی ایروان |
| شناخته‌شده برای | "Takhtajan system" of flowering plant classification |
| همسر | آلیس |
| فرزندان | لوون تاختاجیان |
| جوایز |
  |
| **پیشینه علمی** |
| شاخه(ها) | گیاه‌شناسی |
| محل کار | * دانشگاه دولتی ایروان
* دانشگاه دولتی سن پترزبورگ
 |
| کوته‌نوشت مؤلف (گیاه‌شناسی) | Takht. |
|  |

**آرمن لئونی تاخداجیان** (ارمنی: Արմեն Լևոնի Թախտաջյան؛ ۱۰ ژوئن ۱۹۱۰ – ۱۳ نوامبر ۲۰۰۹) یک زیست‌شناس و گیاه‌شناس اهل ارمنستان بود.

وی برنده جوایزی همچون جایزه دولتی اتحاد شوروی، نشان لنین، و نشان مسروپ ماشتوتس شده‌است.

## نگارخانه

*

## جستارهای وابسته

* فهرست دانشمندان و فیلسوفان ارمنی

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Armen Takhtajan». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۲ ژوئیه ۲۰۱۶.

* بایگانی‌شده در ۶ مارس ۲۰۱۶ توسط Wayback Machine Արմեն Թախտաջյան at Avproduction.am
* *Armenian Soviet Encyclopedia*. Vol. 4. Yerevan. p. 127.
* Այվազյան, Հ. Մ. (2005). *Ով ով է. հայեր (կենսագրական հանրագիտարան: Երկու հատորով)*. Vol. առաջին. Երևան: Հայկական հանրագիտարան հրատ.
*
# استان دماغه

| Province of the Cape of Good Hope Provinsie van die Kaap die Goeie Hoop |
| --- |
|  |
|  |
| جمعیت |  |
|  • ۱۹۹۱ | ۶٬۱۲۵٬۳۳۵ |
|  |
| تاریخچه |  |
|  • Origin | مستعمره کیپ |
| ساخت | ۳۱ مه ۱۹۱۰ |
| منسوخ‌شدن | ۲۷ آوریل ۱۹۹۴ |
| جایگزین | کیپ غربی، کیپ شرقی، کیپ شمالی، شمال غربی |
|  |
| وضعیت | استان‌های آفریقای جنوبی |
| Government | Cape Provincial Council |
|  • HQ | کیپ‌تاون |
|  |
| Subdivisions |  |
|  • Type | بخش |
|  |

**استان دماغه** (به لاتین: Cape Province) یک استان در اتحادیه آفریقای جنوبی بود.

## جستارهای وابسته

* فهرست شهرهای تاریخ

## منابع

## پیوند به بیرون
# طبیعی‌شدن

**طبیعی‌شدن** یا **طبیعی‌سازی** (به انگلیسی: Naturalisation) پدیده‌ای بوم‌شناختی است که از طریق آن گونه‌ها، آرایه‌ها یا جمعیتی با خاستگاه بیگانه (برخلاف بومی) در یک بوم‌سازگان معین ادغام می‌شوند و قابلیت تکثیر و رشد در آن را پیدا می‌کنند و به‌طور خود به خود منتشر می‌شوند. در برخی موارد، حضور یک گونه در یک بوم‌سازگان خاص آن‌قدر قدیمی است که نمی‌توان بومی‌شدن یا معرفی‌شدگی آن را فرض کرد.

به‌طور کلی، هر گونه معرفی‌شده ممکن است (در طبیعت) یا منقرض شود یا در محیط جدید خود طبیعی شود.

برخی از جمعیت‌ها خود را از طریق تولیدمثل حفظ نمی‌کنند، اما به دلیل هجوم مداوم از جاهای دیگر وجود دارند. گفته می‌شود که چنین جمعیت‌هایی که پایدار نیستند، یا افراد درون آن، ماجراجو هستند. گیاهان کشت شده منبع اصلی جمعیت‌های فرعی هستند.

در بالا به *طبیعی کردن* به عنوان یک فعل غیرگذرا اشاره می‌شود، مانند «گونه طبیعی‌شده». در آمریکای شمالی استفاده از *طبیعی‌سازی* به عنوان یک فعل متعدی رایج است، مانند «کارمندان شهر پارک را طبیعی‌سازی کردند». این به این معنی است که اجازه می‌دهیم یک محیط به حالت طبیعی خود باز گردد.

طبیعی‌سازی جانوران عمدتاً از طریق زادآوری و به‌ دنبال مهاجرت‌های انسانی با هم‌سفرگی انجام می‌شود.

گاهی یک گونه طبیعی‌شده با یک بومی دورگه می‌سازد.

## تاثیر بر اکوسیستم

طبیعی‌سازی در برخی موارد با کمک انسان انجام می‌شود تا جایگزین گونه‌های دیگری شود که به طور مستقیم یا غیر مستقیم از تاثیرات فعالیت‌های انسان‌ آسیب دیده‌اند یا برای استفاده انسان کمتر سود بخش هستند. جدای از رقابت مستقیم بین جمعیت‌های بومی و معرفی شده، آلودگی ژنتیکی توسط دورگه می تواند به طور تجمعی به اثرات زیست محیطی اضافه شود که حفاظت از جمعیت‌های بومی را به خطر می اندازد.

## جستارهای وابسته

* گونه‌های ماجراجو
* کلنی‌سازی (زیست‌شناسی)
* پراکندگی جهان‌میهنی
* بومی‌گرایی
* بومی (بوم‌شناسی)

## منابع
# جزایر خوان فرناندز

| جزایر خوان فرناندز |
| --- |
| سرزمین ویژه و کمون |
| شهر سن خوان باتیستا، جزیره رابینسون کروزوئه |
| پرچمنشان |
| کشور |  شیلی |
| Region | منطقه والپارایزو |
| استان‌های شیلی | استان والپارایزو |
| Colony status | ۱۸۹۵ |
| Commune created | ۲۱ سپتامبر ۱۹۷۹ |
| Special territory status | ۳۰ ژوئیه ۲۰۰۷ |
| حکومت |
|  • نوع | شهرداری |
|  • نهاد | Municipal council |
|  • Alcalde (شهردار) | Felipe Paredes Vergara (PH) |
| مساحت |
|  • کل | ۹۹٫۶ کیلومتر مربع (۳۸٫۵ مایل مربع) |
| جمعیت (2012 Census) |
|  • کل | ۹۰۰ |
|  • تراکم | ۹٫۰/کیلومتر مربع (۲۳/مایل مربع) |
|  • منطقه پرجمعیت شهری | ۸۰۰ |
|  • محدوده روستایی | ۱۰۰ |
| جنسیت |
|  • مرد | 536 |
|  • زن | 364 |
| منطقهٔ زمانی | یوتی‌سی -۴ (CLT) |
|  • تابستانی (DST) | یوتی‌سی -۳ (CLST) |
| کد منطقه | ۵۶ |
| واحد پول | پزو شیلی (ایزو ۴۲۱۷) |
| وبگاه | Juan Fernández Islands |

**جزایر خوان فرناندز** (به اسپانیایی: Archipiélago Juan Fernández) یک مجمع‌الجزایر در شیلی است که در استان والپارایزو واقع شده‌است.

## ویژگی‌ها

جزایر خوان فرناندز
**جزایر خوان فرناندز** ۹۹٫۶ کیلومترمربع مساحت و ۹۰۰ نفر جمعیت دارد. این جزایر از سه جزیره آتشفشانی اصلی تشکیل شده است: جزیره رابینسون کروزوئه، جزیره آلجاندور سلکیرک و جزیره سانتا کلارا.

دلیل اصلی شهرت این جزایر این است که به مدت چهار سال محل اقامت ملوان دورافتاده آلکساندر سلکیرک از سال ۱۷۰۴ بوده است و دانیل دفو داستان رابینسون کروزوئه را با الهام از وی نوشته است. بیشتر ساکنان کنونی این مجمع‌الجزایر اکنون در جزیره رابینسون کروزوئه و یه ویژه مرکز آن شهر سن خوان باتیستا زندگی می‌کنند.

## جستارهای وابسته

* فهرست شهرهای شیلی

## منابع
# پیاز (گیاه)

پیاز نرگس
**پیاز** یا **سوخ** ساقه‌ای کوچک با برگ‌هایی پرگوشت در قسمت زیرزمینی گیاهان است. غذای گیاه برای استفاده در زمستان در پیاز آن ذخیره می‌شود.

پیاز گلایل ایتالیایی خودرو در سن و اندازه‌های گوناگون، بهبهان
پیاز یا سوخ اندام اختصاصی‌شدهٔ زیرزمینی و اغلب پوشیده از فلس‌های ضخیم گوشتی است که دربرگیرندهٔ محور ساقه‌ای کوتاه و گوشتی و به‌طور معمول عمودی است.

در پایان زمان گل‌دادن گیاه، پیاز شروع به رشد می‌کند. پس از مدتی، گل‌ها پژمرده می‌شوند و تنها پیاز است که باقی می‌ماند و منبع غذایی جوانه‌های تازه می‌شود.
مانند پیار گل نرگس و لاله و …
هنگام تولید مثل غیر جنسی از هر پیاز تعدادی پیاز کوچک تشکیل می‌شود و از هر پیاز یک گیاه جدید تولید می‌شود.

## نگارخانه

*
*
*
* پیاز گلایل ایتالیایی خودرو در سن و اندازه‌های گوناگون، بهبهان

## منابع
# پیرانگاری (آرایه‌شناسی)

در طبقه‌بندی زیست‌شناختی، **پیرانگاری** (به انگلیسی: Circumscription) محتویات یک آرایه است، یعنی تعیین حدود آن آرایه‌های فرعی که بخشی از آن آرایه هستند. اگر مشخص کنیم که گونه‌های X, Y و Z متعلق به سرده A هستند و گونه‌های T, U، V و W متعلق به سرده B هستند، اینها محدودیت‌های ما برای آن دو سرده است. آرایه‌شناس دیگری ممکن است تعیین کند که T, U، V, W، X, Y، و Z همگی به سرده A تعلق دارند. توافق در مورد محدودیت‌ها توسط کدهای نام‌گذاری جانورشناسی یا گیاه‌شناسی کنترل نمی‌شود و باید با اجماع علمی به دست آید.

## جستارهای وابسته

* نام پیرانگاری
* دایره محیطی
* نمودار ون

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Circumscription (taxonomy)». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۰ شهرور ۱۴۰۱.
# زنبور درودگر

| زنبورهای درودگر |
| --- |
|  |
| زنبورهای درودگر، *Xylocopa* |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| بالاشاخه: | پوست‌اندازان |
| شاخه: | بندپایان |
| زیرشاخه: | شش‌پایان |
| رده: | حشره |
| زیررده: | بال‌داران |
| بالاراسته: | درون‌بال‌داران |
| راسته: | پرده‌بالان |
| زیرراسته: | باریک‌تنه‌داران |
| بالاخانواده: | زنبورواران |
| تیره: | Apidae |

**زنبورهای درودگر** یا **زنبورهای نجار** (به انگلیسی: Carpenter bee) (نام علمی: *Xylocopa*)، نام یک سرده از بالاخانواده زنبورواران است. این زنبور از لحاظ شکل و قیافه شباهت زیادی به زنبور عسل دارد و رنگ این حشرات سیاه و زرد و سینه آنها زرد و شکم آن‌ها سیاه است. اندازه طول بدن این زنبورها یک اینچ در حدود ۲٫۵ سانتی‌متر است. زنبورهای نجار ماده می‌توانند نیش بزنند، البته تا زمانی که شما تهدیدی برایشان محسوب نشوید یا لانه زنبورها را تخریب نکنید، با شما کاری نخواهند داشت؛ گزیدگی آن‌ها همانند دیگر زنبورها بوده، ولی زنبورهای نر آن‌ها فاقد نیش می‌باشند. ظاهر زنبور نجار که از داخل چوب بیرون می‌آید، مردم را به وحشت می‌اندازد ولی زنبور نر برخلاف صدای عجیب بال‌زدنش خطری ندارد و مثل مورچه خانگی بی‌آزار است؛ ولی از زنبور ماده کارگر دوری کنید چون ممکن است خطر آفرین باشد و موجب گزیدگی شما شود. این زنبورها می‌توانند در چوب‌های نرم، سوراخی به اندازه ۱٫۵ سانتی‌متر، برای لانهٔ خود حفر کنند. زنبورهای نجار، همانند دیگر زنبورها نقش مفیدی در گرده افشانی گل‌ها و گیاهان در باغ‌ها و طبیعت ایفا می‌کنند که سبب ازدیاد محصولات کشاورزی می‌شود.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Carpenter bee». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۹ ژانویه ۲۰۱۹.

## پیوند به بیرون
# بازشاپرکان

| بازشاپرکان |
| --- |
|  |
| بازبید مگس‌مرغی |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| شاخه: | بندپایان |
| رده: | حشرات |
| راسته: | پروانه‌سانان |
| بالاخانواده: | ابریشمی‌واران |

**بازشاپرکان** یا **بازبیدان** گروهی از پروانه‌ها و نام یک تیره (نام علمی: *Sphingidae*) از بالاخانواده ابریشمی‌واران است.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Sphingidae». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۷ فوریه ۲۰۱۴.

## پیوند به بیرون
# لینالول

| لینالول |
| --- |
|  |
| نام‌گذاری آیوپاک37-dimethylocta-16-dien-3-ol |
| شناساگرها |
| شماره ثبت سی‌ای‌اس | 78-70-6Y |
| پاب‌کم | 6549 |
| کم‌اسپایدر | 13849981Y |
| UNII | D81QY6I88EY |
| ChEBI | CHEBI:17580Y |
| ChEMBL | CHEMBL25306Y |
| جی‌مول-تصاویر سه بعدی | Image 1 |
|
SMILES
* CC(O)(C=C)CCC=C(C)C
 |
|
InChI
* InChI=1S/C10H18O/c1-5-10(4,11)8-6-7-9(2)3/h5,7,11H,1,6,8H2,2-4H3Y Key: CDOSHBSSFJOMGT-UHFFFAOYSA-NY

---

InChI=1/C10H18O/c1-5-10(4,11)8-6-7-9(2)3/h5,7,11H,1,6,8H2,2-4H3 Key: CDOSHBSSFJOMGT-UHFFFAOYAV
 |
| خصوصیات |
| فرمول مولکولی | C10H18O |
| جرم مولی | 154.25 g/mol |
| چگالی | 0.858 – 0.868 g/cm3 |
| دمای ذوب | <−20 °C   |
| دمای جوش | 198–199 °C   |
| انحلال‌پذیری در آب | 1.589 g/l |
| خطرات |
| نقطه اشتعال |   |
| به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa) |
|  Y (بررسی) (چیست: Y/N؟) |
| Infobox references |
|  |   |

**لینالول** (به انگلیسی: Linalool) با فرمول شیمیایی C۱۰H۱۸O یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم ۶۵۴۹ است. که جرم مولی آن 154.25 g/mol می‌باشد.

## جستارهای وابسته

* ترکیب شیمیایی
* نام‌گذاری اتحادیه بین‌المللی شیمی محض و کاربردی

## منابع

* «IUPAC GOLD BOOK». دریافت‌شده در ۱۸ مارس ۲۰۱۲.
# شهد

شهد گل کاملیا
یک زنبور مخملی در حین جمع‌آوری گرده و شهد گل آهاری.
**شَهد** (به فرانسوی: nectar) مایعی مملو از قند است که درون گل‌ها، به منظور جذب جانوران گرده‌افشان تولید می‌گردد یا در خارج از گل‌ها برای تغذیه جاندارانی که با گیاه رابطه همیاری دارند تولید می‌گردد. شهد توسط غده‌هایی به نام شهددان (به انگلیسی: nectary) تولید می‌گردد.

نوشگاه عضو ترشح کننده نوعی ماده قندی بنام نوش است که بر روی نهنج گل به صورت برجسته یا به شکل حلقوی (در قسمت داخل یا خارج پایه پرچم‌ها) دیده می‌شود یا آنکه ممکن است به صورت صفحه قرصی شکل و غیره در آید. در بعضی گیاهان تیره آلاله جام گل از تغییر شکل پرچم‌ها به اعضای مولد نوش که کم و بیش ظاهر گلبرگ مانند دارند، حاصل می‌شود.

شهد از نظر اقتصادی ماده‌ای با ارزش است زیرا برای تولید عسل توسط زنبوران به کار گرفته می‌شود گذشته از این، شهد در کشاورزی و باغبانی هم مفید است و کاربرد دارد چرا که بسیاری از پرندگان شکارچی حشرات مضر همچون مرغ مگس خوار و پروانه‌ها از شهد تغذیه می‌کنند.

## نگارخانه

*
*
# پراکنش زیستی

برخی گونه ها اندام هایی به نام ناقل پراکنش دارند که به افزایش پراکندگی آن ها در محیط آن ها کمک می کند. برای مثال ۱a دانه یک قاصدک می باشد. همان طور که مشاهده می‌ کنید دانه قاصدک دارای ساختار پر مانندی است که موجب می شود وقتی دانه از گیاه کنده شد به جای آن که در نزديکی گیاه مادر رشد کند کمی به واسطه جریان باد بیشتر جا به جا شود و در مکان دور تری شروع به رشد کند. دانه ۱b هم از جریان باد برای افزایش پراکنش زیستی خود استفاده می کند ولی دانه های ۳b و ۳a از جریان باد استفاده نمی کنند بلکه آن ها ساختار هایی دارند که به پشم و موی جاندارانی که به آن برخورد می کنند می چسبند و از گیاه مادر دور تر می شوند. همه این ناقل های پراکنش به افزایش پراکنش زیستی کمک می کند.
**پراکنش زیستی** یا **پراکنده‌شدن زیستی** (به انگلیسی: Biological dispersal) یا **پراکَنش** (به انگلیسی: Dispersion) در برخی علوم به‌معنی «میزان و درجهٔ پراکندگی» یک گونه در یک محیط است.

این واژه را برای نشان دادن پراکندگی هر چیزی می‌توان به‌کار برد. برای نمونه، در گزارهٔ: «پراکنش اسبچه خزر در مازندران بیشتر است» اشاره‌ای به پراکندگی یا فراوانی نژاد این جانور در مازندران دیده می‌شود. به‌همین‌سان، گزارهٔ: «گونه‌های جانوریِ دریای پارس در کرانه‌های قشم پراکنش بیشتری دارد» کم‌وبیشیِ گونه‌های جانوری در یک دریا و در یکی از گوشه‌های آن را نشان می‌دهد.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Biological dispersal». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳ آذر ۱۴۰۱.