# یکاهای آشنا در دستگاه بین‌المللی (اس‌آی)

**یکاهای آشنا در دستگاه بین‌المللی یکاها**، (به انگلیسی: Non-SI units mentioned in the SI)، یکاهایی هستند که به عنوان بخشی از (اس آی) تعریف نشده‌اند، اما به صورت دیگری در آن دستگاه بین‌المللی یکاها شناخته‌شده هستند، زیرا که آن‌ها یا: یکاهایی هستند که کنفرانس عمومی اوزان و مقادیر (CGPM سی‌جی‌پی‌ام)، استفاده از آنها را به عنوان مضرب یا پیش‌مضرب‌هایی از یکاهای دستگاه اس‌آی پذیرفته یا می‌پذیرد؛ آنها در برنامه‌های مهم مطرح روز در سطح جهانی مورد مصرف دارند، و یا: آن یکاهایی که به گونهٔ دیگری در سراسر جهان با پذیرش و استقبال روبرو هستند.

## یکاهای رسمی پذیرفته‌شده برای استفاده با اس‌آی

| نام | کلید واژه | کمیت مورد گفتگو | یکای اس‌آی برابر |
| --- | --- | --- | --- |
|  یکاهای با کاربرد گسترده که شاید همیشه هم استفاده شوند |
| **دقیقه** | **min** | زمان (SI unit multiple) | 1 min = 60 s |
| **ساعت** | **h** | زمان (SI unit multiple) | 1 h = 60 min = 3600 s |
| **روز** | **d** | زمان (SI unit multiple) | 1 d = 24 h = 1440 min = 86400 s |
| **درجه** | **°** | plane angle (dimensionless unit) | ۱° = (π / 180) rad |
| **دقیقه** | **′** | plane angle (dimensionless unit) | ۱′ = (۱ / ۶۰)° = (π / 10800) rad |
| **ثانیه** | **″** | plane angle (dimensionless unit) | ۱″ = (۱ / ۶۰)′ = (۱ / ۳۶۰۰)° = (π / 648000) rad |
| **هکتار** | **ha** | area (decimal unit multiple) | 1 ha = 100 a = 10000 m2 = 1 hm2 |
| **لیتر** | **l** یا **L** | حجم (decimal unit multiple) | 1 L = 1 dm3 = 0.001 m3 = ۱۰۰۰ cm3 |
| **تن** | **t** | جرم (فیزیک) (decimal unit multiple) | 1 t = 103 kg = 1 Mg |
| **یکای کیهانی** | **au** یا **AU** | طول | 1 AU = ۷۰۱۱۱۴۹۵۹۷۸۷۰۷۰۰۰۰۰♠۱٫۴۹۵۹۷۸۷۰۷×۱۰۱۱ m (exact) |
| یکاهای لگاریتمی |
| **نپر** | **Np** | level of a field quantity | 1 Np = 1 |
|  |  | level of a power quantity | 1 Np = 1 |
| **بل** | **B** | level of a field quantity | 1 B = ln(10)/2 Np = ln(10)/2 |
|  |  | level of a power quantity |  |
| **دسی‌بل** | **dB** | level of a field quantity | 1 dB = 0.1 B |
|  |  | level of a power quantity |  |
| یکاهایی که مقدارشان به صورت تجربی به دست آمده |
| **الکترون‌ولت** | **eV** | انرژی | 1 eV = ۶۹۸۱۱۶۰۲۱۷۶۵۲۹۹۹۹۹۹♠۱٫۶۰۲۱۷۶۵۳(۱۴)×۱۰−۱۹ J |
| **یکای جرم اتمیdalton** | **uDa** | جرم | 1 u = 1 Da = ۶۹۷۳۱۶۶۰۵۳۸۸۶۰۰۰۰۰۰♠۱٫۶۶۰۵۳۸۸۶(۲۸)×۱۰−۲۷ kg |
| یکاهای طبیعی (n.u.) |
| n.u. of speed (سرعت نور in vacuum) | c*0** | سرعت | ۷۰۰۸۲۹۹۷۹۲۴۵۸۰۰۰۰۰۰♠۲۹۹۷۹۲۴۵۸ m/s (exact) |
| n.u. of action (reduced Planck constant) | ħ | action | ۶۹۶۶۱۰۵۴۵۷۱۶۸۰۰۰۰۰۰♠۱٫۰۵۴۵۷۱۶۸(۱۸)×۱۰−۳۴ J·s |
| n.u. of mass (electron mass) | m*e** | جرم | ۶۹۶۹۹۱۰۹۳۸۲۶۰۰۰۰۰۰۰♠۹٫۱۰۹۳۸۲۶(۱۶)×۱۰−۳۱ kg |
| n.u. of time | ħ* / *m*e*c*02** | زمان | ۶۹۷۹۱۲۸۸۰۸۸۶۶۷۷۰۰۰۰♠۱٫۲۸۸۰۸۸۶۶۷۷(۸۶)×۱۰−۲۱ s |
| یکاهای اتمی (a.u.) |
| a.u. of charge (بار الکترون) | e | بار الکتریکی | ۶۹۸۱۱۶۰۲۱۷۶۵۲۹۹۹۹۹۹♠۱٫۶۰۲۱۷۶۵۳(۱۴)×۱۰−۱۹ C |
| a.u. of mass (electron mass) | m*e** | جرم | ۶۹۶۹۹۱۰۹۳۸۲۶۰۰۰۰۰۰۰♠۹٫۱۰۹۳۸۲۶(۱۶)×۱۰−۳۱ kg |
| a.u. of action (reduced Planck constant) | ħ | action | ۶۹۶۶۱۰۵۴۵۷۱۶۸۰۰۰۰۰۰♠۱٫۰۵۴۵۷۱۶۸(۱۸)×۱۰−۳۴ J·s |
| a.u. of length, bohr (شعاع بور) | a*0** | طول | ۶۹۸۹۵۲۹۱۷۷۲۱۰۸۰۰۰۰۰♠۰٫۵۲۹۱۷۷۲۱۰۸(۱۸)×۱۰−۱۰ m |
| a.u. of energy, hartree (Hartree energy) | E*h** | انرژی | ۶۹۸۲۴۳۵۹۷۴۴۱۷۰۰۰۰۰۰♠۴٫۳۵۹۷۴۴۱۷(۷۵)×۱۰−۱۸ J |
| a.u. of time | ħ* / *E*h** | زمان | ۶۹۸۳۲۴۱۸۸۸۴۳۲۶۵۰۵۰۰♠۲٫۴۱۸۸۸۴۳۲۶۵۰۵(۱۶)×۱۰−۱۷ s |

## یکاهای متداول به طور رسمی پذیرفته نشده در اس‌آی

| نام | کلید واژه | کمیت مورد گفتگو | یکای اس‌آی برابر |
| --- | --- | --- | --- |
| **ångström**, آنگستروم | **Å** | طول | ۱ Å = 0.1 nm = 10−10 m = 100 pm |
| **آر** | **a** | مساحت | 1 a = 1 dam2 = 100 m2 |
| **barn** | **b** | مساحت | 1 b = 10−28 m2 |
| **بار** | **بار** | فشار | 1 bar = 105 Pa |
| **میلی‌بار** | **mbar** | فشار | 1 mbar = ۱ hPa = 100 Pa |
| **اتمسفر** | **atm** | فشار | 1 atm = 1013.25 mbar = 1013.25 hPa = ۷۰۰۵۱۰۱۳۲۵۰۰۰۰۰۰۰۰۰♠۱۰۱۳۲۵ Pa exactly (commonly used in atmospheric meteorology, in oceanography and for pressures within liquids, or in the industry for pressures within containers of liquefied gas) |
| **dyne per square سانتی‌متر (barye)** | **Ba** | فشار | 1 Ba = 0.1 Pa = 0.1 N/m2 = ۱۰۰ g·cm−1·s−2 |
| **میلی‌متر جیوه** | **mmHg** | فشار | 1 mmHg = ۷۰۰۲۱۳۳۳۲۲۳۸۷۴۱۵۰۰۰♠۱۳۳٫۳۲۲۳۸۷۴۱۵ Pa at 0 °C = ۷۰۰۲۱۳۳۳۲۲۳۸۷۴۱۵۰۰۰♠۱۳۳٫۳۲۲۳۸۷۴۱۵ N/m۲ at 0 °C = ۷۰۰۲۱۳۳۳۲۲۳۸۷۴۱۵۰۰۰♠۱۳۳٫۳۲۲۳۸۷۴۱۵ kg·cm−۱·s−۲ at ۰ °C |
| **تور (یکا)** | **Torr** | فشار | 1 Torr = 1/760 atm = ۱۳۳٫۳۲۲۳۶۸۴۲۱٫٫٫ Pa = ۱۳۳٫۳۲۲۳۶۸۴۲۱٫٫٫ N/m2 = ۱۳۳٫۳۲۲۳۶۸۴۲۱٫٫٫ kg·cm−1·s−2 |

## جستارهای وابسته

* یکای گال
* پیشوندهای اس‌آی
* یکای اصلی اس‌آی
* یکای فرعی اس‌آی

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Non-SI units mentioned in the SI». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۱ نوامبر ۲۰۱۶.