# کشورهای مستقل مشترک‌المنافع

| کشورهای مستقل مشترک‌المنافع Содружество Независимых Государств *Sodruzhestvo Nezavisimyh Gosudarstv* Commonwealth of Independent States |
| --- |
|
پرچم

نشان

 |
|      کشورهای عضو      قلمروی مورد مناقشه      کشور وابسته |
| مراکز اداری | * مینسک
* مسکو
 |
| بزرگترین شهر | مسکو |
| زبان اداری | روسی |
| نوع | بین‌دولتی |
| عضویت | ۹ کشور عضو* ارمنستان
* جمهوری آذربایجان
* بلاروس
* قزاقستان
* قرقیزستان
* مولدووا (تعلیق‌شده)
* روسیه
* تاجیکستان
* ازبکستان

۱ کشور وابسته* ترکمنستان
 |
| حاکمان |
|  |
| • دبیرکل  | سرگئی لبدف |
|  |
| قوه مقننه | مجمع بین‌المجالس |
| بنیان‌گذاری |
|  |
| • توافقنامه بلاویستا | ۸ دسامبر ۱۹۹۱ |
| • پروتکل آلما آتا  | ۲۱ دسامبر ۱۹۹۱ |
| • تصویب منشور  | ۲۲ ژانویه ۱۹۹۳ |
| • تشکیل منطقه تجارت آزاد  | ۲۰ سپتامبر ۲۰۱۲ |
|  |
| مساحت |
| • کل | ۲۰٬۳۶۸٬۷۵۹ کیلومتر مربع (۷٬۸۶۴٬۴۲۲ مایل مربع) |
| جمعیت |
| • برآورد سال ۲۰۱۸ |  239,796,010 (به جز کریمه) |
| • تراکم | ۱۱٫۷۷ بر کیلومتر مربع (۳۰٫۵ بر مایل مربع) |
| تولید ناخالص داخلی (GDP)  برابری قدرت خرید (PPP) | برآورد ۲۰۲۲  |
| • کل | $۵٫۵ تریلیون |
| • سرانه | $22,500 (approx.) |
| تولید ناخالص داخلی (GPD) (اسمی) | برآورد ۲۰۲۲  |
| • کل | $۲٫۵ تریلیون |
| • سرانه | $9,000 (approx.) |
| شاخص توسعه انسانی (۲۰۱۷) | ۰٫۷۴۰ {{{رتبه شاخص توسعه انسانی}}} |
| واحد پول | *بدون پول رایج*a
کشورهای عضو* درام ارمنستان (֏)
* منات آذربایجان (₼)
* روبل بلاروس (Rbl)
* تنگه قزاقستان (₸)
* سوم قرقیزستان (*с*)
* لئوی مولداوی (L)
* روبل روسیه (₽)
* سامانی تاجیکستان (SM)
* سوم ازبکستان (so'm)

کشور وابسته* منات ترکمنستان (m)
 |
| منطقه زمانی | یوتی‌سی+2 تا +12 |
| جهت رانندگی | راست |
| دامنه سطح‌بالا | .ru, .by, .am, .kz, .kg, .az, .md, .tj, .uz |
| وبگاه رسمی | e-cis.info |
| a روبل شوروی (руб) از سال ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۴ استفاده شد. |

**کشورهای مستقل مشترک‌المنافع** یا **اتحادیه کشورهای مستقل همسود** (**CIS**)، یک سازمان منطقه‌ای بین‌دولتی در اوراسیا است که پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱ تشکیل شد. مجموع مساحت کشورهای عضو آن، ۲۰٬۳۶۸٬۷۵۹ کیلومتر مربع و جمعیت آن‌ها، ۲۳۹٬۷۹۶٬۰۱۰ نفر، تخمین زده می‌شود. این سازمان، همکاری در امور اقتصادی، سیاسی و نظامی را تشویق می‌کند و دارای اختیارات خاصی در ارتباط با هماهنگی تجارت، مالی، قانون‌گذاری و امنیت، از جمله پیشگیری از جرائم فرامرزی است.

## تأسیس

این اتحادیه در دسامبر سال ۱۹۹۱ در یک قرار رؤسای کشورهای روسیه، بلاروس و اوکراین و سپس عضو شدن هشت کشور دیگر، شکل گرفت.

در سال ۱۹۹۳ پس از عضو شدن کشور گرجستان، که خود را تا آن زمان از این اتحادیه دور نگه می‌داشت، تعداد این کشورها افزایش یافت. گرجستان پس از جنگ مرداد ماه سال ۸۷ در منطقهٔ اوستیای جنوبی و دخالت روسیه از این سازمان خارج شد همین مسئله موجب تقدیم پیش‌نویس قانونی به مجلس اوکراین برای خروج از این سازمان شد. هرچند که هم‌اکنون نیز اوکراین فعالیت چندانی در این سازمان ندارد و عملاً از آن خارج شده است.
از فوریهٔ ۲۰۰۶ کشور قزاقستان در نشست‌های وزرای دفاع اتحادیه شرکت نمی‌کند و ترکمنستان نیز از سال ۲۰۰۵ عضو جانبی به حساب می‌آید.

اوکراین که هرگز عضو کامل CIS نبود، سرانجام در 19 مه 2018 از این سازمان خارج شد. در عین حال، خروج آن از توافق‌نامه‌های مختلف کشورهای مستقل مشترک‌المنافع هنوز ادامه دارد.

اهداف این اتحادیه، سعی در بازسازی فضای اقتصادی و امنیت کشورهای پیشین اتحاد جماهیر شوروی سابق است.

## معنا

امضای توافق‌نامه‌های بلووژ، ۸ دسامبر ۱۹۹۱
در سال‌های اخیر این اتحادیه مفهوم خود را از دست داده، چنانچه اعضای آن فقط در سطح دیپلمات‌ها با هم نشست انجام می‌دهند و رؤسای آن‌ها سال‌هاست که با هم نشستی نداشته‌اند.
در این میان کشورهای عضو، سیاست‌های خارجی مشترک نداشته و به موازات، پیمان‌های دیگری از قبیل مجمع اقتصادی اوراسیا و سازمان همکاری شانگهای و اکو (ایران، ترکیه و پاکستان)، بسته‌اند.

## کشورهای عضو

اعضا
* جمهوری آذربایجان
* ارمنستان
* ازبکستان
* بلاروس
* تاجیکستان
* روسیه
* قرقیزستان
* قزاقستان
* مولداوی

عضو همکار
* ترکمنستان

ناظران
* افغانستان
* مغولستان

اعضای خارج شده
* اوکراین (در ۱۹ مارس ۲۰۱۴ اوکراین اعلام کرد که به دلیل الحاق شبه‌جزیره کریمه به خاک روسیه، از اتحادیه کشورهای مستقل مشترک‌المنافع خارج خواهد شد)
* گرجستان

## جستارهای وابسته

* سازمان همکاری شانگهای
* سازمان پیمان امنیت جمعی

## منابع