Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# همنام

**همنام**، به یک نام شخص، موقعیت جغرافیایی، ساختمان یا موجودیت دیگری گفته می‌شود که نامی مشابه با دیگری دارد یا از نام نهاد دیگری که برای نخستین بار این نام را داشته، نام‌گذاری شده است.

اصطلاح مخالف آن، اشاره به موجودیت اصلی که نام دیگری پس از آن نامگذاری شده است، نام‌بخش (نام نسبت) نامیده می‌شود.

## جستارهای بیشتر

* نام رمز، کلمه یا نامی که به‌طور پنهانی برای اشاره به نام یا کلمه دیگری استفاده می‌شود.

## منابع
# لوکیوس کوینکتیوس کینکیناتوس

| لوسیوس کوینکتیوس سنسیناتوس |
| --- |
|  |
|  |
| کنسول جمهوری روم |
| **دوره مسئولیت** ۴۶۰ ق. م |
| پس از | Publius Valerius Publicola and Gaius Claudius Inregillensis Sabinus |
| پیش از | Quintus Fabius Vibulanus and Lucius Cornelius Maluginensis Uritinus |
| دیکتاتور |
| **دوره مسئولیت** ۴۵۸ ق. م |
| دیکتاتور |
| **دوره مسئولیت** ۴۳۹ ق. م |
|  |
| اطلاعات شخصی |
| زاده | ۵۱۹ ق. م پادشاهی روم |
| درگذشته | ۴۳۰ ق. م جمهوری روم |
| همسر(ان) | راچیلیا |
| خدمات نظامی |
| وفاداری |  جمهوری روم |
| درجه | ژنرال |
| جنگ‌ها/عملیات‌ | نبرد مونس آلجیدوس |

**لوکیوس کوئینکتیوس کینکیناتوس (چینچیناتوس)** (به لاتین: Lucius Quinctius Cincinnatus) (به ایتالیایی: Lucio Quinzio Cincinnato) (زاده ۵۱۹ق. م، متوفی ۴۳۰ق. م)، یک پاتریسی رومی، سیاستمدار، و فرمانده نظامی اوایل دوران جمهوری روم بود که به چهره افسانه ای فضیلت رومی در دوران امپراتوری بدل شد.

سینسیناتی، اوهایو، ۲۹اُمین شهر بزرگ آمریکا نام خود را از وی گرفته‌است.
سینسیناتوس یک مخالف حقوق پلبی‌ها (شهروندان عادی) بود و پسر او «کایسو کوئینکتیوس سینسیناتوس» با مخافت شدیدش با خواست پلبی‌ها برای تدوین قانون برابری در برابر قانون، سبب تنگدستی پلبی‌ها شد. به رغم سن بالایش، در مزرعه کوچک خود کار می‌کرد، تا زمانی که به سبب توطئهٔ اسپوریوس مائلیوس∗، شهروندان از وی خواستند رهبری جنگ را عهده‌دار شود. وی گاوآهن را رها کرد تا اقتدار کامل بر حکومت را به عنوان یک دیکتاتور در دست بگیرد، امّا به محض کسب پیروزی سریع، قدرت و اختیارات خود را واگذار کرد و به مزرعه اش بازگشت. موفقیّت وی و استعفای فوری اش از اقتدارِ تقریباً مطلقش پس از فروکش کردن بحران اغلب به عنوان نمونه ای مثالی از رهبری، خدمت در مسیر خیر عمومی، فضیلت مدنی، تواضع و خاکساری یاد شده‌است. وی الگو و سرمشقی برای شماری از سازمان‌ها و نهادها گردید، که برخی نام خود را از وی وام گرفتند. در ایالات متحده آمریکا، جرج واشینگتن را با وی قیاس می‌کنند و انجمن سینسیناتی∗، شهرستان سینسیناتوس، نیویورک، و نیز شهر سینسیناتی، اوهایو (البته به صورت غیرمستقیم) نام خود را از وی گرفته‌اند.

تاریخ نگاران امروزین برخی از وجوه داستانی که تیتوس لیویوس و برخی دیگر آن را بازگو کرده‌اند را زیر سؤال می‌برند؛ با این وجود، در این مورد معمولاً اتفاق نظر دارند که سینسیناتوس شخصیتی تاریخی بوده که به عنوان کنسول سوفکتوس در ۴۶۰ق. م و به عنوان دیکتاتور در ۴۵۸ق. م و (احتمالاً) دوباره در ۴۳۹ق. م خدمت کرده و پس از سرکوبی شورش مهیب پلبی‌ها، در حالی که تنها ۲۱ روز قدرت را در دست داشت، قدرت را واگذار و خود استعفا کرد.

## جستارهای وابسته

* کلانتر (روم)
* کنسول روم
* دیکتاتور روم
* پاتریسی‌ها
* پلبی‌ها

## یادداشت‌ها

**^** . Caeso Quinctius Cincinnatus

**^** . Society of the Cincinnati

**^** . Spurius Maelius

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Lucius Quinctius Cincinnatus». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۰ ژوئن ۲۰۱۶.تندیس سینسیناتوس در کاخ شون‌برون، وین.
# نظام شهردار-شورایی

نظام **شهردار-شورایی** (به انگلیسی: Mayor–council government)، نوعی حکومت محلی است که دارای **شهردار** منتخب مردم به عنوان رئیس اجرایی است، و **شورای شهر** به عنوان نهاد قانونگذاری که به طور جداگانه توسط رأی دهندگان انتخاب می شود. این یکی از دو شکل رایج دولت محلی در ایالات متحده است و در برزیل، کانادا، ایتالیا، اسرائیل، نیوزیلند، لهستان و ترکیه نیز استفاده می شود.
این یکی از نظام هایی است که اغلب در شهرهای بزرگ به اجرا در می آید، اگرچه شکل دیگر، نظام شورا-مدیر، در شهرداری های بیشتری رواج دارد. این نظام اداری بسته به قدرت نسبی شهردار در مقایسه با شورا ممکن است به دو نوع اصلی طبقه بندی شود. در یک سیستم رایج **شهردار مقتدر**، شهردار منتخب تقریباً دارای اختیارات اداری کامل با قدرت انتصاب و عزل روسای بخش ها است. در چنین سیستمی، تیم اداری شهردار، بودجه شهر را تهیه می‌کنند، هرچند این بودجه معمولاً باید توسط شورا تصویب شود.

در مقابل، در سیستم **شهردار غیر مقتدر**، شهردار هیچ اختیار رسمی خارج از شورا ندارد و نقشی تشریفاتی به عنوان رئیس شورا دارد. شهردار نمی تواند مستقیماً مقاماتی را منصوب یا عزل کند و فاقد حق وتو بر آرای شورا است.

اکثر شهرهای بزرگ آمریکا از سیستم شهردار مقتدر استفاده می کنند، در حالی که شهرهای متوسط ​​و کوچک آمریکا تمایل دارند از نظام شورا-مدیر استفاده کنند.

## منابع
# سرشماری ۲۰۲۰ ایالات متحده آمریکا

| بیست و چهارمین سرشماری ایالات متحدهٔ آمریکا |
| --- |
|

---

|  |
| --- |
| **۱ آوریل ۲۰۲۰** |

---

 |
| نشان اداره آمار ایالات متحده آمریکا |
| نشان‌وارهٔ «سرشماری ۲۰۲۰» |
| اطلاعات کلی |
| کشور | ایالات متحده |

**سرشماری سال ۲۰۲۰ ایالات متحده آمریکا** که با عنوان **سرشماری ۲۰۲۰** نیز شناخته می‌شود، بیست و چهارمین سرشماری ملی ایالات متحده آمریکا بود. این سرشماری در تاریخ ۱ آوریل ۲۰۲۰ آغاز شد.

## معرفی

بنا بر قانون اساسی ایالات متحده آمریکا، سرشماری این کشور از سال ۱۷۹۰ هر ۱۰ سال برگزار می‌گردد. سرشماری ۲۰۱۰ میلادی، آخرین سرشماری پایان یافته بر اساس این قانون است. بنا بر عنوان ۱۳ کد ایالات متحده مشارکت در سرشماری اجباری است.

طبق قانون ۷۲ ساله نگهداری اطلاعات ایالات متحده، اطلاعات شخصی این سرشماری در سال ۲۰۹۲ در دسترس عموم قرار خواهد گرفت.

## مجادله پرسش شهروندی

سرشماری ده سال یک بار آمریکا به منظور تعیین بودجه‌های فدرال و حمایت‌ها از ایالات مورد استفاده قرار می‌گیرد. از سال ۱۹۵۰ دفتر سرشماری پرسش در خصوص شهروندی را در زمره پرسش‌های سرشماری قرار نداده چرا که بیم آن می‌رود این پرسش مشارکت پاسخ دهندگان را کم کند و منجر به کم شماری شود که بر بودجه فدرال ایالات و شهرها اثر می‌گذارد. دفتر سرشماری پس از قدری ارزیابی اولیه در مارس ۲۰۱۸ اعلام کرد برنامه دارد سؤالی در خصوص شهروندی را به سرشماری ۲۰۲۰ اضافه کند: «آیا این شخص شهروند ایالات متحده است؟» ویلبر راس وزیر بازرگانی ایالات متحده که ناظر بر این دفتر است، به کنگره اعلام کرد که دانستن تعداد شهروندان برای اعمال حفاظت‌های مندرج در قانون حقوق رای دهی در مورد تبعیض رای دهی لازم است. راس اعلام کرد که وزارت دادگستری این پرسش را درخواست کرده و او آن را تأیید کرده.

## منابع

## پیوند به بیرون

* سرشماری ۲۰۲۰ در وبگاه اداره آمار ایالات متحده آمریکا
# منطقه کلان‌شهری

کلانشهر استانبول بزرگ‌ترین شهر در کشور ترکیه
منطقه شهری گوانگژو، پرجمعیت‌ترین منطقهٔ کلانشهری جهان
منطقه شهری توکیو، دومین منطقهٔ کلانشهری پرجمعیت جهان
**منطقهٔ کلان‌شهری** (به انگلیسی: Metropolitan Area) متشکل شده‌است از یک هستهٔ پرجمعیت شهری با درجهٔ اشتغال بالا به همراه حومهٔ آن که از لحاظ اجتماعی و اقتصادی توسط رفت‌وآمد با هستهٔ مرکزی شهری در ارتباط است. از منطقهٔ شهری با عنوان‌های دیگری نظیر «کمربند شهری» و «بازار کار منطقه» نیز نام برده می‌شود.

«پهنهٔ کلانشهری» از مفاهیم مهم برای سنجش بزرگ‌ترین کلان‌شهرهای دنیاست. این مفهوم مبتنی بر گسترهٔ بازار کاری است که به نوعی به عنوان هستهٔ اشتغال (ناحیه‌ای با انبوهی از مشاغل در دسترس) و نواحی مجاور آن تعریف می‌شود که گره‌های ارتباطی مستحکمی با هسته دارد.

## منطقه‌های کلان‌شهری جهان به ترتیب جمعیت

| ترتیب | منطقه کلان‌شهری | جمعیت | کشور |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱ | گوانگژو | ۴۹٬۷۰۰٬۰۰۰ |  چین |
| ۲ | توکیو | ۳۹٬۵۰۰٬۰۰۰ |  ژاپن |
| ۳ | شانگهای | ۳۱٬۹۰۰٬۰۰۰ |  چین |
| ۴ | جاکارتا | ۲۸٬۱۰۰٬۰۰۰ |  اندونزی |
| ۵ | دهلی | ۲۶٬۴۰۰٬۰۰۰ |  هند |
| ۶ | سئول | ۲۴٬۴۰۰٬۰۰۰ |  کره جنوبی |
| ۷ | کراچی | ۲۴٬۳۰۰٬۰۰۰ |  پاکستان |
| ۸ | مانیل | ۲۳٬۳۰۰٬۰۰۰ |  فیلیپین |
| ۹ | بمبئی | ۲۳٬۲۰۰٬۰۰۰ |  هند |
| ۱۰ | مکزیکوسیتی | ۲۲٬۱۰۰٬۰۰۰ |  مکزیک |
| ۱۱ | نیویورک | ۲۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |  ایالات متحده آمریکا |
| ۱۲ | سائوپائولو | ۲۱٬۸۰۰٬۰۰۰ |  برزیل |
| ۱۳ | پکن | ۲۱٬۱۰۰٬۰۰۰ |  چین |
| ۱۴ | لس آنجلس | ۱۸٬۶۰۰٬۰۰۰ |  ایالات متحده آمریکا |
| ۱۵ | اوزاکا | ۱۷٬۸۰۰٬۰۰۰ |  ژاپن |
| ۱۶ | داکا | ۱۷٬۶۰۰٬۰۰۰ |  بنگلادش |
| ۱۷ | لاگوس | ۱۷٬۱۰۰٬۰۰۰ |  نیجریه |
| ۱۸ | مسکو | ۱۶٬۹۰۰٬۰۰۰ |  روسیه |
| ۱۹ | قاهره | ۱۶٬۸۰۰٬۰۰۰ |  مصر |
| ۲۰ | بوئنوس آیرس | ۱۵٬۸۰۰٬۰۰۰ |  آرژانتین |
| ۲۱ | کلکته | ۱۵٬۵۵۲٬۰۰۰ |  هند |
| ۲۲ | بانکوک | ۱۵٬۳۰۰٬۰۰۰ |  تایلند |
| ۲۳ | تهران | ۱۵،۰۰۰،۰۰۰ |  ایران |
| ۲۴ | ریودوژانیرو | ۱۴٬۵۰۰٬۰۰۰ |  برزیل |

## جستارهای وابسته

* کلان‌شهر
* کلان‌شهرهای بزرگ دنیا

ویکی‌پدیای انگلیسی:

* List of metropolitan areas that overlap multiple countries
* List of metropolitan areas by population

## پانویس

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Metropolitan area». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۰۱۰-۹-۱۱.
# منطقه آماری کلان‌شهری

نمایی از نقشه منطقه آماری کلان‌شهری نیویورک
**منطقه آماری کلان‌شهری** ایالات متحده آمریکا منطقه‌ای جغرافیاییست که در آن پیوندهای نزدیک اقتصادی و در مرکز آن تراکم جمعیت نسبتاً بالا وجود داشته باشد. چنین مناطقی نه قانوناً به عنوان بخشی از یک شهر گنجانده می‌شوند، نه تقسیمات کشوری مثل شهرستان یا نظیر آن مثل ایالت‌ها هستند. بدین ترتیب، تعریف دقیق هر منطقه کلان‌شهری بسته به منبع ممکن است فرق کند. یک منطقه کلان شهری نوعی متمرکز بر یک شهر بزرگ است که بر منطقه اثرگذاری زیادی دارد (مثل شیکاگو یا آتلانتا). به هر روی، برخی مناطق ابرشهری بیش از یک شهر بزرگ دارند که هیچ شهرداری دارای موقعیت مسلط قابل توجه نیست (مثل؛ دالاس‌فورت وورث، نورفوک-ویرجینا بیچ، اینلند امپایز یا سینت پل-مینیاپولیس).

منطقه‌های آماری کلان‌شهری به وسیلهٔ اداره مدیریت و بودجه (OMB) تعریف و به وسیلهٔ اداره آمار آمریکا و دیگر سازمان‌های حکومت فدرال برای مقاصد آماری مورد استفاده قرار می‌گیرد.

## منابع

## پیوند به بیرون
# اهلیت‌نام

**اهلیت‌نام** (به انگلیسی: Demonym) یا **مردم‌نام**، واژه‌ای است که برای منسوب‌کردنِ فردی به محل زندگانی‌اش به کار می‌رود و در زبان‌های متفاوت به روش‌های گوناگون ساخته می‌شود؛ مثلاً در زبان فارسی به شکلِ صفتِ نسبی است و فردی که در تهران زندگی می‌کند، اهلیت‌نام‌اَش *تهرانی* است. همچنین درست‌تر آن که در زبان فارسی به تازگی جا افتاده افزودن پسوند «وند» می‌باشد. مانند کیشوند یعنی کسی که اهل کیش یا ساکن کیش است.

## ادبیات فارسی

در زبان فارسی **اهلیت‌نام** زیر مجموعه‌ای از **صفت‌های نسبی** است که به مکان اشاره دارند. این نام معمولاً با افزودنِ پسوند **ی**(یایِ نسبت) به انتهای واژهٔ اسم مکان، شهر، کشور و… ساخته می‌شود.

### صفت نسبی

صفت نسبی موصوف خود را به عناصری مثل مکان نسبت می‌دهد. تابعیّت‌ها و بسیاری از نام‌های خانوادگی به‌همین‌گونه بیان می‌شوند: رضایی، ایرانی. ساخت صفت نسبی معمولاً چنین است:

* اسم + ی یا ین یا ینه یاهای غیرملفوظ یا آنه: زرهی، سیمین، زرینه، بهاره، مردانه.
* اسم عربی + آنی: روحانی، ربّانی.

## جستارهای وابسته

## منابع
# منطقه زمانی شرقی

| Eastern Time Zone |
| --- |
| منطقه زمانی |
|   Eastern Time Zone |
| تفاضل از یوتی‌سی |
| EST | یوتی‌سی ۵:۰۰- |
| EDT | یوتی‌سی ۴:۰۰- |
| زمان کنونی |
| ۰۰:۳۵, ۹ ژوئن ۲۰۲۶ EST [روزآمدسازی] ۰۱:۳۵, ۹ ژوئن ۲۰۲۶ EDT [روزآمدسازی] |
| رعایت ساعت تابستانی |
| ساعت تابستانی در parts از این منطقه زمانی رعایت می‌شود. |

**منطقه زمانی شرقی** (انگلیسی: Eastern Time Zone) (ET) یک منطقه زمانی شامل ۱۷ ایالت در بخش شرقی سرزمین اصلی ایالات متحده آمریکا، بخش‌هایی از شرق کانادا، ایالت کینتانا رو در مکزیک، پاناما در آمریکا مرکزی و جزایر کارائیب است. این منطقه زمانی (EST) پنج ساعت پیش از ساعت هماهنگ جهانی (ساعت گرینویچ - GMT) است (یوتی‌سی ۵:۰۰-). در ساعت تابستانی (EDT), به چهار ساعت قبل از ساعت هماهنگ جهانی می‌رسد (یوتی‌سی ۴:۰۰-).

## کانادا

در کانادا استان‌ها و قلمروهای زیر در منطقه زمان شرقی قرار دارند:

* انتاریو
* کبک
* نوناووت

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Eastern Time Zone». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۵ اوت ۲۰۱۵.
# زیپ‌کد

کدهای پستی آمریکا
این آدرس بارکد پست‌نت نه رقمی و کد زیپ ۴ رقمی (به انگلیسی: ZIP+4)را نشان می‌دهد *۳۳۷۰۱-**۴۳۱۳.
**زیپ کد** (به انگلیسی: *ZIP codes*) نوعی کد پستی که خدمات پستی ایالات متحده آمریکا (USPS) از سال ۱۹۶۳ از آن استفاده می‌کند. که این لغت مختصر شده (به انگلیسی: Zone Improvement Plan) به معنی **طرح رشد منطقه‌ای** است.

## تاریخچه

در شکل اولیه دارای ۵ رقم بود که در دهه ۱۹۸۰ چهار رقم **ZIP+4** که برای مشخص کردن مکان دقیق‌تر کاربرد داشت به آن افزوده شد. عبارت و علامت زیپ‌کد به عنوان علامت تجاری به ثبت رسیده بود که در حال حاضر تاریخ آن منقضی شده‌است.

آقای زیپ که در بین سال‌های ۱۹۶۰–۱۹۷۰ مردم را به استفاده از زیپ‌کد تشویق می‌کرد
## جستارهای وابسته

کد پستی

## منابع
# طرح شماره‌گذاری آمریکای شمالی

|  |
| --- |
| کشورهای شرکت‌کننده در طرح شماره‌گذاری آمریکای شمالی |
| قالب | NYX NXX-XXXX |
| کدهای دسترسی |
| کد شماره‌گیری | ۱ |
| دسترسی بین‌المللی | ۰۱۱ |
| فهرست کدهای شماره‌گیری  |

**طرح شماره‌گذاری آمریکای شمالی** (انگلیسی: North American Numbering Plan؛ به اختصار **NANP**) یک طرح شماره‌گذاری تلفن برای بیست و پنج منطقه در بیست کشور است که در درجهٔ اول در آمریکای شمالی و کارائیب قرار دارند. این گروه به‌طور تاریخی با عنوان منطقه ۱ جهان شناخته می‌شود و دارای پیش‌شمارهٔ تلفنی *۱* است.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «North American Numbering Plan». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۸ سپتامبر ۲۰۲۴.

## پیوند به بیرون
# استاندارد پردازش اطلاعات فدرال

**استاندارد پردازش اطلاعات فدرال** (به انگلیسی: Federal Information Processing Standards) (به صورت کوتاه شده FIPS) استانداردی عمومی برای استفاده از سیستم‌های کامپیوتری است که توسط دولت فدرال ایالات متحده توسعه می‌یابد. این استاندارد توسط همه دولت‌های غیرنظامی و پیمانکاران دولتی مورد استفاده واقع می‌شود. این استاندارد همچنین توسط مؤسسه استانداردهای ملی آمریکا (ANSI)، موسسه مهندسان برق و الکترونیک (IEEE) و سازمان بین‌المللی استانداردسازی (ISO) به عنوان یک مرجع مورد استفاده قرار می‌گیرد.

## جستارهای وابسته

* استاندارد رمزنگاری پیشرفته

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی
# سامانه اطلاعات نام‌های جغرافیایی

نشان‌وارهٔ سازمان زمین‌شناسی ایالات متحدهٔ آمریکا
نشان انجمن نام‌های جغرافیایی آمریکا
**سامانهٔ اطلاعات نام‌های جغرافیایی** (به انگلیسی: Geographic Names Information System) (مخفف انگلیسی: GNIS) یک بانک اطلاعاتی است که شامل نام و اطلاعات مکانیِ بیش از دومیلیون موقعیت فرهنگی و فیزیکی در سرتاسر ایالات متحدهٔ آمریکا و سرزمین‌های تابعه‌اش می‌شود. این سامانهٔ اطلاعاتی گونه‌ای فرهنگ جغرافیایی به‌شمار می‌رود. سازمان زمین‌شناسی آمریکا به‌همراه «انجمن نام‌های جغرافیایی آمریکا» متولی تهیه، تولید و استانداردسازی این سامانه بوده‌اند.

## جستارهای وابسته

* سرور تحت شبکه نام‌های جغرافیایی

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Geographic Names Information System». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۰۶ سپتامبر ۲۰۱۵.
# مرکز شهرستان

مرکز شهرستان ماریکوپا
**مرکز شهرستان** در تقسیمات کشوری ایران، ایالات متحده آمریکا و سایر کشورها به بزرگ‌ترین شهر واقع شده در یک شهرستان می‌گویند. مرکز شهرستان شهری است که فرمانداری در آن واقع است.

| واحد تقسیمات کشوری | مسئول | نهاد | نوع | مرکز |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| کشور | وزیر کشور | وزارت کشور | دولتی | پایتخت |
| استان | استاندار | استانداری | مرکز استان |
| شهرستان | فرماندار | فرمانداری (ویژه) | مرکز شهرستان |
| بخش | بخشدار | بخشداری | مرکز بخش |
| دهستان | بخشدار (قبلاً دهدار) | بخشداری (قبلاً دهداری) | مرکز دهستان |
| شهر | شهردار | شهرداری | عمومی غیردولتی | – |
| روستا | دهیار | دهیاری | – |

## جستارهای وابسته

* فهرست بخش‌های ایران
* فهرست دهستان‌های ایران
* فهرست روستاهای ایران
* فرمانداری

## منابع
# بندر داخلی

**بندر داخلی** یا **بندر درون سرزمینی** به بندری گفته می‌شود که درآبراهه‌های داخلی مانند رودخانه، دریاچه یا کانال آبی قرار گرفته است که ممکن است به دریاهای آزاد و اقیانوس متصل باشد یا این که ارتباطی با آبهای آزاد نداشته باشد. به بندر خشک هم بندر داخلی گفته می‌شود چرا که در مناطق خاکی و داخلی یک کشور (و نه در مناطق ساحلی) ساخته می‌شوند.

بندر مونترال دومین بندر شلوغ کانادا
## جستارهای وابسته

* بندر خشک
* دریای بندر

## منابع
# کشتی بخار

آمریکن کویین یا شهبانوی آمریکایی (American Queen) بزرگ‌ترین کشتی بخار در حال کار جهان است.
**کشتی بخار** (به انگلیسی: **Steamboat**) به کشتی‌هایی گفته می‌شود که نیروی پیش‌برنده آن‌ها بخار آب است.

اختراع کشتی بخار در اواخر قرن نوزدهم هزینه های تجاری را برای برخی کشورها بسیار کاهش داد. قبل از کشتی بخار، مسیرهای دریایی توسط بادها شکل می گرفت. برای اولین بار، کشتی ها به باد وابسته نبودند و مسیرهای تجاری از الگوهای باد مستقل شدند. مسیرهای تجاری جدیدی باز شد و زمان حمل و نقل بیش از نصف کاهش یافت. کشتی بخار به عنوان "محرک اصلی موج اول جهانی شدن تجارت (1870-1913)" و عامل "افزایش تجارت بین المللی که در تاریخ بشر بی سابقه بود" توصیف شده است.

## جستارهای وابسته

* سفر
* کشتی

## منابع
# ایالت‌های شمالی آمریکا

| ایالت‌های شمالی آمریکا |
| --- |
| منطقه |
| به ایالت‌هایی که با رنگ قرمز نشان داده شده‌اند در اصطلاح عمومی **ایالت‌های شمالی آمریکا** گفته می‌شوند. |
|  |
| Country |  ایالات متحده آمریکا |
| States |  کنتیکت
 ایلینوی  ایندیانا  آیووا  مین (ایالت)  ماساچوست  میشیگان  مینه‌سوتا  نیوهمپشر  نیوجرسی  نیویورک (ایالت)  اوهایو  پنسیلوانیا  رود آیلند  ورمانت  ویسکانسین  |
| جمعیت (2019 (تقریبی)) |
|  • کل | ۱۱۱٬۷۳۶٬۹۳۶ |

**ایالت‌های شمالی آمریکا**، **ایالات متحده شمالی** (به انگلیسی: Northern United States) **سرزمین یانکی** یا **شمال آمریکا**، از نظر جغرافیایی، منطقه‌ای مسکونی در شمال ایالات متحده آمریکا است، که ۲۰ ایالت؛ کنتیکت، ایلینوی، ایندیانا، آیووا، کانزاس، مین، ماساچوست، میشیگان، مینه‌سوتا، نبراسکا، نیوهمپشایر، نیوجرسی، نیویورک، داکوتای شمالی، اوهایو، پنسیلوانیا، رود آیلند، داکوتای جنوبی، ورمانت و ویسکانسین را در بر می‌گیرد.

## جستارهای وابسته

* فهرست شهرهای ایالات متحده آمریکا

## منابع

## پیوند به بیرون
# ساحل شرقی آمریکا

ایالت‌های بزرگ در حاشیه ساحل شرقی
**ساحل شرقی**(به انگلیسی: East Coast of Pars) به شرقی‌ترین کناره کشور آمریکا که بر کرانه اقیانوس اطلس قرار دارد گفته می‌شود. ایالت‌هایی که در ساحل شرقی قرار دارند عبارتند از: مین، نیوهمپشایر، ماساچوستس، رود آیلند، کنتیکت، نیویورک، نیوجرسی، دلاویر، مریلند، ویرجینیا، کارولینای شمالی، کارولینای جنوبی، جورجیا و فلوریدا.
# صنعتی‌سازی

تأثیر صنعتی شدن با افزایش سطح درآمد در قرن نوزدهم نشان داده شده‌است. نمودار نشان می‌دهد که تولید ناخالص ملی (با برابری قدرت خرید) سرانه بین ۱۷۵۰ تا ۱۹۰۰ در سال ۱۹۹۰ دلار آمریکا برای کشورهای جهان اول (اروپا، ایالات متحده، کانادا، ژاپن) و کشورهای جهان سوم (آسیا، آفریقا، آمریکای لاتین)
**صنعتی‌سازی** فرایند تغییر اجتماعی و اقتصادی است که یک گروه انسانی را از یک جامعهٔ پیشاصنعتی به صنعتی تبدیل می‌کند. صنعتی‌سازی بخشی از فرایند گسترده‌تر مدرن‌سازی است که در آن تغییرات اجتماعی و توسعهٔ اقتصادی با نوآوری فناورانه و به‌ویژه با توسعهٔ تبدیل انرژی و متالورژی در مقیاس بزرگ ارتباطی تنگاتنگ دارد. صنعتی‌سازی سازمان وسیع یک اقتصاد به‌منظور تولید است.

همچنین صنعتی‌سازی معرف شکلی از تغییر فلسفی است که مردم رویکرد متفاوتی نسبت به درک طبیعت، و فرایند جامعه‌شناسانهٔ عُقَلائی‌کردن فراگیر پیدا می‌کنند.

## شرح

بر پایهٔ تقسیم‌بندی ژان فوراستیه، یک اقتصاد از «بخش اول» تولید مواد خام (کشاورزی، دامداری، استخراج منابع معدنی)، «بخش دوم» ساخت و پردازش (فرآوری)، و «بخش سوم» صنایع خدماتی تشکیل شده‌است. فرایند صنعتی‌سازی به‌طور تاریخی بر گسترش بخش ثانویه در یک اقتصاد اشباع‌شده از فعالیت‌های اولیه استوار است.

صنعتی سازی همچنین به معنای مکانیزه کردن اقتصادی بخشهای دستی سنتی مانند کشاورزی است.
نخستین تغییر به یک اقتصاد صنعتی از حالت ملکی، انقلاب صنعتی نامیده می‌شود که در اواخر سده ۱۸ میلادی و اوایل سده ۱۹ میلادی در معدود کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی صورت گرفت. این نخستین صنعتی‌سازی در تاریخ جهان بود.

دومین انقلاب صنعتی تغییر کم‌تر چشم‌گیر بعدی در اواخر سده ۱۹ میلادی بود که با دسترسی گسترده به انرژی برق، موتورهای درون‌سوز، و خطوط مونتاژ در کشورهای صنعتی امروزی صورت گرفت.

کمبود بخش‌های صنعتی در یک کشور معمولاً به عنوان یک ضعف عمده در بهبود اقتصاد و انرژی کشور دیده می‌شود که بسیاری از دولت‌ها را به سمت ترغیب یا تأکید بر صنعتی‌سازی برده‌است.

## جستار وابسته

* عصر صنعتی
* صنعتی‌زدایی

## منابع
# آلمانی آمریکایی‌ها

آلمانی آمریکایی‌ها
*Deutschamerikaner*| کل جمعیت |
| --- |
| **۴۶٬۰۴۷٬۱۱۳۱۴٫۴%** از جمعیت آمریکا (۲۰۱۴) |
| مناطق با جمعیت چشمگیر |
|  سرتاسر آمریکا، به جز ایالت‌های نیو انگلند آمریکا و جنوب عمیق. بزرگترین گروه در ایالت نیویورک، پنسیلوانیا، و ایالت‌های غرب میانه آمریکا |
| زبان‌ها |
| زبان انگلیسی (انگلیسی آمریکایی) و آلمانی |
| دین |
| * مسیحیت
	+ ۵۱٪ پروتستانتیسم
		- شاخه‌های قابل توجه: لوتریانیسم
		- کالوینیسم
		- آناباپتیست
		- غیره
	+ ۲۶٪ کلیسای کاتولیک
* ۱٪ یهودیت
* ۱۶٪ دیگران
 |
| قومیت‌های وابسته |
| * آلمانی‌ها
* آلزاس
 |

گروه قومی **آلمانی آمریکایی‌ها** (آلمانی: Deutschamerikaner) متشکل از آمریکایی‌هایی است که به‌طور کامل یا جزئی، اصل و نسب آلمانی دارند. با اندازه تخمینی حدود ۴۶ میلیون در سال ۲۰۱۴، در ارزیابی جامعه آمریکا انجام شده از سوی اداره آمار ایالات متحده آلمانی آمریکایی‌ها بزرگترین گروه را در بین اصل و نسب‌های مختلف دارا هستند. این گروه آلمانی‌های دور از وطن در جهان را لحاظ می‌کند. هیچ‌یک از کشورهای آلمانی تا به حال در قاره آمریکا مستعمره‌ای نداشته‌است. در دهه ۱۶۷۰ اولین گروه قابل توجه از مهاجران آلمانی وارد مستعمرات بریتانیا شده و غالباً در در نیویورک و پنسیلوانیا سکنی گزیدند. مهاجرت‌ها در قرن نوزدهم به تعداد زیاد ادامه یافت: ورود هشت میلیون از آلمان وارد کشور شدند. تا سال ۲۰۱۰ جمعیت آنان به ۴۹٫۸ میلیون افزایش یافت. یک «کمربند آلمانی» وجود دارد که در سرتاسر آمریکا و از شرق پنسیلوانیا تا ساحل اورگن امتداد دارد. پنسیلوانیا بزرگترین جمعیت آلمانی آمریکایی را در ایالات متحده آمریکا در خود جای داده‌است. بسیاری از مهاجرین در جستجوی آزادی سیاسی و مذهبی و بقیه برای فرصت‌های اقتصادی مهاجرت کردند. آلمانی آمریکایی‌ها اولین کودکستان در ایالات متحده ایجاد و سنت درخت کریسمس را به آمریکا وارد کردند. منشأ بسیاری از غذاهای آمریکایی محبوب نظیر هاتداگ و همبرگر آلمانی است. اکثریت بزرگی از مردم با اصل و نسب آلمانی آمریکایی سازی شده‌اند و به سختی می‌توان بیش از ۵٪ آلمانی بفهمند. شهرهای دارای مراسم فرهنگی سالانه میراث فرهنگی آلمانی عبارتند از شیکاگو، سینسیناتی، اوهایو، میلواکی، ویسکانسین، پیتسبرگ، پنسیلوانیا و سنت لوئیس.

## جستارهای وابسته

* آلمان‌هراسی
* بازداشت دسته‌جمعی آلمانی-آمریکایی‌ها
* جشن وایناختن

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «German Americans». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۳ اکتبر ۲۰۱۶.

## پیوند به بیرون
# فورچون ۵۰۰

**فورچون ۵۰۰** (Fortune 500) فهرستی از ۵۰۰ تا از بزرگ‌ترین شرکت‌های آمریکایی از نظر درآمدزایی می‌باشد. این فهرست هر ساله توسط نشریه **فورچون** تهیه و اعلام می‌گردد.

## دید کلی

لیست ۱۰ شرکت برتر در زیر آمده است.

**فهرست فورچون ۵۰۰ در سال ۲۰۲۲**| رتبه | شرکت | ایالت | صنعت | درآمد به دلار آمریکا |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | وال‌مارت |  آرکانزاس | خرده‌فروشی عمومی | ۵۷۲٫۸ میلیارد |
| 2 | آمازون |  واشینگتن (ایالت) | خدمات اینترنتی و خرده‌فروشی | ۴۶۹٫۸ میلیارد |
| 3 | اپل |  کالیفرنیا | کامپیوتر، تجهیزات اداری | ۳۶۵٫۸ میلیارد |
| 4 | سی‌وی‌اس هلث |  رود آیلند | مراقبت‌های بهداشتی: دارو و سایر خدمات | ۲۹۲٫۱ میلیارد |
| 5 | یونایتدهلت گروپ |  مینه‌سوتا | مراقبت‌های بهداشتی: بیمه و مراقبت‌های مدیریت شده | ۲۸۷٫۶ میلیارد |
| 6 | اکسان‌موبیل |  تگزاس | پالایش نفت | ۲۸۵٫۶ میلیارد |
| 7 | برکشر هاتاوی |  نبراسکا | بیمه: اموال و خسارت (سهام) | ۲۷۶٫۱ میلیارد |
| 8 | شرکت آلفابت |  کالیفرنیا | خدمات اینترنتی و خرده فروشی | ۲۵۷٫۶ میلیارد |
| 9 | مک‌کسان |  تگزاس | عمده فروشی: مراقبت‌های بهداشتی | ۲۳۸٫۲ میلیارد |
| 10 | امریسورس‌برگن |  پنسیلوانیا | عمده فروشی: مراقبت‌های بهداشتی | ۲۱۴٫۰ میلیارد |

### بر پایه ایالت

این لیست ۱۰ ایالت برتر با بیشترین شرکت در فهرست فرچون ۵۰۰ است.

بر پایه ایالت| رتبه | ایالت | شرکت‌ها |
| --- | --- | --- |
| ۱ |  کالیفرنیا | ۵۳ |
|  نیویورک (ایالت) | ۵۳ |
| 3 |  تگزاس | ۴۹ |
| 4 |  ایلینوی | ۲۸ |
| 5 |  اوهایو | ۲۵ |
| 6 |  پنسیلوانیا | ۲۴ |
| 7 |  ویرجینیا | ۲۲ |
| 8 |  فلوریدا | ۲۰ |
| 9 |  جورجیا | ۱۹ |
| ۱۰ |  ماساچوست | ۱۸ |
|  مینه‌سوتا | ۱۸ |

## موقعیت شرکت‌ها در ایالات متحده آمریکا

 موقعیت شرکت‌های فورچون ۵۰۰ در سال ۲۰۱۵

## جستارهای وابسته

* فوربز
* فوربز ۵۰۰
* نزدک
* نزدک-۱۰۰
* شاخص اس‌اندپی ۵۰۰
* فایننشل تایمز

## منابع

## پیوند به بیرون

* وبگاه رسمی
# جی‌ای اروسپیس

جی‌ای اروسپیس|  |
|  |
| نوع | شرکت سهامی عام |
| ISIN | US3696043013  |
| صنعت | صنایع هوافضایی |
| بنا نهاده | ۱۹۱۷ |
| دفتر مرکزی | ایواندیل، اوهایو، ایالات متحده آمریکا |
| محدودهٔ فعالیت | جهانی |
| محصولات | موتورهای جت اویونیک سامانه‌های راهبری |
| درآمد |  ۱۸٫۷ میلیارد دلار (۲۰۱۲) |
| تعداد کارکنان | ۳۷،۸۰۰ نفر (۲۰۱۲) |
| شرکت‌های وابسته | جی‌ئی هوندا دوتی پروپلر |
| وبگاه | www.geaerospace.com |

**جی‌ای اروسپیس** (به انگلیسی: GE Aerospace) شرکت هوافضای آمریکایی است، که در زمینه طراحی، توسعهٔ فناوری و تولید موتورهای هواگرد، از جمله موتورهای جت و همچنین سامانه‌های راهبری هوایی فعالیت می‌نماید.

شرکت جی‌ای اروسپیس در سال ۱۹۱۷ توسط جی‌ای راه‌اندازی شد و اکنون به‌همراه شرکت‌های سافران، رولز-رویس هلدینگز و پرت اند ویتنی، به‌عنوان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان موتورهای جت و قطعات هواگرد در جهان شناخته می‌شود.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «GE Aviation». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۱ مارس ۲۰۱۳.

## پیوند به بیرون

* وب‌گاه رسمی