Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# چینچیلای دم‌کوتاه

| چینچیلای دم کوتاه |
| --- |
|  |
| چینچیلای دم کوتاه، *Chinchilla chinchilla* |
| وضعیت حفاظت |
|  در بحران انقراض  (IUCN 3.1) |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| شاخه: | طنابداران |
| رده: | پستانداران |
| راسته: | جوندگان |
| تیره: | چینچیلایان |
| سرده: | چینچیلا |
| گونه: | *Chinchilla chinchilla* |
| نام دوبخشی |
| Chinchilla chinchilla |
|  |

**چینچیلای دم کوتاه** (نام علمی: *Chinchilla chinchilla*) نام یک گونه از سرده چینچیلا است.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Short-tailed chinchilla». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۳ اکتبر ۲۰۱۴.

## پیوند به بیرون
# جسم بارده

**جسم بارده** (انگلیسی: fruitbody)، اندام بارده یا مولد هاگ یا هاگ‌بَر (Sporocarp) در قارچ‌ها یک ساختار محکم چندسلولی است که اندام تولیدکننده هاگ از قبیل بازیدی یا آسک، روی آن ایجاد می‌شود. جسم بارده بخشی از فاز جنسی در چرخه زندگی قارچ است.

طی نمونه‌برداری از قارچ‌های ماکروبازیدیومیست (macrobasidiomycetes) مناطق مختلف ایران، جسم بارده آن‌ها به شکل‌های مختلف و نامنظم دیده شد: از نیم دایره‌ای تا بشقابی با حاشیه‌های ضخیم تا گرد و کروی یا به شکل یک توده نامنظم به اندازه‌های مختلف معمولاً به عرض ۵–۲ سانتی‌متر. سطح جسم بارده ظاهری نرم، مخملی و نمدی شکل داشته و رنگ آن در نمونه‌های جوان سفید تا صورتی روشن بود. در سطح زیرین نمونه‌هایی با اندام بارده با شکل منظم و در کلیه سطوح اندام بارده نمونه‌های با اندام بارده نامنظم، هیمنوفور به شکل دندانه‌دار (hydnoid) دیده شد.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Sporocarp (fungi)». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۱۷.
# همسفرگی

A titan triggerfish (*Balistoides viridescens*) creates feeding opportunities for smaller fish by moving large rocks too big for them to shift themselves.
**همسفرگی** (Commensalism) نوعی زندگی همزیستی که در آن یک همزیست سود می‌برد و طرف دیگر نه سود می‌برد و نه زیان می‌بیند مانند رابطه فریباماهیان شکارچی و ماهیان کوچکتر. ماهیان کوچکتر از باقی‌مانده شکار فریباماهیان تغذیه می‌کنند و ماهی شکارچی نه سود می‌برد و نه زیان.

همسفرگی mites on a fly (*Pseudolynchia canariensis*).
مثال دیگری از همسفرگی ماهی چسبک‌ماهیان (Remora) است. در چسبک‌ماهی باله پشتی به شکل بادکش تغییر یافته که جانور به‌وسیلهٔ آن به زیر شکم کوسه ماهی می‌چسبد و بدین وسیله تغذیه خود را تأمین می‌کند، پراکندگی جغرافیایی آن گسترش یافته و محافظت می‌شود و کوسه ماهی از وجود این ماهیها نه سود می‌برند و نه صدمه می‌بیند.

## جستارهای وابسته

همزیستی

## منابع
# جهنده‌خرگوشان

| جهنده‌خرگوشان محدودهٔ زمانی: Early Miocene to Recent |
| --- |
|  |
| جهنده‌خرگوشان، *Pedetidae* |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| بالاشاخه: | دهان‌دومیان |
| شاخه: | طنابداران |
| زیرشاخه: | مهره‌داران |
| فروشاخه: | آرواره‌داران |
| بالارده: | چهاراندامان |
| رده: | پستانداران |
| راسته: | جوندگان |
| زیرراسته: | دم‌پولکی‌شکلان |
| تیره: | **Pedetidae** |

**جهنده‌خرگوشان** (نام علمی: *Pedetidae*) نام یک تیره از زیرراسته دم‌پولکی‌شکلان است.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Pedetidae». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۶ اکتبر ۲۰۱۵.

## پیوند به بیرون
# بیدستران

| بیدستران محدودهٔ زمانی: ائوسن پسین تا امروزه
PreЄ
Є
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N |
| --- |
|  |
| بیدستران، *Castoridae* |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| شاخه: | طنابداران |
| رده: | پستانداران |
| راسته: | جوندگان |
| تیره: | **Castoridae** |

**بیدستران** (نام علمی: *Castoridae*) نام یک تیره از راسته جوندگان است.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Castoridae». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۴ فوریه ۲۰۱۴.

## پیوند به بیرون
# دیگرموشان

| دیگرموشان محدودهٔ زمانی: میوسن پیشین تا امروزه
PreЄ
Є
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N |
| --- |
|  |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| شاخه: | طنابداران |
| رده: | پستانداران |
| راسته: | جوندگان |
| تیره: | **Heteromyidae** |

**دیگرموشان** (نام علمی: *Heteromyidae*) نام یک تیره از زیرراسته موش‌شکلان است.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **دیگرموشان** |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| دوپاموشیان Dipodomyinae |

|  |  |
| --- | --- |
|   | *خرموش کانگورویی* |
|   |
|   | *موش کانگورویی* |
|   |

 |
|   |
|   |

|  |  |
| --- | --- |
| دیگرموشیان Heteromyinae | *موش‌های جیب‌دار خاردار جنگلی* |
|   |
| موش‌های جیب‌دار Perognathinae |

|  |  |
| --- | --- |
|   | *موش‌های جیب‌دار ابریشمی* |
|   |
|   | *موش‌های جیب‌دار زبرمو* |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Heteromyidae». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۲ مارس ۲۰۱۴.

## پیوند به بیرون
# موش شانه

| موش شانه محدودهٔ زمانی: الیگوسن پیشین تا امروزه
PreЄ
Є
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N |
| --- |
|  |
| موش شانه، *Ctenodactylidae* |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| بالاشاخه: | دوم‌دهانیان |
| شاخه: | طنابداران |
| زیرشاخه: | مهره‌داران |
| فروشاخه: | آرواره‌داران |
| بالارده: | چهاراندامان |
| رده: | پستانداران |
| بالاراسته: | هونیاسنجابک‌سانان |
| راسته: | جوندگان |
| زیرراسته: | Sciuravida |
|  |

**موش شانه** (نام علمی: *Ctenodactylidae*) نام یک تیره از راسته جوندگان است.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Gundi». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳۰ نوامبر ۲۰۱۴.

## پیوند به بیرون
# تشی‌آروارگان

| تشی‌آروارگان محدودهٔ زمانی: ائوسن پسین تا امروزه
PreЄ
Є
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N |
| --- |
|  |
| تشی‌آروارگان، *Hystricognathi* |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| بالاشاخه: | دوم‌دهانیان |
| شاخه: | طنابداران |
| زیرشاخه: | مهره‌داران |
| فروشاخه: | آرواره‌داران |
| بالارده: | چهاراندامان |
| رده: | پستانداران |
| بالاراسته: | هونیاسنجابک‌سانان |
| راسته: | جوندگان |
| زیرراسته: | تشی‌آروارگان |

**تشی‌آروارگان** (نام علمی: *Hystricognathi*) نام یک فروراسته از راسته جوندگان است.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Hystricognathi». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۲ اکتبر ۲۰۱۴.
# موش‌های چینچیلا

| موش‌های چینچیلا محدودهٔ زمانی: میوسن پسین تا امروزه
PreЄ
Є
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N |
| --- |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| شاخه: | طنابداران |
| رده: | پستانداران |
| راسته: | جوندگان |
| زیرراسته: | تشی‌شکلان |
| تیره: | **Abrocomidae** |

**موش‌های چینچیلا** (نام علمی: *Abrocomidae*) نام یک تیره از فروراسته تشی‌آروارگان است.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Chinchilla rat». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳۰ نوامبر ۲۰۱۴.

## پیوند به بیرون
# موش کور آفریقایی

| موش کور آفریقایی محدودهٔ زمانی: میوسن پیشین تا امروزه
PreЄ
Є
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N |
| --- |
|  |
| موش کور دامارلند |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| بالاشاخه: | دوم‌دهانیان |
| شاخه: | طنابداران |
| زیرشاخه: | مهره‌داران |
| فروشاخه: | آرواره‌داران |
| بالارده: | چهاراندامان |
| رده: | پستانداران |
| بالاراسته: | هونیاسنجابک‌سانان |
| راسته: | جوندگان |
| زیرراسته: | تشی‌ریختان |

**موش کور آفریقایی** (نام علمی: *Bathyergidae*) نام یک تیره از زیرراسته تشی‌ریختان است.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Blesmol». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳۰ نوامبر ۲۰۱۴.

## پیوند به بیرون
# هوتیا

| هوتیا محدودهٔ زمانی: میوسن پیشین تا امروزه
PreЄ
Є
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N |
| --- |
|  |
| هوتیا، *Capromyidae* |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| بالاشاخه: | دوم‌دهانیان |
| شاخه: | طنابداران |
| زیرشاخه: | مهره‌داران |
| فروشاخه: | آرواره‌داران |
| بالارده: | چهاراندامان |
| رده: | پستانداران |
| بالاراسته: | هونیاسنجابک‌سانان |
| راسته: | جوندگان |
| فروراسته: | تشی‌آروارگان |

**هوتیا** (نام علمی: *Capromyidae*) این جوندگان بسیار کمیاب‌اند. آن‌ها از گیاهان تغذیه می‌کنند و با تعقیب جانوران کوچکی نظیر حلزونها و مارمولکها روی درختان، آن‌ها را شکار می‌کنند.

## گونه‌ها

هوتیا
Order جوندگان
Suborder تشی‌آروارگان
خانواده **Capromyidae**
زیر خانواده **Capromyinaeهوتیای کوبایی*
هوتیای کوبایی (*Capromys pilorides*)
*هوتیاهای زمینی*
هوتیای باهامایی (*Geocapromys ingrahami*)
هوتیای جامائیکایی (*Geocapromys brownii*)
Little Swan Island hutia (†*Geocapromys thoracatus*)
*هوتیاهای میانه*
هوتیای کابررا (*Mesocapromys angelcabrerai*)
هوتیای کوتوله (*Mesocapromys nanus*)
هوتیای گوش‌دار (*Mesocapromys auritus*)
San Felipe hutia (*Mesocapromys sanfelipensis*)
*Mysateles*
هوتیای دم‌سیاه (*Mysateles melanurus*)
هوتیای گاریدو (*Mysateles garridoi*)
هوتیای دم‌گیره‌ای چپمن (*Mysateles gundlachi*)
هوتیای دم‌گیره‌ای (*Mysateles prehensilis*)
هوتیای درختی ایسلا دلا خوونتود (*Mysateles meridionalis*)
زیر خانواده †**Hexolobodontinae**
† *Hexolobodon*
Imposter hutia (†*Hexolobodon phenax*)
زیر خانواده **Isolobodontinae**
†*Isolobodon*
Montane hutia (†*Isolobodon montanus*)
Puerto Rican hutia (†*Isolobodon portoricensis*)
زیرخانواده **Plagiodontinaeاریب‌دندان‌ها*
هوتیای هیسپانیولا (*Plagiodontia aedium*)
Samana hutia (†*Plagiodontia ipnaeum*)
San Rafael hutia (†*Plagiodontia araeum*)
†*هوتیای لمکی*
هوتیای لمکی (†*Rhizoplagiodontia lemkei*)
## نگارخانه

* هوتیای دم‌گیره‌ای (*Mysateles prehensilis*)

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Hutia». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۴.

## پیوند به بیرون
# خوگچگان هندی

| خوگچگان هندی محدودهٔ زمانی: میوسن میانی تا امروزه
PreЄ
Є
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N |
| --- |
|  |
| خوگچگان هندی، *Caviidae* |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| بالاشاخه: | دوم‌دهانیان |
| شاخه: | طنابداران |
| زیرشاخه: | مهره‌داران |
| فروشاخه: | آرواره‌داران |
| بالارده: | چهاراندامان |
| رده: | پستانداران |
| بالاراسته: | هونیاسنجابک‌سانان |
| راسته: | جوندگان |
| فروراسته: | تشی‌آروارگان |

 **خوگچگان هندی** (نام علمی: *Caviidae*) نام یک تیره از راسته جوندگان است.

## طبقه بندی

خانواده **Caviidae زیرخانوداه خوکچه‌هندیان: خوکچه هندیs (cavies)
	+ سرده *خوکچه هندی (سرده)*, this genus is especially called 'cavy'.
	+ سرده *Galea*
	+ سرده *خوکچه کوهی*: Mountain cavies
* زیرخانواده گوش‌بلند
	+ سرده *گوش‌بلند*: Patagonian hares, یا maras
* زیرخانواده Hydrochoerinae
	+ سرده *Hydrochoerus*: Capybara
	+ سرده *خوکچه صخره*: Rock cavy

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Caviidae». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۷ سپتامبر ۲۰۱۴.

## پیوند به بیرون
# چینچیلایان

| چینچیلایان محدودهٔ زمانی: الیگوسن پسین تا امروزه
PreЄ
Є
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N |
| --- |
|  |
| چینچیلایان، *Chinchillidae* |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| شاخه: | طنابداران |
| رده: | پستانداران |
| راسته: | جوندگان |
| زیرراسته: | تشی‌شکلان |
| تیره: | **Chinchillidae** |

**چینچیلایان** (نام علمی: *Chinchillidae*) نام یک تیره از راسته جوندگان است.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Chinchillidae». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۲ مارس ۲۰۱۴.

## پیوند به بیرون
# خوکچه هندی (سرده)

| خوکچه هندی (سرده) محدودهٔ زمانی: Middle پلیستوسن - Recent |
| --- |
|  |
| خوکچه هندی (سرده)، *Cavia* |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| بالاشاخه: | دوم‌دهانیان |
| شاخه: | طنابداران |
| زیرشاخه: | مهره‌داران |
| فروشاخه: | آرواره‌داران |
| بالارده: | چهاراندامان |
| رده: | پستانداران |
| بالاراسته: | هونیاسنجابک‌سانان |
| راسته: | جوندگان |
| فروراسته: | تشی‌آروارگان |
| تیره: | خوگچگان هندی |
| زیرخانواده: | خوکچه‌هندیان |

 **خوکچه هندی (سرده)** (نام علمی: *Cavia*) نام یک سرده از راسته جوندگان است.

## گونه‌ها

* *Cavia anolaimae*
* *Cavia aperea*
* *Cavia fulgida*
* *Cavia guianae*
* *Cavia intermedia*
* *Cavia magna*
* *Cavia nana*
* *خوکچه هندی*
* *Cavia tschudii*

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Cavia». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۷ سپتامبر ۲۰۱۴.

## پیوند به بیرون
# چینچیلا

| چینچیلا |
| --- |
|  |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| شاخه: | طنابداران |
| رده: | پستانداران |
| راسته: | جوندگان |
| تیره: | چینچیلاها |
| سرده: | Chinchilla بنت، ۱۸۲۹ |
| Species |
| *چینچیلای دم دراز*
*چینچیلای دم کوتاه* |
|  |
|   *چینچیلای دم کوتاه*
  *چینچیلای دم دراز* |

**چینچیلا** (نام علمی: *Clinlilla laniger*) پستاندار جونده کوچکی ساکن آمریکای جنوبی است که در رخنه‌های سنگی کوه‌های آند در بولیوی و پرو و شیلی زندگی می‌کند. پوست نرم خاکستری آن یکی از گرانبهاترین پوستهای قیمتی است.
این جونده سریع و باهوش برای یافتن غذا روی دو پای قدرتمند خود می‌ایستند و با پنجه‌های جلویی طعمه را گرفته و می‌جود. این جوندگان شب‌ها به صورت گروه‌های پنجاه تایی یا بیشتر در شکاف سنگ‌ها می‌خوابند. وجود پوست نرم و موهای بلند و دم پرپشت این جونده باعث گرم نگه داشتن آن در سرما می‌شود.

## پراکندگی

پیش از این، چینچیلاها مناطق ساحلی، تپه‌ها و کوه‌های شیلی، پرو، آرژانتین و بولیوی را اشغال می‌کرد. بهره‌برداری بیش از حد باعث کاهش این جمعیت شد و از اوایل سال ۱۹۱۴، یک دانشمند ادعا کرد که این گونه‌ها به سمت نابودی پیش می‌روند. پنج سال کار میدانی (منتشر شده در سال ۲۰۰۷) در استان جوجوی، آرژانتین، موفق به یافتن نشد. تصور می‌شد جمعیت در شیلی تا سال ۱۹۵۳ منقرض شده است، اما مشخص شد که این حیوان در اواخر دهه ۱۹۰۰ و اوایل سال ۲۰۰۰ در منطقه ای در منطقه آنتوفا گاستا زندگی می‌کند. این حیوان ممکن است در بولیوی و پرو منقرض شود، اگرچه یک نمونه در یک رستوران ممکن است از جمعیت بومی تگرگ باشد

## پانویس

## منابع

ویکی انگلیسی
# شانه‌موش

| شانه‌موش محدودهٔ زمانی: پلیوسن پسین تا امروزه
PreЄ
Є
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N
↓ |
| --- |
|  |
| شانه‌موش، *Ctenomys* |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| شاخه: | طنابداران |
| رده: | پستانداران |
| راسته: | جوندگان |
| تیره: | **Ctenomyidae** |
| سرده: | Ctenomys |

**شانه‌موش** (نام علمی: *Ctenomys*) نام یک سرده از راسته جوندگان است.

## گونه‌ها

شانه‌موش اندرسون (*C. andersoni*)
شانه‌موش آرژانتینی (*C. argentinus*)
شانه‌موش جنوبی (*C. australis*)
شانه‌موش آزارا (*C. azarae*)
شانه‌موش برگ (*C. bergi*)
شانه‌موش بیدو (*C. bidaui*)
شانه‌موش بولیوی (*C. boliviensis*)
شانه‌موش بونتو (*C. bonettoi*)
شانه‌موش برزیلی (*C. brasiliensis*)
شانه‌موش بودین (*C. budini*)
شانه‌موش کلبرن (*C. colburni*)
شانه‌موش پونتیا (*C. coludo*)
شانه‌موش کاناور (*C. conoveri*)
شانه‌موش کنترراس (*C. contrerasi)*
شانه‌موش کویهایک (*C. coyhaiquensis*)
شانه‌موش داربینی (*C. dorbignyi*)
شانه‌موش چاکوآ (*C. dorsalis*)
شانه‌موش امیلی (*C. emilianus*)
شانه‌موش اریکا (*C. erikacuellarae*)
شانه‌موش فاماتینا (*C. famosus*)
شانه‌موش فلاماریون (*C. flamarioni*)
شانه‌موش فوش (*C. fochi*)
شانه‌موش لاگو بلانکو (*C. fodax*)
شانه‌موش سرخ‌گون (*C. frater*)
شانه‌موش برنزه (*C. fulvus*)
شانه‌موش گودفلو (*C. goodfellowi*)
شانه‌موش هایگ (*C. haigi*)
شانه‌موش سان خوآن (*C. johannis*)
شانه‌موش خوخوی (*C. juris*)
شانه‌موش کاتامارکا (*C. knighti*)
شانه‌موش لامی (*C. lami*)
شانه‌موش لکه‌دار (*C. latro*)
شانه‌موش لسا (*C. lessai*)
شانه‌موش دندان‌سفید (*C. leucodon*)
شانه‌موش لوئیس (*C. lewisi*)
شانه‌موش ماژلانی (*C. magellanicus*)
شانه‌موش موله (*C. maulinus*)
شانه‌موش مندوزا (*C. mendocinus*)
شانه‌موش ریز (*C. minutus*)
شانه‌موش ناترر (*C. nattereri*)
شانه‌موش پنهان‌کار (*C. occultus*)
شانه‌موش بلندی (*C. opimus*)
شانه‌موش ریگ (*C. osvaldoreigi*)
شانه‌موش پیرسون (*C. pearsoni*)
شانه‌موش گویا (*C. perrensi*)
شانه‌موش پرویی (*C. peruanus*)
شانه‌موش پیلار (*C. pilarensis*)
شانه‌موش سان لوئیس (*C. pontifex*)
شانه‌موش پورتیوس (*C. porteousi*)
شانه‌موش پونت (*C. pundti*)
شانه‌موش ریو نگرو (*C. rionegrensis*)
شانه‌موش رویگ (*C. roigi*)
شانه‌موش سالتا (*C. saltarius*)
شانه‌موش اسکالیا (*C. scagliai*)
شانه‌موش ابریشمی (*C. sericeus*)
شانه‌موش گروه‌دوست (*C. sociabilis*)
شانه‌موش اشتاین‌باخ (*C. steinbachi*)
شانه‌موش جنگل (*C. sylvanus*)
شانه‌موش تالاس (*C. talarum*)
شانه‌موش تالس (*C. thalesi*)
شانه‌موش یقه‌دار (*C. torquatus*)
شانه‌موش تنومند (*C. tuconax*)
شانه‌موش توکومان (*C. tucumanus*)
شانه‌موش سیرا تونتال (*C. tulduco*)
شانه‌موش نیرومند (*C. validus*)
شانه‌موش ویپوس (*C. viperinus*)
شانه‌موش ییتس (*C. yatesi*)
شانه‌موش یولاندا (*C. yolandae*)
## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Tuco-tuco». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۲ مارس ۲۰۱۴.

## پیوند به بیرون
# پاکا

| پاکا |
| --- |
|  |
| پاکا، *Cuniculus* |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| بالاشاخه: | دوم‌دهانیان |
| شاخه: | طنابداران |
| زیرشاخه: | مهره‌داران |
| فروشاخه: | آرواره‌داران |
| بالارده: | چهاراندامان |
| رده: | پستانداران |
| بالاراسته: | هونیاسنجابک‌سانان |
| راسته: | جوندگان |
| زیرراسته: | تشی‌آروارگان |
| فروراسته: | تشی‌آروارگان |
| تیره: | پاکا |

**پاکا** (نام علمی: *Cuniculus*) نام یک سرده از فروراسته تشی‌آروارگان است.

## گونه‌ها

* Lowland paca, *Cuniculus paca*
* Mountain paca, *Cuniculus taczanowskii*
* *Cuniculus hernandezi*

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Paca». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳۰ نوامبر ۲۰۱۴.

## پیوند به بیرون
# پشمی‌کفلان

| پشمی‌کفلان |
| --- |
|  |
| پشمی‌کفلان، *Dasyproctidae* |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| شاخه: | طنابداران |
| زیرشاخه: | مهره‌داران |
| فروشاخه: | آرواره‌داران |
| بالارده: | ماهیان استخوانی |
| رده: | گوشتی‌بالگان |
| راسته: | جوندگان |
| زیرراسته: | تشی‌شکلان |
| فروراسته: | تشی‌آروارگان |

**پَشمی‌کَفَلان** (نام علمی: *Dasyproctidae*) نام یک خانواده از فروراسته تشی‌آروارگان است.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Dasyproctidae». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۷ اکتبر ۲۰۲۰.

## پیوند به بیرون
# پاکاراناها

| پاکاراناها محدودهٔ زمانی: میوسن پیشین تا امروزه
PreЄ
Є
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N |
| --- |
|  |
| پاکاراناها، *Dinomyidae* |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| بالاشاخه: | دوم‌دهانیان |
| شاخه: | طنابداران |
| زیرشاخه: | مهره‌داران |
| فروشاخه: | آرواره‌داران |
| بالارده: | چهاراندامان |
| رده: | پستانداران |
| بالاراسته: | هونیاسنجابک‌سانان |
| راسته: | جوندگان |
| زیرراسته: | تشی‌آروارگان |
| فروراسته: | تشی‌آروارگان |

**پاکاراناها** (نام علمی: *Dinomyidae*) نام یک تیره از فروراسته تشی‌آروارگان است.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Dinomyidae». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳۰ نوامبر ۲۰۱۴.

## پیوند به بیرون
# آکوچی

| آکوچی محدودهٔ زمانی: Recent |
| --- |
|  |
| آکوچی، *Myoprocta* |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| شاخه: | طنابداران |
| زیرشاخه: | مهره‌داران |
| فروشاخه: | آرواره‌داران |
| بالارده: | ماهیان استخوانی |
| رده: | گوشتی‌بالگان |
| راسته: | جوندگان |
| زیرراسته: | تشی‌شکلان |
| فروراسته: | تشی‌آروارگان |
| تیره: | پشمی‌کفلان |

**آکوچی** (نام علمی: *Myoprocta*) نام یک سرده از خانواده پشمی‌کفلان است.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Acouchi». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۷ اکتبر ۲۰۲۰.

## پیوند به بیرون
# پاکارانا

| پاکارانا |
| --- |
|  |
| پاکارانا، *Dinomys branickii* |
| وضعیت حفاظت |
|  آسیب‌پذیر  (IUCN 3.1) |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| شاخه: | طنابداران |
| رده: | پستانداران |
| راسته: | جوندگان |
| تیره: | پاکاراناها |
| سرده: | Dinomys |
| گونه: | D. branickii |
| نام دوبخشی |
| Dinomys branickii |
|  |

**پاکارانا** (نام علمی: *Dinomys branickii*) نام یک گونه از تیره پاکاراناها است.
این گونه جونده با بدنی بزرگ دارای وزنی در حدود ۱۵ کیلوگرم و طولی در حدود ۷۹ سانتی‌متر می‌باشد. پاکاران یک جانور شب‌زی است که اغلب اوقات فقط در مناطق گرمسیری، جنگل‌ها در غرب حوضه آمازون و رشته‌کوه آند مشاهده می‌گردد. پراکندگی این گونه از شمال غربی ونزوئلا و کلمبیا تا غرب بولیوی می‌باشد.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Pacarana». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۲ مه ۲۰۱۷.

## پیوند به بیرون
# تیغی‌موشان

| تیغی‌موشان محدودهٔ زمانی: الیگوسن پسین تا امروزه
PreЄ
Є
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N |
| --- |
|  |
| تیغی‌موشان، *Echimyidae* |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| شاخه: | طنابداران |
| زیرشاخه: | مهره‌داران |
| فروشاخه: | آرواره‌داران |
| بالارده: | چهاراندامان |
| رده: | پستانداران |
| راسته: | جوندگان |
| زیرراسته: | تشی‌شکلان |
| فروراسته: | تشی‌آروارگان |

**تیغی‌موشان** (نام علمی: *Echimyidae*) نام یک خانواده از فروراسته تشی‌آروارگان است.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Echimyidae». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۴ فوریه ۲۰۲۰.

## پیوند به بیرون
# تشی‌های جهان قدیم

| تشی‌های جهان قدیم محدودهٔ زمانی: میوسن پیشین تا امروزه
PreЄ
Є
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N |
| --- |
|  |
| Old World porcupine |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| شاخه: | طنابداران |
| رده: | پستانداران |
| راسته: | جوندگان |
| زیرراسته: | تشی‌ریختان |
| فروراسته: | تشی‌آروارگان |
| تیره: | **Hystricidae** گتهلف فیشر فن والدهایم, ۱۸۱۷ |
| سرده‌ها |
| *تشی دم‌فرچه‌ای*
*تشی (سرده)*
*تشی دم‌دراز* |

**تشی‌های جهان قدیم** (نام علمی: *Hystricidae*) نام یک تیره از راسته جوندگان است.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Old World porcupine». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۶ مه ۲۰۱۴.

## پیوند به بیرون
# دندان‌هشتی‌ها

| دندان‌هشتی‌ها محدودهٔ زمانی: میوسن پسین تا امروزه
PreЄ
Є
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N |
| --- |
|  |
| دندان‌هشتی‌ها، *Octodontidae* |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| شاخه: | طنابداران |
| رده: | پستانداران |
| راسته: | جوندگان |
| تیره: | **Octodontidae** |

**دندان‌هشتی‌ها** (نام علمی: *Octodontidae*) نام یک تیره از راسته جوندگان است.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Octodontidae». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۲ مارس ۲۰۱۴.

## پیوند به بیرون
# موش نیزار

| موش نیزار محدودهٔ زمانی: ائوسن تا امروزه
PreЄ
Є
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N |
| --- |
|  |
| موش نیزار، *Thryonomys* |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| شاخه: | طنابداران |
| رده: | پستانداران |
| راسته: | جوندگان |
| تیره: | **Thryonomyidae** |
| سرده: | Thryonomys |
|  |

**موش نیزار** (نام علمی: *Thryonomys*) نام یک سرده از فروراسته تشی‌آروارگان است.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Cane rat». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳۰ نوامبر ۲۰۱۴.

## پیوند به بیرون
# پامسواکی

| پامسواکی محدودهٔ زمانی: Middle میوسن - Recent |
| --- |
|  |
| پامسواکی، *Jaculus* |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| شاخه: | طنابداران |
| رده: | پستانداران |
| راسته: | جوندگان |
| تیره: | موش‌های دوپا |
| سرده: | پامسواکی |

**پامسواکی** (نام علمی: *Jaculus*) نام یک سرده از تیره موش‌های دوپا است.

## گونه‌ها

* پامسواکی بلانفورد، *Jaculus blanfordi*
* پامسواکی مصری کوچک، *Jaculus jaculus*
* پامسواکی مصری بزرگ، *Jaculus orientalis*
* *Jaculus thaleri*

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Jaculus (rodent)». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۴.

## پیوند به بیرون
# موش‌واران

| موش‌واران محدودهٔ زمانی: Middle ائوسن - Recent
PreЄ
Є
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N |
| --- |
|  |
| موش‌واران، *Muroidea* |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| شاخه: | طنابداران |
| رده: | پستانداران |
| راسته: | جوندگان |
| بالاخانواده: | **Muroidea** |

**موش‌واران** (نام علمی: *Muroidea*) نام یک بالاخانواده از [[[جوندگان]] هستند. از جمله موش‌واران می‌توان به موش، موش صحرایی، ول، همستر، موش قطبی، جربیل و بسیاری از خویشاوندان آنها اشاره کرد. اگر چه موش‌واران از اوراسیا سرچشمه می‌گیرند، آنها زیستگاه‌های متنوعی را در هر قاره ای به جز قطب جنوب اشغال می‌کنند. برخی از دانشمندان، همه اعضای این گروه را به دلیل مشکلات در تعیین اینکه چگونه خانواده‌های فرعی با یکدیگر مرتبط هستند، در یک خانواده واحد به نام Muridae قرار داده‌اند. بسیاری از خانواده‌های موجود در ابرخانواده Muroidea دارای تنوع بیشتری بین خانواده‌ها هستند تا بین کلادهای مختلف. توضیح احتمالی برای تغییرات جوندگان به دلیل محل این جوندگان است. این تغییرات می‌تواند ناشی از تشعشعات یا محیط کلی باشد که آنها به آن مهاجرت کرده‌اند یا در آن منشأ گرفته‌اند. موروئیدها در شش خانواده، ۱۹ زیر خانواده، حدود ۲۸۰ سرده و حداقل ۱۷۵۰ گونه طبقه‌بندی می‌شوند.

## طبقه‌بندی

* خانواده سنجابک‌های درختی شرقی (spiny dormouse و pygmy dormice)
* خانواده Spalacidae fossorial muroids
	+ زیرخانواده Myospalacinae (zokors)
	+ زیرخانواده Rhizomyinae (bamboo rats و root rats)
	+ زیرخانواده Spalacinae (blind mole rats)
* کلاد Eumuroida - موش‌واران نمادین
	+ خانواده هامستر دم‌دراز
		- زیرخانواده هامستر دم‌دراز (هامستر دم‌دراز)
	+ خانواده موش‌های مالاگاسی
		- زیرخانواده Cricetomyinae (pouched rats and mice)
		- زیرخانواده Dendromurinae (African climbing mice , gerbil mice, چاق‌موش و forest mice)
		- زیرخانواده Mystromyinae (white-tailed rat)
		- زیرخانواده Nesomyinae (Malagasy rats and mice)
		- زیرخانواده Petromyscinae (rock mice و the climbing swamp mouse)
	+ خانواده همسترهای دم‌کوتاه
		- زیرخانواده ولیان (ولs, موش قطبیs و موش آبی)
		- زیرخانواده همستر (true همستر)
		- زیرخانواده جنگلی‌موشیان (موش‌های آمریکای شمالی)
		- زیرخانواده سینی‌دندانیان (موش‌های جهان قدیم)
		- زیرخانواده بالاروموشیان
	+ زیرخانواده موشان
		- زیرخانواده Deomyinae (spiny mice, brush furred mice, link rat)
		- زیرخانواده جربیل‌ها (جربیل‌ها، جردها و موش‌های شنی)
		- زیرخانواده Leimacomyinae (Togo Mouse)
		- زیرخانواده Lophiomyinae (crested rat)
		- زیرخانواده نیاموشان (جهان قدیم موش صحراییs و موش‌ها شامل vlei rats)

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Muroidea». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱ دسامبر ۲۰۱۴.

## پیوند به بیرون