Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Vietnamgo Estatua

| Vietnamgo Estatua Quốc gia Việt Nam |
| --- |
| 1949 – 1955 |
| Frantziar Batasunarekin asoziatutako estatua |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
|

---

**Ereserkia** Fitxategi:Thanh niên Hành Khúc

---

 |
| Vietnamgo Estatuak beti aldarrikatu zuen Vietnam osoaren gaineko subirautza, nahiz eta 1954an ofizialki 17. paraleloaren hegoldean kokatu ziren bere mugak. |
| Geografia |
| Hiriburua | Saigon |
| Biztanleria | 12000000 |
| Azalera | 173.809 km² |
| Ekonomia |
| Dirua | Dong |
| Kultura |
| Hizkuntza(k) | Vietnamera, frantsesa |
| Historia |
| Independentzia aldarrikapena | 1949ko ekainaren 14a |
| Nazioarteko onarpena | 1950 |
| Desegitea | 1955ko urriaren 26a |
|

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **← Aurrekoa**

|  |  |
| --- | --- |
| [[Image:|border|20px]] | Frantziar Indotxina |

 | **Ondorengoa →**

|  |  |
| --- | --- |
| Hego Vietnam |  |

 |

 |

**Vietnamgo Estatua** (vietnameraz Quốc gia Việt Nam) Indotxinako Lehen Gerran Vietnam osoaren gaineko subirautza aldarrikatzen zuen estatua izan zen eta **Vietnamgo Behin-behineko Gobernu Zentrala** ordezkatu zuena 1949an. Gobernu probisional hau Frantziar Indotxinatik (edo **Cochinchina**) estatu independiente izateko tartean egondakoa izan zen. Estatua 1949an sortu eta 1950an izan zuen nazioarteko onarpena. Bere boterea hegoaldean zegoen, Vietnamgo Errepublika Demokratikoak iparraldea menpean zuen bitartean. Bảo Đại enperadorea zen estatu burua eta 1954tik aurrera Ngô Đình Diệm izan zen Lehen Ministro. Hurrengo urtean honek Bảo Đại kanporatu eta Vietnamgo Errepublika sortu zuen.

## Kanpo estekak
# Eskalapoi

Kantabriako **eskalapoi** tradizionalak.
Gantzola gainetik duten eskalapoiak.
**Eskalapoiak**, **kalotxak**, **kloskak**, **oboilak**, **txankloak**, **txankulu**, **trauskoak** edo **txokoloak** zurez egindako eta erabilera tradizionaleko oinetakoak dira, askotan, bereziki Europan, nekazaritza eta abeltzaintza lanetan oina lokatzetik babesteko erabiliak, baina tokiko aldaerekin munduko beste herrialde askotan eguneroko zereginetarako ere erabiltzen direnak.

XX. mendeko azken hamarkadetatik eta etxe eta hirietan erosoago ibiltzeko, zurezko zola eta larruzko gaineko estalkia, gantzola deitua, dituzten eskalapoiak ere ekoizten dira.

## Erreferentziak

## Ikus halaber

* Zoketa

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Nazioarteko Ondarearen Batzordea

| Nazioarteko Ondarearen Batzordea |
| --- |
|  |
| Datuak |
| Mota | kontseilua |
|  |
| Historia |
| Sorrera | 1977 |
| webgune ofiziala  |

**Nazioarteko Ondarearen Batzordeak** UNESCOren Mundu Ondareko Gune gisa zerrendatzen diren lekuak aukeratzen ditu, Munduko Ondarearen Zerrenda eta Arriskuan dagoen Munduko Ondarearen Zerrenda barne, Munduko Ondarearen Funtsaren erabilera definitzen du eta Estatuek eskatuta laguntza finantzarioa ematen du. 21 estaturen ordezkarik biltzen ditu, Batzar Nagusietan estatuek lau urterako aukeratzen dituztenak. Estatu horiek Mundu Ondareari buruzko Konbentzioari eta Munduko Ondarearen Zerrendari buruzko erabakiak eta proposamenak bozkatzen dituzte.

## Saioak

Munduko Ondarearen Batzordea urtean behin biltzen da bilkura-aldi arrunt bat egiteko, Munduko Ondareko Guneen kudeaketa eztabaidatzeko eta herrialdeetako hautagaitzak onartzeko. [3] Bilera bereziak egin daitezke Estatuko kideen bi herenek eskatuta. [6] Bilerak Munduko Ondarearen Batzordeko kide diren estatuen lurraldean egiten dira, haiek gonbidatuta. Eskualdeen eta kulturen arteko errotazioa hautaketarako kontuan hartu beharrekoa da, eta hurrengo bilkura-aldirako tokia batzordeak aukeratzen du bilkura-aldi bakoitzaren amaieran.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Edari alkoholdun

**Edari alkoholdunak** etanola (alkohola) duten edariak dira, hartzidura alkoholikoz edo destilazioz eginak.

Mota desberdinak aurki daitezke, lehen hartzitze bat izan duten edariak, ardoa, garagardoa, sagardoa....hauek alkohol maila txikiena izaten dute. Bigarren edari motak destilazio bidez lortzen dira, pattar desberdinak, whiskya, rona, ginebra, tekila, vodka,... behin edo birritan destila daitezke, honen arabera alkohol gradua txikiagoa edo handiagoa izango da. Kasu batzuetan edari hauek barrikan zahartu egiten dira edo hornigai usaintsuak gehitzen zaizkie. Azkenik, **likoreak** ditugu pattarrak, hornigai azukredunekin eta zaporetsuekin nahasiz lortzen dira, anisa, patxarana, bermuta... Hauek gozoagoak izaten dira eta normalean pattarrek baino alkohol ehuneko txikiagoa izaten dute.

## Alkoholaren eragina gorputzean

* Alkoholaren eragina gorputzean

## Edari alkoholdun batzuen zerrenda

### Destilatu gabeko alkoholdun edari batzuk

1. Airag mongoliarra
2. Weizenbier
3. Ardo berdea
4. Ardo gorri Nafarra
5. Torrontes ardoa
6. Armagnaka
7. Asturiako sagardoa
8. Shiraz ardoa
9. Borgoñako ardoa
10. Lambic
11. Burdeoseko ardoa
12. Californiako ardoa
13. Cask ale
14. Cava
15. Chartreuse
16. Chinako ardoa
17. Errioxar ardoa
18. IPA garagardoa
19. Ezti-ura
20. Garagardoa
21. Georgiako laranja ardoa
22. Huangjiu ardo txinatarra
23. Jerezko ardoa
24. Kirsch
25. Mendozako Malbec ardoa
26. Piamonteko ardoa
27. Pilsner
28. Porter ingelesa.
29. Prosecco
30. Provenzako gorria
31. Quebeceko sagardoa
32. Rineko Riesling
33. Ruandako platano garagardoa
34. Sagardoa
35. Sudafrikako Pinotage
36. Tej etiopiarra
37. Toscanako ardoa
38. Trapense belgiarra
39. Txileko Carmenere ardoa
40. Xanpaina
41. Zelanda berriko Sauvignon blanc ardoa

### Destilatutako alkohodun edariak

1. Absenta
2. Aquiavit
3. Arak edaria
4. Baiju txinatarra
5. Boukha
6. Bourbon
7. Brandya
8. Brennivín
9. Cachaça
10. Calvados
11. Karibeko rona
12. Dolo Burkina fasoko edaria
13. Gin
14. Grappa
15. Guaro edaria
16. Jenever Herberehetako edaria
17. Koñac
18. Mezkala edaria
19. Palinka
20. Pastis
21. Pattarra
22. Pattarra Galiziarra
23. Pisto hegoamerikako edaria
24. Rakija.
25. Rona
26. Sagardoz
27. Sake japoniarra
28. Shochu japoniarra
29. Singani edaria
30. Schnapps
31. Sobadi
32. Soju
33. Tequila
34. Vodka
35. Whiskia
36. Ezkoziar Whiskia
37. Irlandar Whiskia
38. Whiski Japoniarra

### Likoreak

1. Amaretto de saromo
2. Amaro italiarra
3. Anis
4. Apricot Brandy
5. Benedictine
6. Bermut Frantseza.
7. Bermut Italiarra.
8. Bailey's.
9. Campaniako limoncelloa
10. Campari
11. Capucine
12. Cassis.
13. Chery Brandy.
14. Crema Catalana Melody
15. Drambuie
16. Fray Angelico
17. Galliano.
18. Gressy
19. Logan Ora.
20. Ouzo (Greziakoa)
21. Patxarana
22. Pastis
23. Pernod
24. Pippermint.
25. Portoko ardoa
26. Malibú.
27. Marrasquino
28. Mastika
29. Mozart
30. Ricard.
31. Sambuca italiarra
32. Sheridan' s
33. Southern Confort.

## Ikus, gainera

* Alkoholismo
* Ordu alaia

## Kanpo estekak
# De iure

De iure edo —latin berantiarrean— de jure «legeak aginduta» esan nahi duen latinezko lokuzioa da. Zuzenbide arloan, «ofizialki eratua» esan nahi du. Kontrako esamoldea *de facto* da («izatez» esan nahi duena), eta normalean legeak, gobernuak edo gertaerak definitzeko erabiltzen da. Egoera legala adierazteko, *de iure* esapideak legeak agindutakoa azaltzen du; *de facto* esapideak, aldiz, egiatan gertatzen dena.

*Common law* sistema juridikoan oinarritutako herrialdeetan, *de facto*zko egoera *de iure* bihurtzen duen prozesuak *desuetudo* du izena.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Yunnan probintziaren banaketa administratiboa

**Yunnan probintzia** honako banaketa administratiboek osatzen dute:

## Prefektura mailan

Prefektura mailako 16 banaketa:

* Prefektura mailako 8 hiri
* 8 prefektura autonomo

## Konderri mailan

Konderri mailako 129 banaketa:

* Konderri mailako 9 hiri
* 79 konderri
* 29 konderri autonomo
* 12 barruti

## Herri mailan

Herri mailako 1.455 banaketa:

* 567 herri
* 677 herrixka
* 155 herrixka etniko
* 56 azpi-barruti

## Prefekturak eta mapa

| Mapa | # | Izena | Txinera sinplifikatuz | Pinyineraz | Mota |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |
| 1 | Kunming | 昆明市 | Kūnmíng Shì | Prefektura mailako hiria |
| 2 | Qujing | 曲靖市 | Qǔjìng Shì | Prefektura mailako hiria |
| 3 | Yuxi | 玉溪市 | Yùxī Shì | Prefektura mailako hiria |
| 4 | Baoshan | 保山市 | Bǎoshān Shì | Prefektura mailako hiria |
| 5 | Zhaotong | 昭通市 | Zhāotōng Shì | Prefektura mailako hiria |
| 6 | Lijiang | 丽江市 | Lìjiāng Shì | Prefektura mailako hiria |
| 7 | Pu'er | 普洱市 | Qǔjìng Shì | Prefektura mailako hiria |
| 8 | Lincang | 临沧市 | Líncāng Shì | Prefektura mailako hiria |
| 9 | Dehong (Dai eta Jingpo) | 德宏傣族景颇族自治州 | Déhóng Dǎizú Jǐngpōzú Zìzhìzhōu | Prefektura autonomoa |
| 10 | Nujiang (Lisu) | 怒江傈僳族自治州 | Nùjiāng Lìsùzú Zìzhìzhōu | Prefektura autonomoa |
| 11 | Diqing (Tibetar) | 迪庆藏族自治州 | Díqìng Zàngzú Zìzhìzhōu | Prefektura autonomoa |
| 12 | Dali (Bai) | 大理白族自治州 | Dàlǐ Báizú Zìzhìzhōu | Prefektura autonomoa |
| 13 | Chuxiong (Yi) | 楚雄彝族自治州 | Chǔxióng Yízú Zìzhìzhōu | Prefektura autonomoa |
| 14 | Honghe (Hani eta Yi) | 红河哈尼族彝族自治州 | Hónghé Hānízú Yízú Zìzhìzhōu | Prefektura autonomoa |
| 15 | Wenshan (Zhuang eta Miao) | 文山壮族苗族自治州 | Wénshān Zhuàngzú Miáozú Zìzhìzhōu | Prefektura autonomoa |
| 16 | Xishuangbanna (Dai) | 西双版纳傣族自治州 | Xīshuāngbǎnnà Dǎizú Zìzhìzhōu | Prefektura autonomoa |

## Ikus, gainera

* Txinaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau Txinako geografiari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Ontzigintza

Itsasontzi bat egiten, Kiel.
**Ontzigintza** edo **itsasontzigintza** ontziak, batez ere itsasontziak, egiteko jarduna da. Ikuspuntu teknikotik, itsasontzi baten fabrikazioa hiru atalen arabera azter daiteke:

* kroskoaren fabrikazioa
* propultsio-sistema
* sistema osagarriak

Ekonomiari dagokionez, ontzigintza beste sektore askotan eragina duen industria-jarduera gisa azter daiteke (inbertsioak, lanpostuak eta mozkinak).

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# 264

| 264. urtea |
| --- |
| Kronologia |
| Mendeak | II.a • **III.a** • IV.a |
| Hamarkadak | 240(e)koa • 250(e)koa • **260(e)koa** • 270(e)koa • 280(e)koa |
| Urteak | 261  • 262  • 263 • **264** • 265 • 266 • 267 |
| Beste egutegi batzuetan |
| Gregoriotar egutegia | 264 *CCLXIV* |
| *Ab urbe condita* | 1017 |
| Armeniar egutegia | *N/A* |
| Bahá'í egutegia | -1580 – -1579 |
| Bengaliar egutegia | -329 |
| Berber egutegia | 1214 |
| Egutegi budista | 808 |
| Myanmarko egutegia | -374 |
| Bizantziar egutegia | 5772 – 5773 |
| Koptoen egutegia | -20 – -19 |
| Etiopiar egutegia | 256 – 257 |
| Hebrear egutegia | 4024 – 4025 |
| **Egutegi hinduak**

---

 |
| *Bikram Samwat* | 320 – 321 |
| *Shaka Samvat* | 186 – 187 |
| *Kali Yuga* | 3365 – 3366 |
|

---

 |
| Iraniar egutegia | 358 BP – 357 BP |
| Islamiar egutegia | 369 BH – 368 BH |
| Korear egutegia | 2597 |
| Thailandiar eguzki egutegia | 807 |
| Holozeniar egutegia | 10264 |

*Artikulu hau 264. urteari buruzkoa da, zenbakiari buruzkoaren bila bazabiltza, ikus **Berrehun eta hirurogeita lau**.*

 *Daturen bat gaineratzen baduzu, egunaren lotura segi dezakezu han ere sartzeko. Eskerrik asko!*

---

## Gertaerak

## Jaiotzak

## Heriotzak

* Jiang Wei, jeneral militarra eta Shu Hango erregeordea (j. 202).

---

## Kanpo estekak
# 316

| 316. urtea |
| --- |
| Kronologia |
| Mendeak | III.a • **IV.a** • V.a |
| Hamarkadak | 290(e)koa • 300(e)koa • **310(e)koa** • 320(e)koa • 330(e)koa |
| Urteak | 313  • 314  • 315 • **316** • 317 • 318 • 319 |
| Beste egutegi batzuetan |
| Gregoriotar egutegia | 316 *CCCXVI* |
| *Ab urbe condita* | 1069 |
| Armeniar egutegia | *N/A* |
| Bahá'í egutegia | -1528 – -1527 |
| Bengaliar egutegia | -277 |
| Berber egutegia | 1266 |
| Egutegi budista | 860 |
| Myanmarko egutegia | -322 |
| Bizantziar egutegia | 5824 – 5825 |
| Koptoen egutegia | 32 – 33 |
| Etiopiar egutegia | 308 – 309 |
| Hebrear egutegia | 4076 – 4077 |
| **Egutegi hinduak**

---

 |
| *Bikram Samwat* | 372 – 373 |
| *Shaka Samvat* | 238 – 239 |
| *Kali Yuga* | 3417 – 3418 |
|

---

 |
| Iraniar egutegia | 306 BP – 305 BP |
| Islamiar egutegia | 315 BH – 314 BH |
| Korear egutegia | 2649 |
| Thailandiar eguzki egutegia | 859 |
| Holozeniar egutegia | 10316 |

 *Daturen bat gaineratzen baduzu, egunaren lotura segi dezakezu han ere sartzeko. Eskerrik asko!*

---

## Gertaerak

## Jaiotzak

## Heriotzak

* Blas Sebastekoa, San Blas, Sebasteko mediku eta gotzaina.

---

## Kanpo estekak
# Lot (Biblia)

Artemisia Gentileschi (1635–1638), "Lot eta bere alabak".
**Lot** edo **Loth** (hebreeraz: לוט, *Lot*, 'ezkutatua'; arabieraz: لوط, *Lut*) Bibliako pertsonaia da (Hasiera, XI-XIX), Abrahamen iloba. Kaldeako Urren jaioa, Sodoman bizi zen osabarekin. Hasieraren arabera, Jaungoikoak Sodomaren aurkako zigorra bete behar zuela iragarri zioten aingeruek. Lotek familiarekin batera alde egin zuen baina bere emazteak atzera begiratu eta gatzezko irudi bihurtu zen. Loten ondorengo ammonita eta moabitak Israelen etsaiak izan ziren.

Kristauek zein musulmanek gizon bertutetsutzat dute Lot. Kristauen arabera, Jesus Rut Daviden birramonaren bidez bere ondorengoa izan zen. Koranak ez ditu aipatzen Biblian agertzen diren bere mozkorrak eta intzestu-harremanak (Hasiera, 19:31) eta Islamaren profetatzat hartzen dute (Koran 11:81).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2012-11-26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak
# Yungang leizeak

|  |
| --- |
| **Yungang leizeak**1  **UNESCOren gizateriaren ondarea** |
|
Yungang leizeen ikuspegia. |
| **Mota** | Kulturala |
| **Irizpideak** | i, ii, iii, iv |
| **Erreferentzia** | 1039 |
| **Kokalekua** |  |
| **Eskualdea2** | Asia eta Ozeania |
| **Koordenatuak** | ﻿ / ﻿ |
| **Izen ematea** | 2001 (XXV. bilkura) |
| 1 UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) 2 UNESCOren sailkapena |

**Yungang leizeak**, aspaldiko denboretan **Wuzhoushan leizeak** (Yin hondakinak) (txinera sinplifikatuz: 云冈石窟; txinera tradizionalez: 雲崗石窟; Pinyineraz: Yúngāng Shíkū) Txinako Shanxi probintzian, Datong hiriaren inguruan, dagoen 53 leize eta 1.200 horma hobi budisten multzo bat da. **Yungang leizeak** izenarekin UNESCOk Gizateriaren Ondare zerrendan gehitu zuen 2001an.

## Kanpo estekak

* **(Ingelesez)** UNESCO World Heritage Listing
# Luxuzko ondasun

Luxuzko poltsa bat. Poltsa asko objektuak garraiatzeko duten gaitasunagatik balioesten diren bitartean, diseinuko poltsak modaren arabera balioesten dira.
Ekonomian, **luxuzko ondasuna** errenta handitu ahala eskaria neurriz kanpo handitzen duen ondasuna da, eta, beraz, ondasunean egindako gastua guztizko gastuaren proportzio handiagoa bihurtzen da. Luxuzko ondasunek premia biziko ondasunekin kontrastatzen dute, horien eskaria proportzionalki errenta erabilgarri baino gutxiago handitzen baita.

## Ezaugarriak

Luxuzko ondasunek eskariaren errenta-elastikotasun handia dute: pertsonak aberatsago bihurtzen diren heinean, proportzionalki luxuzko ondasun gehiago erosiko dituzte. Hala ere, horrek esan nahi du, errenta gutxituz gero, eskaria modu proportzionalean baino gehiago jaitsiko dela. Eskariaren errenta-elastikotasuna ez da konstantea errentarekiko, eta zeinuz alda daiteke errenta-maila desberdinetan. Hau da, luxuzko ondasuna premia-ondasun bihur daiteke, edo, are, errenta-maila desberdinetatik beherako ondasun.

Esan denez, luxuzko produktu batzuk Veblen ondasunen adibideak dira, eta eskariaren prezio-elastikotasuna positiboa da: adibidez, perfume bat garestitzeak luxuzko ondasun gisa hautemandako balioa handitu dezake, eta salmentak handitu egin daitezke, murriztu beharrean. Hala ere, Veblen ondasunak ez dira luxuzko ondasunen sinonimoak.

Luxuzko ondasun terminoa ondasunaren kalitatearekiko independentea bada ere, oro har, merkatuaren goiko muturrean kokatutako ondasuntzat hartzen dira kalitateari eta prezioari dagokienez. Merkatu askok luxuzko segmentu bat dute, besteak beste, automobilak, yateak, ardoa, botilako ura, kafea, tea, elikagaiak, erlojuak, arropa, bitxiak eta goi-fidelitateko kateak. Luxuak zerbitzuak ere izan daitezke. Etxeko langileak lanaldi osoan edo barneko langileak kontratatzea luxu bat da, diru-sarreren ezberdintasunak islatzen dituena. Finantza-zerbitzu batzuk, batez ere burtsako etxe batzuetan, luxuzko zerbitzutzat har daitezke, diru-sarrera txikiagoak dituzten pertsonek ez dituztelako erabiltzen.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Gandhara

Indiako azpikontinentearen mapa, K.a. 600ean, non 16 maha-jana-paden (pertsona handien guneak) kokapena adierazten den. Gandhara, goian eta ezkerrean dago.
**Gandhara**, egungo Afganistanen hego-ekialdeari, Pakistanen erdialde eta iparraldeari eta Indiaren ipar-mendebaldeari (Kaxmir gehiena barne) dagokion eskualde historiko bat da.

Gandhara, Persiar Inperioaren satrapia bat izan zen K.a. VI. mendetik.

Greziarrek konkistatu zuten Alexandro Handiaren espedizioan, eta helenistiko mantendu zen indo-greziar subirauekin, Gupta Inperio hindura erantsia izan zen arte, nagusiki Asoka erregearekin.

Gandhara, budismoaren gune garrantzitsua izan zen, bere artea, greziar eraginaren ondorioz, arte grekobudista bezala ezagutzen delarik.

Ziur asko, antzinako Gandhararen oroitzapen toponimikoa, Afganistango Kandahar hirian mantentzen da gaur egun, baina azken honen etimologia, Alexandria-Iskenderiya-Kandaharretik ere etor daiteke

## Arte grekobudista

Gandhara eskualdean, arte grekobudista garatu zen, greziar kultura eta budismoaren arteko sinkretismo bat.

* Irudi femeninoa, terrakota, Charsadda, Gandhara, K.a. III. mendetik K.a. I. mendera arte
* Ugalkortasunaren jainkosa, Indo haraneko tradizioaren arabera.
* Siddhartha Gautama Shakyamuni, Buda bihurtu aurretik (I. mendetik II. mendera.
* Buda zutik (I-II mendeak).
* Budaren burua (II. mendea).
* Buda akantoarekin.
* Atlas titan greziarra, monumentu budista bat eusten.
* Ardoa eta musika (I-II mendeak).
* Siddhartaren jaiotza (II-III mendeak).
* Arte apaingarri helenistikoak.
* Eskena helenistikoa (I. mendea)

## Kanpo estekak
# Inperio Heftalita

| Inperio Heftalita |
| --- |
| 408 – 670 |
| Monarkia |
| The Hefthalitak (berdez), c. 500. |
| Geografia |
| Hiriburua | Kunduz (*Walwalij*, *Drapsaka* edo *Badian*) Balkh (*Pakhlo*) Sialkot (*Sakala*) |
| Kultura |
| Hizkuntza(k) | Baktriera Gāndhārīera (Gandhara) Sogdianera (Sogdiana) Khwarezmera Tokariera Turkiar hizkuntzak Sanskrito |
| Erlijioa | Tengrismo Zoroastrismo Nestorianismo Manikeismo Budismo |
| Historia |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **← Aurrekoak**

|  |  |
| --- | --- |
|  | Kusan |
|  | Sasaniar Inperioa |
|  | Gupta Inperioa |
|  | Kidaritak |

 | **Ondorengoak →**

|  |  |
| --- | --- |
| Kabul Shahi |  |
| Göktürk Inperioa |  |
| Zunbilak |  |
| Txaganijango printzerria |  |

 |

 |

**Heftalitak** edo **Huno zuriak** V. mendean Erdialdeko Asian bizi ziren herri nomaden eta lekukotuen konfederazioa izan zen, mendebalderantz hedatu zena. VI. mendearen erdialdean, Inperioaren urrezko garaian, Inperioa egungo Afganistan, Turkmenistan, Uzbekistan, Tajikistan, Kirgizstan, Kazakhstan, Pakistan, India eta Txinan zehar hedatu zen.

Heftaliten gotorleku nagusia Tokharistan izan zen, Hindu Kushen iparraldeko ertzean zegoena, egungo ipar-ekialdeko Afganistanen. 479rako Sogdiana konkistatuta zuten eta kidaritak mendebalderantz mugitu zuten. 493an egungo ipar-mendebaldeko Txinan dauden Dzungaria eta Tarim Arroa jada konkistaturik zituzten. V. mendean India inbaditu zuten baina Gupta Inperioko Skandagupta enperadoreak menderatuak izan ziren. VI. mendearen hasieran, Yasodharman eta Narasimhagupta erregeek Indiatik bota zituzten.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# 422

| 422. urtea |
| --- |
| Kronologia |
| Mendeak | IV.a • **V.a** • VI.a |
| Hamarkadak | 400(e)koa • 410(e)koa • **420(e)koa** • 430(e)koa • 440(e)koa |
| Urteak | 419  • 420  • 421 • **422** • 423 • 424 • 425 |
| Beste egutegi batzuetan |
| Gregoriotar egutegia | 422 *CDXXII* |
| *Ab urbe condita* | 1175 |
| Armeniar egutegia | *N/A* |
| Bahá'í egutegia | -1422 – -1421 |
| Bengaliar egutegia | -171 |
| Berber egutegia | 1372 |
| Egutegi budista | 966 |
| Myanmarko egutegia | -216 |
| Bizantziar egutegia | 5930 – 5931 |
| Koptoen egutegia | 138 – 139 |
| Etiopiar egutegia | 414 – 415 |
| Hebrear egutegia | 4182 – 4183 |
| **Egutegi hinduak**

---

 |
| *Bikram Samwat* | 478 – 479 |
| *Shaka Samvat* | 344 – 345 |
| *Kali Yuga* | 3523 – 3524 |
|

---

 |
| Iraniar egutegia | 200 BP – 199 BP |
| Islamiar egutegia | 206 BH – 205 BH |
| Korear egutegia | 2755 |
| Thailandiar eguzki egutegia | 965 |
| Holozeniar egutegia | 10422 |

 *Daturen bat gaineratzen baduzu, egunaren lotura segi dezakezu han ere sartzeko. Eskerrik asko!*

---

## Gertaerak

## Jaiotzak

## Heriotzak

* Irailaren 4a – Bonifazio I.a, aita santua.

---

## Kanpo estekak
# 588

| 588. urtea |
| --- |
| Kronologia |
| Mendeak | V.a • **VI.a** • VII.a |
| Hamarkadak | 560(e)koa • 570(e)koa • **580(e)koa** • 590(e)koa • 600(e)koa |
| Urteak | 585  • 586  • 587 • **588** • 589 • 590 • 591 |
| Beste egutegi batzuetan |
| Gregoriotar egutegia | 588 *DLXXXVIII* |
| *Ab urbe condita* | 1341 |
| Armeniar egutegia | 37 ԹՎ ԼԷ |
| Bahá'í egutegia | -1256 – -1255 |
| Bengaliar egutegia | -5 |
| Berber egutegia | 1538 |
| Egutegi budista | 1132 |
| Myanmarko egutegia | -50 |
| Bizantziar egutegia | 6096 – 6097 |
| Koptoen egutegia | 304 – 305 |
| Etiopiar egutegia | 580 – 581 |
| Hebrear egutegia | 4348 – 4349 |
| **Egutegi hinduak**

---

 |
| *Bikram Samwat* | 644 – 645 |
| *Shaka Samvat* | 510 – 511 |
| *Kali Yuga* | 3689 – 3690 |
|

---

 |
| Iraniar egutegia | 34 BP – 33 BP |
| Islamiar egutegia | 35 BH – 34 BH |
| Korear egutegia | 2921 |
| Thailandiar eguzki egutegia | 1131 |
| Holozeniar egutegia | 10588 |

 *Daturen bat gaineratzen baduzu, egunaren lotura segi dezakezu han ere sartzeko. Eskerrik asko!*

---

## Gertaerak

## Jaiotzak

## Heriotzak

---

## Kanpo estekak
# 447

| 447. urtea |
| --- |
| Kronologia |
| Mendeak | IV.a • **V.a** • VI.a |
| Hamarkadak | 420(e)koa • 430(e)koa • **440(e)koa** • 450(e)koa • 460(e)koa |
| Urteak | 444  • 445  • 446 • **447** • 448 • 449 • 450 |
| Beste egutegi batzuetan |
| Gregoriotar egutegia | 447 *CDXLVII* |
| *Ab urbe condita* | 1200 |
| Armeniar egutegia | *N/A* |
| Bahá'í egutegia | -1397 – -1396 |
| Bengaliar egutegia | -146 |
| Berber egutegia | 1397 |
| Egutegi budista | 991 |
| Myanmarko egutegia | -191 |
| Bizantziar egutegia | 5955 – 5956 |
| Koptoen egutegia | 163 – 164 |
| Etiopiar egutegia | 439 – 440 |
| Hebrear egutegia | 4207 – 4208 |
| **Egutegi hinduak**

---

 |
| *Bikram Samwat* | 503 – 504 |
| *Shaka Samvat* | 369 – 370 |
| *Kali Yuga* | 3548 – 3549 |
|

---

 |
| Iraniar egutegia | 175 BP – 174 BP |
| Islamiar egutegia | 180 BH – 179 BH |
| Korear egutegia | 2780 |
| Thailandiar eguzki egutegia | 990 |
| Holozeniar egutegia | 10447 |

 *Daturen bat gaineratzen baduzu, egunaren lotura segi dezakezu han ere sartzeko. Eskerrik asko!*

---

## Gertaerak

* Hunoek Sofia arpilatu zuten.
* Saxoiek bere lehen erresuma ezarri zuten Ingalaterran.

## Jaiotzak

## Heriotzak

---