Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Nicotiana tabacum

| *Nicotiana tabacum* |
| --- |
|
Duration: 1 minute and 25 seconds.1:25
 Argazkia  Bideoa Guztiak erakutsi Irudi gehiago |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Erreinua | Plantae |
| Ordena | Solanales |
| Familia | Solanaceae |
| Generoa | Nicotiana
 |
| Espeziea  | **Nicotiana tabacum** L.
 |
|  |
| Datu orokorrak |
| Gizakiak ateratzen dizkion produktuak | tobacco smell (en)  |

Nicotiana tabacum edo **tabako-belarra** solanazeoen familiako urteroko landare belarkara da. 1–2 m luzea da, zurtoin sendoa, hosto zabal luzeak eta hodi itxurako lore luze punta-zabalak dituena. Bere osagaietako bat nikotina da. Hostoak droga legal moduan erabiltzen dira. Jatorria Amerika tropikalean du, baina Mundu osoan kontsumitzen da. Berarekin egiten da tabako produktua.

Amerikako indiarrek erlijio eginkizunetarako eta eritasunak sendatzeko erabiltzen zuten batez ere. Espainiarrek ere sendabelartzat hartu zuten eta halako bezala sartu zuten Europan, baina sartu eta laster erretzea, mastekatzea eta sudurretik hartzea jarri zen modan. Gaur egun frogatua dago tabako-orriaren keak gai pozoitsuak dituela eta luzera minbizia eragin dezakeela.

## Deskripapena

Tabako-belarra landare belarkara, sendoa eta pubeszente-guruinduna da, ile trinko, motz eta finak dituena. Hiru metrorainoko zurtoin tente, pubeszente eta likatsuak ditu, . Hosto handiak (handienak 40 x 17 cmkoak), oblantzeolatuak, zorrotzak, osoak, txandakakoak, eseriak eta, nerbioetan behintzat, pubeszente-guruindunak. Hodi-formako lore erregularrak, zurtoinaren muturrean panikula erako infloreszentzietan elkartuak. Kapsula erako fruitu oboide (15-25 x 12–19 mm) eta larrukara.

Ipar-mendebaldeko Argentinan sortutako alotetraploidea da. *Nicotiana sylvestris*, *Nicotiana tomentosiformis* eta, ziur aski, *Nicotiana otophora* espezien arteko hibridoa dela uste da.

## Argazki galeria

*
*
*
*
*
*
*
*

## Ikus, gainera

* Tabakismoa

## Erreferentziak

## Kanpo loturak

* Carmelo Urdangarin, Jose Maria Izaga (2014): Donostiar zigarro-egileak Auñamendi Eusko Entziklopedia. Euskomedia.org
# Indonesiera

| Indonesiera |
| --- |
| Bahasa Indonesia |
|  |
|  |
| Datu orokorrak |
| Lurralde eremua | Indonesia, Ekialdeko Timor |
| Hiztunak | Lehen hizkuntza 23.200.480, bigarren hizkuntza 140 milioi indonesiarrentzat |
| Rankinga | 52.a |
| Ofizialtasuna | Indonesia |
| Eskualdea | Hego-ekialdeko Asia |
| Araugilea | Pusat Bahasa |
| Hizkuntza sailkapena |
| giza hizkuntza Austro-Tai hizkuntzak austronesiar hizkuntzak malaysiar-polinesiar hizkuntzak Malayic (en)  Malayan (en)  malaysiera |
| Informazio filologikoa |
| Hizkuntza-tipologia | subjektu aditza objektua, hizkuntza eranskaria, zero-marking language (en) , izen-adjektiboa eta hizkuntza sintetikoa |
| Alfabetoa | latindar alfabetoa |
| Hizkuntza kodeak |
| ISO 639-1 | `id` eta `in` |
| ISO 639-2 | `ind` |
| ISO 639-3 | `ind` |
| Ethnologue | `ind` |
| Glottolog | `stin1234` |
| Wikipedia | `id` |
| ASCL | 6504 |
| IETF | id |

**Indonesiera** Indonesiako hizkuntza ofiziala da. Malaysieraren erregistro estandar bat da, Indonesiako uhartedian *lingua franca* gisa erabili izan dena ehunka urtez. Kontuan izan behar da Indonesian 700 bat hizkuntza mintzatzen direla. Indonesiera lehen hizkuntza dutenak 23 milioi inguru dira, baina beste 140 milioi indonesiarrentzat bigarren hizkuntza da.

## Adibidea

Emakume bat indonesieraz mintzatzen da
Hona hemen Joseba Sarrionandiaren *Esklabu erremintaria* olerkiaren indonesierazko bertsioa:

|  |  |
| --- | --- |
| **Esklabu erremintaria**
 Sartaldeko oihanetan gatibaturik
 Erromara ekarri zinduten, esklabua,
 errementari ofizioa eman zizuten
 eta kateak egiten dituzu.
 Labetik ateratzen duzun burdin goria
 nahieran molda zenezake,
 ezpatak egin ditzakezu
 zure herritarrek kateak hauts deitzaten,
 baina zuk, esklabu horrek,
 kateak egiten dituzu, kate gehiago. | **Budak tukang besi**
 Tahanan di hutan tropis sendiri
 mereka membawamu ke Roma, budak,
 mereka memberimu pekerjaan tukang besi
 dan kau membuat rantai.
 Baja membara yang kau keluarkan dari oven
 bisa kau bentuk menjadi apa saja,
 supaya orang-orangmu bisa membuka rantai,
 namun kau, budak itu,
 kau terus membuat rantai, lebih banyak rantai. |

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Teleordainketa

Teleordainketaren seinalea.
**Teleordainketa** (gaztelaniaz *telepeaje* eta frantsesez *télépéage*) autobideetako bidesaria zein aparkalekuetan ordaintzeko diru eta kontaktu fisikorik gabeko sistema da. Herrialde batzuetan, gasolindegietan ordaintzeko ere balio du. Telekomunikazioen bidez transakzio elektronikoa egiten du autoan kokatutako Liber-t edo Via T izeneko tresnak, bidesarietan ez gelditzeko edota auto-pilaketak saihesteko baliagarri dena.

Norvegia izan zen teknologia hau erabili zuen munduko lehen herrialdea.

## Ikus, gainera

* Via T
* Liber-t
* Autobide

## Kanpo estekak

* **(Frantsesez)** Liber-t - Frantzian erabilitako teleordainketa sistema
* **(Gaztelaniaz)** VIA T - Espainian erabilitako teleordainketa sistema
# Singapurgo Sari Nagusia

| **Singapurgo Sari Nagusia** |
| --- |
|  Marina Bay |
|  |
| [[Irudi:{{{irudia}}}|200px|Irudia]] |
| **Lasterketaren datuak** |
| **Itzuliak** | 61 |
| **Distantzia** | 5,065 km (3,147 mi) |
| **Distantzia totala** | 308,828 km (191,897 mi) |
| **Azken lasterketa (2016)** |
| **2016ko irabazlea** | 1:55:48,950 ( Nico Rosberg, Mercedes) |
| **2016ko Polea** | 1:42,584 ( Nico Rosberg, Mercedes) |
| **2016ko itzuli azkarrena** | 1:47,187 ( Daniel Ricciardo, Red Bull) |

**Singapurgo Sari Nagusia** Singapureko Marina Bay zirkuitoan ospatzen den 1 Formulako lasterketa da.

## Emaitzak

((gakoa)Gorriz daudenak 1 Formulatik kanpo jokatutako Sari Nagusiak dira).

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Urtea** | **Zirkuitoa** | **Irabazlea** | **Bigarrena** | **Hirugarrena** |
| 1966 | Thomson Road |  **Lee Han Seng** |  [[]] |  [[]] |
| 1967 | Thomson Road |  **Rodney Seow** |  [[]] |  [[]] |
| 1968 | Thomson Road |  **Garrie Cooper** |  [[]] |  [[]] |
| 1969 | Thomson Road |  **Graeme Lawrence** |  [[]] |  [[]] |
| 1970 | Thomson Road |  **Graeme Lawrence** |  [[]] |  [[]] |
| 1971 | Thomson Road |  **Graeme Lawrence** |  [[]] |  [[]] |
| 1972 | Thomson Road |  **Max Stewart** |  [[]] |  [[]] |
| 1973 | Thomson Road |  **Vern Schuppan** |  Graeme Lawrence |  John MacDonald |
| Ez da antolatua izan (1974-2007) |
| 2008 | Marina Bay |  **Fernando Alonso** |  Nico Rosberg |  Lewis Hamilton |
| 2009 | Marina Bay |  **Lewis Hamilton** |  Timo Glock |  Fernando Alonso |
| 2010 | Marina Bay |  **Fernando Alonso** |  Sebastian Vettel |  Mark Webeber |
| 2011 | Marina Bay |  **Sebastian Vettel** |  Jenson Button |  Mark Webber |
| 2012 | Marina Bay |  **Sebastian Vettel** |  Jenson Button |  Fernando Alonso |
| 2013 | Marina Bay |  **Sebastian Vettel** |  Fernando Alonso |  Kimi Räikkönen |
| 2014 | Marina Bay |  **Lewis Hamilton** |  Sebastian Vettel |  Daniel Ricciardo |
| 2015 | Marina Bay |  **Sebastian Vettel** |  Daniel Ricciardo |  Kimi Räikkönen |
| 2016 | Marina Bay |  **Nico Rosberg** |  Daniel Ricciardo |  Lewis Hamilton |
| 2025 | Marina Bay |  **George Russell** |  Max Verstappen |  Lando Norris |

## Kanpo estekak
# Espiritismo

Belmez herrian agertutako emakume baten irudia. Espiritismoaren arabera espirituarekin komunikatzea ahal da eta hauek era desberdinetan eman daiteke ezagutzera.
**Espiritismoa** Allan Kardec irakasle frantsesak antolatutako doktrina filosofikoa da. Bere ezaugarri nagusiak dira:

* Hiru ezagutza era klasikoen (zientzia, filosofia eta erlijioa) arteko komunikazioa bultzatzea.
* Sistema erlijiosoaren puntu garrantzitsuenak azterketa enpiriko batera eraman, errealitatea fantasiatik bereizteko. Modu honetan gizakiek dogmatismo eta materialismoa ekidin dezakete, kritiko eta espiritualak bihurtuz.
* Gizakiak duen boterea eta ardura azpimarratu ekintzetan, sorkuntzetan eta inguratzen gaituen munduarekiko.

## Espiritismoaren bost liburuak

Henri Sausse, Francisco Thiesen eta Zêus Wantuil historiadoreak bat datoz espiritismoaren oinarrizko liburuen egilea ez zela Allan Kardec bakarrik izan. Kardecek mundu osotik informazioa jaso zuen eta haren lana hori guztia antolatzea eta borobiltzea izan zen. Informazio horietako asko mediumen bidez lortutakoak ziren, haien esanetan, espirituen bidez. Beraz, Kardec kodifikatzaile bat izan zen; benetako egileak, aldiz, espirituak. Lan horiek bost liburuen forma hartuz zuten, gaur egun kardekismoaren Pentateuko bezala ezagututa.. Hauek dira:

* *Le Livre des Esprits* (1857)
* *Le Livre des médiums* (1861)
* *L'Évangile selon le spiritisme* (1864)
* *Le Ciel et l'Enfer* (1865)
* *La Genèse selon le spiritisme* (1868)

## Espiritista ospetsuak

 Espiritisten batzarra Bartzelonan, 1888an.
Kronologikoki:

* Victor Hugo (1802-1885): idazle frantsesa.
* Allan Kardec (1804-1869): idazle frantsesa.
* Charles Dickens (1812-1870): idazle britaniarra.
* Alfred Russel Wallace (1823-1913): ikertzaile britaniarra.
* William Crookes (1832-1919): ikertzaile britaniarra.
* Daniel Douglas Home (1833-1889).
* Amalia Domingo Soler (1835-1909): idazle eta medium espainiarra.
* Margaret Fox (1836-1893) eta Fox ahizpak (1837-1892): medium kanadiarrak.
* Camille Flammarion (1842-1925): ikertzaile frantsesa.
* Léon Denis (1846-1927): ikertzaile frantsesa.
* Florence Cook (1848-?): medium britaniarra.
* Oliver Lodge (1851-1940): fisiko eta idazle britaniarra.
* Eusapia Paladino (1854-1918): medium italiarra.
* Arthur Conan Doyle (1859-1930): eleberrigile britaniarra.
* Ernesto Bozzano (1862-1943): ikeretzaile brasildarra.
* Francisco I. Madero (1873-1913): Mexikoko lehendakaria, medium idazlea.
* Antonia Tejera Reyes (1908-1983): medium espainiarra.
* Chico Xavier (1910-2002): medium brasildarra.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

* **(Gaztelaniaz)**: *La revista Espirita*.
* **(Gaztelaniaz)**: *El Libro de los Espíritus* Allan Kardec-en *Le Livre des Esprits*, PDF fitxategi).
# Gabriel Ramanantsoa

| Gabriel Ramanantsoa |
| --- |
|   Irudi gehiago |
|

|  Madagaskargo presidente |
| --- |

 1972ko urriaren 11 - 1975eko otsailaren 5a ← Philibert Tsiranana - Richard Ratsimandrava →

|  Madagaskarreko lehen ministroa |
| --- |

 |
| Bizitza |
| Jaiotza | Antananarivo, 1906ko apirilaren 13a |
| Herrialdea |  Madagaskar  Frantzia  1960) |
| Heriotza | Paris, 1979ko maiatzaren 9a (73 urte) |
| Hobiratze lekua | Madagaskar |
| Familia |
| Ezkontidea(k) | Marcelle Larguier (en)  |
| Hezkuntza |
| Heziketa | École Spéciale Militaire de Saint-Cyr (en)  College of Saint Michael, Amparibe (en)  |
| Hizkuntzak | frantsesa |
| Jarduerak |
| Jarduerak | politikaria |
| Enplegatzailea(k) | HEC Paris |
| Zerbitzu militarra |
| Adar militarra | Frantziako Lurreko Armada |
| Gradua | dibisio-jeneral |
| Ideologia eta sinesmenak |
| Erlijioa | katolizismoa |

**Gabriel Ramanantsoa** (Antananarivo, 1906ko apirilaren 13a - Paris, 1979ko maiatzaren 9a) Madagaskargo 2. presidentea izan zen. Merina etniaren kidea izan zen. Frantziako armada kide izan zen eta gero Madagaskarrekoa. 1972ko maiatzean Philibert Tsiranana presidenteak lehen ministro izendatu zuen, botere exekutiboarekin. Tsirananak dimisioa aurkeztu zuen urriaren 11n eta Ramanantsoa presidente bihurtu zen. 1975eko otsailaren 5ean dimititu zuen, herrialdeko tentsio etniko eta sozialen ondorioz.
# Abdelaziz Bouteflika

| Abdelaziz Bouteflika |
| --- |
|  (2008) Irudi gehiago |
|

|  Afrikar Batasuneko presidente |
| --- |

 1999ko uztailaren 12a - 2000ko uztailaren 10a ← Blaise Compaoré - Étienne Gnassingbé Eyadema →

|  Aljeriako presidentea |
| --- |

 1999ko apirilaren 27a - 2019ko apirilaren 2a ← Liamine Zéroual - Abdelkader Bensalah →

|  Nazio Batuen Batzar Nagusiko presidentea |
| --- |

 1974ko irailaren 17a - 1975eko irailaren 15a ← Leopoldo Benites (en)  - Gaston Thorn →

|  Minister of Foreign Affairs of Algeria (en)  |
| --- |

 1963ko irailaren 4a - 1979ko martxoaren 8a ← Muhammad Khamisti (en)  - Muhammad Siddiq ibn Yahia (en)  →

|  Permanent Representative of Algeria to the United Nations (en)  |
| --- |

 |
| Bizitza |
| Jaiotza | Ujda, 1937ko martxoaren 2a |
| Herrialdea |  Aljeria |
| Bizilekua | Zéralda (en)  El Biar (en)  |
| Lehen hizkuntza | arabiera |
| Heriotza | Zéralda (en) , 2021eko irailaren 17a (84 urte) |
| Hobiratze lekua | El Alia Cemetery (en)  |
| Heriotza modua | berezko heriotza: bihotz-biriketako geldialdia |
| Familia |
| Ezkontidea(k) | Amal Triki (en)   (1990eko abuztua -  ezezaguna) |
| Haurrideak |
ikusi
* Said Bouteflika (en)
 |
| Hezkuntza |
| Heziketa | Aljerko Unibertsitatea |
| Hizkuntzak | arabiera frantsesa |
| Jarduerak |
| Jarduerak | politikaria, diplomazialaria, iraultzailea eta Errepublikaren presidentea |
| Jasotako sariak |
ikusi
* Knight Grand Cross with Collar of the Order of Merit of the Italian Republic  Meritu Zibilaren Ordenaren Lepokoa  (2002)  Grand Star of the Decoration for Services to the Republic of Austria  Grand Collar of the Order of Prince Henry  José Martí ordena  Order of the Republic of Serbia  Grand Cross with Chain of the Order of Merit of the Republic of Hungary (civil)  National Order of Merit  Order of the Star of Palestine  (2014)  Adiskidetasunaren Ordena  Italiar Errepublikako Merituaren Ordena  Meritu Zibileko Ordena  Decoration of Honour for Services to the Republic of Austria  Order of Prince Henry  Hungarian Order of Merit  Order of Francisco de Miranda  Order of the Republic  National Order of Mali  National Maltese Order of Merit  Peruko Eguzkiaren Ordena  Order of the Southern Cross  Order of Merit  ოქროს ოლიმპიური ორდენი  (2004)  Grand Order of Mugunghwa
 |
| Kidetza | National Constituent Assembly (en)  Revolutionary Council (en)  |
| Zerbitzu militarra |
| Parte hartutako gatazkak | Aljeriako Independentzia Gerra |
| Ideologia eta sinesmenak |
| Erlijioa | islama Sufismoa |
| Alderdi politikoa |  Nazio Askatasunerako Frontea |
|

---

 |
|    |

**Abdelaziz Bouteflika** (arabieraz: عبد العزيز بوتفليقة‎ ʕaːbd lʕziz butfliqa ahoskatua; Ujda, 1937ko martxoaren 2a - Aljer, 2021eko irailaren 17a) aljeriar politikaria izan zen, bertako presidentea 1999tik 2019ra. Lehenago, 1963 eta 1979 artean, Kanpo Harremanetarako ministroa izan zen. Bere agintaldian Aljeriako Gerra Zibila eta Arabiar Udaberria gertatu ziren.

## Erreferentziak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau Aljeriako biografia baten **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Pirateria

Piraten bandera adierazgarriena, Jolly Roger, XVIII. mendeakoa da.
**Pirateria** edo **itsaslapurreta** itsasoan eginiko lapurreta da, estatu burujabe baten baimena izan gabe. Itsas lapurreta nazioarteko uretan edo estatu baten jurisdikzio gabeko lekuetan egiten da gehienetan, itsasontziko bere zama lapurtzeko edo bere bidaiariak esklabo bihurtzeko.

Piratek bere kabuz jokatzen zuten bitartean, kortsarioek "*nabigatzeko*" baimenak zituzten bere herrialde etsaien merkatari ontziei eraso egiteko eta bertako zama lapurtzeko. Horrexegatik zaila zen esatea nor zen pirata eta nor kortsarioa, adibidez, Francis Drake kortsario britainiarra pirata bat baino ez zen espainiar agintarien ustez.

Nazioarteko zuzenbidearen definizioa Nazio Batuen itsas zuzenbidearen itunaren 101. artikuluan agertzen da.

## Etimologia

*Pirata* hitza grezierazko *πειρα*, -ας hitzetik dator, euskaraz «proba» esan nahi duena; honek *πειραω* aditzatik dator, euskaraz «saiatu» edo «abenturetan fortuna bilatu» esan nahi duena.

Gaur egun pirateria hitza nabigazioan ez ezik, aeronautika edo informatika arloetan ere erabiltzen da.

## Historia

Pirateria historiak merkataritzak beste urte ditu. Jadanik k. a. V. mendean piratak zebiltzan Persiar Golkoan edo Txinako itsasoan. Antzinako Greziako mitoek ere pirateria egin zuten: Jasonek urrezko ardilarru lapurtu zuenean, Ulisesek Itakara bueltan, eta abar.

Antzinako Erroman Ziliziako piratek Julio Zesar bahitu zuten. Erdi Aroan, bikingoek eta Arabiarrek pirateriari ekin zioten. Baina, Aro Modernoa zen pirateriaren irudia sortu zuena, batez ere, Karibe itsasoan.

Guar egun, pireteriak oraindik dirau, batez ere hiru herrialdetan: Somalia (Afrikako adarrean), Indonesia eta Malasia (Malakako itsasartean).

## Literatura

Pirateria, zenbait liburu famatuan jorratutako gaia izan da, adibidez:

* *Treasure Island*, Robert Louis Stevenson.
* *Captain Blood*, Rafael Sabatini.
* *La tigre della Malesia*, Emilio Salgari.
* *On Stranger Tides*. Tim Powers. (*Pirates of the Caribbean* filma eta *Monkey Island* bideo-jokoaren iturria)
* *Canción del pirata*, José de Espronceda.

## Euskal literaturan

* *Euskal piratak*. Iñaki Mendizabal. Elea, 2003.
* *Maddi eta euskal piratak*. Fernando Morillo. Gaumin, 2014.

## Pirata famatuak

### Historikoak

* Bizargorri
* Roger de Flor
* Bizarbeltz
* Francis Drake
* John Oxenham
* Thomas Cavendish
* François Le Clerc "Zurzango"
* Cornelius Jol "Zurzango"
* John Hawkins
* Richard Hawkins
* Oliverio van Noort
* Laurens de Graff
* Henry Morgan
* François l'Olonnais
* John Clipperton
* Calico Jack
* Bartholomew Roberts
* Benito de Soto Aboal
* Victor Barbazán
* Willian Dampier
* Roberto Cofresi
* Hendrick Brouwer
* Samuel Bellamy
* Edward England
* Bartholomew Sharpe
* Thomas Tew
* Wodes Rogers
* Mateo Maineri

### Fikziozkoak

* Jack Sparrow
* Hector Barbossa
* Sandokan
* Kako-oker kapitaina
* Guybrush Threepwood
* Long John Silver
* Monkey D. Luffy

## Ikus, gainera

* Kortsario
* Euskal piratak

## Kanpo estekak
# Malvinetako itsaslasterra

**Malvinetako itsaslasterra** edo **Falklandetako itsaslasterra** Antartikaren inguruetako ur hotza garraiatzen duen itsaslaster bat da. Hegoaldetik iparralderantz higitzen da, eta Malvina uharteak inguratzen ditu. Horregatik du izen hori.

Malvinetako itsaslasterraren batez besteko abiadura, gutxi gorabehera, 2 km/h da. Nolanahi ere, kontinente-plataformaren gainean doanean, abiadura txikiagoa izaten du, sakonera ere txikiagoa baita.
Zenbat eta handiagoa sakonera, hainbat txikiagoak dira hala gazitasuna nola tenperatura; kostara hurbiltzean, dena den, itsaslasterraren tenperatura igo egiten da, eta gazitasuna, berriz, murriztu, ibaien ur-ekarpenagatik.

Malvinetako itsaslasterra Drake pasaian sortzen da, gutxi gorabehera 55° S latitudean, han bereizten baita Itsaslaster Zirkunpolar Antartikotik, eta, kontinente-ezpondan barrena, Antartikako ura garraiatzen du iparralderantz, 39° S eta 36° S bitarteko latituderaino. Itsaslasterraren ur-masa nagusia 150 m eta 600 m arteko sakoneran dago; 4 °C eta 5 °C arteko tenperatura du, eta ‰ 34,1 eta ‰ 34,2 bitarteko gazitasuna.

Malvinetako itsaslasterraren kontrako noranzkoan higitzen da Brasilgo itsaslasterra; ‰ 35,0 baino gehiagoko gazitasuneko eta 16 °C-tik gorako tenperaturako ur subtropikalak garraiatzen ditu hegoalderantz. 36° S eta 38° S bitarteko latitudera iristean, Malvinetako itsaslasterrarekin bat egiten du, Rio de la Plata estuariotik gertu. Orduan, bi itsaslasterrak, bat eginik, aldendu egiten dira kontinente-ertzetik, eta hego-ekialderantz egiten dute, Hego Atlantikoko zirkulazio-zikloa osatzeko.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Palinuridae

| Palinuridae |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Erreinua | Animalia |
| Filuma | Arthropoda |
| Klasea | Malacostraca |
| Ordena | Decapoda
 |
| Familia  | **Palinuridae** Latreille, 1802
 |
|  |
| Generoak |
| *Ikus testua* |

*Palinurus vulgaris*
*Panulirus japonicus*
*Panulirus interruptus*
*Panulirus penicillatus*
*Panulirus argus*
**Palinuridae** crustacearen familia bat da, 45 espezie dituena.. Espezie ezagunena otarraina da (*Palinurus elephas*). Horregatik, batzuetan otarrainen familiatzat jotzen da.

## Taxonomia

* Generoa *Jasus* Parker, 1883
	+ *Jasus edwardsii*, Zeelanda Berria
	+ *Jasus frontalis*, Juan Fernandez
	+ *Jasus lalandii*, Hegoafrika
	+ *Jasus novaehollandiae*
	+ *Jasus paulensis*, Saint-Paul
	+ *Jasus tristani*, Tristan da Cunha
	+ *Jasus verreauxi*
* *Justitia* Holthuis, 1946
	+ *Justitia japonica*
	+ *Justitia longimanus*
	+ *Justitia mauritiana*
* *Linuparus* White, 1847
	+ *Linuparus somniosus*
	+ *Linuparus sordidus*
	+ *Linuparus trigonus*
* Generoa *Palinurus* Weber, 1795
	+ *Palinurus charlestoni*
	+ *Palinurus delagoae*, Natal
	+ *Palinurus elephas*, Otarrain arrunta
	+ *Palinurus gilchristi*,
	+ *Palinurus mauritanicus*,
* *Palinustus* A. Milne-Edwards, 1880
	+ *Palinustus mossambicus*
	+ *Palinustus truncatus*
	+ *Palinustus unicornutus*
	+ *Palinustus waguensis*
* Generoa *Panulirus* White, 1847
	+ *Panulirus argus*, Kuba
	+ *Panulirus cygnus*, Australia
	+ *Panulirus echinatus*
	+ *Panulirus gracilis*,
	+ *Panulirus guttatus*
	+ *Panulirus homarus*,
	+ *Panulirus inflatus*
	+ *Panulirus interruptus*
	+ *Panulirus japonicus*,
	+ *Panulirus laevicauda*
	+ *Panulirus longipes*,
	+ *Panulirus marginatus*
	+ *Panulirus ornatus*,
	+ *Panulirus pascuensis*
	+ *Panulirus penicillatus*,
	+ *Panulirus polyphagus*,
	+ *Panulirus regius*,
	+ *Panulirus stimpsoni*
	+ *Panulirus versicolor*
* Generoa *Projasus* George et Grindley, 1964
	+ *Projasus bahamondei*
	+ *Projasus parkeri*
* Generoa *Puerulus* Ortmann, 1897,
	+ *Puerulus angulatus*
	+ *Puerulus carinatus*
	+ *Puerulus sewelli*,
	+ *Puerulus velutinus*

## Erreferentziak
# Prusiako Erresuma

| Prusiako Erresuma Königreich Preußen |
| --- |
| 1701 – 1918 |
| Monarkia absolutua (1701-1848) Monarkia konstituzionala (1848-1918) |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
|

---

**EreserkiaHeil dir im Siegerkranz "Victorren koroari ohorea"*

---

**GoiburuaSuum cuique* "Norberari berea"

---

 |
| Batasunaren kokapena |
| Geografia |
| Hiriburua | Berlin |
| Kultura |
| Hizkuntza(k) | Alemana |
| Historia |
| Erregearen goratzea | 1701 |
| Alemaniako Iraultza | 1918 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **← Aurrekoak**

|  |  |
| --- | --- |
|  | Brandenburgo-Prusia |
|  | Erret-Prusia |
|  | Danzigko Hiri Askea |
|  | Suediar Pomerania |
|  | Hesse |
|  | Frankfurteko Hiri Askea |
|  | Nassauko dukerria |
|  | Hanoverko Erresuma |
|  | Holsteingo dukerria |
|  | Schleswigeko dukerria |
|  | Saxonia-Lauenburg |

 | **Ondorengoak →**

|  |  |
| --- | --- |
| Prusiako Estatu Askea (1918-1933) |  |
| Varsoviako Dukerri Handia |  |

 |

 |

**Prusiako Erresuma** (alemanez: *Königreich Preußen*) antzinako erresuma izan zen, 1701-1918 bitartekoa,
egungo Alemania, Polonia, Danimarka, Lituania eta Errusiako eskualde batzuk hartzen zituena.

1870tik aurrera Alemaniar Inperioaren estatu nagusi eta gailena izan zen, bertoko erregeak Alemaniako enperadoreak ere izanik. Estatuaren sorrera Brandenburgo-Prusian gertatu zen, Brandenburgoko margraviatoa eta Prusiako dukerriaren batasun pertsonaletik sortua eta, konkista militarren bitartez, lurraldeak lortu zituen bere hedapena finkatzeko.

## Erregeen zerrenda

* Frederiko I.a (1701-1713)
* Frederiko Gilen I.a (1713-1740)
* Frederiko II.a (1740-1786)
* Frederiko Gilen II.a (1786-1797)
* Frederiko Gilen III.a (1797-1840)
* Frederiko Gilen IV.a (1840-1861)
* Gilen I.a (1861-1888) ere Alemaniako enperadorea.
* Frederiko III.a (1888) ere Alemaniako enperadorea.
* Gilen II.a (1888-1918) ere Alemaniako enperadorea.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau Alemaniako historiari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |