# 1834

| 1834. urtea |
| --- |
| Kronologia |
| Mendeak | XVIII.a • **XIX.a** • XX.a |
| Hamarkadak | 1810(e)koa • 1820(e)koa • **1830(e)koa** • 1840(e)koa • 1850(e)koa |
| Urteak | 1831  • 1832  • 1833 • **1834** • 1835 • 1836 • 1837 |
| Beste egutegi batzuetan |
| Gregoriotar egutegia | 1834 *MDCCCXXXIV* |
| *Ab urbe condita* | 2587 |
| Armeniar egutegia | 1283 ԹՎ ՌՄՁԳ |
| Bahá'í egutegia | -10 – -9 |
| Bengaliar egutegia | 1241 |
| Berber egutegia | 2784 |
| Egutegi budista | 2378 |
| Myanmarko egutegia | 1196 |
| Bizantziar egutegia | 7342 – 7343 |
| Koptoen egutegia | 1550 – 1551 |
| Etiopiar egutegia | 1826 – 1827 |
| Hebrear egutegia | 5594 – 5595 |
| **Egutegi hinduak**

---

 |
| *Bikram Samwat* | 1890 – 1891 |
| *Shaka Samvat* | 1756 – 1757 |
| *Kali Yuga* | 4935 – 4936 |
|

---

 |
| Iraniar egutegia | 1212 – 1213 |
| Islamiar egutegia | 1249 – 1250 |
| Japoniar egutegia | Tenpō 5 (天保5年) |
| Korear egutegia | 4167 |
| Thailandiar eguzki egutegia | 2377 |
| Holozeniar egutegia | 11834 |

 *Daturen bat gaineratzen baduzu, egunaren lotura segi dezakezu han ere sartzeko. Eskerrik asko!*

---

## Gertaerak

* Ekainaren 30a – 1834ko Gipuzkoako uholdeak: Gipuzkoa mendebaldean 39 pertsona hil ziren uholdeen eraginez.
* Abuztuaren 18a – Gaur egun Arantzazuko santutegia dagoen tokian zegoen baselizari su eman zioten, eta erabat suntsitu zuten.

### Arte eta kultura

### Zientzia eta teknologia

### Kirolak

## Jaiotzak

* Urtarrilaren 1a – Ludovic Halévy, frantziar antzerkigile, eleberrigile eta operetako eta operako libretoen egilea (h. 1908).
* Urtarrilaren 2a – Karl Friedrich Louis Dobermann, Doberman Pinscher txakur arrazaren lehen hazlea (h. 1894).
* Urtarrilaren 2a – Vasili Perov, errusiar margolaria (h. 1882).
* Urtarrilaren 5a – William John Wills, britainiar esploratzailea (h. 1861).
* Urtarrilaren 10a – John Dalberg-Acton (Acton I. baroia), ingeles historialari, politikari eta idazlea (h. 1902).
* Urtarrilaren 17a – August Weismann, alemaniar biologoa (h. 1914).
* Urtarrilaren 18a – Sofia Makarova, errusiar haur literaturako idazlea eta irakaslea (h. 1887).
* Urtarrilaren 28a – Sabine Baring-Gould, ingeles apaiz anglikano eta idazlea (h. 1924).
* Otsailaren 6a – Edwin Klebs, alemaniar patologo eta bakteriologoa (h. 1913).
* Otsailaren 8a – Dmitri Mendeleiev, errusiar kimikari eta asmatzailea, taula periodikoaren lehen bertsioaren asmatzailea (h. 1907).
* Otsailaren 15a – William Henry Preece, galestar elektrizitate ingeniari eta asmatzailea (h. 1913).
* Otsailaren 15a – Faustina Sáez de Melgar, espainiar idazlea, itzultzailea eta kazetaria (h. 1895).
* Otsailaren 16a – Ernst Haeckel, alemaniar biologo, mediku, naturalista eta filosoa (h. 1919).
* Otsailaren 23a – Gustav Nachtigal, alemaniar botanikaria, medikua eta esploratzailea, batez ere Erdialdeko Afrika esploratu zuena (h. 1885).
* Martxoaren 2a – Lev Ivanov, errusiar dantzari, koreografo eta ballet-maisua (h. 1901).
* Martxoaren 5a – Félix de Blochausen, Luxenburgoko lehen ministroa (h. 1915).
* Martxoaren 6a – George du Maurier, frantziar ingeles marrazkilari, umorista grafiko eta idazlea (h. 1896).
* Martxoaren 17a – Gottlieb Daimler, alemaniar ingeniaria, automobilgintzaren aitzindarietako bat (h. 1900).
* Martxoaren 20a – Charles William Eliot, estatubatuar irakaslea, Harvard Unibertsitateko lehendakaria 40 urtez (h. 1926).
* Martxoaren 24a – John Wesley Powell, estatubatuar geologo eta etnologoa (h. 1902).
* Martxoaren 24a – William Morris, ingeles margolari, idazle, marrazkilari eta sozialista libertarioa (h. 1896).
* Apirilaren 28a – Louis Ruchonnet, Suitzako Konfederazioko presidentea (h. 1893).
* Maiatzaren 3a – Thereza Dillwyn Llewelyn, galestar astronomoa (h. 1926).
* Maiatzaren 28a – Lavilla Esther Allen, estatubatuar idazlea (h. 1903).
* Ekainaren 14a – Emil Stang, Norvegiako lehen ministroa (h. 1912).
* Ekainaren 20a – Azalaïs d'Arbaud, okzitaniar poeta (h. 1917).
* Ekainaren 29a – Mélanie Bourotte, frantziar poeta (h. 1890).
* Uztailaren 4a – Christopher Dresser, eskoziar diseinatzaile eta diseinu teorilaria, aurreneko diseinatzaile independenteetako bat (h. 1904).
* Uztailaren 9a – Jan Neruda, txekiar poeta eta idazlea (h. 1891).
* Uztailaren 10a – James Abbott McNeill Whistler, estatubatuar pintorea eta grabatzailea (h. 1903).
* Uztailaren 19a – Edgar Degas, frantziar margolari, eskulture, grabatzaile eta marrazkigilea (h. 1917).
* Uztailaren 27a – Miguel Grau, *El Caballero de los mares*, perutar politikari eta militarra (h. 1879).
* Abuztuaren 2a – Frédéric Auguste Bartholdi, frantziar eskultorea, *Askatasunaren Estatua*ren egilea (h. 1904).
* Abuztuaren 4a – John Venn, ingeles matematikari eta filosofoa (h. 1923).
* Abuztuaren 22a – Samuel Pierpont Langley, estatubatuar astronomo eta fisikaria (h. 1906).
* Abuztuaren 29a – Hermann Sprengel, alemaniar fisikari eta kimikaria (h. 1906).
* Abuztuaren 31 – Amilcare Ponchielli, italiar konpositorea (h. 1886).
* Irailaren 2a – Josef Zemp, Suitzako Konfederazioko presidentea (h. 1908).
* Urriaren 5a – Plazido Zuloaga, gipuzkoar armagilea, damaskinatuan aditua (h. 1910).
* Urriaren 10a – Aleksis Kivi, finlandiar idazlea, finlandierazko lehen eleberri esanguratsua idatzi zuena (h. 1872).
* Urriaren 20a – Juan Cancio Mena, nafar idazle, kazetari, politikari eta legelaria (h. 1916).
* Azaroaren 10a – Jose Hernandez, argentinar olerkari, politikari eta kazetaria (h. 1886).
* Azaroaren 20a – Martin Etxeto, *Anibar*, lapurtar bertsolaria .
* Azaroaren 23a – James Thomson, *Bysshe Vanolis*, eskoziar olerkaria (h. 1882).
* Azaroaren 28a – Étienne Laspeyres, alemaniar ekonomilari eta estatistikaria (h. 1913).
* Abenduaren 11 – Damaso Etxeberria Iturralde, Bordelen jaiotako idazlea, Nafarroako Batzorde Karlistako kide eta Baztango alkatea (h. 1886).
* Abenduaren 11 – Eduarda Mansilla, argentinar idazle, kazetari eta musikagilea (h. 1892).
* Abenduaren 16a – Léon Walras, frantziar ekonomialaria (h. 1910).
* Abenduaren 19a – Antonio Gisbert, espainiar margolaria (h. 1901).
* Abenduaren 23a – Sina Mesdag-van Houten, herbehereetar margolaria (h. 1909).

**Egun ezezaguna edo zehaztugabea Abendua – Fanny Cochrane Smith, Tasmaniako aborigena, Tasmaniako hizkuntzen azken hiztuna (h. 1905).
* Antonio Elosegi Lizargarate, gipuzkoar industria-gizona (h. 1905).
* Salustiano Asenjo, nafar margolari eta karikaturagilea (h. 1897).
* Henry Russell, okzitaniar-britainiar alpinista, mendizalea, bidaiaria eta abenturazalea (h. 1909).
* Julia Pastrana, bere hipertrikosia Europan zehar erakusten ibili zen mexikar emakumea (h. 1860).

## Heriotzak

* Urtarrilaren 12a – William Grenville (Grenvilleko I. baroia), Erresuma Batuko lehen ministroa (j. 1759).
* Otsailaren 12a – Friedrich Ernst Schleiermacher, alemaniar teologoa (j. 1768).
* Otsailaren 26a – Alois Senefelder, alemaniar aktore, antzerkigile eta litografiaren asmatzailea (j. 1771).
* Martxoaren 7a – Manuel Freyre, espainiar militarra (j. 1765).
* Maiatzaren 18a – Jean-Bernard Uhart, Nafarroa Behereko militarra eta politikaria (j. 1765).
* Maiatzaren 20a – La Fayetteko markesa, frantziar militarra eta politikaria (j. 1757).
* Ekainaren 15a – José Antonio Etxabarri, bizkaitar militar eta politikaria (j. 1789).
* Uztailaren 4a – Antonio de la Fuente, *Durangoko platerua*, bizkaitar musikaria eta dantzaria (j. 1757).
* Uztailaren 25a – Samuel Taylor Coleridge, ingeles kritikari, filosofo eta olerkaria (j. 1772).
* Uztailaren 27a – Josef Imatz, gipuzkoar ekonomialari eta politikaria (j. 1767).
* Irailaren 3a – Juan José Maria Jandiola, bizkaitar abokatu eta politikaria (j. 1774).
* Irailaren 17a – Jose Maria Murga de la Barrera, bizkaitar lurjabe eta politikaria (j. 1770).
* Irailaren 24a – Petri I.a Brasilgoa, *Askatzailea*, Brasilgo lehen enperadorea (j. 1798).
* Irailaren 28a – Teresa Cónsul, asturiar moja eta idazlea.
* Urriaren 8a – François-Adrien Boieldieu, frantziar musikagilea (j. 1775).
* Abenduaren 5a – Thomas Pringle, eskoziar poeta (j. 1789).
* Abenduaren 27a – Charles Lamb, britainiar idazlea (j. 1775).
* Abenduaren 27a – Perkain, euskal pilotaria (j. 1754).
* Abenduaren 29a – Thomas Malthus, ekonomialari ingelesa, demografiaren sortzailea (j. 1766).

---

## Kanpo estekak