Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# American Football League

**American Football Leagute** (AFL) antzinako futbol amerikar profesional liga bat izan zen. 1960 eta 1969 artean existitu zen. 1970ean National Football Leaguerekin elkartu zen.

10 taldek osatzen zuten NFLrekin elkartu zen unean.

## AFLko frankiziak

| Maila | Taldea | Lehen denboraldia | Estadio egoitza | Marka AFLan (I-B-G) | Tituluak AFLn |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Ekialdea | Boston Patriots | 1960 | Nickerson Field (1960–1962), Fenway Park (1963–68), Alumni Stadium (1969) | 64-69-9 | 0 |
| Buffalo Bills | 1960 | War Memorial Stadium (1960-1969) | 67-71-6 | 2 |
| Houston Oilers | 1960 | Jeppesen Stadium (1960–1964), Rice Stadium (1965–67), Houston Astrodome (1968–1969) | 72-69-4 | 2 |
| Miami Dolphins | 1966 | Miami Orange Bowl | 15-39-2 | 0 |
| New York Titans/Jets | 1960 | Polo Grounds (1960–1963), Shea Stadium (1964–1969) | 71-67-6 | 1 |
| Mendebaldea | Cincinnati Bengals | 1968 | Nippert Stadium (1968-1969) | 7-20-1 | 0 |
| Dallas Texans/Kansas City Chiefs | 1960 | Cotton Bowl (1960–1962), Municipal Stadium (1963–1969) | 92-50-5 | 3 |
| Denver Broncos | 1960 | Bears Stadium/Mile High Stadium (1960–1969) | 39-97-4 | 0 |
| Los Angeles/San Diego Chargers | 1960 | Los Angeles Memorial Coliseum (1960), Balboa Stadium (1961–1966), San Diego Stadium (1967–1969) | 88-51-6 | 1 |
| Oakland Raiders | 1960 | Kezar Stadium (1960), Candlestick Park (1961), Frank Youell Field (1962–1965), Oakland-Alameda County Coliseum (1966–1969) | 80-61-5 | 1 |

## AFLko Txapelketako jokoak

|  |  |
| --- | --- |
| **Ekialdeko Dibisioa** | **Mendebaldeko Dibisioa** |

| Denboraldia | Data | Talde garailea | Emaitza | Talde galtzailea | Egoitza | Ikusle kopurua |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1960 | 1961eko urtarrilak 1 | Houston Oilers | 24–16 | Los Angeles Chargers | Jeppesen Stadium | 32,183 |
| 1961 | 1961eko abenduak 24 | Houston Oilers (2) | 10–3 | San Diego Chargers | Balboa Stadium | 29,556 |
| 1962 | 1962ko abenduak 23 | Dallas Texans | 20–17 (2OT) | Houston Oilers | Jeppesen Stadium (2) | 37,981 |
| 1963 | 1964ko urtarrilak 5 | San Diego Chargers | 51–10 | Boston Patriots | Balboa Stadium (2) | 30,127 |
| 1964 | 1964ko abenduak 26 | Buffalo Bills | 20–7 | San Diego Chargers | War Memorial Stadium | 40,242 |
| 1965 | 1965eko abenduak 26 | Buffalo Bills (2) | 23–0 | San Diego Chargers | Balboa Stadium (3) | 30,361 |
| 1966 | 1967ko urtarrilak 1 | *Kansas City Chiefs* (2) | 31–7 | Buffalo Bills | War Memorial Stadium (2) | 42,080 |
| 1967 | 1967ko abenduak 31 | *Oakland Raiders* | 40–7 | Houston Oilers | Oakland-Alameda County Coliseum | 53,330 |
| 1968 | 1968ko abenduak 29 | *New York Jets* | 27–23 | Oakland Raiders | Shea Stadium | 62,627 |
| 1969 | 1970eko urtarrilak 4 | *Kansas City Chiefs* (3) | 17–7 | Oakland Raiders | Oakland-Alameda County Coliseum (2) | 53,561 |

*Hizki italikoz* – Super Bowlera iritsi ziren

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Ameriketako Estatu Batuetako Senatua

| Ameriketako Estatu Batuetako Senatua *United States Senate* |
| --- |
| *118. legegintzaldia* |
|  |
| Mota |
| Mota | Goi ganbera |
| Zuzendaritza |
| Presidentea | Kamala Harris (D) 2021. urtetik |
| Pro tempore Presidentea | Patty Murray (D) 2023. urtetik |
| Idazkaria | Sonceria Berry (D) 2021. urtetik |
| Gehiengoaren burua | Chuck Schumer (D) 2021. urtetik |
| Gutxiengoaren burua | Mitch McConnell (R) 2021. urtetik |
| Osaketa |
| Eserlekuak | 100 |
|  |
|  Alderdi politikoak | **Gehiengoa (51) Demokratak (48)
* Indep. (3)

**Gutxiengoa (49) Errepublikanoak (49)
 |
| Hauteskundeak |
| Azken hauteskundeak | 2022ko azaroaren 8a |
| Batzarlekua |
|  |
| Kapitolioa  Washington (Ameriketako Estatu Batuak) |
| Webgunea |
|  |

**Ameriketako Estatu Batuetako Senatua**, (ingelesez *United States Senate*), Estatu Batuetako Kongresuaren bi ganberetako bat da, bestea Ordezkarien Etxea izanik. Halaber, "ganbera gorena" edo "goi-ganbera" ere deitzen zaio. Herrialdeko estatu bakoitzak, bi senatari aukeratzen ditu sei urteko eperako. Senatuaren egoitza, Washingtongo kapitolioan dago.

## Ganberaren osaketa

| Alderdia | Senatariak |
| --- | --- |
| Alderdi Demokrata | 48 |
| Alderdi Errepublikarra | 50 |
| Independenteak (demokratekin lotuta) | 2 |
| **Guztira** | **100** |

## Kanpo estekak
# Fraternitateak eta sororitateak

Williamsburgeko College of William and Mary (Virginia). Bertan sortu zen AEBetako lehenbiziko freternitatea, *Phi Beta Kappa* izenekoa, 1776an.
**Fraternitateak** eta **sororitateak** (ingelesez: *Fraternities* eta *sororities*) ikasle elkarteak edo klubak dira, oso ohikoak, batez ere, AEBetako unibertsitateetan. Kideek partekatzen dituzten helburu edo asmoen inguruan eratzen da elkarte bakoitza. Sistema grekoa esaten zaie sarri, klubak greziar alfabetoko letrekin izendatzen baitira. Unibertsitate bakoitzean era horretako ikasle-haurridego ugari izan daiteke.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Denbora-pasa

**Denbora-pasa** izenak puzzle, irudimen joko, hizkuntzaren ezagutza, problema espazialen ebazteari, etab... erreferentzia egiten dio. Informazio orokorreko aldizkari eta egunkarietan oso ohikoak dira. Hitzaren adiera horretan, honako jarduera hauek daude:

* Autodefinitua
* Akats bilaketa
* Buru-hausgarria edo puzzlea
* Hieroglifoa
* Hitz gurutzatuak
* Kisikosa
* Kontrapasa
* Labirintoa
* Letra-zopa
* Payana
* Sudokua
* Xake problema

## Kanpo estekak
# Bizi-aseguru

2005ean kontrataturiko bizi-aseguruak
**Bizi-asegurua** aseguratua data jakin batean bizirik ala hilik dagoen kontuan hartuta, diru-kopuru bat ordaintzen duen asegurua da. Bi mota nagusi daude: biziarteko aseguruan, aseguratua hiltzen den unean jasotzen du onuradunak ordaina; bizi-aurrezki aseguruan, berriz, data jakin batean aseguratua bizirik badago jasoko du.

Bizi-asegurua heriotza-, biziraupen- eta ezgaitasun-arriskua babesten duen asegurua da. Bizi-aseguruak pertsonen existentziari, integritateari edo osasunari eragin diezaieketen arriskuak estaltzen ditu. Asegurua eraginkorra izan dadin, aseguru-kontratu bat formalizatu behar da.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau ekonomiari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Gilda (taldea)

**Gilda** bat Erdi Aroan helburu komunak zituen gizabanako talde bat zen. Garai hartan, terminoak sinonimo ezberdinak izan zituen, hala nola elkartea, ermandadea, unibertsitatea, artisautza edo korporazioa. XIX. mendean, historialariek gilda lotzen hasi ziren merkatarien, artisauen eta elizakoak edo aristokraziakoak ez ziren beste herritar arrunt batzuen taldeekin.

Gildek funtzio desberdinak zituzten Erdi Aroko ekonomian eta gizartean. Hirietan, gilda tipikoak merkatari eta artisauenak ziren. Lehenak distantzia luzeko eta tokiko merkataritzan sartuta zeuden. Eragin handiena zutenek itsasoz haraindiko merkataritzaren negozioetan eta politikan parte hartzen zuten, eta gobernuarekin nahasten ziren beren jatorrizko lokalean. Artisauen gildek baino aberatsagoak izaten ziren, eta estatus sozial handiagoa izaten zuten.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Jabeen erkidego

**Jabeen erkidegoa** etxebizitza-eraikin bateko jabeak biltzen dituen erakunde juridiko bat da. Bere helburua eraikinean probetxu komuna eta jabetza partekatua duten elementuak (ezkaratza, eskailerak, fatxada, teilatua, kanalizazioak eta abar), jabetza horizontaleko elementuak alegia, kudeatzea da. Herrialde bakoitzean jabeen erkidegoak dagokion legeaz erabaki eta jardun beharko du. Espainian *Ley de Propiedad Horizontal* delakoren bitartez eta jabeen erkidegoak berak ezarritako estatutuak jarraituz erabakitzen dira jabeen erkidegoarekin loturik dauden gai guztiak.

Jabeen erkidegoaren funtzionamendurako kontzeptu garrantzitsu bat jabe bakoitzaren parte-hartze kuota da, elementu komunetan duen jabetza-partearen ehunekoa adierazten duena eta erabakiak hartu eta erkidegoko gastuak banatzean kontuan hartu beharrekoa.

## Kanpo estekak

* Zer da jabetza horizontala?
* Jabeen erkidegoa
# Wikiteka

Wikitekaren logoa
**Wikiteka** (ingelesez Wikisource) wikian dagoen testu eduki askeko Interneteko liburutegi digitala da, Wikimedia Fundazioak kudeatutakoa. Wikiteka da proiektu osoaren izena, baita proiektu horretako ale bakoitzaren izena ere, non ale bakoitza hizkuntza desberdin bati dagokion. Beraz, hizkuntza askotako iturriek osatzen dute Wikiteka.

Proiektuaren helburua da denetariko testu eta itzulpen askeei ostatu ematea, hizkuntza askotan. Jatorriz, testu historiko garrantzitsuak edo baliagarriak artxibatzeko asmatu zen; izan ere, haren lehen testua *Déclaration universelle des Droits de l'Homme* izan zen, Giza Eskubideen Aldarrikapen Unibertsala, baina geroztik, eduki orokorreko liburutegi izatera pasa da. Proiektua 2003ko azaroaren 24an hasi zen ofizialki Project Sourceberg izenaz, *Project Gutenberg* famatuaren hitz joko bat. Urte berean beranduago, "Wikisource" izena eman zitzaion, eta bere domeinua lortu zuen zazpi hilabete geroago.

Proiektuan gordetzen dira jabari publikoan dauden edo lizentzia askea duten lanak, argitaratutako lan profesionalak edo iturri dokumental historikoak, ez nork bere buruaren alde jarritako produktuak, eta egiaztagarriak behar dute. Egiaztapena Internetez kanpora egiten zen hasieran, edo beste liburutegi digitalen fidagarritasuna ontzat hartuz. Egun, ordea, lanak Interneteko eskaneatze bidez babestuta daude, *ProofreadPage* luzapena erabiliz. Horrek proiektuko testuen fidagarritasuna eta zuzentasuna bermatzen du.

Wikiteka batzuek, hizkuntza banatakoak, orain lanak eskaneatzearen bidez babestuta egotea eskatzen dute. Oraingoz, hala da bederen hizkuntza nagusietan. Euskarazko Wikiteka 2018ko apirilaren 19 lortu zuen *eu.* azpidomeinua. Gehienak testuak diren arren, Wikitekak beste material batzuei ere ematen die ostatu, komikietatik hasi eta film edo entzuteko liburuetaraino.

## Kanpo estekak
# Gizarte-laguntza

**Gizarte-laguntza** gobernu batek ematen duen laguntza mota bat da, gizarte-ongizatea hobetzeko, gizarte bateko kideek oinarrizko giza beharrak ase ahal izatea bermatzeko, hala nola elikadura eta etxebizitza. Gizarte-segurantza zein ongizate kontzeptuak sinonimo izan daiteke, baina herrialde batzuetan ez da hala, gizarte-segurantza aldez aurretik lagundu dutenei soilik ematen baitiete (adibidez, pentsio-sistema gehienak), beharrean oinarrituta laguntza ematen duten gizarte-laguntzako programei kontrajarrita (adibidez, baliaezintasun-prestazio gehienak edo Diru-sarrerak Bermatzeko Errenta). Lanaren Nazioarteko Erakundeak honela definitzen du gizarte-laguntza: "adineko pertsonei laguntzea, seme-alaben mantenuari laguntzea, osasun arreta unibertsala, gaixotasun-bajak eta aitatasun-baimenak, langabezia- eta baliaezintasun-prestazioak eta gaixotasun profesionalak dituzten pertsonei laguntzea".

Zentzu zabalagoan, gizarte-laguntzak barne har ditzake ongizatearen oinarrizko maila emateko ahaleginak, diruz lagundutako gizarte-zerbitzuen bidez, hala nola, osasuna, hezkuntza, azpiegiturak, lanbide-heziketa eta etxebizitza publikoa. Ongizate-estatu batean, Estatuak osasunaren, hezkuntzaren, azpiegituren eta gizartearen ongizatearen ardura hartzen du bere gain, eta deskribatutako gizarte-zerbitzuak ematen ditu.

## Erreferentziak

## Ikus, gainera

* Gizarte-langintza

## Kanpo estekak
# Ekitaldi ekonomiko

Kontabilitatea, **ekitaldi ekonomikoa** egoera-balantzea, aurrekontuak eta beste kontabilitate-txostenek euren erregistro eta balorazioak egiteko muga eta erreferentziatzat hartzen duten aldia da, gehienetan urtebete naturalarekin (urtarrilak 1etik abenduak 31ra) bat datorrena. **Zerga-ekitaldi** terminoa ere erabiltzen da, pertsona fisiko nahiz juridiko batek bete behar dituen zerga-obligazioak denboran zehar mugatzeko.

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau ekonomiari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Nortasun juridiko

**Nortasun juridikoa** deritzo, pertsona, sozietate edo enpresa batek, jarduteko ahalmena (obligazioen aurrean erantzun, libreki jarduteko...) duenean eta hirugarrenen aurrean erantzuteko eta jarduteko gaitasuna duenean lortzen duen nortasuna.

Besterik gabe, nortasun juridikoa, legearen aurrean zure burua, zure aurrean naiz beste hirugarrenen aurrean ordezkatzeko gai zarela azaltzen duen ikuskizuna eta noski legearen onarpenaz lortzen den titulu edo egoera juridikoa da. Azken finean, pertsona juridikoa hainbat betebehar eta obligazioen multzoa da, pertsona batek edo gehiagok osatuko dutena hain zuen ere, juridikoki eta legalki jardun ahal izateko.

Pertsona juridiko izateko lehenengo baldintza agintari administratibo baten aitorpena eta honen inskripzioa izango lirateke.

## Ikus, gainera

* Sinadura digital.

## Kanpo estekak