# 1893

| 1893. urtea |
| --- |
| Kronologia |
| Mendeak | XVIII.a • **XIX.a** • XX.a |
| Hamarkadak | 1870(e)koa • 1880(e)koa • **1890(e)koa** • 1900(e)koa • 1910(e)koa |
| Urteak | 1890  • 1891  • 1892 • **1893** • 1894 • 1895 • 1896 |
| Beste egutegi batzuetan |
| Gregoriotar egutegia | 1893 *MDCCCXCIII* |
| *Ab urbe condita* | 2646 |
| Armeniar egutegia | 1342 ԹՎ ՌՅԽԲ |
| Bahá'í egutegia | 49 – 50 |
| Bengaliar egutegia | 1300 |
| Berber egutegia | 2843 |
| Egutegi budista | 2437 |
| Myanmarko egutegia | 1255 |
| Bizantziar egutegia | 7401 – 7402 |
| Koptoen egutegia | 1609 – 1610 |
| Etiopiar egutegia | 1885 – 1886 |
| Hebrear egutegia | 5653 – 5654 |
| **Egutegi hinduak**

---

 |
| *Bikram Samwat* | 1949 – 1950 |
| *Shaka Samvat* | 1815 – 1816 |
| *Kali Yuga* | 4994 – 4995 |
|

---

 |
| Iraniar egutegia | 1271 – 1272 |
| Islamiar egutegia | 1310 – 1311 |
| Japoniar egutegia | Meiji 26 (明治26年) |
| Korear egutegia | 4226 |
| Thailandiar eguzki egutegia | 2436 |
| Holozeniar egutegia | 11893 |

 *Daturen bat gaineratzen baduzu, egunaren lotura segi dezakezu han ere sartzeko. Eskerrik asko!*

---

## Gertaerak

### Euskal Herria

* Martxoaren 18tik Martxoaren 19ra sute batek 25 pertsona hil zituen Donostian. Gerretatik kanpo, hiriak bizi izan duen ezbeharrik handienetzat hartzen da. 1893ko Donostiako sutea gisa ezagutzen da.
* Maiatzaren 10a – Gamazada izenez ezaguna den herri-matxinada hasi zen Nafarroa Garaian. Germán Gamazo Espainiako Ogasun ministroak Nafarroako zerga-erregimenaren autonomia ezeztatzeko legea aurkeztu zuen, eta nafarren haserre handia eragin zuen.
* Ekainaren 2a – Jose López Zabalegi sarjentua buru zuen foruzale talde bat matxinatu zen Obanos eta Garesen, Nafarroa Garaian. Matxinada foruak murrizten zituen dekretu batek eragin zuen eta laster Hego Euskal Herriko hainbat tokitara zabaldu ziren istiluak.
* Abuztuaren 16a – Sanrokada deituriko matxinada abertzalea izan zen Gernikan.
* Abuztuaren 27a – Sagasta presidente espainiarra Donostian izan zen eta "Gernikako Arbola" abestea debekatu zuten, eta istiluen ondorioz guardia zibilek sei lagun hil zituen, *Sagastaren tiroen gaua* bezala ezaguna egingo zen gauean.

### Mundua

* Irailaren 19a – Zeelanda Berria izan zen boto unibertsala onartzen lehen estatua, Kate Sheppardek gidatu zuen emakumeen boto eskubide mugimenduari esker.
* Azaroaren 3a – *Cabo Machichaco* lurrunontzia Santanderko portuan lehertu eta 590 hildako eta 525 zauritu eragin zituen.
* Azaroaren 7a – Santiago Salvador izeneko anarkistak bonba bi jaurti zituen Bartzelonako El Liceun eta 20 hildako eragin zituen.

## Arte eta kultura

## Zientzia eta teknologia

## Kirolak

* Martxoaren 11 – 1893ko Home Nations Txapelketa bukatu zen: Gales izan zen lehenengo aldiz txapelduna, partida guztiak irabaziz gainera.

## Jaiotzak

#### Urtarrila

* Urtarrilaren 1a – Ivan Panfilov, sobietar militarra (h. 1941).
* Urtarrilaren 3a – Pierre Drieu La Rochelle, frantziar idazlea (h. 1945).
* Urtarrilaren 5a - Yeveonde Middleton, ingeles argazkilaria, aitzindaria argazki-erretratuetan kolorea erabiltzen (h. 1975).
* Urtarrilaren 9a – Julian Bergaretxe, gipuzkoar medikua, gastroenterologian aditua (h. 1968).
* Urtarrilaren 10a – Vicente Huidobro, txiletar idazlea (h. 1948).
* Urtarrilaren 12a – Hermann Göring, alemaniar politikari eta militarra, Hitlerren ordezkaria eta Luftwafferen komandante gorena (h. 1946).
* Urtarrilaren 12a – Alfred Rosenberg, alemaniar politikari nazia (h. 1946).
* Urtarrilaren 13a – Clark Ashton Smith, estatubatuar idazle eta artista (h. 1961).
* Urtarrilaren 13a – Chaïm Soutine, lituaniar margolaria (h. 1943).
* Urtarrilaren 15a – Ivor Novello, galestar konposatzaile, abelari eta aktorea (h. 1951).
* Urtarrilaren 18a – Jorge Guillén, 27ko belaunaldiko espainiar olerkaria (h. 1984).
* Urtarrilaren 22a – Conrad Veidt, alemaniar aktorea (h. 1943).
* Urtarrilaren 23a – Harold F. Dodge, kalitatearen kontrol estatistikoaren aitzindaria (h. 1976).
* Urtarrilaren 23a – Fructuoso Orduna, euskal eskultorea (h. 1973).
* Urtarrilaren 24a – Viktor Borisovitx Shklovsky, errusiar idazle eta literatura-kritikaria, errusiar formalismoaren aitzindari nagusietako bat (h. 1984).
* Urtarrilaren 24a – Elisa Uritz, nafar andereño, pedagogo eta ekintzailea (h. 1979).
* Urtarrilaren 28a – Josep Vicenç Foix, kataluniar idazlea (h. 1987).
* Urtarrilaren 31 – Freya Stark, britainiar esploratzaile eta idazlea (h. 1993).

#### Otsaila

* Otsailaren 2a – Damdin Sükhbaatar, mongoliar buruzagi iraultzaile eta Mongoliako Herriaren Alderdiaren sortzailea (h. 1923).
* Otsailaren 3a – Gaston Julia, frantziar matematikaria (h. 1978).
* Otsailaren 9a – Joakin Aldabe, *Mokozorrotz*, euskal idazle eta olerkigilea (h. 1973).
* Otsailaren 9a – Georgios Athanasiadis-Novas, Greziako lehen ministroa (h. 1987).
* Otsailaren 10a – Bill Tilden, *Big Bill*, estatubatuar tenislaria (h. 1953).
* Otsailaren 12a – Omar Bradley, estatubatuar militarra (h. 1981).
* Otsailaren 12a – Steingrímur Steinþórsson, Islandiako lehen ministroa (h. 1966).
* Otsailaren 14a – Juanita Mir, nafar kazetaria eta idazlea (h. 1937).
* Otsailaren 15a – Sükhbaataryn Yanjmaa, Mongoliako presidentea (h. 1962).
* Otsailaren 16a – Mikhail Tukhatxevski, sobietar mariskala (h. 1937).
* Otsailaren 19a – Cedric Hardwicke, ingeles aktorea (h. 1964).
* Otsailaren 21a – Gunnar Malmquist, suediar astronomoa (h. 1982).
* Otsailaren 21a – Andrés Segovia, Salobreñako I. markesa, espainiar gitarrista (h. 1987).
* Otsailaren 28a – Vsevolod Pudovkin, sobietar antzerki eta zinema zuzendaria (h. 1953).

#### Martxoa

* Martxoaren 3a – Hanya Holm, alemaniar-estatubatuar koreografoa, dantzaria eta irakaslea, dantza modernoaren aitzindaria (h. 1992).
* Martxoaren 8a – Feliciana Uribe, bizkaitar moja karmeldarra (h. 1936).
* Martxoaren 12a – Gilka Machado, brasildar poeta (h. 1980).
* Martxoaren 15a – Salome Campos Beotegi, bizkaitar enpresaburua, arrain-kontserba fabrika bat zuzendu zuen lehen emakumea (h. 1874).
* Martxoaren 17a – Patricio Arabolaza, euskal herritar futbolaria (h. 1935).
* Martxoaren 18a – Costante Girardengo, *Campionissimo* , italiar txirrindularia (h. 1978).
* Martxoaren 18a – Wilfred Owen, ingeles olerkaria (h. 1918).
* Martxoaren 20a – Miguel Martinez de Lezea, gipuzkoar txistularia (h. 1984).
* Martxoaren 23a – Ángel Cruchaga Santa María, txiletar poeta (h. 1964).
* Martxoaren 23a – Victoriana Herrero Barroso, errioxar erizaina eta presondegietako funtzionarioa (h. 1962).
* Martxoaren 23a – Carmen Valero Gimeno, espainiar maistra, intelektual, feminista eta sindikalista (h. 1962).
* Martxoaren 24a – Walter Baade, alemaniar astronomoa (h. 1960).
* Martxoaren 25a – Pedro Muguruza, gipuzkoar arkitektoa (h. 1952).
* Martxoaren 26a – Palmiro Togliatti, italiar politikaria (h. 1964).
* Martxoaren 27a – Karl Mannheim, hungariar jatorriko soziologoa (h. 1947).
* Martxoaren 31 – Clemens Krauss, austriar orkestra zuzendari eta opera arduraduna (h. 1954).

#### Apirila

* Apirilaren 2a – Resurrección Hernández Gil, 109 urte bizi izan zen euskal herritarra (h. 2002).
* Apirilaren 3a – Leslie Howard, ingeles aktore, zinema zuzendari eta ekoizlea (h. 1943).
* Apirilaren 4a – Isidoro Fagoaga, nafar opera-abeslaria eta idazlea (h. 1976).
* Apirilaren 4a – Dick McKee, Irlandako Independentzia Gerran irlandar mugimengu errepublikarreko buruzagi nabarmenetakoa (h. 1920).
* Apirilaren 7a – Allen Dulles, estatubatuar espioi eta politikaria, CIAko burua (h. 1969).
* Apirilaren 7a – Claudio Sánchez-Albornoz, espainiar historialari eta politikaria (h. 1984).
* Apirilaren 11 – Dean Acheson, estatubatuar abokatu eta politikaria, AEBetako Estatu idazkaria (h. 1971).
* Apirilaren 20a – Harold Lloyd, zinema mutuko estatubatuar aktorea (h. 1971).
* Apirilaren 20a – Joan Miró, kataluniar margolari, eskulturgile, grabatzaile eta zeramikaria (h. 1983).
* Apirilaren 21a – Simeon Diaz de Ilarraza, nafar misiolaria (h. 1980).
* Apirilaren 23a – Jorge de Lima, brasildar idazle, itzultzaile, margolari, politikari eta medikua (h. 1953).
* Apirilaren 27a – Veneranda Manzano, espainiar maistra eta politika, Bigarren Errepublikako diputatua (h. 1992).
* Apirilaren 29a – Harold Clayton Urey, estatubatuar kimikaria, 1934ko Kimikako Nobel Saria (h. 1981).
* Apirilaren 30a – Joachim von Ribbentrop, Alemania Naziko ministroa (h. 1946).

#### Maiatza

* Maiatzaren 2a – Francisco Mula Castro, *Izquierda Republicana* alderdiko nafar kidea (h. 1937).
* Maiatzaren 5a – Agustín Farabundo Martí, salvadortar politikari komunista (h. 1932).
* Maiatzaren 6a – José Calvo Sotelo, espainiar politikari eskuindarra (h. 1936).
* Maiatzaren 13a – Lucien Tesnière, frantziar hizkuntzalaria (h. 1954).
* Maiatzaren 15a -- Fusae Ichikawa, japoniar feminista eta politikaria (h. 1981)
* Maiatzaren 16a – Paul Amadeus Pisk, austro-estatubatuar musikologo eta konpositorea (h. 1990).
* Maiatzaren 17a – Tomás Pero-Sanz, bizkaitar politikaria eta Bilboko alkatea (h. 1959).
* Maiatzaren 21a – Maurice Champreux, frantziar zinema zuzendaria (h. 1976).
* Maiatzaren 29a – Marga Andurain, lapurtar espioia eta abenturazalea (h. 1948).

#### Ekaina

* Ekainaren 4a – Armand Călinescu, Errumaniako lehen ministroa (h. 1939).
* Ekainaren 5a – Norberto Almandoz, gipuzkoar apaiza, musikagilea, organista eta musika kritikaria (h. 1970).
* Ekainaren 6a – Teresita Zazá, *varietés* munduko kantaria, lehen aldiz *Alirón* kanta interpretatu zuena (h. 1980).
* Ekainaren 8a – Marie Pujmanová, txekiar idazlea (h. 1958).
* Ekainaren 8a – Ernest B. Schoedsack, estatubatuar zinema zuzendari, argazkilari eta ekoizlea (h. 1979).
* Ekainaren 8a – Oscar Torp, Norvegiako lehen ministroa (h. 1958).
* Ekainaren 8a – Pablo Zabalo, gipuzkoar arkitekto eta margolaria (h. 1961).
* Ekainaren 11 – Jules-André Peugeot, Lehen Mundu Gerran Frantziako Armadaren lehen soldadu hila (h. 1914).
* Ekainaren 13a – Klavdia Nikolaieva, errusiar boltxebikea (h. 1944).
* Ekainaren 13a – Dorothy L. Sayers, britainiar emakume idazle eta itzultzailea (h. 1957).
* Ekainaren 21a – Alois Hába, txekiar musikagilea (h. 1973).
* Ekainaren 24a - Roy O. Disney, estatubatuar enpresaburua, The Walt Disney Companyren sortzaileetako bat (h. 1971).
* Ekainaren 29a – Prasanta Chandra Mahalanobis, indiar estatistikaria (h. 1972).
* Ekainaren 29a – Joaquín Ortiz de Zárate, espainiar militarra (h. 1936).
* Ekainaren 30a – Harold Laski, ingeles politikaria (h. 1950).
* Ekainaren 30a – Walter Ulbricht, alemaniar politikaria, Alemaniako Alderdi Komunistaren sortzaileetako bat (h. 1973).

#### Uztaila

* Uztailaren 5a – Giuseppe Caselli, italiar margolaria (h. 1976).
* Uztailaren 5a – Juan Garbizu, *Zubigar*, euskal idazle eta itzultzailea (h. 1930).
* Uztailaren 6a – John Dopyera, dobroaren asmatzailea (h. 1988).
* Uztailaren 6a – Léon Terrier, frantziar apezpikua, Baionako apezpikua izandakoa (h. 1957).
* Uztailaren 7a – Miroslav Krleža, kroaziar idazlea (h. 1981).
* Uztailaren 8a – Isabel Esteban Nieto, espainiar maistra errepublikanoa (h. 1936).
* Uztailaren 8a – Fritz Perls, alemaniar medikua eta psikiatra, *Gestalt Terapia*ren sortzailea (h. 1970).
* Uztailaren 12a – Fortunato Agirre, nafar politikari jeltzalea eta Lizarrako alkatea (h. 1936).
* Uztailaren 14a – Johannes Gerhardus Strijdom, Hegoafrikako lehen ministroa (h. 1958).
* Uztailaren 15a – William Dieterle, alemaniar-estatubatuar aktore eta zinema zuzendaria (h. 1972).
* Uztailaren 19a – Vladimir Maiakovski, errusiar poeta eta dramaturgo iraultzailea (h. 1930).
* Uztailaren 21a – Hans Fallada, alemaniar idazlea (h. 1947).
* Uztailaren 26a – George Grosz, alemaniar margolaria (h. 1959).
* Uztailaren 27a - Nina Petrova, sobietar frankotiratzailea, historiako frankotiratzaile arrakastatsuenetakoa (h. 1945).

#### Abuztua

* Abuztuaren 1a – Alexandro Greziakoa, Greziako erregea (h. 1920).
* Abuztuaren 14a – Luis Maria Solaun, Athleticeko bizkaitar futbolaria (h. 1980).
* Abuztuaren 17a – Mae West, estatubatuar aktorea (h. 1980).
* Abuztuaren 21a – Lili Boulanger, frantziar musikagilea (h. 1918).
* Abuztuaren 22a – Dorothy Parker, estatubatuar olerkaria (h. 1967).
* Abuztuaren 30a – Huey Long, estatubatuar politikaria (h. 1935).
* Abuztuaren 31 – Lily Laskine, frantziar harpa-jotzailea (h. 1988).

#### Iraila

* Irailaren 1a – Sixta Barrenetxea, Galdakaoko Bengoetxe auzo-eskolako irakaslea (h. 1976).
* Irailaren 8a – Ruth Matilda Anderson, estatubatuar argazkilaria (h. 1983).
* Irailaren 12a – Giuseppe Castellano, italiar jenerala (h. 1977).
* Irailaren 16a – Alexander Korda, ingeles zinema zuzendari eta ekoizlea (h. 1956).
* Irailaren 16a – Albert Szent-Györgyi, hungariar biokimikaria, 1937ko Medikuntzako Nobel Saria (h. 1986)
* Irailaren 20a – Heraclio Alfaro, arabar ingeniari eta hegazkinlaria (h. 1962).
* Irailaren 20a – Hans Scharoun, alemaniar arkitektoa (h. 1972).
* Irailaren 23a – Carles Riba, kataluniar idazlea (h. 1959).
* Irailaren 25a – Harald Cramér, suediar matematikari eta estatistikaria (h. 1985).
* Irailaren 28a – Felix Borboi-Parmakoa, Luxenburgoko duke handi ezkontidea (h. 1970).

#### Urria

* Urriaren 1a – Marianne Brandt, alemaniar margolaria, eskultorea, argazkilaria eta diseinugile industriala (h. 1983).
* Urriaren 1a – Yip Man, arte martzialetako txinatar maisua (h. 1972).
* Urriaren 5a – Francisco Fuentes Paskual, nafar historialaria (h. 1959).
* Urriaren 6a – Maria Lamas, portugaldar idazlea, itzultzailea, kazetaria eta ekintzaile politikari feminista (h. 1983).
* Urriaren 6a – Meghnad Saha, indiar astrofisikaria (h. 1956).
* Urriaren 7a – Victoria Zárate Zurita, espainiar maistra errepublikanoa eta sindikalista (h. 1964).
* Urriaren 8a – Luis Gonzalez de Etxabarri, *Aizkibel'dar Bingen*, bizkaitar idazlea (h. 1971).
* Urriaren 9a – Mario de Andrade, brasildar idazlea eta musikologoa (h. 1945).
* Urriaren 14a – Lillian Gish, estatubatuar aktorea (h. 1993).
* Urriaren 15a – Karlos II.a Errumaniakoa, Errumaniako erregea (h. 1953).
* Urriaren 15a – Saunders Lewis, galestar poeta, antzerkigile, historialari, literatura kritikari eta politikaria (h. 1985).
* Urriaren 15a – Lv Zijian, arte martzialetan aditua eta aldi batez Txinako Herri Errepublikako gizonik zaharrena (118 urte) (h. 2012).
* Urriaren 18a – Sidney Holland, Zeelanda Berriko 25. lehen ministroa (h. 1961).
* Urriaren 18a – Liang Shuming, txinatar idazle eta filosofoa (h. 1988).
* Urriaren 18a – José Zacarías Tallet, kubatar idazlea, kubako poesia garaikidearen izen handienetarikoa (h. 1989).
* Urriaren 20a – Jomo Kenyatta, Kenyako lehen presidentea (h. 1978).
* Urriaren 21a – Antonio Alberdi, bizkaitar musikagile eta organista (h. 1986).
* Urriaren 22a – Maria Garaiar Rekalde, Comète sareko gipuzkoar kolaboratzailea (h. 1983).
* Urriaren 22a – Ernst Öpik, estoniar astronomoa (h. 1985).
* Urriaren 24a – Merian C. Cooper, estatubatuar hegazkinlari, zinema zuzendari, gidoilari eta ekoizlea (h. 1973).
* Urriaren 27a – Jose Garzia, gipuzkoar idazlea eta apaiza (h. 1973).

#### Azaroa

* Azaroaren 5a – Raymond Loewy, frantziar estatubatuar industria diseinatzailea (h. 1986).
* Azaroaren 8a – Dwaram Venkataswamy Naidu, indiar biolin-jotzailea (h. 1964).
* Azaroaren 8a – Prajadhipok, Siamgo erregea (h. 1941).
* Azaroaren 9a – Liam Lynch, irlandar errepublikarra (h. 1923).
* Azaroaren 10a – John P. Marquand, estatubatuar idazlea (h. 1960).
* Azaroaren 11 – Paul van Zeeland, Belgikako lehen ministroa (h. 1973).
* Azaroaren 13a – Edward Doisy, estatubatuar biokimikaria, 1943ko Medikuntzako Nobel Saria (h. 1986).
* Azaroaren 14a – Carlo Emilio Gadda, italiar eleberrigilea (h. 1973).
* Azaroaren 22a – Lazar Moiseievitx Kaganovitx, Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistako buruzagia eta Josef Stalinen laguntzailea (h. 1991).
* Azaroaren 27a – Migel Etxebeste, nafar organista eta musikagilea (h. 1962).
* Azaroaren 29a – María Y. Orosa, filipinar mediku eta farmazia ikertzailea, elikagaien teknologian espezializatua (h. 1945).
* Azaroaren 30a – Pedro Basauri, *Pedrucho*, euskal toreatzaile eta aktorea (h. 1973).

#### Abendua

* Abenduaren 1a – Ernst Toller, alemaniar idazlea eta politikaria (h. 1939).
* Abenduaren 4a – Herbert Read, ingeles arte-historialari, olerkari, literatura-kritikari, filosofo eta anarkista (h. 1968).
* Abenduaren 7a – Fay Bainter, estatubatuar aktorea (h. 1968).
* Abenduaren 7a – Eusebio Irujo Ollo, nafar farmazialaria eta politikaria (h. 1968).
* Abenduaren 8a – Pierre Etxebaster, euskal herritar tenislaria, *jeu de paume* kategorian historian izan den onena (h. 1980).
* Abenduaren 12a – Edward G. Robinson, errumaniar-estatubatuar aktorea (h. 1973).
* Abenduaren 17a – Erwin Piscator, alemaniar antzerki-zuzendaria (h. 1966).
* Abenduaren 18a – Helen May Martin, estatubatuar piano-jotzailea (h. 1947).
* Abenduaren 20a – Angelina Abad Cantavella, espainiar irakasle eta idazlea (h. 1965).
* Abenduaren 26a – Mao Zedong, Txinako Herri Errepublikako presidentea (h. 1976).
* Abenduaren 29a – Vera Brittain, ingeles idazlea, anglikanoa, feminista eta bakezalea (h. 1970).
* Abenduaren 30a – Letizia Quaranta, italiar aktorea (h. 1977).

#### Egun ezezaguna edo zehaztugabea

* Alipio Larrauri, euskal herritar politikaria, Bizkai Buru Batzarreko lehendakaria.
* Euxebio Eizmendi, *Txapel* , gipuzkoar bertsolaria (h. 1969).
* Isidoro Guinea, bizkaitar margolaria (h. 1947).
* Jenaro Urrutia, bizkaitar margolaria (h. 1965).
* Joakin Irizar, gipuzkoar arkitektoa eta gaztelaniazko idazlea (h. 1979).
* Jose Irigoien, *El león navarro*, nafar pilotaria, bere garaiko erremonte-jokalari hoberenetakoa (h. 1970).
* Miguel Marañón, bizkaitar margolaria (h. 1971).
* Pascual Marín, nafar argazkilaria (h. 1959).
* Cirila Ubaldina García Díaz, espainiar maistra errepublikanoa (j. 1936).
* Hetty Kelly, irlandar dantzari eta musikagilea, Charlie Chaplinen lehen amodioa (h. 1918).
* José Gállego Aragüés, espainiar militarra, Eusko Gudarosteko teniente koronela (h. 1938).

## Heriotzak

#### Urtarriletik ekainera

* Urtarrilaren 7a – Jozef Stefan, austriar fisikaria (j. 1835).
* Urtarrilaren 15a – Fanny Kemble, britainiar aktore, idazle eta abolizionista (j. 1809).
* Urtarrilaren 17a – Rutherford Birchard Hayes, Ameriketako Estatu Batuetako 19. Presidentea (j. 1822).
* Urtarrilaren 21a – José Salamanca, espainiar negozio gizon, politikari eta noblea (j. 1811).
* Urtarrilaren 23a – José Zorrilla, espainiar antzerkigilea (j. 1817).
* Urtarrilaren 25a – José Félix Allende-Salazar, bizkaitar militar eta politikaria (j. 1802).
* Otsailaren 2a – Carl Christoffer Georg Andræ, Danimarkako lehen ministroa (j. 1812).
* Otsailaren 4a – Concepción Arenal, galiziar idazlea (j. 1820).
* Otsailaren 20a – P. G. T. Beauregard, militar konfederatua (j. 1818).
* Otsailaren 22a – Carmen Febres-Cordero de Ballén, ekuadortar idazle eta poeta (j. 1829).
* Martxoaren 5a – Hyppolyte-Adolphe Taine, frantziar historialaria (j. 1828).
* Martxoaren 14a – Bruno Etxenike, nafar idazlea eta itzultzailea (j. 1820).
* Martxoaren 17a – Jules Ferry, frantziar politikaria (j. 1832).
* Martxoaren 23a – Etiene Lapeire, euskal idazle eta apaiza (j. 1840).
* Martxoaren 27a – Alphonse Beau de Rochas, frantziar ingeniaria, lau denborako motorraren asmatzailea (j. 1815).
* Apirilaren 24a – Elvíra Stárová, txekiar poeta (j. 1875).
* Maiatzaren 14a – Ernst Kummer, alemaniar matematikaria (j. 1810).
* Maiatzaren 19a – José María Loma, Oriako I. markesa, arabar militarra (j. 1820).
* Maiatzaren 23a – Albína Dvořáková-Mráčková, txekiar poeta (j. 1850).
* Ekainaren 5a – Julio Popper, errumaniar-argentinar hiltzaile eta kriminala, selknam herriaren aurkako genozdioaren arduradun nagusienetakoa (j. 1857).
* Ekainaren 15a – Ferenc Erkel, hungariar musikagile, piano-jotzaile eta orkestra zuzendaria (j. 1810).
* Ekainaren 19a – Dores Aço, portugaldar aktorea (j. 1862).
* Ekainaren 23a – William Fox, Zeelanda Berriko lehen ministroa (j. 1812).
* Ekainaren 29a – Arthur Xavier Ducellier, frantziar apaiz katolikoa, Baionako apezpikua izandakoa (j. 1832).

#### Uztailetik abendura

* Uztailaren 6a – Guy de Maupassant, frantziar idazlea (j. 1850).
* Uztailaren 13a – Haren Zaldiak Beldurrarazten Du, Siux herriaren Oglala leinuaren buruzagia, lakota leinukoa (j. 1836).
* Uztailaren 13a – Joaquín Kalbeton, donostiar politikaria (j. 1806).
* Uztailaren 27a – Anne Pratt, britaniar artista eta botanikaria (j. 1806).
* Abuztuaren 7a – Alfredo Catalani, italiar musikagilea (j. 1854).
* Abuztuaren 16a – Jean Martin Charcot, frantziar neurologoa (j. 1825).
* Abuztuaren 17a – John William Casilear, estatubatuar margolaria (j. 1811).
* Abuztuaren 22a – Ernesto II.a Saxonia-Coburg eta Gothakoa, Saxonia-Coburg eta Gothako dukea (j. 1818).
* Abuztuaren 30a – Alphonse de Barrés du Molard, frantziar militarra (j. 1810).
* Irailaren 14a – Louis Ruchonnet, Suitzako Konfederazioko presidentea (j. 1834).
* Urriaren 6a – Ford Madox Brown, ingeles margolaria (j. 1821).
* Urriaren 13a – John Atkinson Grimshaw, britainiar margolaria (j. 1836).
* Urriaren 17a edo 18a- Charles Gounod, frantziar musikagilea (j. 1818).
* Urriaren 17a – Patrice de Mac-Mahon, Frantziako Hirugarren Errepublikako bigarren presidentea (j. 1808).
* Urriaren 18a – Lucy Stone, estatubatuar hizlari eta aktibista, unibertsitatean diploma bat lortzeko Massachusettsko lehen emakumea (j. 1818).
* Urriaren 21a – Julián del Casal, kubatar poeta eta idazlea (j. 1863).
* Urriaren 23a – Alexandro Ia Bulgariakoa, Bulgariako Printzerriko lehenbiziko printzea (j. 1857).
* Urriaren 30a – Karl Bodmer, suitzar-frantziar marrazkilari, margolari, litografo eta ilustratzailea (j. 1809).
* Azaroaren 1a – Jan Matejko, poloniar margolaria (j. 1838).
* Azaroaren 4a – Pierre Tirard, Frantziako lehen ministroa (j. 1827).
* Azaroaren 5a – Zhan Shichai, *Chang Woo Gow* , akromegaliaren ondorioz 2,35 metro garai izatera heldu ze n txinatar gizasemea (j. c. 1841).
* Azaroaren 6a – Piotr Ilitx Txaikovski, errusiar musikagilea (j. 1840).
* Azaroaren 8a- Francis Parkman, estatubatuar historialaria (j. 1823).
* Azaroaren 13a – Arnaut Mitxel Abadia, eusko-irlandar geografo eta euskaltzalea (j. 1815).
* Azaroaren 28a – Mariana Grajales, abertzale eta independentziaren aldeko kubatar ospetsua (j. 1815).
* Azaroaren 30a – Carl Wilhelm Tölcke, alemaniar politikaria, "Westfaliako Gizarte Demokraziaren aita" (j. 1817).
* Abenduaren 4a – Heinrich Göbel, alemaniar mekanikari eta asmatzailea (j. 1818).
* Abenduaren 4a – John Tyndall, irlandar fisikaria (j. 1820).
* Abenduaren 27a – Victor Considerant, frantziar ekintzaile eta idazle sozialista (j. 1808).
* Abenduaren 30a – Samuel Baker, ingeles esploratzaile, militar, naturalista, ehiztari, idazle eta abolizionista (j. 1821).
* Abenduaren 31 – Antonio Juan Bildosola, bizkaitar abokatu eta kazetaria (j. 1826).

#### Egun ezezaguna edo zehaztugabea

* Julio Gros, arabar ilustratzaile eta marrazkilaria (j. c. 1863).
* Manuel Antonio Imatz, gipuzkoar bertsolaria (j. 1811).
* Manuela Etxarri, nafar bertsolaria (j. 1816).
* Emma Bataillard, *Lady Aama*, akromegaliaren ondorioz 2,04 metro garai izatera heldu zen frantziar gizasemea (j. 1876).
* John Inshaw, ingeles mekanikari eta asmatzailea (j. 1807).
* Abuztua – Frances Wynne, irlandar poeta (j. 1863).

---

## Kanpo estekak