# Ekainaren 29

**Ekainaren 29**a gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta laurogeigarren eguna da, 181garrena bisurteetan. 185 egun falta dira urtea amaitzeko.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  **Jaiotzak** |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Euskal Herrian**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Elixabet IbarraJaiotza:** Azkoitia, 1981

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Pablo Pedro AstarloaJaiotza:** Durango, 1752
 **Heriotza:** Madril, 1806ko ekainaren 2a
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Kepa AresoJaiotza:** Ordizia, 1911
 **Heriotza:** Buenos Aires, 2002ko abenduaren 1a
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Paul AbasoloJaiotza:** Durango, 1984

 |

Eskuz gaurkotu
**+** Jaiotza gehiago...
 | **Munduan**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Antoine de Saint-ExupéryJaiotza:** 2nd arrondissement of Lyon (en)  eta Lyon, 1900
 **Heriotza:** île de Riou (en)  eta Mediterraneoa, 1944ko uztailaren 31
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Giacomo LeopardiJaiotza:** Recanati, 1798
 **Heriotza:** Napoli, 1837ko ekainaren 14a
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Jakue I.a Ingalaterrakoa eta VI.a EskoziakoaJaiotza:** Edinburgheko gaztelua eta Edinburgo, 1566
 **Heriotza:** Theobalds House (en) , 1625eko martxoaren 27a (juliotar egutegia) |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Giorgio NapolitanoJaiotza:** Napoli, 1925
 **Heriotza:** Erroma, 2023ko irailaren 22a
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Jaiotza gehiago...
 |

**Artikulurik ez duten Ekainaren 29ko jaiotzak**
Gurbanguly Berdimuhamedow •
DJ Shadow •
Addison Timlin •
Joachim Heinrich Campe •

Eskuz gaurkotu |
|  **Heriotzak** |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Euskal Herrian**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Blas OteroJaiotza:** Bilbo, 1916ko martxoaren 15a
 **Heriotza:** Madril, 1979
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Juan Manuel Fernández PachecoJaiotza:** Martzilla, 1650eko irailaren 7a
 **Heriotza:** Madril, 1725
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Jesus Maria ArotzamenaJaiotza:** Donostia, 1918ko urtarrilaren 19a
 **Heriotza:** Madril, 1972
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Jesus Mari LarrazabalJaiotza:** Zumaia, 1948
 **Heriotza:** , 2021
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Heriotza gehiago...
 | **Munduan**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Paul KleeJaiotza:** Münchenbuchsee, 1879ko abenduaren 18a
 **Heriotza:** Muralto, 1940
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Katharine HepburnJaiotza:** Hartford, 1907ko maiatzaren 12a
 **Heriotza:** Old Saybrook, 2003
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Thomas Henry HuxleyJaiotza:** Ealing (Londres), 1825eko maiatzaren 4a eta 1825
 **Heriotza:** Eastbourne, 1895
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Elizabeth Barrett BrowningJaiotza:** Coxhoe Hall, 1806ko martxoaren 6a eta 1806
 **Heriotza:** Florentzia, 1861
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Heriotza gehiago...
 |

**Artikulurik ez duten Ekainaren 29ko heriotzak**
Henry Clay •
Delphine de Girardin •

Eskuz gaurkotu |

 |  |

|  |
| --- |
|  **Gertaerak** |
| * 1880 - Frantziak Tahiti bereganatu zuen.
* 1949 - Apartheid legea (*irudian*) aplikatzen hasi zen Hego Afrikan.
* 1976 - Seychelleek independentzia lortu zuten Erresuma Batuarengandik.
* 1995 - Sampoong Merkatari Gunea erori egin zen Seulen (Hego Korea), 501 hildako eta 937 zauritu eraginez.
* 2007 - Apple-ek iPhone-a jarri zuen salgai lehenbizikoz, AEBtan bakarrik.

**+** Gertaera gehiago...
 |
|  **Egutegia** |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  <<  | **Ekaina** |  >>  |
| Al | As | Az | Og | Or | Lr | Ig |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |  |  |  |  |  |
| 2026 |

 |
| **Aurreko eta hurrengo urteetan 2023: Osteguna
* 2024: Larunbata
* 2025: Igandea
* 2027: Asteartea
* 2028: Osteguna
* 2029: Ostirala
 |
|  **Izendegia** |
| **Santutegia:**
Petri eta Paulo, Emma Gurkekoa, Siro Genovakoa

**Seaska egutegia:**
Kepa/Kepe/Petri eta Peio/Pello.

 |

 |

*Daturen bat falta bada, urtearen lotura jarraitu han sartzeko.*

---

## Gertaerak

### Euskal Herria

* 1978 – Jesus Manuel Campos Rodriguez 12 urteko mutikoa hil zen Pasaian, bengala batekin jolasean.
* 1988 – Mikel Arrastia Oreretako gazteak bere burua leihotik bota zuen Guardia Zibila bere etxera atxilotzera joan zenean.
* 2010 – Hainbat sindikatuk deituta greba izan zen Hego Euskal Herrian, Espainiako Gobernuak ezarritako Lan Erreforma berriaren aurka.
* 2011 – Donostia 2016ko Europako Kultur Hiriburua: Donostiaren hautapena. 2016an Poloniako Wroclaw hiriarekin batera Europako Kultura Hiriburuak izango direlarik.
* 2023 – Eider Mendoza Gipuzkoako diputatu nagusi bilakatu zen, foru aldundi bateko kargu gorenera iristen lehen emakumea.

### Mundua

* 1850 – *Ikatz* izena emango zitzaion fosila aurkitu zuten Vancouverren.
* 1880 – Frantziak Tahiti bereganatu zuen.
* 1949 – Apartheid legea aplikatzen hasi zen Hegoafrikan.
* 1956 – Marilyn Monroe eta Arthur Miller ezkondu egin ziren.
* 1976 – Seychelleek independentzia lortu zuten Erresuma Batuarengandik.
* 1995 – Sampoong merkatalgunea erori zen Seulen (Hego Korea), 501 hildako eta 937 zauritu eraginez.
* 1996 – Libian Abu Salim segurtasun presondegiko 1.200 preso hil zituzten. Bezperan haien baldintza kaskarrengatik kexatu zirenen protestaren mendekua izan zen.
* 2011 – Stéphane Taponier eta Hervé Ghesquière, France 3ko kazetariak, askatu zituzten Afganistanen 547 egun bahituta izan ondoren.

## Arte eta kultura

### Euskal Herria

* 2011 – Donostia 2016ko Europako Kultur Hiriburua: Donostiaren hautapena. 2016an Poloniako Wroclaw hiriarekin batera Europako Kultura Hiriburuak izango direlarik.

### Mundua

* 1521 – Câmpulungeko merkatari batek Brașoveko alkateari Neacșuren eskutitza idatzi zion, errumanieraz gehienbat idatzitako lehenengo agiria.
* 1972 – *The Candidate* ("Hautagaia") filma estreinatu zen, Michael Ritchiek zuzendu eta Robert Redford, Peter Boyle eta Melvyn Douglas aktoreek antzeztu zuten.
* 1979 – *Meatballs* ("Haragi-Bolak" edota "Haragi-Puskak") umorezko filma estreinatu zen, Ivan Reitman txekiar-estatubatuarrak zuzendu eta Bill Murray aktoreak antzeztu zutelarik.
* 1984 – *Conan the Destroyer* ("Conan Suntsitzailea") filma estreinatu zen, Richard Fleischerk zuzendu eta Arnold Schwarzenegger, Grace Jones, Wilt Chamberlain, Mako, Tracey Walter, Olivia d'Abo eta Sarah Douglas aktoreek antzeztu zuten.
* 1988 – *Coming to America* ("Zamundako Printzea") umorezko filma estreinatu zen, John Landis estatubatuar zinema zuzendariak zuzendu eta Eddie Murphy aktoreak antzeztu zuelarik.
* 2001 – *A.I. Artificial Intelligence* filma estreinatu zen, Steven Spielbergek zuzendu eta Haley Joel Osment, Jude Law, Frances O'Connor, Brendan Gleeson eta William Hurt aktoreek antzeztu zutelarik eta Ben Kingsley aktoreak naratzailearen ahotsa ipini zuelarik.

## Zientzia eta teknologia

### Mundua

* 2007 – Apple-ek iPhone-a jarri zuen salgai lehenbizikoz, AEBtan bakarrik.

## Kirolak

### Mundua

* 2008 – Espainiak 2008 Eurokopa futbol txapelketa irabazi zuen, Alemaniaren aurka (0-1).

## Jaiotzak

### Euskal Herria

* 1398 – Joanes II.a Aragoikoa, Nafarroako, Aragoiko eta Siziliako (1458-1479) erregea (h. 1479).
* 1693 – Juan Bautista Anza I.a, gipuzkoar militar eta esploratzailea (h. 1740).
* 1752 – Pablo Pedro Astarloa, durangar apaiz eta hizkuntzalaria (h. 1806).
* 1801 – Frédéric Bastiat, Lapurdin jaiotako ekonomialari eta politikaria (h. 1850).
* 1860 - Petra Laborda Zuzuarregi, gipuzkoar sukaldaria (h. 1940).
* 1867 – Juan Bautista Istilart, Argentinako Tres Arroyos hirira bizitzera joandako euskal industrialari, ongile eta asmatzailea (h. 1934).
* 1887 – Petra Herrera, mexikar soldadera delako borrokalaria eta espioia (h. 1917)
* 1905 – Margarita Telleria, 104 urte eta hiru egun bizi izandako euskal herritarra (h. 2009).
* 1911 – Kepa Areso, euskal herritar futbolaria (h. 2002).
* 1914 – José Luis Banús, bizkaitar kazetari eta historialaria (h. 1991).
* 1915 – Pedro Pujana, arabar apaiza eta euskal idazlea (h. 2001).
* 1927 – Amable Arias, euskal herritar eskultore, margolari eta grabatzailea, Leonen (h. 1984).
* 1930 – Hiazinto Fernandorena, euskal irakasle, itzultzaile, euskaltzain urgazle eta euskaltzalea (h. 2017).
* 1934 – Pedro Udaondo, bizkaitar alpinista (h. 2007).
* 1947 – Miren Egiguren Iraola euskal kooperante eta aktibista soziala.
* 1953 – Javier Ibáñez Huici, nafar antzerki-aktorea (h. 2026).
* 1961 – Mari Karmen Menika, bizkaitar kudeatzailea, UEUren Ikastetxe Nagusiaren arduraduna.
* 1963 – Valentín Rocandio, gipuzkoar atleta ohia, distantzia motzetan aditua.
* 1964 – Enrique Vázquez Castro, arabar musikagile eta apaiza.
* 1967 – Carmen Alba, iruindar abokatu eta politikaria.
* 1968 – Óscar Rebolleda, bizkaitar beisbol eta softbol jokalari ohia.
* 1970 – Joxe Mari Aizega, Mondragon Unibertsitateko Basque Culinary Centerreko zuzendaria.
* 1974 – Florence Lasserre-David, lapurtar politikaria.
* 1980 – Sandra Fernandez-Agirre, bizkaitar aktorea.
* 1981 – Elixabet Ibarra, gipuzkoar futbolaria.
* 1984 –
	+ Paul Abasolo, bizkaitar futbolaria, 2010ean hiru sexu erasorengatik kondenatua eta ondoren indultatua.
	+ Oihana Kortazar, gipuzkoar mendi lasterketaria.
* 1987 –
	+ Eneko Etxebertz, nafar txirrindulari ohia.
	+ Xabier 'Jabato' López Jimeno, gipuzkoar aktorea.
* 2004 –
	+ Jakes Gorosabel, gipuzkoar futbolaria.
	+ Markel Ruiz, arabar futbolaria.
* 2005 – Urtzi Albizua, bizkaitar futbolaria.

### Mundua

* 1136 – Petronila Aragoikoa, Aragoiko erregina (h. 1173).
* 1326 – Murad I.a, Otomandar Inperioko printzea eta sultana (h. 1389).
* 1482 – María Aragoikoa, Portugalgo erregina (h. 1517).
* 1488 – Pedro Pacheco, Espainiako kardinala eta Iruñeko apezpikua (h. 1560).
* 1540 – Ana de Mendoza (Eboliko printzesa), espainiar aristokrata (h. 1592).
* 1543 – Kristina Hessekoa, alemaniar idazlea eta dukesa ezkontidea (h. 1604)
* 1546 – Dorotea Danimarkakoa, Brunswick-Lüneburgeko dukesa (h. 1617).
* 1798 – Giacomo Leopardi, italierazko idazlea (h. 1837).
* 1799 – François-Auguste Biard, frantziar margolaria (h. 1882).
* 1805 – Charles de Choiseul-Praslin, frantziar noble eta politikaria (h. 1847).
* 1816 – Jacob van Zuylen van Nijevelt, Herbehereetako lehen ministroa (h. 1890).
* 1834 – Mélanie Bourotte, frantziar poeta (h. 1890).
* 1844 – Petri I.a Serbiakoa, Serbiako erregea (h. 1921).
* 1849 – Sergei Witte, errusiar politikaria (h. 1915).
* 1851 – Jane Dieulafoy, frantziar arkeologo, esploratzaile, eleberrigile eta kazetaria (h. 1916).
* 1866 – Erich Adickes, alemaniar filosofoa (h. 1928).
* 1868 – George Ellery Hale, estatubatuar eguzki astronomoa (h. 1938).
* 1873 – Leo Frobenius, alemaniar etnologo eta antropologoa (h. 1938).
* 1879 – Zsigmond Móricz, hungariar idazlea (h. 1942).
* 1880 – Ludwig Beck, alemaniar militarra, Hitler hiltzeko konplot bateko buruzagietako bat (h. 1944).
* 1881 – Louis Trousselier, frantziar txirrindularia (h. 1939).
* 1886 – Robert Schuman, Europako Legebiltzarreko presidentea eta Frantziako lehen ministroa (h. 1963).
* 1892 – Pedro Antequera Azpiri, espainiar margolaria, marrazkilaria eta artista grafikoa (h. 1975).
* 1893 –
	+ Prasanta Chandra Mahalanobis, indiar estatistikaria (h. 1972).
	+ Joaquín Ortiz de Zárate, espainiar militarra (h. 1936).
* 1895 – Dorothy Stuart Russell, britainiar patologoa (h. 1983)
* 1898 – Cynthia Westcott, estatubatuar fitopatologoa (h. 1983).
* 1900 – Antoine de Saint-Exupery, frantziar idazle eta hegazkinlaria (h. 1944).
* 1905 – Manuel Altolaguirre, espainiar poeta (h. 1959).
* 1907 – Junji Nishikawa, japoniar futbolaria.
* 1910 – Andrée Grandjean, belgikar abokatu eta erresistentea, Euskal Herrian bizi izandakoa (h. 1999).
* 1911 –
	+ Bernardo Lippe-Biesterfeldekoa, Herbehereetako printze ezkontidea (h. 2004).
	+ Bernard Herrmann, estatubatuar zinema soinu-banda konpositorea (h. 1975).
* 1914 –
	+ Rafael Kubelík, txekiar musikagilea eta orkestra-zuzendaria (h. 1996).
	+ Ellen Kuzwayo, Hegoafrikako emakumeen eskubideen aldeko militantea eta politikaria (h. 2006).
	+ Ada Martí Vall, kataluniar kazetaria (h. 1960).
* 1915 – Jeremiah O'Donovan Rossa, irlandar nazionalista, Fenian talde independentistaren buruzagia (j. 1831).
* 1916 – Ľudmila Pajdušáková, eslovakiar astronomo eta fisikaria (h. 1979).
* 1917 – Selma Dritz, estatubatuar mediku eta epidemiologoa (h. 2008).
* 1919 – Wenceslas Kalibushi, ruandar apezpiku katolikoa (h. 1997).
* 1920 – Ray Harryhausen, zinemako efektu berezietako teknikaria eta zinema ekoizlea (h. 2013).
* 1921 –
	+ Frédéric Dard, frantziar idazlea (h. 2000).
	+ Pablo García Baena, espainiar olerkaria (h. 2018).
* 1925 –
	+ Giorgio Napolitano, Italiako 11. Presidentea (h. 2023).
	+ Hale Smith, estatubatuar musikagilea (h. 2009).
	+ Cara Williams, estatubatuar aktorea (h. 2021).
* 1926 –
	+ Jorge Enrique Adoum, ekuadortar idazlea (h. 2009).
	+ Jaber Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah, Kuwaiteko emirra (h. 2006).
	+ Celestina Marrón, asturiar militante komunista (h. 2016).
* 1928 – Ian Bannen, eskoziar aktorea (h. 1999).
* 1929 –
	+ Oriana Fallaci, italiar kazetaria eta idazlea (h. 2006).
	+ Alexandre Lagoya, egiptoar-frantziar gitarrista, nazioarteko gitarrista bakarlari ospetsuenetako bat (h. 1999).
* 1930 – Sławomir Mrożek, poloniar antzerkigilea (h. 2013).
* 1931 – Jorge Edwards, txiletar idazle, kazetari, literatura kritikari eta diplomazialaria (h. 2023).
* 1933 – María del Pino Papadopoulos Vaquero, espainiar trapezista (h. 2013),
* 1934 – Susan George, estatubatuar analista politiko, filosofo eta idazlea (h. 2026).
* 1935 – José María Cuevas, espainiar enpresaburua, Espainiako Enpresaburu Elkarteen Konfederazioaren (CEOE) presidentea (h. 2008).
* 1936 – Kigeli V.a Ruandakoa, Ruandako azken erregea (h. 2016).
* 1939 – Véronique Ahoyo, benindar gizarte-langile, politikari, diplomazialari eta emakumeen eskubideen aldeko ekintzailea (h. 2008).
* 1940 –
	+ John Dawes, galestar errugbilari eta entrenatzailea (h. 2021).
	+ Maria Josep Udina i Abelló, kataluniar pedagogo, politikari, idazle eta esperantista (h. 2024).
* 1941 –
	+ Stokely Carmichael, estatubatuar politikaria eta beltzen aldeko aktibista (h. 1998).
	+ Margitta Gummel, alemaniar atleta, pisu jaurtiketan espezialitatua (h. 2021).
* 1944 – Gary Busey, estatubatuar zinema eta telebistako aktorea.
* 1945 – Chandrika Kumaratunga, Sri Lankako presidente ohia, kargu horretara iritsi zen lehen emakumea.
* 1946 – Egon von Fürstenberg, alemaniar moda diseinatzailea (h. 2004).
* 1947 –
	+ Claude Montana, frantziar jostuna eta diseinatzailea (h. 2024).
	+ Pablo Mosquera, espainiar mediku eta politikaria.
* 1949 – Joan Clos, kataluniar politikaria, Bartzelonako alkate ohia.
* 1951 – Don Zagier, zenbakien teorian berezitutako estatubatuar matematikaria.
* 1952 – Antoni Strubell, kataluniar hizkuntzalari eta politikaria.
* 1953 – Roberta Carreri, italiar antzerki-aktorea.
* 1954 – Margaret Baba Diri, ugandar politikari, irakasle eta aktibista (h. 2025).
* 1955 – Robert Kalina, austriar diseinatzailea, Euroko billeteen diseinuengatik famatua.
* 1957 –
	+ María Conchita Alonso, venezuelar aktore eta abeslaria.
	+ Ouka Leele, espainiar argazkilaria (h. 2022).
	+ Zoila Yadira Guerra de Castillo, panamar zientzialaria, ingeniari-industriala, aitzindaria eta asmatzailea.
* 1958 – Rosa Mota, portugaldar maratoilaria.
* 1959 – Atsushi Uchiyama, japoniar futbolari ohia.
* 1960 – Nuria Piera, dominikar kazetaria.
* 1962 –
	+ Joan Laporta, kataluniar politikaria, abokatua eta FC Barcelonako presidente ohia.
	+ Amanda Donohoe, britainiar aktorea.
* 1963 –
	+ Joan-Lluis Lluis, Ipar Kataluniako idazlea eta katalanaren aldeko ekintzailea.
	+ Anne-Sophie Mutter, alemaniar biolinista.
	+ Judith Hoag, estatubatuar aktorea.
* 1970 – Miguel Capellán, errioxar pilotari ohia.
* 1972 – Samantha Smith, estatubatuar neska, bakearen aldeko aktibista eta aktore gisa jardun zuena (h. 1985).
* 1973 – George Hincapie, estatubatuar txirrindulari ohia.
* 1974 – Farly Yovany Gil Betancur, kolonbiar elizgizona.
* 1975 – María José Rienda, espainiar eskiatzaile alpino ohia eta politikaria.
* 1978 – Nicole Scherzinger, estatubatuar aktore, abeslari eta telebista-aurkezlea.
* 1979 –
	+ Wilant van Gils, herbeheretar ziklo-kroslaria.
	+ Obed Muriungi Karobia, kenyar apezpiku katolikoa.
	+ Tomoyuki Sakai, japoniar futbolari ohia.
	+ Alejo Sauras, espainiar aktorea.
	+ Marleen Veldhuis, herbeheretar igerilari olinpikoa.
* 1982 – Helen Hoang, estatubatuar idazlea.
* 1984 –
	+ Karoline Amaral, brasildar modeloa.
	+ Carla Medina, mexikar telebista aurkezle, abeslari eta aktorea.
* 1987 – Jena Lee, frantziar abeslaria.
* 1989 – Colton Iverson, estatubatuar saskibaloi jokalaria.
* 1990 –
	+ Jennifer Ávila, hondurastar kazetari, dokumentalgile eta ikertzailea.
	+ Ryu So-yeon, hegokorear golflaria.
* 1991 – Kawhi Leonard, estatubatuar saskibaloi jokalaria.
* 1993 – Oliver Tree, estatubatuar rap abeslaria (h. 2026).
* 1994 – Elina Born, estoniar abeslaria.

## Heriotzak

### Euskal Herria

* 1432 – Karlos Beaumontekoa, Nafarroako Erresumako alfereza (j. 1361).
* 1585 – Lope Diez de Aux Armendaritz-Castrejón, Cadreitako jauna, nafar militar eta politikaria, Bogotan (j. c. 1520).
* 1725 – Juan Manuel Fernández Pacheco, Villenako markes eta Escalonako dukea, euskal idazle eta politikaria (j. 1650).
* 1972 – Jesus Maria Arozamena, euskal herritar kazetari eta gidoilaria (j. 1918).
* 1973 – Alejandro María Olazaran, *Hilario Olazaran de Estella*, nafar organo-jotzailea, musikagilea eta piano, txistu eta danbolineko irakaslea (j. 1894).
* 1979 – Blas Otero, gaztelaniaz idatzi zuen bilbotar olerkaria, Majadahondan (j. 1916).
* 1993 – Beñat Dagorret, lapurtar idazle eta irakasle euskaltzalea (j. 1927).
* 1995 – Patxi Pagoaga, gipuzkoar eskubaloi jokalaria, euskal atezain onenetariko bat (j. 1951).
* 2008 – Antonina de los Reyes Erreka, 109 urte eta 57 egun bizi izandako euskal herritarra (j. 1899).
* 2011 – Jose Luis Areta, *Areta III*, nafar futbolaria, Sevillan (j. 1933).
* 2015 - Iñaki Iruskieta, bizkaitar futbolaria (j. 1931).
* 2021 – Jesus Mari Larrazabal, gipuzkoar politikaria eta EHUko katedraduna (j. 1947).

### Mundua

* 187 – Cao Pi, txinatar poeta eta enperadorea (j. 187).
* 995 – Gartzia Fernandez, Gaztelako bigarren konde burujabea (j. 938).
* 1095 – Ladislao I.a Hungariakoa, Hungariako erregea (j. 1046).
* 1149 – Raimundo Poitiersekoa, Antiokiako Printzerriko printzea (j. 1115).
* 1432 – Jano Ziprekoa, Zipreko erregea (j. 1375).
* 1518 – Contessina Lorenzo Medici, italiar noblea (j. 1478)
* 1520 – Moctezuma II.a, Tenochtitlángo agintaria Inperio Aztekako konkista hasi zenean (j. c. 1466).
* 1573 – Ruy Gomez de Silva, *Eboliko printzea*, portugaldar aristokrata (j. 1516).
* 1575, Nagashinoko guduan:
	+ Hara Masatane, Sengoku aroko japoniar samuraia (j. 1531).
	+ Naitō Masatoyo, Sengoku aroko japoniar samuraia (j. 1522).
	+ Baba Nobuharu, Sengoku aroko japoniar samuraia (j. 1514/15).
	+ Sanada Nobutsuna, Sengoku aroko japoniar samuraia (j. 1537).
	+ Saigusa Moritomo, Sengoku aroko japoniar samuraia (j. 1537).
	+ Yamagata Masakage, Sengoku aroko japoniar samuraia (j. 1524).
* 1663 – Enrique Enríquez, Nafarroako erregeordea.
* 1716 – Ann Putnam, Jr., Salemgo Judizioetako akusatzaile nagusietako bat (j. 1679).
* 1725 – Arai Hakuseki, japoniar idazle eta politikaria (j. 1657).
* 1744 – André Campra, frantziar barrokoko musikagile eta zuzendaria (j. 1660).
* 1779 – Anton Raphael Mengs, alemaniar margolaria, neoklasiko pinturaren aitzindaria (j. 1728).
* 1831 – Heinrich Friedrich Karl Reichsfreiherr vom und zum Stein, Prusiako politikaria (j. 1757).
* 1840 – Lucien Bonaparte, Napoleon I.aren anaia (j. 1775).
* 1841 – Charles-Félix de Choiseul-Praslin, frantziar politikaria (j. 1778).
	+ Frederika Mecklenburg-Strelitzekoa, prusiar printzesa eta Hannoverko erregina (j. 1778)
* 1860 – Thomas Addison, ingeles sendagilea (j. 1793).
* 1861 – Elizabeth Barrett Browning, Viktoriar Aroko ingeles idazlea (j. 1806).
* 1875 – Fernando I.a Austriakoa, Austriako enperadorea (j. 1793).
* 1876 – Xoan Manuel Pintos Villar, galiziar idazlea (j. 1811).
* 1886 – Adolphe Monticelli, frantziar margolaria (j. 1824).
* 1893 – Arthur Xavier Ducellier, frantziar apaiz katolikoa, Baionako apezpikua izandakoa (j. 1832).
* 1895 – Thomas Henry Huxley, ingeles naturalista (j. 1825).
* 1917 – Frans Schollaert, Belgikako lehen ministroa (j. 1851).
* 1918 – Adrien Lachenal, Suitzako Konfederazioko presidentea (j. 1849).
* 1921 – Lady Randolph Churchill, estatubatuar-britainiar *socialite*a eta Winston Churchillen ama (j. 1854).
* 1925 – Christian Michelsen, Norvegiako lehen ministroa (j. 1857).
* 1928 – Álvaro de Castro, Portugalgo lehen ministroa (j. 1878).
* 1933 – Roscoe Arbuckle, estatubatuar zinema mutuko aktore, umorista, zinema zuzendari eta gidoilaria (j. 1887).
* 1939 – Helen Reimensnyder Martin, estatubatuar idazlea (j. 1868).
* 1940 –
	+ Paul Klee, Suitzan jaiotako alemaniar margolaria (j. 1879).
	+ Nikolai Sukhanov, errusiar kazetari, ekonomilari, historiagile eta militante mentxebikea (j. 1882).
* 1941 – Ignacy Jan Paderewski, poloniar musikagile, pianista eta politikoa (j. 1860).
* 1950 – Melitta Bentz, alemaniar asmatzaile eta ekintzailea, kafe-iragazkiaren garatzailea (j. 1873).
* 1955 – Max Hermann Pechstein, alemaniar margolari eta marrazkigilea (j. 1881).
* 1957 – Dorothy Cottrell, australiar idazlea (j. 1902).
* 1967 –
	+ Primo Carnera, italiar boxeolaria (j. 1906).
	+ Jayne Mansfield, estatubatuar aktore eta abeslaria, 1950eko hamarkadako *sex symbol* nagusienetariko bat (j. 1933).
* 1969 – Moïse Tshombe, Katangako (gaur egun Kongoko eskualdea) lehen ministroa (j. 1919).
* 1970 – Günther Messner, Hegoaldeko Tiroleko italiar mendizalea (j. 1946).
* 1972 – Rafael García-Valiño, espainiar militarra, Gerra Zibilean matxinoen alde egin zuena (j. 1898).
* 1974 –
	+ José María Ferreira de Castro, portugaldar idazlea, Portugalgo eleberri neoerrealistaren aitzindaritzat hartua (j. 1898).
	+ Nibia Sabalsagaray, uruguaitar irakasle eta ekintzailea (j. 1949).
* 1975 –
	+ Hans Furler, alemaniar politikaria, Europako Legebiltzarreko lehendakaria (J. 1904).
	+ Dionisio Ridruejo, espainiar politikari frankista eta idazlea (j. 1912).
* 1977 – María Villar Buceta, kubatar poeta, kazetari eta ekintzailea (j. 1899).
* 1979 – Joaquín Gómez de Llarena, espainiar geologoa, ikerkuntzan eta irakaskuntzan nabarmendua (j. 1891).
* 1982 –
	+ Pierre Balmain, frantziar moda-diseinatzailea (j. 1914).
	+ Henry King, estatubatuar zinema zuzendaria (j. 1886).
	+ Graciela Salicrup, mexikar arkitektoa, matematikaria (j. 1935).
* 1987 – Bernard de Coral, Urruñako alkatea (j. 1900).
* 1990 – Irving Wallace, estatubatuar idazle eta gidoigilea (j. 1916).
* 1991 – Henri Lefebvre, frantziar filosofo eta soziologoa, Frantziako Alderdi Komunistako teorialari nagusia (j. 1901).
* 1992 – Mohamed Boudiaf, Aljeriako presidentea (j. 1919).
* 1995 –
	+ Sicco Mansholt, herbeheretar politikari eta diplomazialaria, Europako Batzordeko 4. lehendakaria (j. 1908).
	+ Lana Turner, estatubatuar aktorea (j. 1921).
* 2000 – Vittorio Gassman, *Il Mattatore*, italiar antzerki eta film aktore eta zuzendaria (j. 1922).
* 2001 –
	+ Maurice Estève, frantziar margolaria (j. 1904).
	+ Helen Lines, estatubatuar astronomo amateurra (j. 1918).
	+ Karen Lamm, estatubatuar modelo, aktore eta abeslaria (j. 1952)
* 2002 – Rosemary Clooney, estatubatuar abeslari eta aktorea (j. 1928).
* 2003 – Katharine Hepburn, estatubatuar aktorea (j. 1907).
* 2006 – Tadao Onishi, japoniar futbolaria (j. 1943).
* 2011 – Carlos Diarte, *Lobo Diarte*, paraguaiar futbolari eta entrenatzailea (j. 1954).
* 2013 – Margherita Hack, italiar astrifisikoa​, zientzialaria eta aktibista (j. 1922).
* 2015 –
	+ Jan Braun, poloniar hizkuntzalaria (j. 1926).
	+ Josef Masopust, txekiar futbolaria (j. 1931).
* 2016 – Kiichirō Furukawa, japoniar astronomoa (j. 1933).
* 2018 –
	+ Arvid Carlsson, suediar neurofarmakologoa, 2000ko Medikuntzako Nobel Saria (j. 1923).
	+ Steve Ditko, estatubatuar komikigilea (j. 1927).
	+ Irena Szewińska, poloniar atleta, atleta bakarra 100, 200 eta 400 metrotako munduko errekorrarekin (j. 1946).
* 2020 – Carl Reiner, estatubatuar aktorea (j. 1922).
* 2021 – Donald Rumsfeld, estatubatuar politikaria, funtzionarioa eta enpresaria (j. 1932).
* 2023 –
	+ Alan Arkin, estatubatuar aktore, zinema zuzendari, musikari eta abeslaria (j. 1934).
	+ Tapley Seaton, Saint Kitts eta Nevisko 4. gobernadore orokorra (j. 1950).
	+ Angel Wagenstein, bulgariar gidoigile eta eleberrigilea (j. 1922).
* 2024 –
	+ Lalla Latifa Amahzoune, Marokoko printzesa ezkontidea (j. 1946).
	+ Lídia Quinan, brasildar erizain, enpresaburu eta politikaria (j. 1937).
	+ Anahit Txarents, armeniar literatura kritikaria (j. 1935).
* 2025 – José Luís Fontenla, galiziar idazle, poeta eta margolaria (j. 1944).

## Jaiak eta urteurrenak

* San Petri (edo San Pedro) eta San Paulo apostoluen jaia.
* Seaska egutegiko izendegia: Kepa/Kepe/Petri eta Peio/Pello.

Euskal Herriko herri askotan jai nagusiak, hala nola: Asteasu, Berriatua, Etxarri (Zuberoa), Isurieta auzoa (Aretxabaleta), Lasarte-Oria, Leaburu, Lekeitio, Mungia, Pasai San Pedro, Sopela, Urkizu auzoa (Tolosa).

* Seychelleetako Independentziaren eguna.

## Kanpo estekak

Ekainaren 28 | Urteko egutegi | Ekainaren 30