# Ordenagailu pertsonal

Mahai gaineko ordenagailu baten irudia.
**PC** edo **ordenagailu pertsonala** (ingelesez: *personal computer*) pertsona batek bakarrik erabiltzeko diseinaturiko mikroordenagailu mota bat da. Hasieran PCz aritzean IBM PC bateragarriei egiten zitzaien erreferentzia, baina denborarekin txip eta sistema desberdinetako ordenagailu guztietara zabaldu zen terminoa.

Gehienetan, egungo erabilera ohikoentzat prestaturik dago: Interneten ibiltzeko, testuak idazteko, bulego edo etxeko-lanak egiteko, musika entzuteko edota bideoak ikusteko. Mugikortasuna kontuan hartuta bi mota nagusi bereizten dira: mahai gaineko ordenagailuak (oraindik antza handia dutenak hasierakoekin) eta ordenagailu eramangarriak.

## Historia eta bilakaera

Konputagailu pertsonal bat, bere periferikoekin:

# Eskanerra
# PUZ edo CPU (Mikroprozesadorea)
# Memoria nagusia (RAM)
# Hedapenerako txartelak (txartel grafikoa ...)
# Elikagailua
# Disko optikoa
# memoria lagungarria (Disko gogorra)
# Txartel nagusia
# Bozgorailuak
# Pantaila
# Sistemaren softwarea
# Aplikazio informatikoak
# Giltzadia, klabierra, teklatua
# Sagua
# Kanpoko disko gogorra
# Inprimagailua

IBM 5150 izan zen lehen ‘**ordenagailu pertsonala**’ (Personal Computer, PC), eta 1981eko abuztuaren 12an jarri zen salgai. Modelo hark zeraman 8 biteko Intel 8088 mikroprozesadoreak 4,77 Mhz-etan egiten zuen lan. Garai haietan prozesadore azkarragoak ere bazeuden, baina hasierako helburua ez zen azkartasuna, etxetik lan egiteko ere balio izatea baizik. Garai hartan txikia zen Microsoft enpresak garatutako PC-DOS 1.0 sistema eragilea erabiltzen zuen IBM 5150 ordenagailuak.

Aurrekari interesgarri asko izan zituen, honako hauek azpimarragarrienak izanik:

* 1973an, Xerox Alto konputagailua agertu zen, Lehen interfaze grafikoa (GUI) ekarri zuen.
* 1974an, 8080 mikroprozesadorean oinarritutako Altair 8800 modeloa, 1974an ekoitzia. Lehen PC arrakastatsutzat hartzen da.
* 1976an, Apple-k bere lehen konputagailua sortu zuen: Apple I.
* 1977an, Commodore PET eta Apple II agertu ziren eta arrakasta handia izan zuten.
* 1982an, Sinclair fabrikatzailearen ZX Spectrum eta Commodore 64 modeloek lortu zuten publiko zabalera iristea milioika ale salduta.

1990eko hamarkadaren hasieratik, Microsoft sistema eragileak (lehenik MS-DOSekin eta gero Windowsekin) eta Intelen x86 arkitekturan oinarritutako prozesadoreak nagusi izan dira ordenagailu pertsonalen merkatuan, eta egun ere PC terminoak normalean Windows+Intel plataformari egiten dio erreferentzia, edo Windows PCei oro har (exekutatzen ari diren ARM txipak barne). Windowsen alternatibek merkatuaren zati minoritarioa hartzen dute; horien artean daude Appleren Mac plataforma (MacOS sistema eragilea exekutatzen dutenak), eta Unix motako sistema eragile libreak eta kode irekikoak, Linux bezalakoak (Linux-etik eratorritako ChromeOS-a barne).

## Osagaiak

Ohiko PC batean plaka nagusiaren bidez konektatzen dira oinarrizko osagaiak: mikroprozesadorea, memoria eta dispositiboen txartelak (txartel grafikoa eta sare-txartela besteak beste). Osagai nagusiez gain kanpoko dispositiboak daude, komunikazioa (sarrera eta irteera, adibidez) edo funtzio osagarriak (biltegiratze gehigarria, adibidez) bideratzeko helburuarekin: teklatua, pantaila, inprimagailua, eskanerra, kanpoko diskoak...

Software aldetik, hasierako sistema eragilea Microsofteko DOS sistema izan zen, geroago Windows sistemekin ordezkatuko zena, eta, esan bezala, MacOS eta Linux alternatibekin. Aplikazio hedatuenak ofimatikakoak eta datu-baseenak dira, baina PCak ere oso erabiliak dira ingurune industrialetan mota guztietako aplikazioak egikaritzeko. hala ere, hodei-konputazioaren etorrerarekin gero eta ohikoagoa da aplikazioak ez egotea PCan bertan eta bertan instalatzeko beharra saihestea.

## IBMren eta Microsoften arteko lehia PC-DOS sistema dela-eta

1980an IBM oso enpresa ahaltsua zen informatikaren munduan eta Microsoft enpresa txiki ezezagun bat. Baina IBMk PCa merkaturatu nahi zuen eta garatzen ari zen sistema eragilea atzeratzen ari zitzaion. Testuinguru horretan, 1980ko azaroan, IBMk sinatu zuen Microsoftekin PC-DOS sistema eragilea eskuratzeko kontratua.

Ezaguna denez PCa izugarrizko arrakasta izan zuen, eta IBMk eskubide esklusiboak zituela uste zuen, baina Microsoftek klausula bat sartua zuen kontratuan, enpresari sistema eragilea beste enpresa batzuei saltzeko aukera ematen ziona. Berehala Microsoftek MS-DOSen lizentzia saldu zien beste 70 konpainiari, horietako asko jada hasiak zirenak PCren hardware plataforma klonatzen. Hortik sortu ziren IBMri eta Inteli konpetentzia handia egin zieten PC merkeak, eta orduan famatu ziren PCetako merkatuko enpresa berri batzuk, Compaq esaterako. Bi urtean IBM pasa zen merkatuaren % 80a izatetik % 20ra.

Beraz, klausula batek aldatu zuen enpresa teknologikoen historia. Izan ere, klausula hari esker Microsoftek PCaren aroa menderatu ahal izan zuen, eta klausularen erruz informatikaren gailurrean zegoen IBM gainbehera etorri zen.

## Erreferentziak

## Ikus, gainera

* Konputagailu
* PC (*Informatikaren 50 urte 50 teknologiatan* wikiliburuan)

## Kanpo estekak