# Gazako zerrenda husteko Israelen aginduak (2023)

| Gazako zerrenda husteko Israelen aginduak |
| --- |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Mota | populazio transferentzia ebakuazio garbiketa etniko |
| Honen parte da | Gazako inbasioko husteko aginduak eta Gazako genozidio |
| Denbora-tarte | 2023ko urriaren 13a -  |
| Data | 2023ko urria |
| Kokaleku | Gazako zerrenda |
| Herrialdea | Palestina |
|  |
|  |
| Partehartzaile kopuru | 1.100.000 |
| Kronologia |
|  |
|  |
|  | Ihesean Gaza Hiria hustean palestinarren kontra egindako erasoak |
|  |

Israelgo Armadak zibilei Gaza husteko agindu zien.
**Gazako zerrenda husteko Israelen aginduak** Gazako genozidioan Israelek erabilitako gerra estrategia bat izan ziren, bonbardatzekoa zen leku bakoitzeko pertsonei ustez denbora emateko eta lekuz aldatzeko helburua zuena. Israelgo agintari militarrek Gazako zerrendaren mapa 620 barrutitan zatitu zuten, leku bakoitza identifikatzeko. Gerraren logikan, Israelgo Gobernuak inbasioari itxura etikoagoa eman nahi izan zion bere ekintza militarrari.

Aginduak Hamasek Gazatik Al-Aqsako Uholde Operazioa egin eta astebetera hasi ziren. Enfrentamenduen hasieran, 2023ko urrian, Israelgo Armadak hegoalderantz «ebakuatzeko» agindu zien Besor ibaiaren iparraldeko komunitate guztiei, Gaza Hiria barne. Aginduak Gazako zerrendako iparraldeko ehun milaka biztanle hegoaldera eramatea eragin zuen.

Israelek urriaren hondarrean eman aginduak milioi bat palestinarri baino gehiagori eragiten zien. Israeldar aginduen aldakortasunak eta eraginkortasun ezak eragin zuen praktikan palestinarrentzat toki segururik ez egotea. Agindu horiek inbasio kanpaina osoan luzatu ziren.

## Lehen aginduak

NBEk adierazi zuen Israelgo Armada Gaza osoaren herena zuen eremu batera bultzatzen ari zela bertako egoiliarrak. Israelek 24 orduko epean alde egiteko eskatu zien Gaza iparraldeko 1,1 milioi biztanleei, eta NBEk gaitzetsi egin zuen Israelen jokabide hori, adieraziz hori ezinezkoa zela «ondorio humanitario suntsitzailerik gabe». Abenduaren 1etik aurrera, Gazako zerrenda osoan, Israel ebakuazio-aginduak ematen hasi zen, lurraldea 620 eremutan banatuz.

Paula Gaviria Betancur NBEko barne desplazatuen giza eskubideei buruzko kontalari bereziak ebakuazioaren agindua gizateriaren aurkako krimentzat eta nazioarteko zuzenbide humanitarioaren urraketatzat gaitzetsi zuen. Israelen era horretako erasoetatik salbatzeko migrazioa krisi humanitario zabalago baten parte izan zen. 75 urtean, palestinarrek egin duten desplazamendurik handiena izan da hau.

## Bonbardaketa ohartarazpenak

Urriaren 17an, zabaldu zen Israelek isiltasun informatiboa inposatu zuela: kazetariei debekatua zien zerrendan sartzea, eta eraso egin zien zenbait telekomunikazio dorreri. Telekomunikazio azpiegituraren suntsipenak eta elektrizitatearen mozketak eraso aginduen ohartarazpenei eragin zien: erasopeko eremua Interneten jartzen zen eskueran, baina palestinar ugarik ez zuten Internetik edo elektrizitaterik. Bestetan, israeldarrek foiletoak jaurtitzen zituzten airetik hustu beharreko eta bonbardatzekoa zen eremuaz ohartarazteko, baina foiletoetako informazioa eta Internetekoa ez zetorren beti bat, palestinarren artean nahasmena zabalduz.

Eskalada militarra hasi eta hamar hilabetera, abuztuan, Gazako palestinarrak etengabe aritu behar izan ziren lekualdatzen Israelek Gazari egindako gerraren ondorioz. Zerrenda osoa “eremu babestuen” mataza bat bilakatu zen, familiak babes bila etengabe mugitzera behartzen zituena. Haatik, eremu horiek ez ziren seguruak eta bonbardatuak izan ziren.

## Gazako inbasioa

Israelek Gazako zerrenda inbaditzearen prozesua urriaren 27an hasi zen. 2023ko azaroaren 4an, 800.000 eta 1.000.000 pertsona artean Gazako zerrendaren hegoaldera lekualdatu ziren, eta 350.000 eta 400.000 artean gelditu ziren iparraldean. Abenduaren 1ean, lurraldeko biztanleriaren % 80 Zerrendaren hegoaldean zegoen. Hamasek zibilei agindu zien iparraldea ez husteko; hainbat txostenen arabera, Hamasek fisikoki galarazi zien Gazako biztanleei hegoalderantz ihes egitea.

Gazako Habanera (Joserra Beloki, 2024)
Hainbat txostenek ere adierazi zuten Israelek palestinarrei eraso ziela «ebakuazio» prozesuan, eta Gazako zerrendaren hegoaldean eraso eta bonbardaketak egin zizkiela. Iheslariek ziurgabetzat jo zituzten Israelek antolatutako ebakuazio-korridoreak, eta izututa zeuden israeldarren erasoengatik eta bide osoan ikusten zituzten gorpuengatik.

## Iparraldetik ihesi

Ebakuazio aginduaren iragarpenaren ondorengo lehen bi egunetan, urriaren 14an, ehun milaka pertsonak Deir al-Balahko gobernaziora ihes egin zuten. Hasiera batean, Israelek sei orduko epea eman zuen tokiak husteko, eta presioa egin zien egoiliarrei hegoalderantz ihes egin zezaten. Une hartan, nazioarteko ahaleginak egin ziren zibilentzako korridore humanitario bat irekitzeko; azaroaren hasieran, Israelek egunean lau orduko korridore humanitarioen irekiera iragarri zuen.

Azaroaren 10ean, kalkulatu zen Gazako iparraldean ehun milaka pertsona zeudela, 900.000 inguru. Geratu zirenek ez zuten urik, elikagairik edo elektrizitaterik. UNICEFek ikusi zuen milaka haur zeudela Gazako iparraldean, eta haien bizitzak "hari batetik zintzilik" zeudela.

Zibilek oinez edo astoek tiratutako gurdietan ihes egin zuten. Tanke israeldarren ondotik pasatzean, zibilek bandera zuriak zeramatzaten, baina batzuek esan zuten soldadu israeldarrek tiro egiten zietela eta gorpuak ikusten zirela sakabanatuta errepidean zehar. Iheslariek jakinarazi zuten Israelgo kontrol postuetatik igaro behar izan zutela, eta han soldaduek palestinarrei aurpegiko azterketa sistema batetik pasarazten zieten postuetatik pasa aurretik. Ondorioz, batez ere gizonezko asko atxilotuak izan ziren. Azaroaren 12an, CARE Internationalek zera adierazi zuen: «Hegoalderako bidaia oso arriskutsua eta gogorra da. Irtetea lortu zuten askok sufrimendu izugarria bizi izan dute eta horren lekuko izan dira».

2024ko urtarrilaren 4an, Israelek Saladinoko errepidea korridore humanitario gisa itxi eta Al-Raxid kalera eramango zuela iragarri zuen. Urtarrilaren 29an, Gazako kostaldeko bizilagunak ebakuatzeko agindua eman zuen Armadak. Harrezkero, Israelgo Armadak maiz egin ditu eremuak edo barrutiak husteko ohartarazpenak toki horiek bonbardatu aurretik. Rafah herriko maiatz-ekaineko israeldar ofentsibaren ondotik, hamar milaka palestinarrek Al-Mawasiko itsasertzera ihes egin zuten babes bila. Eremu gainjendeztatu hori Israelek seguru izendaturik egon arren, uztailean eraso gogor bat egin zion, sarraskia eraginez, eta beste zenbait alditan ere eraso egin zaio.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

* "Dagoeneko ez dago leku-segururik Gazan", EITBko bideoa, 2024/02/10.