Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Legoland

| Legoland |
| --- |
|  |
| Datuak |
| Mota | negozioa |
| Agintea |
|  |
|  |
| Egoitza nagusi

 | * Poole
 |
|  |
| Jabea | Merlin Entertainments |
| Historia |
| Sorrera | 1968ko ekainaren 7a |
| Sortzailea | LEGO |
| webgune ofiziala  |

**Legoland** (marka gisa, letra larriz: **LEGOLAND**) jolas-parke marka bat da, Lego jolasean zentratuta. Erresuma Batuko Merlin Entertainments enpresaren jabetzakoak dira. The Lego Groupen zein Merlin Entertainmentsen Kirkbi enpresak jabetzaren zati bat du.

Legoland Billund Resort izan zen lehenengoa irekitzen, Billunden, Danimarka, 1968an. Ondoren ireki zuten Legoland Windsor Resort Windsorren, Erresuma Batua, 1996an. Ondoren munduan zehar parkeen irekiera handia egon zen, tartean Alemaniakoa, Japoniakoa, Hego Koreakoa, Malaysiakoa, Dubaikoa, Kaliforniakoa, Floridakoa eta New Yorkekoa). 2021ean Castelnuovo del Gardan, Italia, Legoland Water Park ireki zuten, lehenengo ur-parkea.

## Kanpo estekak
# Gorputz (biologia)

Leonardo da Vinciren *Vitruvioren gizona*, XV. mende amaierakoa.
Giza gorputza
**Gorputza** izaki bizidunetan, izaki baten atal fisikoa da. Gizakien kasuan, bereziki, arimarekin, nortasunarekin eta portaerarekin lotu egin da mendeetan zehar. Animalia osatzen duen materia organikozko multzoa eta gizaki edo animalien enborra da. Zenbait testuingurutan, baliteke gorputzaren azaleko zati bat, ilea adibidez, ez hartzea haren zatitzat, ezta atxikita dagoenean ere; gauza bera balio du substantzia iraitzgarrietarako (pixa, izerdia, kak). Oro har, landare batek ez du gorputzik.

"Gorputza" hitza askotan erabiltzen da itxurarekin, osasunarekin eta heriotzarekin lotuta. Hildako pertsona baten gorpuari hilotz edo gorpua deitzen zaio.

Giza gorputza, funtsean, buruak, enborrak eta gorputz-adarrek osatzen dutela esaten da. Egia esan, giza gorputza askoz konplexuagoa da, kategorizazio horretan ez baitira barne organoak sartzen, adibidez.

Gorputzen eta horien egitura-ezaugarri espezifikoen azterketaz arduratzen den biologiaren adarra, morfologia izenekoa da. Gorputzaren portaeraren azterketari anatomia esaten zaio. Anatomia biologiarekin lotzen da, naturarekin eta izaki. Anatomia gorputzaren egituraz ehunena baino maila altuagoan arduratzen den morfologiaren adar bat da.

Anatomiak lotura estua du ehunen egitura aztertzen duen histologiarekin, bai eta banakako zelulen egitura eta funtzioa aztertzen dituen zitologiarekin ere. Horietatik abiatuta eraikitzen dira aztertutako makroorganismoaren ehunak eta organoak. Oro har, anatomiak, histologiak, zitologiak eta enbriologiak morfologia bat irudikatzen dute. Azkenik,
organismo baten funtzioen eta mekanismoen azterketa fisiologia da.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Germanistika

Goethe Institutua alemaniera munduan zabaltzeko institutua da.
**Germanistika** (Germanistik) alemanierazko gizarte-zientziak, hizkuntzalaritza eta literatura ikertzen duen disziplina da. Ofizialki Filologia alemaniarra edo Ikasketa alemianarrak bezala aipatzen ere bai. Ikasketa hauek egiten dituztenak germanistak dira. Germanistika filologia barruan Alemanian sortu zen, 1860. hamarkadan.

## Alemaniera

Alemaniera 120 milioi pertsonen hizkuntza da. Komunitate nagusiak hauek dira:

* Alemania: 82,5 millones
* Austria: 8,3 millones
* Suitza: 5 milioi
* Ameriketako Estatu Batuak: 1.382.000
* Frantzia: 1.200.000
* Brasil: Milioi bat
* Errusia: 900.000
* Italia: 500.000
* Polonia: 400.000
* Luxemburgo: 300.000

## Germanista ezagunak

* Grimm anaiak
* Carl Lachmann
* Pierre Bertaux
* Alois Haas
* Karl Pearson
* Georges Dumézil
* Edwin Gentzler
* Jean-René Ladmiral
* Rudolf Jan Slaby
* August Heinrich Hoffmann von Fallersleben

## Goethe Institut

Goethe Institutua alemaniera eta kultura alemaniarra munduan zabaltzeko instituzioa da. Euskal Herrian egoitza Donostian du.

## Ikasketak

Germanistika edo Filologia alemaniarra Euskal Herriko Unibertsitatean Gasteizen irakasten da.

## Erreferentziak

## Ikus, gainera

* Alemanezko literatura
* Goethe Institutua

## Kanpo loturak

* **(Alemanez)**:Goethe Institutua.
* **(Frantsesez)**:DAAD France.
* **(Gaztelaniaz)**:Espainiako Germanistikaren Elkarteak.
* **(Alemanez)**:Deutscher Germanistenverband.
# Logika filosofiko

**Logika filosofikoa** kontzeptua filosofiako arlo bati dagokio, problema filosofikoak ebatzi edo eztabaidatzeko logikako metodoak erabiltzen dituen arloari. Horien artean, Sybil Wolfram-ek argumentuaren, esanahiaren eta egiaren azterketa nabarmentzen du, eta Colin McGinn-ek, berriz, nortasunaren, existentziaren, predikatuaren, premia-egoeraren eta egiaren nozioak aurkezten ditu gai horri buruzko bere liburuan. Logika gurekin zerikusia duten izakinei buruzko pentsamenduetarako baino ez da erabiltzen; filosofiaren kasuan, hori imajinatiboa izan daitekeen guztiari dagokio.

Logika filosofikoak logika tradizionalaren hedapenak eta alternatibak ere aztertzen ditu, logika ez-klasikoa da ezagunena. Azken hori zenbait testutan landu da, besteak beste, *Logika Filosofikoa*, John *Blackwell*-ena, P. Burgess-en *logika filosofikoarako* gida eta Dov M. Gabbay-k eta Franz Guenthner-rek argitaratutako *Logika filosofikoaren eskuliburua*.

Logika filosofikoak ohiko gertaeren deskribapen formalak aztertzen ditu, zehaztu gabeko hizkuntza naturalean, beste filosofia batzuen adarretan argudioei buruz guztiz berezia dena. Filosofo gehienek uste dute eguneroko arrazonamenduaren zatirik handiena logikan atzeman daitekeela baldin eta hizkuntza arrunta logika horretara itzultzeko metodo bat aurkitzerik balego. Logika filosofikoa, funtsean, logika matematikoa asmatu aurretik "logika" izeneko diziplina tradizionalaren jarraipena da. Logika filosofikoak interes handiagoa du hizkuntza naturalaren eta logikaren arteko loturarekin. Horren ondorioz, logika filosofikoek logika ez-konbentzionala garatzen lagundu dute (adibidez, logika askeak, denbora-logika, etab.), logika klasikoaren zenbait luzapen bezala (adibidez, logika modala) eta logika horietarako semantika ez-konbentzionala (adibidez, Kripkeren superbaluazionismoa logikaren semantikan).

Hizkuntzaren filosofia eta logika estu lotuta daude. Hizkuntzaren filosofiak zerikusia du gure hizkuntza gure pentsamenduarekin nola inplikatzen eta elkarreragiten den aztertzearekin. Logikak berehalako eragina du beste azterketa-eremu batzuetan. Logikaren eta adierazpide arruntaren arteko logika eta harremana aztertzeak lagun diezaioke pertsona bati bere argudioak hobeto egituratzen eta beste pertsona baten argudioak kritikatzen (edo aztertzen). Herri-argudio asko akatsez beteta daude; izan ere, pertsona asko ez dira logikan adituak eta ez dakite nola formulatu argudio bat behar bezala.

## Erreferentziak

## Ikus, gainera

* Adimenaren filosofia

## Kanpo estekak
# Tokusatsu

Godzilla frankiziaren 1954ko posterra.
Tokusatsu (japonieraz: 特撮)
 japoniar termino bat da, efektu berezien erabilera intentsiboa egiten duen akzio errealeko edozein film edo telesaili aplikatzen zaiona. Japonieraz "filmazio berezia" bezala itzultzen da.

Tokusatsu generoek zientzia-fikzio, fantasia edo beldurrezko generoak hartzen dituzte, baina beste genero batzuek ere lekua dute tokusatsuaren barruan. Tokusatsu mota ezagunenak kaijua, Godzilla edo Gamera frankizia filmikoak bezalako munstroen filmak, *Kamen Rider* eta *Metal Hero* bezalako superheroien telesailak eta *Giant Robo* bezalako *mechen* serieak dira. Zenbait ekoizpenek azpigenero horietako batzuk konbinatzen dituzte, hala nola *Ultraman* eta *Super Sentai Series*. Tokusatsu, Japoniako entretenimendu modurik ezagunenetako bat da, baina, salbuespen nabarmen batzuk izan ezik, ez du arrakasta handirik izaten Asiako merkatutik kanpo. Salbuespen horietako bat Power Rangers frankizia estatubatuarra da, *Kyōryū Sentai Zyuranger* telesail japoniarrean oinarritua.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Saitama Seibu Lions

| Saitama Seibu Lions |
| --- |
|  |
| Q119861027  |
| Datuak |
| Izen ofiziala | 株式会社西武ライオンズ |
| Mota | beisbol taldea |
| Herrialdea | Japonia |
| Liga | Japoniako Ozeano Bareko beisbol liga |
| Estadioa | Seibu Dome (en) : Kami-Yamaguchi (en)  ﻿ / ﻿ (1979–)  31.552 |
| Agintea |
| Entrenatzailea | Fumiya Nishiguchi (en)  |
|  |
|  |
| Egoitza nagusi (1978–) | * Tokorozawa
 |
|  |
| Legezko forma | kabushiki gaisha |
| Jabea | Seibu Holdings (en)  |
| Historia |
| Sorrera | 1949ko azaroaren 26a |
| Aurrekoak | Q137739807  |
| webgune ofiziala       |

Seibu Dome estadioa.
**Yomiuri Giants** (japonieraz: 読売ジャイアンツ, Hepburn: *Yomiuri Jaiantsu*)
 Japoniako beisbol talde arrakastatsua da, Tokorozawa (Saitama) hirikoa. Japoniako Serieak 13 aldiz irabazi ditu, bigarrena da palmaresean, eta Ozeano Bareko Liga 22 aldiz. **Seibu Trenbideak** da taldearen jabea.

## Historia

*Nishitetsu Clippers* izenarekin sortu zen 1950an eta Liga profesionalaren fundatzailea izan zen. Fukuokan izan zuen sorrera, han baitzuen egoitza *Nishi-Nippon Trenbideak* konpainiak. Hurrengo urtean *Nishitetsu Lions* izena hartu zuen eta berehala iritsi ziren emitza onak Japoniako 3 Serie eta Ozeano Bareko bost liga irabazi baitzituen 1963 artean.

Ordutik aurrera ordea indarra galdu zuen. 1973an *Taiheiyo Club Lions* bihurtu zen eta 1977an *Crown Lighter Lions*.

1979an *Seibu Trenbideak* konpainiak hartu zuen eta izena aldatzeaz gain (*Seibu Lions*) egoitza ere aldarazi zion, Tokozawara, Tokio iparraldera. Orduan "urrezko aroa" iritsi zitzaion taldeari, 1982 eta 1994 artean Japoniako talde indartsuena izan baitzen, 8 Serie eta Ozeano Bareko 11 liga irabaziz. *Seibu garaitezina* ezizena jaso zuen. Kouji Akiyama, Kazuhiro Kiyohara eta Orestes Destrade kubatarra izan ziren taldeko izarrak.

Azken urteetan ere maila bikaina lortu du eta 2004 eta 2008an Serieak eta ligak eskuratu zituen. 2008an bertan izena aldatu zuen berriz, oraingoan *Saitama Seibu Lions* bihurtu zen. Azken lau urtean hiru aldiz egin du ligan bigarren.

## Palmaresa

* Japoniako Serieak (13): 1956, 1957, 1958, 1982, 1983, 1986, 1987, 1988, 1990, 1991, 1992, 2004, 2008.
* Ozeano Bareko Liga (21): 1954, 1956, 1957, 1958, 1963, 1982, 1983, 1985, 1986, 1987, 1988, 1990, 1991, 1992, 1993, 1994, 1997, 1998, 2002, 2004, 2008.

## Erretiraturiko zenbakiak

* **24**  Kazuhisa Inao (稲尾 和久)

## Kanpo estekak
# 1297

| 1297. urtea |
| --- |
| Kronologia |
| Mendeak | XII.a • **XIII.a** • XIV.a |
| Hamarkadak | 1270(e)koa • 1280(e)koa • **1290(e)koa** • 1300(e)koa • 1310(e)koa |
| Urteak | 1294  • 1295  • 1296 • **1297** • 1298 • 1299 • 1300 |
| Beste egutegi batzuetan |
| Gregoriotar egutegia | 1297 *MCCXCVII* |
| *Ab urbe condita* | 2050 |
| Armeniar egutegia | 746 ԹՎ ՉԽԶ |
| Bahá'í egutegia | -547 – -546 |
| Bengaliar egutegia | 704 |
| Berber egutegia | 2247 |
| Egutegi budista | 1841 |
| Myanmarko egutegia | 659 |
| Bizantziar egutegia | 6805 – 6806 |
| Koptoen egutegia | 1013 – 1014 |
| Etiopiar egutegia | 1289 – 1290 |
| Hebrear egutegia | 5057 – 5058 |
| **Egutegi hinduak**

---

 |
| *Bikram Samwat* | 1353 – 1354 |
| *Shaka Samvat* | 1219 – 1220 |
| *Kali Yuga* | 4398 – 4399 |
|

---

 |
| Iraniar egutegia | 675 – 676 |
| Islamiar egutegia | 696 – 697 |
| Korear egutegia | 3630 |
| Thailandiar eguzki egutegia | 1840 |
| Holozeniar egutegia | 11297 |

**1297 beste egutegi batzuetan**| Gregoriotar egutegia | 1297 *MCCXCVII* |
| *Ab urbe condita* | 2050 |
| Armeniar egutegia | 746 ԹՎ ՉԽԶ |
| Bahá'í egutegia | -547 – -546 |
| Bengaliar egutegia | 704 |
| Berber egutegia | 2247 |
| Egutegi budista | 1841 |
| Myanmarko egutegia | 659 |
| Bizantziar egutegia | 6805 – 6806 |
| Koptoen egutegia | 1013 – 1014 |
| Etiopiar egutegia | 1289 – 1290 |
| Hebrear egutegia | 5057 – 5058 |
| Egutegi hinduak |  |
|  - *Bikram Samwat* | 1353 – 1354 |
|  - *Shaka Samvat* | 1219 – 1220 |
|  - *Kali Yuga* | 4398 – 4399 |
| Holozeniar egutegia | 11297 |
| Iraniar egutegia | 675 – 676 |
| Islamiar egutegia | 696 – 697 |
| Japoniar egutegia |  |
| Korear egutegia | 3630 |
| Thailandiar eguzki egutegia | 1840 |

 *Daturen bat gaineratzen baduzu, egunaren lotura segi dezakezu han ere sartzeko. Eskerrik asko!*

---

## Gertaerak

* Irailaren 11 – William Wallaceren agindupean, eskoziarrek ingelesak garaitu zituzten Stirlingeko zubiko guduan.

## Jaiotzak

* Martxoaren 25a – Androniko III.a Paleologo, Bizantziar Inperioko enperadorea (h. 1341).

## Heriotzak

---

## Kanpo estekak