# Johann Gottfried Herder

| Johann Gottfried Herder |
| --- |
|   Irudi gehiago |
|

|  superintendent (en)  |
| --- |

 1776ko urriaren 2a -

|  artzain |
| --- |

 1764ko iraila - 1769ko urtarrila |
| Bizitza |
| Jaiotza | Morąg, 1744ko abuztuaren 25a |
| Herrialdea |  Prusiako Erresuma |
| Heriotza | Weimar, 1803ko abenduaren 18a (59 urte) |
| Hobiratze lekua | St. Peter und Paul (en)  |
| Familia |
| Aita | Gottfried Herder |
| Ama | Anna Elisabeth Herder |
| Ezkontidea(k) | Caroline Herder (en)  |
| Seme-alabak |
ikusi[erakutsi]
* Siegmund August Wolfgang von Herder (en)  Carl Adelbert von Herder (en)  Luise Stichling (en)  Emil Gottfried von Herder (en)  Gottfried von Herder (en)  Rinaldo von Herder Wilhelm Ludwig Ernst von Herder (en)
 |
| Hezkuntza |
| Heziketa | Königsbergeko Unibertsitatea |
| Hizkuntzak | alemana |
| Jarduerak |
| Jarduerak | filosofoa, teologoa, olerkaria, itzultzailea, idazlea, literatura-kritikaria, literaturan aditua, iritzi-kazetaria, esteta, eskola zuzendaria eta superintendent (en)  |
| Lan nabarmenak |
ikusi[erakutsi]
* *Sculpture (en)  Stimmen der Völker in Liedern (en)  Treatise on the Origin of Language (en)  Der Cid. Nach Spanischen Romanzen besungen durch Johann Gottfried Herder*
 |
| Influentziak | Immanuel Kant, Baruch Spinoza, Giordano Bruno, Gottfried Wilhelm Leibniz eta Johann Georg Hamann |
| Kidetza | Prusiako Zientzien Akademia Illuminati |
| Mugimendua | ilustrazioa Nazionalismo erromantikoa |
| Ideologia eta sinesmenak |
| Erlijioa | luteranismoa |
|

---

 |
|       |

**Johann Gottfried Herder** (Mohrungen, Ekialdeko Prusia, gaur egun Varmia-Mazuriako voivoderria, Polonia, 1744ko abuztuaren 25a - Weimar, 1803ko abenduaren 18a) alemaniar filosofo eta idazlea izan zen.

## Bizitza

Königsbergeko Unibertsitatean ikasi zuen eta Kanten ikaslea izan zen, gero maisuaren ideietatik aldendu bazen ere. Ministro protestante egin zen. Frantziara egindako bidaian entziklopedistak ezagutu zituen (1764). Mintzairaren eta literaturaren inguruko gogoeta eginik, herriaren sena goretsi eta literatura nazional baten premia azaldu zuen. Ideia horiek eragin garbia izan zuten Goetherengan eta *Sturm und Drang* mugimenduaren eraketan. *Volkslieder* (1778-1779, «Europako herri kantak») bildu, itzuli eta argitaratu zituen.

Filosofia historiko alemaniarrari hasiera eman zion bere idazlan kritikoetan. Bertan, giza zibilizazio-motak ikertzen ditu, herrietako hizkuntzak eta kulturak, ingurumenaren eta testuinguru historikoaren arabera aztertuta: *Abhandlung über den Ursprung der Sprache* (1770, «Hizkuntzaren jatorriari buruzko tratatua»); *Ideen zur Philosophie der Geschichte der Menschheit* (1784-1791, «Gizadiaren historiaren filosofiari buruzko ideiak»); *Älteste Urkunde des Menschengeschlechts* (1793-1798, «Gizadiaren aurrerapenari buruzko gutunak»)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Bibliografia

* Azurmendi, Joxe (2007): *Volksgeist. Herri gogoa*, Donostia, Elkar, ISBN 978-84-9783-404-9.
* Uribarri, Ibon (2008): "Herder, Johann Gottfried" in *Filosofiaren historia*, Donostia, Elkar, ISBN 978-84-9783-403-2.

## Ikus, gainera

* Goethe
* Nazionalismo

## Kanpo estekak

* *Hizkuntzaren jatorriari buruzko tratatua* EHUren webguneko Klasikoak bilduman.