Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Thriller

Foreign Correspondent

*Artikulu hau generoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Thriller (argipena)».*
Thrillerra (ingelesetik *to thrill*, ikaratu) suspensea eta tentsioa osagai dituen literatura, bideo-joko eta zinema generoa.

Thrillerra *espioi filme*n eta polizia filmen antza daukate. Alfred Hitchcock zinema genero honen maisutzat hartzen da.

Antzinako olerki epikoek, hala nola Gilgameshen epopeia, edo Homeroren Odisea teknika narratibo antzekoak erabiltzen zituzten. Odisean, Odiseo heroiak etxeranzko bidea hartzen du.

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau kulturari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Victor Sjöström

| Victor Sjöström |
| --- |
|   Irudi gehiago |
| Bizitza |
| Jaiotzako izen-deiturak | Victor David Sjöström |
| Jaiotza | Silbodal parish (en) , 1879ko irailaren 20a |
| Herrialdea |  Suedia |
| Heriotza | Eduvigis Leonor parrokia eta Stockholm, 1960ko urtarrilaren 3a (80 urte) |
| Hobiratze lekua | Norra begravningsplatsen  |
| Familia |
| Aita | Olof Adolf Sjöström |
| Ama | Elisabeth Sjöström |
| Ezkontidea(k) | Alexandra Stjagoff  (1900eko uztailaren 26a -  1912) Lili Bech  (1914ko irailaren 30a -  1918) Edith Erastoff  (1922ko urtarrilaren 22a -  1945eko apirilaren 17a) |
| Seme-alabak |
ikusi
* Guje Lagerwall
 |
| Familia |
ikusi
* Victor Hartman (en)  (osaba)
 |
| Hezkuntza |
| Hizkuntzak | suediera |
| Jarduerak |
| Jarduerak | film-zuzendaria, aktorea, gidoilaria, errealizadorea, zinema aktorea, antzerki aktorea eta zinema ekoizlea |
| Jasotako sariak |
ikusi
* National Board of Review Award for Best Actor
 |
|

---

 |
|

---

    |

**Victor Sjöström** (Silbodal, Suedia, 1879ko irailaren 20a - Stockholm, Suedia, 1960ko urtarrilaren 3a) suediar zinemagilea eta antzezlea izan zen. Zinemaren aitzindarietako bat izan zen, Griffithekin batera.

## Biografia

1895etik 1912ra antzerkiko antzezle izan zen, eta arrakasta handia izan zuen. 1912an zineman hasi zen lanean; antzezle izan zen Mauritz Stillerren filmetan eta urte hartan egin zuen, zuzendari gisa, bere lehen filma, *Tradgardsmastaren* ("Lorazaina"), zentsurak debekatu zuena. 1912tik 1923ra berrogei bat film luze egin zituen, besteak beste: *Strejken* (1913, "Greba"), *Ingeborg Holm* (1913), *Körkarlen* (1920, "Gurdi fantasma"). Garai horretako filmetan mistizismoa eta errealismo ia dokumentala uztartu zituen, izadiari nagusitasuna eman zion eta sentimenduen sinbolotzat hartu zuen; maisutasun handiz erabili zuen argazkia eta muntaketa.

1923an Estatu Batuetara joan zen, eta han egin zituen filmetan gizabanakoaren eta izadiaren arteko borroka adierazi zuen; garai horretakoak ditu bere bi film onenak, *The Scarlet Letter* (1926, "Gutun eskarlata") eta, batez ere, *The Wind* (1928, "Haizea"), bere garaian arrakastarik izan ez zuena, baina geroztik adituek zinemaren historian goi-mailako filmtzat jo izan dutena. 1930ean Suediara itzuli zen; hiru film ahostun besterik ez zituen egin, eta handik aurrera antzezle aritu izan zen antzerkian eta zineman. Aipagarria da 1957an Ingmar Bergmanen *Smultronstället* ("Basoko marrubiak") filmean egin zuen antzezlana.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2012/1/9 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
# Indar-pare

Indar-pare baten momentua.
**Indar-pare** aurkako norantza, paraleloak eta magnitude berdina duten bi indarrez osaturiko sistema da. Indar pare baten momentua indar bat bider bi indarren artean den distantzia biderkatuz lortzen da.

Indar-pare baten momentua edo **M** magnitude bektoriala da eta honako formula du:
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_2

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2014-1-10 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau fisikari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Harvard University Press

| Harvard University Press |
| --- |
|  |
| Datuak |
| Mota | university press (en)  eta book publisher (en)  |
| Herrialdea | Ameriketako Estatu Batuak |
| Jarduera |
| Kidetza | Association of American University Presses (en) , Publishers Association Limited (en) , Green Press Initiative (en)  eta Book Industry Study Group (en)  |
| Agintea |
|  |
|  |
| Egoitza nagusi

 | * Cambridge
* ﻿ / ﻿
 |
|  |
| Jabea | Harvard Unibertsitatea |
| Historia |
| Sorrera | 1913 |
| Sortzailea | Harvard Unibertsitatea |
| webgune ofiziala     |

**Harvard University Press** estatubatuar argitaletxea da, batez ere lan akademikoak argitaratzen dituena. Harvard Unibertsitateari estuki lotua, 1913an sortu zuten, hasiera batean bertoko komunitatea zerbitzatzeko inprenta bezala. Eudora Welty, Walter Benjamin, E. O. Wilson, John Rawls, Emily Dickinson, Stephen Jay Gould, Helen Vendler edota Carol Gilliganen lanak argitaratu ditu.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
# Jesusen Bataioa

Andrea del Verrocchio eta Leonardo da Vinciren margolana, c. 1475
**Jesusen Bataioa** Itun Berriko pasarte bat da, Jordanen gertatzen dena. Mateo- Mt 3:13-17-, Markos- Mk 1:9-11- eta Lukasen- Lk 3:21-23- Ebanjelioetan agertzen da:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | Egun haietako batean, Jesus etorri zen Galileako Nazaretetik, eta Joanek bataiatu egin zuen Jordanen. Jesusek, uretatik ateratzerakoan, zerua urratzen ikusi zuen eta Espiritua, uso-tankeran, beregana jaisten. Eta mintzo hau etorri zen zerutik: «Zu zaitut neure Semea, neure maitea, zu zaitut atsegin» | » |
| —Markos 1,9-11 |

Teologo moderno gehienen ustetan, benetako gertaera izan zen.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau erlijioari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Elizako Gurasoak

*Eliz gurasoak*, XI. mendeko Kieveko Rusako miniatura batean.
**Elizako Gurasoak** edo **Eliz Gurasoak**, Eliza kristauak, bere idazleen artean, tradizio kristauaren emaile fidagarritzat onartu dituen idazleak dira. Eliza Katolikoak hiru betekizun eskatzen ditu idazle bat Gurasotzat hartu ahal izateko: antzinatasuna, santutasuna eta ortodoxia.

Latinoen artean, antzinatasunak San Gregorioren garaia du muga (604. urtean hila); grekoen artean, ordea, San Joan Damaskokoaren garaia (749. urtean hila). Beste bi arrazoiengatik ez dira Elizako Guraso Tertuliano, Klemente Alexandriakoa eta Origenes. Hauek dira Elizaren Guraso aipagarrienak: Anbrosio Milangoa, Atanasio, Agustin Hiponakoa, Basilio Zesareakoa, Efren, Gregorio I.a, Gregorio Nazianzokoa, Gregorio Nisakoa, Hilario Poitierskoa, Ireneo, Isidoro Sevillakoa, Joan Casiano, Joan Krisostomo, Joan Damaskokoa, Jeronimo Estridongoa, Zipriano eta Zirilo Alexandriakoa; santuak dira guztiak.

Eliza katolikoarentzat, lau garrantzitsuenak dira: Agustin Hiponakoa (San Agustin), Ambrosio Milangoa (San Ambrosio), Jeronimo Estridongoa (San Jerónimo) eta Gregorioa I.a (San Gregorio Magno).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* (2022ko abuztuaren 22a) Los padres de la Iglesia: quiénes fueron y qué se entiende por patrística *HolyArt*
# Dzongkha

| Dzongkha |
| --- |
| རྫོང་ཁ་ |
|  |
| Datu orokorrak |
| Lurralde eremua | Bhutan, Sikkim (India) |
| Hiztunak | 170.000 |
| Ofizialtasuna |  Bhutan |
| UNESCO sailkapena | 2: kaltebera |
| Araugilea | Dzongkharen Bilakaeraren Biltzarra |
| Hizkuntza sailkapena |
| giza hizkuntza Sino-Austronesian (en)  sino-tibetar hizkuntzak tibeto-birmaniar hizkuntzak Tibeto-Kanauri (en)  Bodish (en)  Tibetic (en)  Southern Tibetic (en)  |
| Alfabetoa | tibetar alfabetoa |
| Hizkuntza kodeak |
| ISO 639-1 | `dz` |
| ISO 639-2 | `dzo` |
| ISO 639-3 | `dzo` |
| Ethnologue | `dzo` |
| Glottolog | `nucl1307` eta `dzon1239` |
| Wikipedia | `dz` |
| UNESCO | 1253 |
| IETF | dz |

**Dzongkha** (dzongkhaz: རྫོང་ཁ་) Bhutango hizkuntza nazionala da. Hitzak "*dzong*-etan (རྫོང་, hots, XVII. mendeko monasterio gotortuetan) hitz egiten den *kha* (ཁ་) hizkuntza" esan nahi du.

170.000 hiztun inguru ditu eta Bhutango mendebaldeko barrutietan hitz egiten da. Herrialde hartako eskola guztietan irakasten da, eta *lingua franca* da hegoaldeko eta ekialdeko barrutietan, hor ez baita ama-hizkuntza.

*Joyi* deritzan tibetar alfabetoaren aldaeraz idazten da.

Ahaidantzari dagokionez, sino-tibetar hizkuntza-familiari dagokio, tibeto-birmaniarren taldeari. Kode hauek ditu: ISO 639-1: dz; ISO 639-2: dzo.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Pakistango bandera

Pakistango bandera|  |
| **Erabilera** |  |
| **Proportzioa** | 2:3 |
| **Erabakia** | 1947 |
| **Koloreak** |

 |

**Pakistango bandera** 1947ko abuztuaren 11an erabakitakoa da. Fondoa berdea eta zuria da. Fondo berdean izarra eta ilargierdia azaltzen dira islamaren adierazle. Zutabe zuria Pakistango beste erlijio gutxituen adierazle da.

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau bandera bati buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Klimograma

Donostiako **klimograma**, hilez hileko prezipitazioa, batez besteko tenperatura, tenperatura minimoa eta tenperatura maximoa jasotzen dituena.
**Klimograma** toki bateko batez besteko tenperatura eta prezipitazioa jasotzen dituen diagrama, hilabetez hilabete eta urtebetean zehar, erreferentzia hainbat urte harturik, urte jakin batean izan daitezkeen gorabeherak ezabatzeko. Tokiko klimaren adierazgarritzat jotzen da.

## Nola egin

1- Ardatz horizontal bat marraztu, bere bi ertzetan bi marra horizontal jarri.

2- Ardatz horizontalean urteko 12 hilak markatu.

3- Ezkerreko aldean tenperaturak jarri.

4- Eskuineko aldean bertikalean prezipitazioak jarri.

5- Eta azkenik dagoen tenperaturak eta abar jarri.

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Xinhua

Xinhua albiste agentziaren egoitza nagusia Beijingen.
**Xinhua Albistea Agentzia** (txinera sinplifikatuz: 新华通讯社; txinera tradizionalez: 新華通訊社; pinyineraz: Xīnhuá tōngxùnshè) Txinako Herri Errepublikako albiste agentzia ofiziala da, herrialdean dauden bi albiste agentzietako bat da, Txinako Herri Errepublikako gobernuak kontrolatzen duena.

Xinhua agentzia 1931ko azaroan sortu zen "Txina Gorriko Albiste agentzia" izenerakin, 1937an gaur egungo izena jarri zioten. 1944ean nazioarte mailan albistea igortzen hasi zen Bigarren Mundu Gerran.

Komunistak Txinaz bereganatu zirenetik Txinako Herri Errepublikako gobernuaren albiste agentzia ofiziala da.

## Kanpo estekak

* **(Txineraz)(Ingelesez)** Xinhua albiste agentziaren webgune ofiziala.
# Tregoaren Estatuak

| Tregoaren Estatuak |
| --- |
| **Ereserkia**: *God Save the King* |
|

|  |  |
| --- | --- |
|   |   |

 |
|  |
| Geografia |
| Hiriburua | 23°47′0″N 54°0′0″E |
| Kontinentea | Asia |
| Administrazioa |
| Gobernu-sistema | monarkia absolutu eta federazio |
| Demografia |
| Hizkuntza ofizialak |
ikusi
* arabiera
 |
| Erlijioa | sunismo |
| Historia |
| **Sorrera data**: 1820ko urtarrilaren 8a |
| Bestelako informazioa |

**Tregoaren Estatuak**, **Tregoaren Oman** bezala ere ezagutzen direnak, Arabiar Emirerri Batuetako, Qatarreko eta Bahreingo egungo lurraldeetan zegoen herrialdea izan zen. Britainiar Inperioa Arabiako penintsulara iritsi aurretik, hainbeste pirateria zegoen kostaldean, non eskualdea "piraten kostaldea" izenez ezagutzen zen. Britainiarrak lurraldean zeuden produktuei buruz interesatzen hasi zirenean, bertako arabiar tribuko buruzagiarekin izan zuten elkarrizketa. Honela, Britainiar Inperioak lurraldearen agintea hartuko zuela erabaki zuten, eskualdeko segurtasunaren truke, zegoen pirateria altuagatik. Denbora baten ondoren, britainiarrek kostaldearen izena "Tregoaren Estatuak" izenagatik aldatu zuten 1892an. Britainiar lurralde bihurtu ondoren, beste lurralde batzuk gehitu zitzaizkion (Qatar eta Bahrein).

Kideak honakoak izan ziren:

* Abu Dhabi (1820–1971)
* Ajman (1820–1971)
* Dubai (1835–1971)
* Fujaira (1952–1971)
* Ras al-Khaima (1820–1972)
* Xarja (1820–1971)
* Umm al-Qaiwain (1820–1971)

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau Arabiar Emirerri Batuetako historiari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Posta

**Posta**: bidali nahi diren gutunak postontzira bota, posta zerbitzuak bertatik jaso eta gutunak adierazten duen hartzaileari bidaliko dio.
**Posta** gutunak, idatzizko agiriak, dirua eta paketatutako objektuak bidaltzaile izeneko pertsona batengandik jaso, helbide batera garraiatu eta bertan hartzaile izeneko pertsona bati emateko sistema bat da. Posta zerbitzua unibertsala eta publikoa da: munduko edozein tokitako edozein pertsonatara igor daiteke gutun edo objektu bat.

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Salmenta

**Salmenta** ez da mugatzen produktua prezioaren trukean ematera: bezeroak produktuari buruz dituen nahika bete ere egin behar dira. Irudian, arraina saldu ondoren, bezeroak nahi duen moduan ebakitzen du saltzaileak.
**Salmenta** saltzaile deritzon pertsona batek erosle bati, prezioa adostu eta salmentarako kondizioak onartu ondoren, gauza bat lagatzearen ekintza da, gehienetan diru trukean. Zuzenbidean, salmenta-kontratua dakar berarekin batera; kontabilitatean, berriz, salmenta faktura burutzen den datan gertatzen da. Marketinaren ikuspuntutik, azkenik, salmenta saltzaileak bezeroaren nahika eta beharrak hauteman, salerosketa bideratu eta bezeroaren nahika eta beharrak asebetetzen dituen prozesua da.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Jino etnia

**Jino** etnia (txinera sinplifikatuz: 基诺族; txinera tradizionalez: 基諾族; pinyineraz: Jīnuò zú), Txinako Herri Errepublikan bizi diren 56 talde etnikoetako bat da.

Azken erroldaren arabera, Jino etniako 20.899 pertsona bizi ziren Txinan, batez ere, Txina hegoaldeko Yunnan probintziako Xishuangbanna hirian.

Bai eta Qiang etniako kideekin erlazionaturik daude.

## Erlijioa

Jino etniako kideek budismoa eta animismoa praktikatzen dute.

## Ikus, gainera

* Txinako etniak

## Kanpo estekak

* **(Ingelesez)** Jino etniari buruzko informazioa Txinako Herri Errepublikako gobernuaren webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# David Fincher

| David Fincher |
| --- |
|  (2012) Irudi gehiago |
| Bizitza |
| Jaiotzako izen-deiturak | David Andrew Leo Fincher |
| Jaiotza | Denver, 1962ko abuztuaren 28a (63 urte) |
| Herrialdea |  Ameriketako Estatu Batuak |
| Lehen hizkuntza | ingelesa |
| Familia |
| Aita | Jack Fincher |
| Ezkontidea(k) | Donya Fiorentino (en)   (1990 -  1995) Ceán Chaffin (en)   (1996 - |
| Seme-alabak |
ikusi
* Phelix Imogen Fincher (en)
 |
| Hezkuntza |
| Heziketa | Ashland High School (en)  |
| Hizkuntzak | ingelesa |
| Jarduerak |
| Jarduerak | film-zuzendaria, zinema ekoizlea, telebista-ekoizlea, errealizadorea eta produktorea |
| Lan nabarmenak |
ikusi
* *The Social Network House of Cards The Curious Case of Benjamin Button Seven Fight Club Alien 3 Panic Room*
 |
| Jasotako sariak |
ikusi
* National Board of Review Award for Best Film Dallas-Fort Worth Film Critics Association Award for Best Director  (2010) : The Social Network BAFTA Award for Best Direction  (2011ko otsailaren 13a) : The Social Network Primetime Emmy Award for Outstanding Directing for a Drama Series  (2013) : House of Cards Honorary César  (2023)
 |
|

---

 |
|

---

      |

**David Andrew Leo Fincher** (1962ko abuztuaren 28a, Denver, Colorado) estatubatuar zinema eta telebista zuzendari, ekoizle eta bideoklip zuzendari bat da.

## Filmografia

### Zinema

| Urtea | Filma |
| --- | --- |
| 1992 | *Alien 3* |
| 1995 | *Seven* |
| 1997 | *The Game* |
| 1999 | *Fight Club* |
| 2001 | *The Hire* |
| 2002 | *Panic Room* |
| 2005 | *Lords of Dogtown* |
| 2006 | *Love and Other Disasters* |
| 2007 | *Zodiac* |
| 2008 | *Benjamin Buttonen kasu bitxia* |
| 2010 | *The Social Network* |
| 2011 | *The Girl with the Dragon Tattoo* |
| 2014 | *Gone Girl* |
| 2020 | *Mank* |

### Telebista

| Urtea | Telesaila |
| --- | --- |
| 2013-2018 | *House of Cards* |
| 2017-2019 | *Mindhunter* |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau Coloradoko biografia baten **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Persona (filma)

| *Persona (filma)* |
| --- |
| Jatorria |
| Argitaratze-data | 1966 |
| Izenburua | *Persona* |
| Jatorrizko hizkuntza | suediera |
| Jatorrizko herrialdea | Suedia |
| Banatze bidea | eskatu ahalako bideo |
| Ezaugarriak |
| Genero artistikoa | art film (en)  eta film dramatikoa |
| Iraupena | 84 minutu |
| Kolorea | zuri-beltzekoa |
|  |
|  |
|  |
| Zuzendaritza eta gidoia |
| Zuzendaria(k) | Ingmar Bergman |
| Gidoigilea(k) | Ingmar Bergman |
| Antzezlea(k) |
| Bibi Andersson Liv Ullmann Gunnar Björnstrand Margaretha Krook (en)     [[Kategoria:Margaretha Krook (en)  antzeztutako filmak]] |
| Ekoizpena |
| Ekoizlea | Ingmar Bergman |
| Konpainia ekoizlea | SF Studios (en) [[Kategoria:SF Studios (en)  ekoitzitako filmak]] |
| Edizioa | Ulla Ryghe (en)  |
| Bestelako lanak |
| Musikagilea | Lars Johan Werle (en)  |
| Argazki-zuzendaria | Sven Nykvist |
| Jantzi-diseinatzailea | Max Goldstein |
| Fikzioa |
| Kontakizunaren tokia | Suedia |
| Historia |
| Nominazioak | International Submission to the Academy Awards (en)   Suedia |
|

---

 |
|          |

Persona 1966ko Ingmar Bergman suediar zinema zuzendariak zuzendutako film dramatiko bat da. Bibi Andersson, Liv Ullmann, Gunnar Björnstrand eta Margaretha Krook aktoreek antzeztu zuten.

Suediar zuzendariaren film ausartenetakoa da, zinemagintzako Nouvelle Vague frantziar eta Free Cinema anglosaxoi mugimendu berritzaileen elementu abangoardista asko sartzen baiditu. Latinezko *Persona* izenburuak jatorriz aktoreek antzeztokian janzten duten mozorroaren aipamena da.

Maiz inoizko film onenen zerrendetan sailkatua agertu ohi da, Bergmanen maisulantzat hartzen da.

## Argumentua

Elisabet Vogler (Liv Ullmann) antzerkiko aktore ezaguna *Elektra* antzezlana antzezten ari dela ahotsik gabe geldituko da. Ospitalean sartu eta inongo gaixotasunik izan ez arren hitzik egin ezinik jarraitzen du. Bere mututasunetik ateratzeko, Alma (Bibi Andersson) erizainarekin batera udaldiak igarotzen dituen etxean bizitzen jarriko da.

Han bi emakumeen harremana ia sinbiosi batean bilakatuko da. Almak Elisabeten isiltasuna berak bizitako kontakizunekin ordezkatuko du, hauetan aktoreari bere barne-barneko sekretuak kontatuko dizkio. Elisabeten senarraren agerpenak (Gunnar Björnstrand) bi emakumeen artean ezarri den lotura estua gauzatuko du.

## Aktoreak

Pantailan minutu bat baino gehiago agertzen diren aktore bakarrak Bibi Andersson eta Liv Ullmann izan, Elisabet Voglerrek (Ullmannen pertsonaia) film osoan hamalau hitz bakarrik esaten ditu.

* Bibi Andersson: Alma, erizaina
* Liv Ullmann: Elisabet Vogler, aktorea
* Margaretha Krook: Medikua
* Gunnar Björnstrand: Vogler jauna
* Jörgen Lindström: Mutikoa, Elisabeten semea

## Kanpo estekak

* *Persona* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com **(Ingelesez) *Persona* filmaren IMDBko fitxa irakurgai **(Ingelesez)**
# Bagmati ibaia

Bagmati ibaia Katmandun
 Pashupatinath tenpluko erreketa ghata Bagmati ibaian
**Bagmati ibaia** (nepaleraz बागमती नदी) Nepal eta Indiako ibaia da. Hinduentzat eta budistentzat ibai sakratua da.

## Ibilbidea

Katmandutik 15 km ipar-ekialdera dagoen *Bāghdwār*-en (nepaleraz *Tigrearen atea*) hiru errekak bat egitean sortzen da Bagmati ibaia. Katmaduko ibarrean aurrera egiten du arroz soro artean **Pashupatinath tenplua** pasa eta hiriburuan sartzen delarik. Bertan Monahara eta Vishnumati ibaiekin bat egin eta aurrera doa Katmandu eta Patanen arteko muga finkatuz.

Katmanduko ibarraren hegoaldetik Terai lautadara pasa eta Indiara sartzen da Dhengen. Bihar estatuan Lakhandei ibaiarekin bat egiten du eta berehala Koshi ibaiari lotzen zaizkio. Guztien urek Ganges ibaian bukatzen dute. Montzoi garaian Bagmati ibaiaren ur maila asko igotzen da eta hegoaldeko lurretan uholdeak izan ohi dira, azken urtetako latzena 1993an gertatu zen.

## Hinduismoa

Tenplu hindu ugarik bertan egiten dituzten beren erritu eta erreketak. Nepalgo hinduisten arabera hildako gorpua hiru aldiz sartu behar da uretan erre aurretik, eta hileta zuzentzen duenak (normalean seme zaharrenak) bainua hartu behar du erreketa gertatu eta berehala. Bagmati ibaiaren ertzean dauden tenpluetan garrantzitsuena Katmanduko **Pashupatinath tenplua** da.

## Kutsadura

Bagmati River at en:Sundarijal
Bagmati ibaia oso kutsaturik dago. Katmanduko estolderiatako ur zikinak jasotzen ditu, inongo tratamendurik izan ez dutenak, eta nekazaritzako produktuen soberakinak ere ibaira doaz. Honi gorputzen erreketak gehitu behar zaizkio. 2000. urteko azaroan *Friends of Bagmati* (Bagmatiren lagunak) elkartea sortu zen ibaia garbitzeko ekintzak eta proposamenak egiteko.

## Kanpo estekak

* **(Ingelesez)** Friends of Bagmati