# Azaroaren 15

**Azaroaren 15**a gregoriotar egutegiaren urteko hirurehun eta hemeretzigarren eguna da, 320.a bisurteetan. 46 egun falta dira urtea amaitzeko.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  **Jaiotzak** |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Euskal Herrian**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Imanol ErbitiJaiotza:** Iruñea, 1983

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Unai VencedorJaiotza:** Bilbo, 2000

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Iker BegoñaJaiotza:** Bilbo, 1976

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Pedro SanjuanJaiotza:** Donostia, 1886 eta 1887
 **Heriotza:** Washington, 1976ko urriaren 18a
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Jaiotza gehiago...
 | **Munduan**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Gerhart HauptmannJaiotza:** Szczawno-Zdrój, 1862 eta 1862
 **Heriotza:** Jagniątków (en) , 1946ko ekainaren 6a
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Georgia O'KeeffeJaiotza:** Sun Prairie, 1887 eta 1887
 **Heriotza:** Santa Fe, 1986ko martxoaren 6a
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Suleiman I.aJaiotza:** Trabzon, 1494
 **Heriotza:** Szigetvár (en) , 1566ko irailaren 6a (egutegi gregorianoa) |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **William HerschelJaiotza:** Hannover, 1738
 **Heriotza:** Slough, 1822ko abuztuaren 25a
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Jaiotza gehiago...
 |

**Artikulurik ez duten Azaroaren 15ko jaiotzak**
Johann Kaspar Lavater •
Wolf Biermann •
Michel Chasles •
René Guénon •

Eskuz gaurkotu |
|  **Heriotzak** |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Euskal Herrian**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Ignacio AldekoaJaiotza:** Gasteiz, 1925eko uztailaren 24a
 **Heriotza:** Madril, 1969
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Federiko KrutwigJaiotza:** Getxo, 1921eko maiatzaren 15a
 **Heriotza:** Bilbo, 1998
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Antxon EzeizaJaiotza:** Donostia, 1935eko irailaren 14a
 **Heriotza:** Donostia, 2011
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Fernando Luis Ybarra López-DórigaJaiotza:** Getxo, 1930eko otsailaren 10a
 **Heriotza:** Madril, 2001
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Heriotza gehiago...
 | **Munduan**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Johannes KeplerJaiotza:** Weil der Stadt, 1571ko abenduaren 27a
 **Heriotza:** Ratisbona, 1630
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Henryk SienkiewiczJaiotza:** Wola Okrzejska (en) , 1846ko maiatzaren 5a
 **Heriotza:** Vevey, 1916
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Émile DurkheimJaiotza:** Épinal, 1858ko apirilaren 15a
 **Heriotza:** Paris, 1917
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **ComeniusJaiotza:** Uherský Brod, 1592ko martxoaren 28a eta 1592
 **Heriotza:** Amsterdam, 1670
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Heriotza gehiago...
 |

**Artikulurik ez duten Azaroaren 15ko heriotzak**
Daisaku Ikeda •
Ivan Setxenov •
Vinoba Bhave •
Eero Järnefelt •

Eskuz gaurkotu |

 |  |

|  |
| --- |
|  **Gertaerak** |
| Andorrako armarria.* 1940 - Naziek Varsoviako ghettoa itxi zuten, hasieran txarrantxarekin eta gero 3 m garai eta 18 km luze zen harresi batekin. 350.000 judu inguru sartu zituzten.
* 1995 - Espainian gerra garaietako heriotza zigorraren ezezpena adostu zen Senatuan.
* 2004 - Andorrak (*irudian*) Europar Batasunarekin kooperazio hitzarmena sinatu zuen.
* 2008 - Amets Arzallusek Iparraldeko Bertsolari Txapelketaren lehen edizioa irabazi zuen.

**+** Gertaera gehiago...
 |
|  **Egutegia** |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  <<  | **Azaroa** |  >>  |
| Al | As | Az | Og | Or | Lr | Ig |
|  |  |  |  |  |  | 1 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |
| 30 |
| 2026 |

 |
| **Aurreko eta hurrengo urteetan 2023: Asteazkena
* 2024: Ostirala
* 2025: Larunbata
* 2027: Astelehena
* 2028: Asteazkena
* 2029: Osteguna
 |
|  **Izendegia** |
| **Santutegia:**
Alberto Handia

**Seaska egutegia:**
Alar, Alarne eta Pette.

 |

 |

*Daturen bat falta bada, urtearen lotura jarraitu han sartzeko.*

---

## Gertaerak

### Euskal Herria

* 1978 – Komando Autonomo Antikapitalistetako hiru kidek metrailetaz eraso zioten Guardia Zibilaren Aretxabaletako kuartelari.
* 1978 – Guardia zibilek, itsumustuan tiroka, Emilia Larrea Saez de Adacia etxeko andrea hil eta beste zenbait herritar zauritu zituzten, Arrasaten.
* 2006 – Fiskaltzak Segi erakundea 18/98 auzian sartzea eskatu zuen, ustez ETArekin zerikusia izateagatik.

### Mundua

* 1889 – Errepublika aldarrikatu zen Brasilen.
* 1920 – Nazioen Ligako lehen batzarra egin zen Genevan.
* 1940 – Naziek Varsoviako ghettoa itxi zuten, hasieran txarrantxarekin eta gero 3 m garai eta 18 km luze zen harresi batekin. 350.000 judu inguru sartu zituzten.
* 1983 – Ipar Zipreko Turkiar Errepublikak Zipretik independentzia aldarrikatu zuen.
* 1985 – Britainia Handiko lehen ministro Margaret Thatcherek eta Irlandako lehen ministro Garret FitzGeraldek Akordio Anglo-irlandarra sinatu zuten Hillsborough gazteluan (Ipar Irlanda).
* 1988 – Palestinako Aginte Nazionalak Palestinako Estatu independentea aldarrikatu zuen.
* 1995 – Espainian gerra garaietako heriotza zigorraren abolizioa adostu zen Senatuan.
* 2002 – Hu Jintao Txinako Alderdi Komunistako buruzagi bilakatu zen.
* 2004 – Andorrak Europar Batasunarekin kooperazio hitzarmena sinatu zuen.
* 2006 – Al Jazeera telebista kateak, bere ingelesezko kate berria aurkeztu zuen, Al Jazeera English.
* 2012 – Txinako Alderdi Komunistako idazkari nagusi Xi Jinping aukeratu zuten.

## Arte eta kultura

### Euskal Herria

* 2007 – Imanol Urbieta musikari eta irakasleak irabazi zuen Anton Abbadia saria.
* 2008 – Amets Arzallusek Iparraldeko Bertsolari Txapelketaren lehen edizioa irabazi zuen.

### Mundua

* 1935 – *A Night at the Opera* ("Gau Bat Operan") filma estreinatu zen, Sam Woodek zuzendu eta Groucho Marx, Chico Marx, Harpo Marx, Kitty Carlisle, Allan Jones eta Margaret Dumont aktoreek antzeztu zutelarik.
* 1950 – *Rio Grande* filma estreinatu zen, John Fordek zuzendu eta John Wayne, Maureen O'Hara, Ben Johnson, Harry Carey Jr., Victor McLaglen, J. Carrol Naish eta Chill Wills aktoreek antzeztu zutelarik.
* 1969 – *Goodbye, Mr. Chips* (*Agur, Chips jauna*) filma estreinatu zen, Herbert Rossek zuzendu eta Peter O'Toole, Petula Clark, Michael Redgrave, Siân Phillips eta Alison Leggatt aktoreek antzeztu zuten.
* 1995 – Oviedon (Asturias) 15.000 lagunek asturieraren ofizialtasuna eskatu zuten.

## Zientzia eta teknologia

### Mundua

* 2001 – Microsoftek Xbox bideo-kontsola kaleratu zuen.

## Kirolak

## Jaiotzak

### Euskal Herria

* 1316 – Joanes I.a Nafarroakoa, Nafarroa eta Frantziako erregea (h. 1316).
* 1571 – Cristobal de la Cámara y Murga, bizkaitar apezpikua (h. 1641).
* 1844 – Manez Saint-Jean, *Katxo*, lapurtar bertsolaria (h. 1909).
* 1878 – Manuel Arrillaga, traineru estropadetako patroi ospetsuenetakoa (h. 1961).
* 1879 – Juan Usabiaga, gipuzkoar politikari eta ingeniaria (h. 1953).
* 1886 – Pedro Sanjuan, gipuzkoar musikagile, musika irakasle eta orkestra zuzendaria (h. 1976).
* 1887 – Indalecio Ojanguren, euskal argazkilari eta mendigoizalea (h. 1972).
* 1901 – Miguel Amilibia, euskal abokatu eta politikaria (h. 1982).
* 1920 – Eugenio Agirretxe, gipuzkoar idazle eta hizlaria eta Euskaltzain urgazlea (h. 2005).
* 1930 – Jose Maria Satrustegi, nafar etnografoa, idazlea, itzultzailea, euskalaria eta apaiza (h. 2003).
* 1933 – Jesús Rodríguez Lafuente, bizkaitar haltera (h. 2018).
* 1940 – Guy Poulou, lapurtar dentista, Ziburuko auzapeza (h. 2021)
* 1947 – Begoña Iturriza Zabala irakasle ofizioz eta bertsozale afizioz.
* 1950 –
	+ Joseba Azkarraga, EAko arabar politikaria, Eusko Jaurlaritzako Justizia, Lan eta Gizarte Segurantza sailburu ohia.
	+ Juan Martin Elexpuru, gipuzkoar idazlea eta itzultzailea.
* 1953 –
	+ Jean-Michel Galant, baxenafar politikaria, Azkarateko alkatea.
	+ Christine Etchevers, lapurtar margolaria.
* 1956 -- Lola Díaz González-Blanco, espainiar kultura-kudeatzailea.
* 1960 –
	+ Ricardo Arrien, bizkaitar futbolari ohi eta entrenatzailea.
	+ Inma Errea, euskal idazle eta itzultzailea.
* 1975 – Marta Díez Napal, nafar politikaria.
* 1976 –
	+ Christian Andreu, lapurtar musikaria, Gojira *death metal* taldekoa.
	+ Iker Begoña, bizkaitar futbolari ohia.
* 1983 – Imanol Erbiti, nafar txirrindularia.
* 1994 – Teresa Errandonea, gipuzkoar atleta, oztopo lasterketan aditua.
* 2000 – Unai Vencedor, bizkaitar futbolaria.
* 2002 – Iker Mintegi, nafar txirrindularia.
* 2006 – Izar Zubiaga, bizkaitar futbolaria.

### Mundua

* 1397 – Nikolas V.a, aita santua (h. 1455).
* 1498 – Leonor Austriakoa, Portugal eta Frantziako erregina ezkontidea (h. 1558).
* 1580 – Gabriel Bethlen, Transilvaniako printze eta Hungariako errege hautatua (h. 1629).
* 1607 – Madeleine de Scudéry, frantziar idazlea (h. 1701).
* 1708 – Pitt "Zaharra", Britainia Handiko Erresumako lehen ministroa (h. 1778).
* 1738 – William Herschel, alemaniar-britainiar astronomoa (h. 1822).
* 1757 – Jacques-Rene Hebert, frantziar politikari, iraultzaile eta kazetaria (h. 1794).
* 1766 – Rodolphe Kreutzer, frantziar musikagilea eta biolinista (h. 1831).
* 1776 –
	+ Jose Joaquín Fernández de Lizardi, mexikar eleberrigilea (h. 1827).
	+ Pehr Henrik Ling, suedierazko poeta eta suediar gimnastikaren sortzailea (h. 1839).
* 1784 – Jerôme Bonaparte, Napoleon I.aren anaia, Westfaliako erregea (h. 1860).
* 1822 – Fernando Savoiakoa, Savoia leinuko italiar noblea (h. 1855).
* 1827 – Jean François Bladé, frantziar historialaria (h. 1900).
* 1829 – Emmy von Rhoden, alemaniar idazlea (h. 1885).
* 1840 – May Agnes Fleming, kanadar eleberrigilea (h. 1880).
* 1859 – Christopher Hornsrud, Norvegiako lehen ministroa (h. 1960).
* 1862 – Gerhart Hauptmann, alemanezko idazlea, 1912ko Literaturako Nobel Saria (h. 1946).
* 1867 – Emil Krebs, alemaniar eleaniztuna, sinologoa eta diplomazialaria, 68 hizkuntzatan jariotasunez hitz egiteko eta idazteko gai zena (h. 1930).
* 1868 – Emil Racovita, errumaniar biologoa (h. 1947).
* 1874 – August Krogh, daniar fisiologoa, 1920ko Medikuntzako Nobel Saria (h. 1949).
* 1876 – Anna de Noailles, frantziar idazlea (h. 1933).
* 1881 –
	+ William Pearse, irlandar errepublikarra, 1916ko Pazko Matxinadako buruzagietako bat (h. 1916).
	+ Duvvuri Subbamma, indiar independentista (h. 1964).
* 1887 –
	+ Hitoshi Ashida, Japoniako lehen ministroa (h. 1959).
	+ Marianne Moore, estatubatuar olerkaria (h. 1972).
	+ Georgia O'Keeffe, estatubatuar margolaria (h. 1986).
* 1889 – Manuel II.a Portugalgoa, Portugalgo erresumako azken erregea (h. 1932).
* 1890 – Richmal Crompton, ingeles eleberrigilea (h. 1969).
* 1891 –
	+ William Averell Harriman, estatubatuar politikari, negozio-gizon eta diplomazialaria (h. 1986).
	+ Erwin Rommel, Bigarren Mundu Gerran Alemaniako zelai-jenerala (h. 1944).
* 1895 – Olga Nikolaevna Errusiakoa, Errusiako Dukesa Handia (h. 1918).
* 1897 –
	+ Aneurin Bevan, galestar politikaria (h. 1960).
	+ Grace Clawson, britainiar-estatubatuar ehun urteko bulegaria, suoermendebetekoa, munduko pertsonarik zaharrena (h. 2002)
* 1899 – Urania Mella, galiziar politikaria, emakumeen elkartegintzaren aitzindaria (h. 1945).
* 1907 – Claus von Stauffenberg, alemaniar militarra, Hitler hiltzeko konplot bateko buruzagietako bat (h. 1944).
* 1908 – Dolors Vives Rodón, hegazkin pilotu katalana, aitzindaria Espainiako abiazioan (h. 2007).
* 1912 – André Chastel, frantziar idazle eta historialaria (h. 1990).
* 1914 – Jorge Bolét, kubatar-estatubatuar musikagilea (h. 1990).
* 1920 – Gesualdo Bufalino, italiar idazlea (h. 1996).
* 1922 –
	+ Giorgio Manganelli, italiar idazlea (h. 1990).
	+ Francesco Rosi, italiar zinemagilea (h. 2015).
* 1924 – Faustino Menéndez Pidal de Navascués, espainiar heraldista (h. 2019).
* 1927 – Bill Rowling, Zeelanda Berriko 30. lehen ministroa (h. 1995).
* 1929 –
	+ Ed Asner, estatubatuar aktorea (h. 2021).
	+ Gombojavyn Ochirbat, mongoliar politikaria.
* 1930 –
	+ J. G. Ballard, britainiar idazlea (h. 2009).
	+ Maria Antonia Canals, kataluniar matematikaria (h. 2022).
* 1931 –
	+ Mwai Kibaki, Kenyako presidentea (h. 2022).
	+ Pascal Lissouba, Kongoko Errepublikako presidentea (h. 2020).
* 1932 –
	+ Ahmad Bahgat, egiptoar idazle eta kazetaria (h. 2011).
	+ Petula Clark, ingeles abeslaria.
* 1933 – Françoise Héritier, frantziar antropologo, etnologo eta feminista (h. 2017).
* 1936 –
	+ Erzsébet Illés, hungariar astronomoa (h. 2026).
	+ Haydée Padilla, argentinar aktorea (h. 2022).
	+ Maria Dolors Renau, kataluniar psikologoa, pedagogoa eta politikaria (h. 2019)
* 1937 – Fernando Schwartz, espainiar idazle eta kazetaria.
* 1938 – Ronnie Kasrils, hegoafrikar politikari, gidoigile, zinema-zuzendari eta gatazka-bitartekaria.
* 1939 – Yaphet Kotto, estatubatuar aktorea (h. 2021).
* 1940 –
	+ Roberto Cavalli, italiar moda-diseinatzaile eta asmatzailea (h. 2024).
	+ Frans Melckenbeeck, flandriar txirrindularia (h. 2025).
* 1942 –
	+ Daniel Barenboim, argentinar-israeldar-palestinar-espainiar orkestra-zuzendari eta piano-jotzailea.
	+ David Crighton, galestar matematikaria (h. 2000).
* 1943 – Virginia Trimble, estatubatuar astronomoa, izar eta galaxien egitura eta eboluzioan eta astronomiaren historian espezializatua.
* 1945 –
	+ Anni-Frid Lyngstad, suediar pop eta jazz abeslaria, ABBAko taldekidea.
	+ Neofito Bulgariakoa, Bulgariako Eliza Ortodoxoko patriarka (h. 2024).
* 1946 – Natela Sturua, georgiar hizkuntzalaria da, euskaltzalea, eta euskaltzain urgazlea.
* 1948 – Eva Furnari, italo-brasildar idazle eta ilustratzailea.
* 1950 –
	+ Katia Gysling, txiletar farmakologoa (h. 2025).
	+ Marina Picasso, frantziar idazlea.
* 1951 – Beverly D'Angelo, estatubatuar aktorea.
* 1953 – Toshio Takabayashi, japoniar futbolari ohia.
* 1954 – Aleksander Kwaśniewski, Poloniako presidente ohia.
* 1955 – Joan Villadelprat, 1 Formulako teknikaria, Epsilon Euskadi taldeko zuzendari izandakoa.
* 1957 – Paco Mir, kataluniar aktore, umoregile, gidoilari eta zinema-zuzendaria.
* 1959 – Susana Fortes, galiziar idazlea, artikulugilea eta irakaslea.
* 1961 – Anthony Poola, indiar kardinala.
* 1963 – Toru Sano, japoniar futbolari ohia.
* 1964 – Philippe Montanier, frantziar futbolari ohi eta entrenatzailea.
* 1965 – Montse Roca, bizkaitar udal-politikaria eta ekintzailea.
* 1967 – François Ozon, frantziar zinema zuzendaria.
* 1968 – Tove Linnea Brandvik, norvegiar politikaria.
* 1970 – Patrick M'Boma, kamerundar futbolari ohia.
* 1974 –
	+ Chad Kroeger, kanadar abeslaria eta gitarra jotzailea, *Nickelback* taldeko kidea.
	+ Ingrida Šimonytė, Lituaniako lehen ministroa.
* 1976 – Virginie Ledoyen, frantziar modelo eta aktorea.
* 1978 – Alberto Casero Ávila, PPko espainiar politikaria.
* 1979 – Albert Rivera, kataluniar abokatu eta politikaria, *Herritarrak – Herritarron Alderdia* alderdi politikoaren sortzailea.
* 1981 – Lorena Ochoa, mexikar golflaria.
* 1982 – Jenifer, frantziar abeslaria.
* 1983 – Laura Smet, frantziar aktore eta abeslaria.
* 1984 – Sonia Bermúdez Tribano, espainiar futbolari ohi eta entrenatzailea.
* 1985 – Maisa Abd Elhadi, arabiar palestinar aktorea.
* 1986 – Sania Mirza, indiar tenislaria, WTA titulua irabazi zuen Indiako lehen emakumezkoa.
* 1987 –
	+ Alicia Fernández Rodríguez, galiziar poeta.
	+ Clevin Hannah, estatubatuar saskibaloi jokalaria.
* 1989 – Cristinini, kataluniar Interneteko-izar eta youtuberra.
* 1990 – Lukáš Krpálek, txekiar judoka.
* 1991 – Shailene Woodley, estatubatuar aktorea.
* 1996 –
	+ Antoine Dupont, frantziar errugbilaria.
	+ Vanessa Nakate, ugandar aktibista klimatikoa.
	+ Marta Soto, espainiar abeslari eta konpositorea.
	+ Demi Vollering, herbeheretar txirrindularia.
* 1997 –
	+ Leelah Alcorn, estatubatuar emakume transgeneroa, bere buruaz beste egitean nazioarteko arreta erakarri zuena (h. 2014).
	+ Paula Badosa, estatubatuar-kataluniar tenislaria.
	+ Teresa Paneque, txiletar-espainiar astronomoa, idazlea eta dibulgatzaile zientifikoa.
* 2001 – Luna Schaller, alemaniar aktorea.

## Heriotzak

### Euskal Herria

* 1236 – Lope II.a Diaz Harokoa, ezagutzen den Bizkaiko seigarren jauna.
* 1801 – Pierre-Léon Basterretxe, lapurtar bankari eta armadorea, Parisen (j. 1763).
* 1854 – Antonio Etxanobe Zaldibar, bizkaitar apaiz, artzapezpiku eta inkisidorea (j. 1768).
* 1922 – Christoph Dufau, euskal idazlea (j. 1888).
* 1930 – Cipriano Olaso, iruindar teologoa eta apaiza (j. 1868).
* 1957 – Fernando Sasiain, gipuzkoar politikaria, Donostiako alkatea Bigarren Errepublikan, Palentzian (j. 1894).
* 1962 - Isaak Díez Ibáñez, arabar margolari, eskultore eta dekoratzailea, Caracasen (j. 1891).
* 1969 – Inazio Aldekoa, gasteiztar idazlea, Madrilen (j. 1925).
* 1978 – Domingo Fernández Medrano, arabar arkeologoa (j. 1901).
* 1983 – Maria Garaiar Rekalde, Comète sareko gipuzkoar kolaboratzailea (j. 1893).
* 1998 – Federiko Krutwig, getxoztar idazlea eta politikaria (j. 1921).
* 2001 – Fernando Ybarra López-Dóriga, euskal noble, enpresaburu eta politikaria, Madrilen (j. 1930).
* 2009 – Luisa Irigoien Larrañaga, gipuzkoar maistra eta Oiartzungo Euzko Emakume Abertzale Batzako partaidea, Bartzelonan (j. 1909).
* 2011 – Antxon Ezeiza, euskal zinema zuzendari, ekoizle eta gidoigilea (j. 1935).
* 2016 – Fernando Redón, iruindar arkitektoa (j. 1929).

### Mundua

* 668 – Konstante II.a, Bizantziar Inperioko agintaria (j. 630).
* 1280 – Alberto Handia, alemaniar teologo, filosofo, apaiz eta apezpiku katolikoa.
* 1553 – Lukrezia Lorenzo Medici, italiar noblea, Medici familiakoa (j. 1470)
* 1592 – Comenius, Moraviako irakasle, zientzialari, hezitzaile eta idazlea (j. 1592).
* 1594 – Martin Frobisher, ingeles itsasgizona (j. 1539 ingurua).
* 1629 – Gabriel Bethlen, Transilvaniako printze eta Hungariako errege hautatua (j. 1580).
* 1630 – Johannes Kepler, alemaniar matematikari eta astronomoa (j. 1571).
* 1691 – Aelbert Cuyp, herbeheretar Urrezko Aroko margolaria (j. 1620).
* 1706 – Tsangyang Gyatso, seigarren Dalai Lama (j. 1683).
* 1781 – Tupac Katari, Espainiar Inperioaren aurka Bolivian aritu zen buruzagi indigena.
* 1787 – Christoph Willibald Gluck, alemaniar musikaria (j. 1714).
* 1802 – George Romney, ingeles margolaria (j. 1734).
* 1819 – José Antonio Anzoátegui, Venezuelako Independentzia Gerrako militar famatua (j. 1789).
* 1827 – Mathias Sommerhielm, Norvegiako lehen ministroa (j. 1764).
* 1832 – Jean-Baptiste Say, frantziar ekonomialaria (j. 1767).
* 1853 – Maria II.a Portugalgoa, Portugalgo erregina (j. 1819).
* 1859 – Josepha Heath Gulston, galestar eleberrigilea (j. 1811).
* 1863 – Frederiko VII.a Danimarkakoa, Danimarkako erregea (j. 1808).
* 1908 – Cixi, Txinako enperatriz erregeordea edo enperatriz alarguna (j. 1835).
* 1910 – Wilhelm Raabe, alemaniar eleberrigilea (j. 1831).
* 1915 – Félix de Blochausen, Luxenburgoko lehen ministroa (j. 1834).
* 1916 – Henryk Sienkiewicz, poloniar idazlea, 1905eko Literaturako Nobel Saria (j. 1846).
* 1917 – Émile Durkheim, frantziar soziologoa (j. 1858).
* 1919 – Alfred Werner, suitzar kimikaria, 1913ko Kimikako Nobel Saria (j. 1866).
* 1934 – Alice Liddell, Lewis Carrollek *Alice* pertsonaia sortzeko oinarria (j. 1852).
* 1936 – Jeanne Landre, frantziar kazetari, literatura kritikari eta eleberrigilea (j. 1874).
* 1944 –
	+ Edith Durham, britainiar margolaria, ilustratzaile zientifikoa, antropologo , bidaia-idazlea eta Balkanetako esploratzailea (j. 1863).
	+ Petiso Orejudo, argentinar serieko hiltzailea (j. 1896).
* 1947 – Edith Alleyne Sinnotte, anglo-australiar esperantozko idazlea (j. 1871).
* 1949 – Nathuram Godse, Mohandas Karamchand Gandhi hil zuen abertzale hindua (j. 1910).
* 1953 – Jorge de Lima, brasildar idazle, itzultzaile, margolari, politikari eta medikua (j. 1893).
* 1954 – Lionel Barrymore, estatubatuar antzerki, zinema eta irrati aktorea (j. 1878).
* 1958 – Tyrone Power, estatubatuar aktorea (j. 1914).
* 1959 – Charles Thomson Rees Wilson, eskoziar fisikaria, 1927ko Fisikako Nobel Saria (j. 1869).
* 1961 – Maja Fjæstad, suediar artista (j. 1873).
* 1963 – Fritz Reiner, hungariar-estatubatuar orkesta zuzendaria (j. 1888).
* 1965 – Makhali-Phâl, kanbodiar-frantziar idazlea (j. 1908).
* 1967 – Michael James Adams, estatubatuar pilotu eta astronauta, X-15 hegazkin-kohetearekin istripuan (j. 1930).
* 1970 – Konstantinos Tsaldaris, Greziako lehen ministroa (j. 1884).
* 1971 – Rudolf Abel, Sobietar Batasuneko espioia (j. 1903).
* 1976 –
	+ Maurice Champreux, frantziar zinema zuzendaria (j. 1893).
	+ Jean Gabin, frantziar antzezlea (j. 1904).
* 1977 – Georges Philippe Friedmann, frantziar soziologoa (j. 1902).
* 1978 – Margaret Mead, estatubatuar antropologoa eta feminista nabarmena (j. 1901).
* 1985 – Meret Oppenheim, alemaniar artista (j. 1913).
* 1986 – Alexander Tansman, poloniar-frantziar musikagilea, orkestra-zuzendaria eta piano-jotzailea (j. 1897).
* 1996 – Alger Hiss, estatubatuar legelari eta diplomatikoa, Sobietar Batasuneko espioia (j. 1904).
* 1998 – Stokely Carmichael, estatubatuar politikaria eta beltzen aldeko aktibista (j. 1941).
* 2001 – Alberto Ullastres, espainiar politikaria, ekonomista eta legelaria (j. 1914).
* 2003 – Mohamed Xukri, Rif aldeko idazle eta eleberrigilea (j. 1935).
* 2006 – Adelaida Las Santas, espainiar kazetari eta poeta (j. 1918).
* 2007 - Waltraut Seitter, Alemanian astronomia katedra bat eduki zuen lehen emakumea (j. 1930).
* 2008 - Grace Hartigan, espresionismo abstraktuko estatubatuar margolaria (j. 1922).
* 2009 –
	+ Pierre Harmel, Belgikako 40. lehen ministroa (h. 2009).
	+ Antonio de Nigris, mexikar futbolaria (j. 1978).
* 2013 – Glafkos Kliridis, Zipreko presidentea (j. 1919).
* 2014 – Leslie Feinberg, estatubatuar mari-mutil, lesbiana eta transgenero aktibista, komunista eta idazlea (j. 1949).
* 2015 – Moira Orfei, italiar artista, aktorea, telebistako aurkezlea eta zirkuko artista (j. 1931).
* 2016 –
	+ Sixto Durán Ballén, Ekuadorko presidentea (j. 1921).
	+ Julia Sánchez Carrilero, espainiar arkeologoa (j. 1933).
* 2017 –
	+ Françoise Héritier, frantziar antropologo, etnologo eta feminista (j. 1933).
	+ Lil Peep, estatubatuar-suediar rap-kantaria, abeslaria, musikagilea, modeloa eta musika-ekoizlea (j. 1996).
* 2018 –
	+ Takayuki Fujikawa, japoniar futbolaria (j. 1962).
	+ Zhores Medvedev, errusiar biologoa (j. 1925).
* 2019 – Harrison Dillard, estatubatuar atleta (j. 1923).
* 2020 – Ray Clemence, ingeles futbol atezaina (j. 1948).
* 2024 –
	+ Ahmed Mohamed Mohamoud, Somalilandiako presidentea (j. 1938).
	+ Celeste Caeiro, Portugaleko diktaduraren aurkako estatu-kolpea egin zuten militarren artean krabelinak banatu zituen portugaldar emakumea (j. 1933).
	+ Eileen Kramer, australiar dantzaria eta koreografoa, ehun urtetik gorakoa eta 2021ean jardunean zegoena (j. 1914).
* 2025 – Kari Buen, norvegiar eskultorea (j. 1931).

## Jaiak eta urteurrenak

* Sehaska egutegiko izendegia: Alar, Alarne eta Pette.
* Errepublikaren jaia ospatzen da Brasilen.

## Kanpo estekak

Azaroaren 14 | Urteko egutegi | Azaroaren 16