# Shirley Temple

| Shirley Temple |
| --- |
|  (1948) Irudi gehiago |
|

|  United States Ambassador to Czechoslovakia (en)  |
| --- |

 1989ko abuztuaren 23a - 1992ko uztailaren 12a ← Julian Niemczyk (en)  - Adrian A. Basora (en)  →

|  Chief of Protocol of the United States (en)  |
| --- |

 1976ko uztailaren 1a - 1977ko urtarrilaren 21a ← Henry E. Catto, Jr. (en)  - Evan Dobelle (en)  →

|  United States Ambassador to Ghana (en)  |
| --- |

 1974ko abenduaren 6a - 1976ko uztailaren 13a - Robert P. Smith (en)  → |
| Bizitza |
| Jaiotzako izen-deiturak | Shirley Temple |
| Jaiotza | Santa Monica, 1928ko apirilaren 23a |
| Herrialdea |  Ameriketako Estatu Batuak |
| Lehen hizkuntza | ingelesa |
| Heriotza | Woodside, 2014ko otsailaren 10a (85 urte) |
| Hobiratze lekua | Alta Mesa Memorial Park (en)  |
| Heriotza modua | berezko heriotza: Biriketako gaixotasun buxatzaile kronikoa |
| Familia |
| Aita | George Francis Temple |
| Ama | Gertrude Amelia Temple |
| Ezkontidea(k) | John Agar  (1945 -  1950) Charles Alden Black  (1950eko abenduaren 16a -  2005eko abuztuaren 4a) |
| Seme-alabak |
ikusi[erakutsi]
* Lori Black (en)
 |
| Hezkuntza |
| Heziketa | Harvard-Westlake School (en)  |
| Hizkuntzak | ingelesa |
| Jarduerak |
| Jarduerak | aktorea, zinema aktorea, abeslaria, diplomazialaria, haur-aktorea, dantzaria, telebista-aktorea, politikaria eta enbaxadorea |
| Lantokia(k) | Ameriketako Estatu Batuak |
| Jasotako sariak |
ikusi[erakutsi]
* Academy Juvenile Award  (1935) Screen Actors Guild Life Achievement Award  (2006)  Kennedy Center Honors  (1998) honorary citizen of Plzeň  (1990eko maiatzaren 6a) Golden Plate Award  (1970) Izarra Hollywoodeko Ospearen pasealekuan  (1960ko otsailaren 8a)
 |
| Diskoetxea | RCA Victor |
| Ideologia eta sinesmenak |
| Alderdi politikoa |  Ameriketako Estatu Batuetako Alderdi Errepublikanoa |
|

---

 |
| shirleytemple.com |
|

---

          |
|  |

**Shirley Temple Black**, jaiotzez **Shirley Jane Temple**, (Santa Monica, Kalifornia, AEB, 1928ko apirilaren 23a - Woodside, Kalifornia, 2014ko otsailaren 10a) Estatu Batuetako antzezlea izan zen.

## Biografia

Shirley Jane Temple 1928ko apirilaren 23an jaio zen Santa Monican, Kalifornian. Gertrude Temple etxekoandrearen eta George Temple bankuko langilearen alaba zen. Familia herbeheretar, ingeles eta alemaniar jatorrikoa zen. Shirleyk bi neba zituen, John eta George.

Templeren amak abesteko, dantzatzeko eta antzezteko talentuak garatzera bultzatu zuen. Haurra zela hasi zen zineman lan egiten (1932). Lehen agerraldietan arrakasta handia izan zuen, eta, 1934tik aurrera, protagonista bihurtu zen. 1938 arte, batez beste urteko hiru filmetan parte hartu zuen. Urte hartan, haur antzezle ezagunenaren Oscar berezia jaso zuen. Handitu ahala, haren ospea apalduz joan zen.

Film nagusiak: Alexander Hallen *Little Miss Marker* (1934), Henry Hathawayren *Now and Forever* (1934); David Butlerren *Bright Eyes* (1935); Cummingsen *Poor Little Rich Girl* (1936).

1949an zinema utzi zuen. Gero, politikan parte hartu zuen alderdi errepublikarraren barruan.

### Bizitza pertsonala

1943an, 15 urteko Templek 22 urteko John Agar ezagutu zuen, eta 1945ean, 17 urte zituela, harekin ezkondu zen. 1948an alaba bat izan zuten, Linda Susan Agar. John Agar alkoholikoa zen, emaztea gaizki tratatu zuen eta ezkontzaz kanpoko harremanak zituen. 1950ean dibortziatu ziren.

Urte berean, Shirley Temple Charles Alden Black enpresaburuarekin ezkondu zen. Bi seme-alaba izan zituzten, Charles Alden eta Lori. 2005ean, Black hil zen.

1972an, 44 urte zituela, bularreko minbizia diagnostikatu zioten Templeri. Haren aitorpen publikoa urrats garrantzitsua izan zen bularreko minbiziari buruzko kontzientzia areagotzeko eta gaixotasunaren inguruko estigma murrizteko.

### Heriotza

2014ko otsailaren 10ean hil zen, 85 urte zituela, Woodsiden, Kalifornian. Heriotzaren kausa, 2014ko martxoaren 3an kaleratutako heriotza-ziurtagiriaren arabera, biriketako gaixotasun buxatzaile kronikoa izan zen. Temple erretzailea izan zen bizitza osoan, baina ohitura hori jendaurrean erakustea saihesten zuen, ez baitzuen eredu txarra eman nahi. Alta Mesa parke memorialean lurperatu zuten.

## Lanak

### Zinema

| Urtea | Izenburua | Pertsonaia | Erreferentziak |
| --- | --- | --- | --- |
| 1931 | *Runt Page* | Lulu Parsnips |  |
| 1932 | *The Red-Haired Alibi* | Gloria Shelton |  |
| *War Babies* | Charmaine |  |
| *The Pie-Covered Wagon* | Shirley |  |
| *Glad Rags to Riches* | Nell/La Belle Diaperina |  |
| *Kid in Hollywood* | Morelegs Sweettrick |  |
| *The Kid's Last Fight* | Shirley |  |
| *Kid 'in' Africa* | Madame Cradlebait |  |
| 1933 | *Out All Night* | haurra |  |
| *To the Last Man* | Mary Stanley |  |
| *Polly Tix in Washington* | Polly Tix |  |
| *Dora's Dunking Doughnuts* | Shirley |  |
| *Merrily Yours* | Mary Lou Rogers |  |
| *What's to Do?* |  |
| 1934 | *Pardon My Pups* |  |
| *Managed Money* |  |
| *Carolina* | Joan Connelly |  |
| *As the Earth Turns* | haurra |  |
| *Stand Up and Cheer!* | Shirley Dugan |  |
| *Baby Take a Bow* | Shirley Ellison |  |
| *Bright Eyes* | Shirley Blake |  |
| *Change of Heart* | Shirley (hegazkineko neska) |  |
| *Little Miss Marker* | Marthy "Marky" Jane |  |
| *Now I'll Tell* | Mary Doran |  |
| *Now and Forever* | Penelope "Penny" Day |  |
| *George White's Scandals* | emakume eskandalagarriaren alaba |  |
| *New Deal Rhythm* |  |  |
| *Mandalay* |  |  |
| *The Hollywood Gad-About* | bere burua |  |
| 1935 | *The Little Colonel* | Lloyd Sherman |  |
| *Our Little Girl* | Molly Middleton |  |
| *Curly Top* | Elizabeth Blair |  |
| *The Littlest Rebel* | Virginia "Virgie"' Cary |  |
| 1936 | *Captain January* | Helen "Star" Mason |  |
| *Poor Little Rich Girl* | Barbara Barry |  |
| *Dimples* | Sylvia "Dimples" Dolores Appleby |  |
| *Stowaway* | Barbara "Ching-Ching" Stewart |  |
| 1937 | *Wee Willie Winkie* | Priscilla "Winkie" Williams |  |
| *Heidi* | Heidi Kramer |  |
| *Ali Baba Goes to Town* | bere burua |  |
| 1938 | *Rebecca of Sunnybrook Farm* | Rebecca Winstead |  |
| *Little Miss Broadway* | Betsy Brown Shea |  |
| *Just Around the Corner* | Penny Hale |  |
| 1939 | *The Little Princess* | Sara Crewe |  |
| *Susannah of the Mounties* | Susannah "Sue" Sheldon |  |
| 1940 | *The Blue Bird* | Mytyl |  |
| *Young People* | Wendy Ballantine |  |
| 1941 | *Kathleen* | Kathleen Davis |  |
| 1942 | *Miss Annie Rooney* | Annie Rooney |  |
| *Our Girl Shirley* | bere burua |  |
| 1944 | *Since You Went Away* | Bridget "Brig" Hilton |  |
| *I'll Be Seeing You* | Barbara Marshall |  |
| 1945 | *Kiss and Tell* | Corliss Archer |  |
| 1946 | *American Creed* | bere burua |  |
| 1947 | *Honeymoon* | Barbara Olmstead |  |
| *The Bachelor and the Bobby-Soxer* | Susan |  |
| *That Hagen Girl* | Mary Hagen |  |
| 1948 | *Fort Apache* | Philadelphia Thursday |  |
| 1949 | *Mr. Belvedere Goes to College* | Ellen Baker |  |
| *Adventure in Baltimore* | Dinah Sheldon |  |
| *The Story of Seabiscuit* | Margaret O'Hara Knowles |  |
| *A Kiss for Corliss* | Corliss Archer |  |
| 1976 | *America at the Movies* | bere burua |  |

### Telebista

* 1958-1961: *Shirley Temple's Storybook*
* 1963: *The Red Skelton Show*

### Irratia

* 1942: *Junior Miss*

## Irudi galeria

* Shirley Temple *Glad Rags to Riches* filmean (1933)
* Shirley Temple eta James Dunn *Bright Eyes* filmean (1934)
* Shirley Temple 1938an
* Shirley Temple 1943an
* Shirley Temple 1944an
* Shirley Temple eta Linda Susan Agar ama-alabak (1948)
* Shirley Temple, Patricia Ryan Nixon lehen dama eta Nana Osae Djan II.a buruzagia, Ghanan (1972)

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak