Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Trivium

Trivium (latinezko *tri*, hirukoitza; eta *via*, bidea), Erdi Aroan irakasten ziren oinarrizko hiru irakasgaien multzoa da, gramatika, logika eta erretorika hain zuzen. *Trivium* izenekoaren ondoren, *quadrivium* hezkuntzari ekiten zitzaion, gaztearen heziketa betetzeko.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Farmazia

**Farmazia** farmakoen prestakuntzaz eta dispentsazioaz arduratzen den zientzia da. Osasun produktuak prestatu eta dispentsatzen diren lekua ere bada, baina kasu horretan **farmazia bulego** edo **botika** izena ematen zaio. Farmazia osasun zientzien adar bat da eta haren helburua medikamenduen jatorria, izaera, ezaugarriak eta prestakuntza aztertzea da.

Farmazialariek, kimikari eta medikuekin batera, eragin terapeutikoa duten konposatu organikoak sintetizatzeko erantzukizuna dute. Gainera, osasun eta higiene arloetan gero eta gehiago eskatzen da aholkua komunitate farmazeutikoari. Farmaziak farmako eta medikamentuei buruzko jakintzaz gain, horiek giza gorputzean duten eragina eta gorputzaren ezaugarri kimiko eta biologikoak hartzen ditu barne. Horretarako, farmazia galenikoa, farmakologia, biofarmazia eta farmakozinetika, farmakodinamika, toxikologia, farmakoteknia, biokimika, mikrobiologia eta kimika farmazeutikoa eremuak aztertzen ditu, besteak beste.

## Ikurrak

Farmazia ikur anitzez adieraz daiteke. Espainia, Frantzia eta Argentinan esaterako, Higiaren kopa edo gurutze greziarra asko erabiltzen dira.

* Gurutze greziar berdea
* Mortairua eta pistiloa
* Errezetaren ikurra
* *Apotheke* "A" estilizatu gorria (Alemanian)
* Kaduzeoa
* Eskulapioren haga
* Maltako gurutzea

## Ikus, gainera

* Medikuntza

## Kanpo estekak

* Farmazia fakultatea (EHU)
# Bachelor of Science

Bachelor of Science titulua.
**Bachelor of Science** (euskaraz: «zientzietako batxilerra»; **BS**, **BSc**, **SB**, edo **ScB**; latinezko *baccalaureus scientiae* edo *scientiae baccalaureus* esapidetik ekarria)) herrialde anglosaxoietan ematen duten graduko titulua da. Hiru eta bost urte artean ikasi ondoren lortzen dute. Kanadan eta Estatu Batuetan letretako batxilergoa eta zientzietako batxilerra dira graduko titulurik tradizionalenak.

Letretako batxilergoa giza eta arte ederretako karreretan edo, jatorriz, «letretako» goi-mailako irakaskuntzako erakundeetan hedatuago dagoen titulazioa da. Bitartean, zientzietako batxilergoa karrera teknikoetan edo natur zientzietan edo matematikan espezializatutako unibertsitateetan ematen da. Praktikan, titulazio baliokideak dira.

Zientzietako lizentziatura edo arteetako lizentziatura ematea desberdina da unibertsitateen artean. Adibidez, Ekonomiako ikasle bat Arteetako lizentziatu gisa graduatu daiteke unibertsitate batean, baina Zientzietako lizentziatu gisa beste batean, eta, noizbehinka, bi aukerak eskaintzen dira. Unibertsitate batzuek Oxfordeko eta Cambridgeko tradizioari jarraitzen diote, matematika eta zientzietako graduatuak ere arteetako lizentziadun bihurtzen direla, beste erakunde batzuek zientzietako lizentziatura bakarrik eskaintzen duten bitartean, baita arlo ez-zientifikoetan ere.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau hezkuntzari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Chaiyya Chaiyya

| *Chaiyya Chaiyya* |
| --- |
| Sukhwinder Singh (en)  eta Sapna Awasthi (en)  musika-lana |
| Egilea(k) | Sukhwinder Singh (en)  eta Sapna Awasthi (en)  |
| Ezaugarriak |
| Genero artistikoa | Indian film music (en) , pop-folk, Sufi music (en)  eta item number (en)  |
| Hizkuntza | urdua |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Hitzak | Gulzar (en)  |
| Bestelako lanak |
| Musikagilea | A. R. Rahman |
| Bideoa | YouTube |

**«Chaiyya Chaiyya»** (euskaraz: «Itzalean ibili») Indiako Bollywoodeko film baten abestia da. Filma *Dil Se..* (1998) da, Mani Ratnamek zuzenduta eta Shahrukh Khanekin protagonista nagusia duena.

Abestia, sufi musikan eta urdu poesian oinarritua, A. R. Rahmanek konposatu zuen, Gulzarrek idatzia eta Sukhwinder Singh eta Sapna Awasthik abestua. Plazaratu ondoren berehala ezagun egin zen, eta bere bideo musikala oso ezaguna egin zen neurri batean mugimenduan zegoen tren baten gainean filmatu zutelako. Tamil bertsioaren izenburua «Thaiyya Thaiyya» da.

## Arrakasta

2003an, BBC World Servicek nazioarteko inkesta bat egin zuen, garai guztietako hamar abesti ezagunenak aukeratzeko. 7.000 abesti inguru aukeratu ziren mundu osotik. BBCren arabera, 155 herrialdetako jendeak «Chaiyya Chaiyya» bozkatu zuen.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

* Abestia Youtuben. Azpitituluak gaztelaniaz.
# SuperHeavy

| SuperHeavy |
| --- |
|  |
| Datuak |
| Jatorria | Los Angeles, California |
| Musika mota | Rock, reggae |
| Sortze urtea (eta desegitearena, desegin bada) | 2011 – gaur egun |
| Produkzioa |
| Diskoetxea(k) | A&M Records |
| Taldekideak |
| Mick Jagger Joss Stone A. R. Rahman Dave Stewart Damian Marley |
| Informazio gehigarria |
| superheavy.com |
|     |

**SuperHeavy** rock supertalde bat da Mick Jagger, Joss Stone, Dave Stewart, Damian Marley, eta A. R. Rahmanek osatua. Stonek eta Stewartek Jaggerrekin jada kolaboratu zuten. Jaggerrek taldeari buruz esan zuenez, "Musika estilo desberdinen nahasketa bat egin nahi genuen... Estilo desberdinekin lan egiten ibili gara, baina beti banaka". Jaggerrek SuperHeavyk musika estilo desberdinak erakustea nahi zuen, hala nola, reggae, balada eta Indiako musika.

## Historia

### Hasierako urteak

"SuperHeavy" taldearen existentzia sekretua zen 2011ko maiatzera arte. 2011ko maiatzaren 20an, Mick Jagger musikari ingelesak eta The Rolling Stones rock taldeko abeslariak taldearen sorreraren berri eman zuen. Super Heavy Dave Stewarten idea izan zen. St Ann's Bay, Jamaicako bere etxera ailegatzen ziren soinuek inspiratuta, Stewartek Mick Jagger konbentzitu zuen euren musika Indiako orkestren soinuarekin nahasteko. Stewartek eta Mickek Indiako orkestrenganako gustua zuten; gainera, A. R. Rahman musikari indioa supertaldean sartu zen.

2009. urtearen hasieran, Mick Jagger, A. R. Rahman, Dave Stewart, Joss Stone eta Damian Marleyk Los Angeleseko Jim Henson Studios estudioetan jardun zuten, "esanahia zuten abestiak idazten" saiatuz, non 10 egunetan 29 abesti grabatu zituzten.

SuperHeavy Marleyren erritmo sekzioko Shiah Coore baxu-jotzaile/idazlearekin eta Courtney Diedrick bateriarekin osotzen da, baita Stewarten aspaldiko kolaboratzaileare den Ann Marie Calhoun rock bibolinjolearekin.

### Debut albuma (2011)

Artikulu nagusia: «SuperHeavy (albuma)»
Taldea beraien izen bereko albuma grabatzen hasi zen 2009ko hasieran Jagger, Stewart, Stone, Marley eta Rahmanek Los Angeleseko estudio batean, "esanahia zuten abestiak idazten" saiatzen hasi zirenean. 35 mudika ordu inguru grabatu zituzten, jatorrian "ordu bat eta 10 minutu" irauten zuten abesti batzuekin. Albuma Los Angeleseko Jim Henson Studios estudioetan entzun zuten 2011ko ekainaren 30ean. Proba horretan taldeak grabatutako zortzi abesti jo zituzten. Beraien debut singleak, "Miracle Worker", uztailaren 6an kaleratua batez ere erantzun positiboa jaso zuen. Mick Jaggerrek sanskritoz abesten du "Satyameva Jayate" (Egiak bakarrik garaitzen du) abestian, 2011ko abuztuaren 9an kaleratutako bigarren singlea. Rahmanek idatzia, abestian Dave Stewart, Joss Stone eta Damian Marley ere agertzen dira.

## Taldekideak

* Mick Jagger
* A. R. Rahman
* Joss Stone
* Damian Marley
* Dave Stewart
* Ann Marie Calhoun - Bibolina
* Shiah Coore - Baxua
* Courtney Diedrick - Bateria

## Diskografia

### Albumak

* *SuperHeavy* (2011)

### Singleak

* "Miracle Worker" (2011) (EB zerrenda postua: #195)
* "Satyameva Jayate" (2011)

## Erreferentziak

## Kanpo Loturak

* Webgune ofiziala

## Kanpo estekak
# Milioi

| 1000000 |
| --- |
|  ← 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 → |
| Kardinala | 1 000 000 milioi |
| Ordinala | 1 000 000. milioigarren |
| Faktorizazioa | 26 · 56 |
| Beste sistema batzuetan |
| Erromatarra | M |
| Bitarra | 111101000010010000002 |
| Hirutarra | 12122102020013 |
| Lautarra | 33100210004 |
| Bostarra | 2240000005 |
| Seitarra | 332333446 |
| Zortzitarra | 36411008 |
| Hamabitarra | 40285412 |
| Hamaseitarra | F424016 |
| Hogeitarra | 6500020 |
| Hogeitamaseitarra | LFLS36 |

Hamarretik 1 milioira bitarteko potentziak bistaratzea
**Milioia** mila milako da, hau da, 106. SI unitateekin aritzean mega aurrizkia erabili ohi da milioia adierazteko.

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau matematikari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Mafia

*Artikulu hau* La Cosa Nostra *konfederazioari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Mafia (argipena)».*
Palermon ustezko hainbat eta hainbat mafiosori 1901ean egindako epaiketa handiaren zirriborroa, *L'Ora* egunkarian argitaratua (1901eko maiatza).
**Mafia** edo *Cosa Nostra* (italieraz, «gure gauza») erakunde kriminala da, XIX. mendearen erdialdean Sizilian sortua. Mafiako kideei **mafioso** deritze (italieraz, *mafioso* singularrean, *mafiosi* pluralean). Erakunde mafiosoak Mendebaldeko kulturaren zati bihurtu dira, hainbat eta hainbat film, liburu eta telebistako saiotan agertu baitira.

Mafiako kideek ohore araudia jarraitu behar dute: taldeko agintariek esaten dutena egin behar dute beti, elkarri lagundu, eta mendekua hartu erakundearen sekretuak zabaltzen dituenaren kontra (mendekua senide guztiei ezar dakieke).

## Historia

Napoleonen gudarosteak Sizilia inbaditu zuenean, herriko aristokraziaren interesak zaintzeko sortu zen mafia. Ondoren, lur jabe handien esanetara zegoen polizia pribatu gisako zerbait bilakatu eta ezkutuko elkarte moduan antolatu zen.

Faxismoaren garaian, haren kontra jarri zen. Bigarren Mundu Gerraren ondoren Siziliaren burujabetasuna eskatzen zuen higikundearen alde jarri zen.

XX. mendearen hasierako mafia Estatu Batuetan zabaldu zen, italiarren immigrazioa zela bide. Lege lehorrari esker, 1920ko hamarkadan, indar handia hartu zuten, 1980ko hamarkada arte galdu ez zutena. Estatu Batuetan duen adarrak, *Cosa Nostra* izenekoak, herrialde hartako drogaren, prostituzioaren eta jokoaren zati handi bat kontrolatzen du. Mafiaren interesak bai Italiako eta bai Estatu Batuetako politikari askoren interesekin bat datozenez, askotan ez dute arazo larririk izan justiziarekin.

1982an Palermon Carlo Alberto della Chiesa, mafiaren kontrako borrokaren buruzagi nagusia hil ondoren, Italiako gobernuak erakundearen kontrako neurri gogorrak hartu zituen. 1993ko urtarrilean Siziliako poliziak Salvatore Riina (dirudienez 1970-1990 bitartean mafiaren buruzagi nagusia izandakoa) atxilotu zuen.

## Ikus, gainera

* Camorra
* 'Ndrangheta

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak
# Pontifex maximus

Zesar Augusto *pontifex maximum* gisa.
Pontifex maximus (euskaraz, *apezpiku gorena*) Antzinako Erroman apezpikuen kolegioaren (*collegium pontificum*) apaiz gorenari ematen zitzaion ohorezko titulua zen, Antzinako Erromako erlijioko titulurik gorena. Hasieran, patrizioek baino ezin zuten lortu, K.a. 254 arte, plebeio batek titulua eskuratu zuenean. Erromako apaizaren lanbiderik boteretsuena izan arren, *pontifex maximusa,* ofizialki, bosgarren postuan zegoen apaiz erromatarren hierarkian (*ordo sacerdotum*), *rex sacrorum* eta flamen nagusien (*flamen dialis*, *flamen martialis* eta *flamen quirinalis*) atzetik.

Errepublika erromatarraren hasieran, tituluak eragin erlijioso hutsa zuen, baina boterea irabazi zuen eremu politikoan Augustoren garairaino, erabaki zuenean titulua enperadoreak hartzea, Erromatar Inperioaren garaian. Erromako enperadoreek Antzinate Berantiarra iritsi arte erabili zuten, Graziano gaztearen garairaino, bere titulu ofizialetan ez aipatzea erabaki zuenean, *pontifex inclytus* izenarekin ordezkatuz («apezpiku ohoragarria»). Ondoren, beste enperadoreek ere erabili zuten, tartean Teodosio Handia Grazianoren koenperadoreak, Valentiniano III.a eta Martziano ko-augustoek eta Anastasio I.ak.

Pontifex hitza eta haren eratorria «pontifize» terminoa gotzain kristauentzat erabili zen, besteak beste, Erromako Gotzainarentzat. *Pontifex maximus* titulua Eliza Katolikoan ezarri zen euren gotzain edo apezpiku gorena izendatzeko. Pizkundeko eta Aro Modernoko aita-santuen izenen ondoan agertzen da eraikin, monumentu eta txanponetan. *Annuario Pontificio*n jasotzen diren aita-santuaren tituluen artean *summus pontifex* titulua agertzen da, baina laugarrena da ordenan, lehenengoa Erromako Apezpikua baita.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Telemundo

| Telemundo |
| --- |
|  |
| Datuak |
| Mota | telebista-katea |
| Herrialdea | Ameriketako Estatu Batuak |
| Erabilitako hizkuntza | gaztelania |
| Agintea |
|  |
|  |
| Egoitza nagusi

 | * Miami
* ﻿ / ﻿
 |
|  |
| Jabea | NBCUniversal |
| Historia |
| Sorrera | 1954ko martxoaren 28a |
| Sortzailea | Ángel Ramos |
| webgune ofiziala       |

**Telemundo** NBCUniversal-ek, Comcast-eko dibisioak, duen telebista-sare estatubatuarra da, ikuslego hispanoari zuzendua. Estatu Batuetako Estatu espainoleko edukien hornitzaile handiena da nazio mailan, eta ondoren Univision lehiakidea da, mundu osoko programazioa 100 herrialde baino gehiagotan banatuta dago 35 hizkuntza baino gehiagotan.

## Kanpo estekak

* **(Gaztelaniaz)** Telemundoren webgune ofiziala
# BeIN Sports

| beIN Sports |
| --- |
|  |
| Jabea | Al Jazeera (%50) TimeWarner (50%) |
| Emisio eremua |  Frantzia  Estatu Batuak  |
| Hasiera data | 2012 |
| Egoitza | Qatar |
| beinsports.com |

**beIN Sports** kirolaren gaineko programazioa eskaintzen duen telebista kateen sarea da. Qatarko Al Jazeera eta New York Hiriko TimeWarner konpainiek kudeatzen dute, eta Frantzian eta Ameriketako Estatu Batuetan ditu telebista kateak.

## Kanpo estekak

* **(Frantsesez)** beIN Sports Frantzia
# Quibi

| Quibi |
| --- |
|  |
| Datuak |
| Mota | webgunea, bideo emankizun zerbitzua eta over-the-topa |
| Agintea |
| Zuzendari exekutiboa | Meg Whitman |
|  |
|  |
| Egoitza nagusi

 | * Los Angeles
 |
|  |
| Historia |
| Sorrera | 2018ko abuztua |
| Sortzailea | Jeffrey Katzenberg |
| Sorlekua | Los Angeles |
| Desagerpena | 2020ko urriaren 21a |
| webgune ofiziala        |

**Quibi** Los Angelesen, Kalifornian, egoitza duen forma laburreko bideo streaming-eko plataforma da, bereziki telefono mugikorretan ikusteko pentsatua, bai teknikoki, baita ekoiztu dituen eduki propioen egikeran. 2020ko apirilean jarri zen martxan mundu mailan, baita Euskal Herrian ere. Hedabide eta kazetari batzuek honela definitu dute: sakelakoetako Netflix edo *Netflix txikia*.

Harpidetza bidez funtzionatzen du, eta ohiko prezioa 8,99 euro hilean da Europan.

*Quick* *bites* hitzen hasierekin osatu dute izena, eta euskaraz *hozkada azkarrak* edo *mokadu azkarrak* gisa itzul daiteke.

## Edukiak

Ikus-entzunezko pilulak eskaintzen ditu, ekoizpen propioak eta esklusiboak oro jar, hamar minutu baino gutxiagokoak. Edukiak ingelesez dira, eta azpidatzietan ez dago euskarazko aukerarik. Irudia berez moldatzen da ikuskatze bertikaletik horizontalera, eta alderantziz: akzioa eta diseinua prestatua dago bideo bakoitzean bi moduetan ikusi ahal izateko.

Entretenimendua da plataformaren oinarria. Haren eskaintzak hiru oinarri ditu: ataletan banatutako telesailak eta dokumentalak; eta egunean jakin beharrekoak. Azken horien artean daude albisteak eta bizimoduari buruzko bideoak.

## Enpresa

Enpresa 2018an eratu zen eta bi urtez jardun zuen aplikazioa lantzen, edukiak ekoizten, eta akordioak erdiesten partaide eta inbertsoreekin. Sortzaile nagusia da Jeffrey Katzenberg, Dreamworks ekoiztetxearen fundatzaileetako bat (Steven Spielbergekin eta David Geffenekin batera) eta Disneyko goi kargudun izandakoa; eta bestetik, Meg Whitman, eBay eta Hewlett-Packard erraldoi teknologikoetako nagusi izandakoa.

Inbertitzaileek mila milioi dolar inbertitu zuten enpresaren lehen bi urteetan.ç

## Erreferentziak
# Trishula

Shiva jainkoaren estatua, trishula eskuan duela.
**Trishula** (sanskritoz: त्रिशूल, *triśūla*) hinduismoan erabiltzen den sinbolo nagusietako bat da. Shiva jainkoak erabiltzen duen hiruhortza da, haren ikonografian erruz aurkitzen dena.

## Etimologia

Sanskritozko त्रि (trí), hiru, eta शूल (śū́la), burdinezko punta, hitzen elkarketatik sortzen da trishula izena. Azkenfinean hiruhortza definitzen du.

## Sinbolismoa

Trishulak hainbat interpretazio ditu hinduisten sinesmenean.

Hiru hortz ditu eta hiru zenbakia behin eta berriz errepikatzen da hinduismoan; munduaren sorrera, iraupena eta suntsipena; lehenaldia, orainaldia eta etorkizuna; gorputza, pentsamendua eta arima; legea, gozamena eta gorputzen sorrera/isurketa; errukia, alaitasuna eta maitasuna; izpirituzkoa, psikikoa eta familiakoa; zoriontasuna, erosotasuna eta asperdura; harrotasuna, sona eta berekoikeria; argitasuna, ezagupena eta jakinduria; zerua, burmuina eta lurra; arima, sua eta lurra; arima, pasioa eta gorpuzturiko arima; logika, pasioa eta fedea; errezua, manifestazioa eta sublimetasuna; zuhuztasuna, lasaitasuna eta Bodhisattvahood (harrokeriaren aurkakoa); praktika, ulermena eta jakinduria; heriotza, jasokundea eta berpiztea; kreazioa, ordena eta suntsipena; hiru gunak, satva, rajas eta tamas.

## Literaturan

*Shiva Purana* testuaren arabera Shivak bere burua sortu zuen eta hasieratik bertatik zeukan trishula bat.

*Skanda Purana* testuaren arabera Ganesh jainkoari burua mozteko erabili zuen, hark Parvati bainatzen ari zela pasatzea oztopatu zionean.

*Vishnu Purana* testuaren arabera Surya eguzkiaren jainkoa Sanjna-rekin ezkondu zen. Emaztea Vishvakarma arkitektu zerutiarraren alaba zen eta oso azkarra. Suryak bekaizkeriaz ezin zuen jasan Sanjnaren jakinduria eta honek aitari eskatu zion haren inteligentzia zortziren batera jaitsi ziezaiola. Jaitsiarazitako energia hori erabili zuen Vishvakarmak Shivarentzako trishula egiteko, bai eta beste arma batzuk ere, Sudarshana Chakra Vishnurentzat, palankin bat Kuberarentzat, lantza bat Kartikeyarentzat...

*Devi Bhagavata Purana* testuaren arabera Durga jainkosa boteretsuak ere erabiltzen duen arma ugarietako bat da. Arma zerutiar guztiak Shivarengandik eta Vishnurengandik jaso zituen.

## Trishula hitzaren beste erabilera batzuk

Nepalen eta Thailandian kirten laburra duen arma bat izendatzeko erabiltzen da, aiztoaren antzeko puntak dituena. Arma hau batzuetan makila baten puntan kokatzen da eta lantza gisa erabuiltzen da. Indonesian *trisula* hiruhortz luze bat da.

Errumanian *trushul* hitzak "gurutzea" esan nahi du. Bereziki Jesukristo gurutziltzatu zen gurutzea izendatzen du.

Indonesian 1968an ABRI armadak PKIko azken kideak akatzeko operazio militarraren izena izan zen Trisula.

## Iruditegia

* Shivaren omenezko tenplua, Bangaloren.
* Munduko trishula handiena Pandaveshwar tenpluan, Dharapani (Nepal)
* Annapurnaren oinarrian trishula, zerua eta lurra elkartzen diren tokian.
* Chakri Etxearen armarria.
* Sādhu bat trishularekin, Kalkutan.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Asiar bufalo

| Asiar bufalo |
| --- |
|
 Argazkia
 Bideoa  Irudi gehiago |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Artiodactyla |
| Familia | Bovidae |
| Generoa | Bubalus
 |
| Espeziea  | **Bubalus bubalis** Linnaeus 1758
 |
|  |
| Banaketa mapa |
|  |
|  |
| Datu orokorrak |
| Ernaldia | 320 egun |
| Gizakiak ateratzen dizkion produktuak | water buffalo horn (en) , water buffalo meat (en)  eta water buffalo milk (en)  |

**Asiar bufaloa** (*Bubalus bubalis*) Bubalus generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Bovinae subfamilia eta Bovidae familian sailkatuta dago. Desagertzeko arriskuan dagoen *Bubalis arnee* espeziea du arbaso. Etxekoturiko animalia da eta esnerako eta arroz zelaietan lanerako erabiltzen da.

Europan (batez ere Italian) hazten diren bufaloak ere badira, Italiar edo mediterranear bufaloak.

## Azpiespezieak

Asiar bufaloak sei azpiespezie ditu:

* *Bubalus bubalis bubalis*
* *Bubalus bubalis arnee*
* *Bubalus bubalis fulvus*
* *Bubalus bubalis kerabau*
* *Bubalus bubalis migona*
* *Bubalus bubalis theerapati*

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Askatasunaren Semeak

Erakundea eta bere oinarriei buruzko agiria.
**Askatasunaren Semeak** (ingelesez *Sons of Liberty*) Ipar Amerikako Britainiar Kolonietan sortu zen matxinatu edo amerikar abertzaleen talde bat izan zen. Taldea kolonoen eskubideak defendatu eta Inperio Britainiarraren gehiegikeriei aurka egiteko sortu zen. 1771ko Bostongo portuan jazotako Tearen Matxinadan partehartzeagatik ezagun egin ziren.

## Kanpo estekak
# IndiGo

*Artikulu hau Indiako airelineari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Indigo (argipena)».*

| IndiGo |
| --- |
| 6E - IGO |
|  |
| Datuak |
| Mota | hegazkin-konpainia eta kapital irekiko enpresa |
| Herrialdea | India |
| Erabiltzen du | Airbus A320 |
| Agintea |
|  |
|  |
| Egoitza nagusi

 | * Third floor, Emaar Capital Tower 2, Mehrauli - Gurgaon Road, Gurugram, Haryana – 122002
* Gurgaon
 |
|  |
| Balore-burtsa | National Stock Exchange of India (en)  |
| Historia |
| Sorrera | 2005 |
| Sortzailea | Rahul Bhatia (en)  Rakesh Gangwal (en)  |
| webgune ofiziala     |

**InterGlobe Aviation Ltd.** enpresa**,IndiGo** markarekin negozioak egiten dituena, kostu txikiko hegazkin konpainia indiarra da. IndiGok IGI aireportuan (Delhi) du operazio zentro nagusia, baina enpresaren egoitza Gurgaon hirian du (Haryana, Indian).

## Historia

Hegazkin-konpainia pribatu gisa sortu zuten 2006an Rahul Bhatiak (InterGlobe Enterprises-eko burua) eta Rakesh Gangwalek. Lehen hegazkina 2006ko uztailean eskuratu zuten eta hilabete geroago hasi zen bidaiak egiten. Aire-konpainia Indiako handiena bihurtu zen bidaiarien merkatu kuotan2012an. Enpresa 2015eko azaroan burtsan kotizatzen hasi zen.

21. mendearen lehen laurdenean, Indiako hegazkin-konpainiarik handiena bilakatu da, garraiatutako bidaiarien eta flotaren tamainaren arabera, eta merkatu-kuota nazionala %53,5ekoa zuen 2021eko urrian. Era berean, kostu txikiko hegazkinetan, Asiako enpresa handiena bilakatu da kategoria honetan, garraiatzen diren hegazkin- eta bidaiari-flotaren tamainari dagokionez. Era guztietako hegazkin konpainien arteabm Asiako seigarren handiena, 2018-19 urteetan 64 milioi bidaiari baino gehiago garraiatuz urtean. Konpainiak 1.500 hegaldi egiten zituen egunero 2019an, 96 helburu hiritara: 71 Indiakoak eta 25 nazioartekoak.

## Erreferentziak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, ingelesezko wikipediako «IndiGo» artikulutik itzulia izan da, 2022-03-17 data duen 1077621264 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2022-03-17 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.

## Kanpo estekak