Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1860ko hamarkada

**1860ko hamarkada**k 1860etik 1869. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.

|  |  |
| --- | --- |
| **Hamarkadak:** | 1850koa - **1860koa** - 1870koa |
| **Urteak:** | 1860 1861 1862 1863 1864 1865 1866 1867 1868 1869 |

### Pertsona nabarmenak

## Kanpo estekak
# Sturmabteilung

| Sturmabteilung |
| --- |
|  |
| Datuak |
| Izen laburra | SA |
| Mota | Paramilitarra, erakunde politikoa eta fakzio politikoa |
| Herrialdea | Alemaniar Inperioa |
| Jarduera |
| Kide kopurua | 3.000.000 (1934) |
| Eskumendekoak | SA-Gruppe Bayernwald eta Kulturkreis der SA |
| Agintea |
| Lehendakaria | Otto Wagener, Ernst Röhm, Franz Pfeffer von Salomon, Hermann Göring, Heinrich Himmler, Viktor Lutze, Baldur von Schirach eta Wilhelm Schepmann |
|  |
|  |
| Egoitza nagusi

 | * Munich
* ﻿ / ﻿
 |
|  |
| Kideak | Kulturkreis der SA  |
| Jabea | Alemaniako Langile Alderdi Nazionalsozialista |
| Historia |
| Sorrera | 1921 |
| Sortzailea | Ernst Röhm |
| Ordezkatzen du | Bayerischer Heimatschutz eta Der Stahlhelm, Bund der Frontsoldaten (en)  |
| Aurrekoak | Der Stahlhelm, Bund der Frontsoldaten (en)  |
| Desagerpena | 1945eko urriaren 10a |

**Sturmabteilung** (**SA**; ; *Ekaitz Unitatea* edo *Eraso Dibisio* gisa itzulia), Alderdi Naziaren hasierako indar paramilitarra izan zen. 1920 eta 1930eko hamarkadetan paper garrantzitsua izan zuten Adolf Hitlerren boterera iristean. Euren lan nagusia, hasiera batean, Nazien bilera eta manifestazioetan segurtasuna ziurtatzen zen, talde opositoreen bilkurak hautsiz, beste alderdien indar paramilitarren aurka arituz, bereziki *Fronte Gorriko Gudarien Liga*ren aurka. Baina baita ere hauek zituen jomugan: Alemaniako Alderdi Komunista, Alemaniako Alderdi Sozialdemokrata, eslabiar, ijito, demokrata eta juduak intimidatzea, adibidez Juduen negozioen boikot Nazia gertatu zenean.

SA, garai hartan, **Alkandora Arreak** bezala izendatu ohi ziren, uniformearen kolorea dela eta, Benito Mussoliniren Alkandora Beltzak bezala. SAk titulu sasi-militarrak eraiki zituen bere kideentzat. Sistema hau Alderdi Naziaren beste adar batzuek ere kopiatu zuten, batez ere Schutzstaffelak (SS), SAren adar bat izan zena hasiera batean. Kolore marroiko alkandorak aukeratu zituzten Lehen Mundu Gerraren ostean material hau merke eskura zitekeelako Alemanian, Alemaniako Inperioaren garaian Schutztruppeak eskatu zituelako kolonietan aritzeko.

1934an Adolf Hitlerrek berak "odol garbiketa" bat agindu eta SAren boterea kendu zuen. Gertaera honi Labana Luzeen Gaua deitzen zaio. SAren ordez SSak jarri ziren agintean, nahiz eta taldea ez zen desegin 1945an Bigarren Mundu Gerran Hirugarren Reichak kapitulazioa sinatu zuen arte.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Walther Funk

| Walther Funk |
| --- |
|   Irudi gehiago |
|

|  Weimar Errepublikako Reichstagko kidea |
| --- |

|  zuzendari |
| --- |

 |
| Bizitza |
| Jaiotza | Yasnaya Polyana (en) , 1890eko abuztuaren 18a |
| Herrialdea |  Alemania |
| Heriotza | Düsseldorf, 1960ko maiatzaren 31 (69 urte) |
| Hobiratze lekua | Stoffeler Friedhof (en)  |
| Hezkuntza |
| Heziketa | Leipzigeko Unibertsitatea Berlingo Humboldt Unibertsitatea |
| Hizkuntzak | alemana |
| Jarduerak |
| Jarduerak | kazetaria, bankaria, ekonomialaria eta politikaria |
|
Parte-hartzailea
* International Military Tribunal (en)
 |
| Lantokia(k) | Berlin |
| Enplegatzailea(k) | Nazioarteko Ordainketa Bankua Reichsbank (en)  |
| Jasotako sariak |
ikusi
* Golden Party Badge
 |
| Ideologia eta sinesmenak |
| Alderdi politikoa |  Alemaniako Langile Alderdi Nazionalsozialista |
|

---

 |
|    |
|  |

**Walther Funk** (Danzkehmen, Ekialdeko Prusia, Alemaniar Inperioa, 1890eko abuztuaren 18a - Düsseldorf, 1960ko maiatzaren 31) alemaniar ekonomialari eta politikari nazia izan zen.

Ekonomia, zuzenbidea eta filosofia ikasi zituen Berlingo Humboldt Unibertsitatean eta Leipzigeko Unibertsitatean. Lehen Mundu Gerran zauritu zen. Gerra ostean kazetari gisa lan egin zuen eta 1924an *Berliner Börsenzeitung* egunkari eskuindarraren editore bihurtu zen.

1931n Alderdi Naziko kide egin zen eta 1933an Reichstageko diputatu hautatu zuten. Naziak boterera iritsi zirenean, Prentsa-bulegoko Buru izendatu zuten. Bere nagusia Joseph Goebbels zen eta Funk zentsuraz arduratzen zen.

1938an Hirugarren Reicheko Ekonomia ministro izendatu zuten eta 1939an Reichsbankeko presidente. Ekonomia ministro gisa, Alemaniako armamentua finantzatu zuen eta juduen jabetzak onartu zituen.

Biziarteko kartzela-zigorra ezarri zioten epaiketan, baina 1957an askatu zuten, osasun-arrazoiengatik.

## Kanpo estekak
# Emerson, Lake & Palmer

| Emerson, Lake & Palmer |
| --- |
| Taldekideak 1978an. |
|  |
| Datuak |
| Jatorria |  Croydon, Londres |
| Musika mota | Rock progresiboa, Rock sinfonikoa, Art rocka |
| Sortze urtea (eta desegitearena, desegin bada) | 1970-1979 1991-1998 2010 |
| Produkzioa |
| Diskoetxea(k) | Atlantic, Island, Manticore, Shout! Factory, Victor, Sony Music, Eagle, Sanctuary, Victory, Cotillion, Warner Bros. |
| Taldekideak |
| Keith Emerson † Greg Lake † Carl Palmer |
| Sariak |
| Nominazioak |
ikusi
* [[Grammy Award for Best New Artist (en) ]] (1972)
 |
| Informazio gehigarria |
| emersonlakepalmer.com |
|            |

**Emerson, Lake & Palmer** Erresuma Batuko rock progresibo talde bat izan zen. 1970ean, Croydon barrutian, Londres hiriburuan hegoaldean, sortu zen eta sorreratik banandu arte Keith Emerson, Greg Lake eta Carl Palmer taldekideek osatu zuten.

Rock progresiboan nahiz rock sinfonikoan, munta izugarriko taldea izan zen. 1970eko hamarkadan garairik onena izan zuten, guztira 35 milioi disko baina gehiago saldu baitzituzten eta munduan barna kontzertu jendetsuak eskaini.

## Diskografia

### Estudioko diskoak

* *Emerson, Lake & Palmer* (1970)
* *Tarkus* (1971)
* *Trilogy* (1972)
* *Brain Salad Surgery* (1973)
* *Works Volume 1* (1977)
* *Works Volume 2* (1977)
* *Love Beach* (1978)
* *Black Moon* (1992)
* *In the Hot Seat* (1994)

### Zuzeneko diskoak

* *Pictures at an Exhibition* (1971)
* *Welcome Back My Friends to the Show That Never Ends... Ladies and Gentlemen* (1974)

## Iruditegia

* Keith Emerson
* Greg Lake
* Carl Palmer

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala **(Ingelesez)**
# K-pop

| K-pop |
| --- |
|  |
| Sorrera | XX. mendeko amaiera, XXI. mendearen hasiera |
| Sorlekua | Jatorria: Hego Korea |
| Hedapena | Mundu osoan |
| Instrumentuak | instrumentu elektronikoak, abeslariak, dantzariak... |

Psy Hego Koreako abeslaria, bere "Gangnam Style" abestiaren bideoa izan zen YouTuben mila milioi bisita izan zuen historiako lehen bideoa (2012ko abenduan).

**K-pop**, ingeleseko Korean pop terminoaren laburdura, Hego Korean jatorri duen pop musikaren azpi-generoa da. Mendebaldeko zenbait musika genero ditu eredu: Pop musika, rock-a, musika esperimentala, jazza, gospela, musika latinoa, Hip hopa, R&Ba, reggaea, dance musika elektronikoa, folka, country, klasikoa eta J-popa, Koreako tradiziozko musika herrikoiarekin nahastuta.

## Kanpo estekak
# XNXX

| XNXX |
| --- |
|  |
| Datuak |
| Mota | webgunea eta sareko plataforma oso handia |
| Jarduera sektorea | industria pornografikoa |
| Agintea |
| Kudeatzailea | NKL Associates (en)  |
| Jabea | Stéphane Pacaud eta NKL Associates (en)  |
| Historia |
| Sorrera | 2005 |
| webgune ofiziala  |

**XNXX** bideo pornografikoak ikusteko eta partekatzeko webgune bat da. 1997an sareratuta, egoitza Parisen du, baina Montrealen, Tokion eta Newarken ere bulegoak eta zerbitzariak ditu. Similarweb webguneak esan zuen XNXX munduko hamalaugarren webgunerik bisitatuena izan zela 2022ko uztailean.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Katedra (aulkia)

*Artikulu hau Apezpikuaren eserlekuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Katedra (argipena)».*

| Katedra (aulkia) |
| --- |
| seat (en)  |
|  Irudi gehiago |
| Historia |
| Kokapena |
| Kokapena | Katedral |
|  |
|  |
|  |

**Katedra** (latinez: *cathedra*, "aulki", antzinako grezierazko καθέδρα, *kathedra*, "eserleku"tik ekarria) erromatarren aulkia izan zen, antzinako greziarren klismos aulkiaren ereduaren arabera egina, baina hura baino sendoagoa eta astunagoa. Hasierako kristauen elizetan aldarearen atzean jartzen zen katedra, apezpikuaren trono gisa. Geroago apezpikuaren eliza nagusiari katedrala izena ematen zitzaion. *Ex cathedra* (“eserlekutik edo tronotik”) esapidea erabili izan du Eliza Katolikoak Aita Santuak fedeaz eta moralaz agerpen gorenak egiten dituenean.

Izena handik kargu zibiletara pasa eta, Espainiako unibertsitateetan eta bigarren hezkuntzako ikastetxe publikoetan, goi mailako irakasle kargua adierazteko erabiltzen baitute. Horrelako karguen titularrei katedradun esaten zaie.

## Iruditegia

* Maximinianoren katedra, Ravenna.
* Katedra ortodoxo bat, Valaamgo katedrala, Errusia.
* Erromako apezpikuaren katedra (hau da, Aita Santuarena), San Joan Laterangoan.
* Los Angelesko katedraleko katedra modernoa.
* *Eliasen katedra* (11. mendekoa), San Nikolas Barikoaren basilikan.
* Saint Trophime elizakoa Arlesen besaulki bat da.
* Canterburyko katedralekoa.
* San Petri lehen aita santuarena omen zen katedra, erlikia (eta Berniniren eskultura) bihurturik.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2013-07-21 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau erlijioari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Gutenberg proiektua

| Gutenberg proiektua |
| --- |
|  |
| Datuak |
| Mota | liburutegi digitala, MediaWiki webgunea, webgunea eta ebook distribution platform (en)  |
| Herrialdea | Ameriketako Estatu Batuak |
| Jarduera |
| Honen parte | web semantiko |
| Erabilitako hizkuntza | eleaniztun eta ingeles |
| Kudeatzailea | Project Gutenberg Literary Archive Foundation (en)  |
| Zeren jabe | Project Gutenberg Audiobook Collection (en)  |
| Historia |
| Sorrera | 1971ko uztailaren 4a 1971ko abenduaren 1a |
| Sortzailea | Michael S. Hart (en)  |
| webgune ofiziala      |

**Gutenberg proiektua** Michael Hartek 1971ean garatutako proiektua da, liburu elektronikoz osatutako liburutegi bat sortze asmoz. Liburu horiek jada fisikoki existitzen ziren liburu fisikoetan oinarrituko litzateke. Interneten eskuragarri daude liburu horiek.

Bertara iritsi ziren testu gehienak domeinu publikoan zeuden, inoiz ez zutelako egile eskubiderik izan edo izan bazituzten ere, iraungi direlako. Beste batzuek eskubideak oraindik dituzte, baina egileek utzi dituzte espreski. Izena XV. mendeko inprimatzaile izan zen Johannes Gutenbergi gorazarre egiteko darama. 2009an Gutenberg Proiektuak 30.000 liburu zituen sarean, horietako 25.496 ingeleraz.

## Kanpo estekak

* Gutenberg proiektuaren webgunea
# Eskoziako bandera

Eskoziako bandera bandera|  |
| **Erabilera** |  |
| **Proportzioa** |  |
| **Erabakia** | XVI. mendea |
| **Koloreak** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Urdina |
|  | Zuria |

 |

**Eskoziako bandera** (ingelesez *Flag of Scotland*, Eskoziako gaeleraz *Bratach nàiseanta na h-Alba* eta eskozieraz *Banner o Scotland*) edo **San Andresen gurutzea** edo **Saltire**, Eskoziako bandera nazionala da.

## Ikus gainera

* Eskoziako Ikur Nazionalak

## Kanpo estekak
# Nokturno

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau musikari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

**Nokturnoa** gaua idaroki edo gogorarazten duen musika lana da.

XVIII. mendean nokturnoa toki agerietan jotzen zen musika tresnetarako serenata mota zen, gehienetan haize tresnetarako idatzia. Haydn, Mozart eta Schubertek idatzi zituzten nokturnoak. XIX. mendean ahotserako nokturnoa landu zen erromantzaren eraginez (Asioli, Blangini eta Brahms) eta pianorako nokturno erromantikoa, John Fieldek idatzi zuena lehendabizikoz eta Chopinek gero. Italiar kutsua duen erromantza da, laguntza arpegiatuarekin. Lisztek lied sinfonikorantz eraman zuen nokturnoa eta Robert Schumannek, berriz, intermezzoaren tankera eman zion. Claude Debussy edo Manuel de Fallaren nokturno sinfoniko berria, apaindurazko poema sinfonikoa da, XVIII. mendeko gaueko serenatarekin zerikusia duena.

## Multimedia

## Ikus, gainera

* Serenata

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2014/8/25 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak
# Paul Dukas

| Paul Dukas |
| --- |
|   Irudi gehiago |
| Bizitza |
| Jaiotzako izen-deiturak | Paul Abraham Dukas |
| Jaiotza | Parisko 1. barrutia, 1865eko urriaren 1a |
| Herrialdea |  Frantzia |
| Heriotza | Paris, 1935eko maiatzaren 17a (69 urte) |
| Hobiratze lekua | Crématorium-columbarium du Père-Lachaise (en)   |
| Familia |
| Ezkontidea(k) | Suzanne Pereyra (en)   (1916ko irailaren 11 - |
| Seme-alabak |
ikusi
* Adrienne Thérèse Dukas (en)
 |
| Hezkuntza |
| Heziketa | Lycée Turgot (en)  Parisko Kontserbatorioa |
| Hizkuntzak | frantsesa |
| Irakaslea(k) | Georges Mathias Théodore Dubois Ernest Guiraud |
| Ikaslea(k) |
ikusi
* *Olivier Messiaen Claude Arrieu Tony Aubin Darius Milhaud Elsa Barraine Yvonne Desportes Joaquín Villatoro*
 |
| Jarduerak |
| Jarduerak | konpositorea, koreografoa, pedagogoa, musika-irakaslea, unibertsitateko irakaslea, piano-jotzailea, musika-moldatzailea eta kritikaria |
| Enplegatzailea(k) | Parisko Kontserbatorioa École Normale de Musique de Paris Alfred Cortot (en)  |
| Lan nabarmenak |
ikusi
* *The Sorcerer's Apprentice (en)  Ariana eta Bizarrurdin Piano Sonata (en)*
 |
| Jasotako sariak |
ikusi
* Prix de Rome  (1888)  Ohorezko Legioko ofiziala  (1928ko abuztuaren 6a)  Ohorezko Legioko zalduna  (1906ko uztailaren 22a)
 |
| Kidetza | Arte Ederren Akademia (Frantzia) |
| Mugimendua | inpresionismoa musikana |
| Genero artistikoa | opera sinfonia impressionist music (en)  |
| Musika instrumentua | pianoa |
|

---

 |
|         |
|  |

**Paul Abraham Dukas** (dykas ahoskatua; Paris, 1865eko urriaren 1a - *ib.*, 1935eko maiatzaren 17a) frantses musikagilea izan zen.

Konposizio eta orkestra-zuzendaria izan zen Parisko Musika Eskolan. Rameauren, Couperinen, Scarlattiren eta Beethovenen obrak aztertu zituen. Dukasen orkestrazioa kolorez betea da, Berliozenaren eta Rimski Korsakovenaren antzekoa. Obra nagusiak: *Apprenti sorcier poema sinfonikoa* (1897), pianorako *Sonata* (1902), pianorako *Variations sur un thème de Rameau* (1903), *Ariane et Barbe-Bleue* opera (1907) eta *Péri* poema koreografikoa (1911). Egilearen idazki eta kritikak *Musikari buruzko Paul Dukasen idazlanak* liburukian argitaratu zituen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
# Francesc Tàrrega

| Francesc Tàrrega |
| --- |
|   Irudi gehiago |
| Bizitza |
| Jaiotza | Vila-real, 1852ko azaroaren 21a |
| Herrialdea |  Espainia |
| Heriotza | Villapene, 1909ko abenduaren 15a (57 urte) |
| Hezkuntza |
| Heziketa | Madrilgo Goi Mailako Errege-Musika Kontserbatorioa |
| Hizkuntzak | gaztelania |
| Irakaslea(k) | Julián Arcas Miguel Galiana Folqués (en)  |
| Ikaslea(k) |
ikusi
* *Salvador García "Panxa Verda" (en)  Rita Brondi (en)  Daniel Fortea (en)  Emilio Pujol Miguel Llobet (en)  Josefina Robledo Gallego*
 |
| Jarduerak |
| Jarduerak | gitarra-jotzailea, konpositorea, classical guitarist (en) , piano-jotzailea eta musika-moldatzailea |
| Lan nabarmenak |
ikusi
* *Recuerdos de la Alhambra (en)  Capricho árabe (en)*
 |
| Kidetza | Catalan guitar school (en)  |
| Genero artistikoa | erromantizismoa |
| Musika instrumentua | gitarra klasikoa gitarra |
|

---

 |
|         |

**Francesc d'Assís Tàrrega i Eixea** (Vila-real, 1852ko azaroaren 21a - Bartzelona, 1909ko abenduaren 15a) espainiar musikagilea eta gitarrista izan zen. Castellon-en egin zituen ikasketak, eta geroago, Valentzian eta Madrilgo kontserbatorioan. Madrilen jotzeaz gainera, Parisen, Londresen, Bruselan, Bernan eta Erroman ere eman zituen kontzertuak. Bartzelonan hartu zuen bizilekua eta oso ezagun bihurtu zen hiri hartako musika giroetan. Espainiar gitarraren eskola berria sortu zuen. Musika klasikoko lan asko moldatu zituen gitarrarako. Gitarrarako idatzi zituen lan aipagarriak: *Lágrima*, *Capricho árabe*, *Sueño*, *Recuerdos de la Alhambra*, eta *Danza mora*.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2017-12-8 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
# Hegazkintza

**Hegazkintza** edo **abiazioa** aireontzien diseinua, garapena, fabrikazioa, ekoizpena, eragiketa eta xede pribatuetarako edo komertzialetarako erabilera da, batez ere airea baino astunagoak direnak. Hegaldia bera, hau da, airearen bidez, beren motorrek bultzatuta, hegazkin eta helikopteroak kasu, edo motorrik gabe, planeagailuak kasu, gainazal finko edo mugikorren indar euslea erabiltzen duten aparatuen desplazamendu kontrolatua, operazioaren zati bat besterik ez da.

Baloi gidatuentzat, hegan egiteko gaitasuna Arkimedesen printzipioan oinarritzen da. Aerodinoak baino lehenagokoak izanik, hauen hegaldi-sistema gainazal eusgarrien erabileran oinarritzen da.

Bestalde, abiazioa da, halaber, azpiegiturak, industria, langileak eta, oro har, edozein erakunde pribatu edo publiko, nazionala edo nazioz gaindikoa, arautzailea eta ikuskaritzakoa, zeinaren jarduera nagusia operazio aeronautikoari dagokion guztia baita.

Jarduera bera eta haren baliabide materialak edo giza baliabideak sartzen diren zentzu horretan, hegazkintza zibilaren eta hegazkintza militarraren arteko lehen bereizketa egin daiteke, helburuen izaera, hain zuzen ere, zibila edo militarra den kontuan hartuta.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau zientziari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# 1902ko Paris-Roubaix

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 1902ko Paris-Roubaix |  |

 |
| Datu orokorrak |
| Lasterketa | 7. Paris-Roubaix |
| Data | 1902.eko martxoak 30 |
| Luzera | 268 km |
| Herrialdea |  Frantzia |
| Irteera-lekua | Chatou |
| Helduera-lekua | Roubaix |
| Emaitzak |
| Txapelduna |  Lucien Lesna |
| Txapeldunordea |  Édouard Wattelier |
| Hirugarrena |  Ambroise Garin |
|  ◀1901 | 1903▶ |
| Dokumentazioa  |

**1902ko Paris-Roubaix** txirrindularitzako lasterketa klasiko honen 7. edizioa izan zen. Urte hartako martxoaren 30ean egin zuten Chatou eta Roubaix artean, 268 kilometroko ibilbidearekin. Hasieratik 50 txirrindulari atera ziren eta irabazlea, aurreko urtean bezala, Lucien Lesna frantziarra izan zen.

## Sailkapen orokorra

Azken emaitza (1-10)| Sailk. | Txirrindularia | Taldea | Denbora |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 |  **Lucien Lesna** | **-** | **9o 32'29"** |
| 2 |  Édouard Wattelier | - | + 7'31" |
| 3 |  Ambroise Garin | - | + 11'12" |
| 4 |  Claude Chapperon | - | + 20'59" |
| 5 |  Oscar Lepoutre | - | + 28'21" |
| 6 |  Jean Fischer | - | + 28'57" |
| 7 |  Philippe Leroux | - | + 33'07" |
| 8 |  Émile Paigie | - | + 38'31" |
| 9 |  Georges Pasquier | - | + 47'43" |
| 10 |  B. Barbe | - | + 1o 04'31" |

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# FAO

| FAO |
| --- |
|  |
| fiat panis |
| Datuak |
| Mota | Nazio Batuen agentzia espezializatua eta nazioarteko erakundea |
| Herrialdea | Italia |
| Jarduera |
| Kidetza | Digital Public Goods Alliance eta International Household Survey Network (en)  |
| Eskumendekoak | Somalia Water and Land Information (en) , FAO Representation in Ghana (en) , FAO Representation in China (en)  eta FAO representation in Kenya (en)  |
| Erabilitako hizkuntza | ingeles, gaztelania, errusiera, frantses, txinera eta arabiera |
| Agintea |
| Zuzendaria | Qu Dongyu (en)  |
|  |
|  |
| Egoitza nagusi

 | * Erroma
* ﻿ / ﻿
 |
|  |
| Jabea | Ekonomia eta Gizarte Kontseilua |
| Zeren jabe | Food and Agriculture Organization Corporate Statistical Database (en)  |
| Historia |
| Sorrera | 1945eko otsailaren 1a 1945eko urriaren 16a 1945 |
| Ordezkatzen du | International Institute of Agriculture (en)  |
| webgune ofiziala            |

**FAO** (ingelesez **Food and Agriculture Organization**, euskaraz *Elikadura eta Nekazaritza Erakundea*) Nazio Batuen Erakundeko agentzia espezializatua da. Haren helburu garrantzitsuena nazioartean gosearen aurkako lana gidatzea da. FAOren baitan estatu guztiek parte hartzen dute, besteak beste, informazio eta ezagutza trukaketan eta herrialde azpigaratuetako nekazaritza hobetu eta eguneratzeko ahaleginetan. Horrez gainera, gaur egun beste hainbat alorretan ere lan egiten du, hala nola, elikadura segurtasunean, basogintzan, arrantzan, eta abarretan.

1945eko urriaren 16an sortu zen Quebecen. FAOren bulego nagusiak Washingtonen egon ziren hasieran, baina 1951tik aurrera Erroman daude. 2006ko apirilean 190 kide zituen (189 estatu eta Europako Batasuna). FAOren goiburua latinezko *fiat panis* da; euskaraz *egon bedi ogia*.

## Ikus, gainera

* Nazio Batuen Erakundea

## Kanpo estekak

* FAOren web orri ofiziala
# Tandoori

| Tandoori |
| --- |
| labea |
|  Irudi gehiago |
| Jatorrizko herrialdea | Txinako Herri Errepublika |
| Historia |
| Kokapena |
| Kokapena | Japonia, Uzbekistan, India, Turkmenistan, Tajikistan, Errusia, Kirgizistan, Armenia eta Azerbaijan |
| Honen parte | Turkiako gastronomia |
|  |
|  |
|  |

**Tandoori** edo **tanur** buztinezko edo metalezko labe mota zilindriko bat da. Batez ere Asiako hegoaldean, erdialdean eta Kaukasoaren hegoaldean erabiltzen da.

Tandoori tradizional batean egur ikatz edo zuzenean suaren bidez lortzen da beroa, labearen barnean erretzen dena eta, beraz, janaria zuzenean suaren eraginpean dago. Suak konbekzioz mugitzen duen aire beroak janaria prestatzen du eta kea sortzen da janariak askatzen duen koipearen ondorioz. Tandoori batean 480 °C arteko tenperaturak lor daitezke eta ohikoa da denbora luzez mantentzea piztuta, tenperatura oso altuak lortzeko. Gaur egun tandooriak jatetxeetan erabiltzen dira, baina txikiagoak badaude, baita elektrikoak ere, etxean erabiltzeko modukoak.

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau gastronomiari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Eduvigis Poloniakoa

| Eduvigis Poloniakoa |
| --- |
|   Irudi gehiago |
|

|  Poloniako monarka |
| --- |

 1384ko urriaren 16a (egutegi gregorianoa) - 1399ko uztailaren 17a (egutegi gregorianoa) ← Luis I.a Hungariakoa - Ladislao II.a Poloniakoa →

|  Queen Consort of Poland (en)  |
| --- |

 1384 - 1399

|  erregina |
| --- |

 |
| Bizitza |
| Jaiotza | Buda, 1370(e)ko hamarkada |
| Herrialdea |  Hungaria Poloniako Erresuma (1385-1569) |
| Heriotza | Krakovia, 1399ko uztailaren 17a (19/29 urte) |
| Hobiratze lekua | Wawelgo katedrala  |
| Heriotza modua | berezko heriotza: obstetric labor complication (en)  |
| Familia |
| Aita | Luis I.a Hungariakoa |
| Ama | Elisabet Bosniakoa |
| Ezkontidea(k) | Jonas Purvaneckas (en)  Kęstutis Kubertavičius Ladislao II.a Poloniakoa  (1386ko otsaila - |
| Seme-alabak |
ikusi
* Elizabeth Bonifacia of Poland (en)
 |
| Haurrideak |
ikusi
* Maria I.a Hungariakoa Catherine of Hungary (en)
 |
| Leinua | Capetian House of Anjou (en)  |
| Hezkuntza |
| Hizkuntzak | poloniera |
| Jarduerak |
| Jarduerak | erregina |
| Santutegia |
| Uztailaren 17a |
| Ideologia eta sinesmenak |
| Erlijioa | Erromatar Eliza Katolikoa |
|

---

 |
|   |

**Eduvigis Poloniakoa** (polonieraz: *Jadwiga*, jadˈvʲiɡa; Buda, 1373ko urriaren 3a eta 1374ko otsailaren 18a bitartean - Krakovia, 1399ko uztailaren 17a) Poloniako Erresumako erregina eta erresumako lehen emakumezko monarka (hots, estatuburua) izan zen 1384ko urriaren 16tik hil zen egunera arte. Anjou-Siziliako etxekoa, Luis I.a Hungariakoaren eta Elisabet Bosniakoaren alaba zen.

## Genealogia

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau Poloniako biografia baten **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |