# Ekainaren 1

**Ekainaren 1**a gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta berrogeita hamabigarren eguna da, 153garrena bisurteetan. 213 egun falta dira urtea amaitzeko.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  **Jaiotzak** |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Euskal Herrian**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Carlota ZigandaJaiotza:** Ultzama, 1990

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Fernando AmarikaJaiotza:** Gasteiz, 1866
 **Heriotza:** Gasteiz, 1956ko azaroaren 6a
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Antonio OdriozolaJaiotza:** Gasteiz, 1911 eta 1911
 **Heriotza:** Pontevedra, 1987ko abenduaren 7a
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Bernard HoussetJaiotza:** Donibane Garazi, 1940

 |

Eskuz gaurkotu
**+** Jaiotza gehiago...
 | **Munduan**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Marilyn MonroeJaiotza:** Los Angeles, 1926
 **Heriotza:** Brentwood, 1962ko abuztuaren 4a
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Alanis MorissetteJaiotza:** Ottawa, 1974

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Morgan FreemanJaiotza:** Memphis, 1937

 |

Eskuz gaurkotu
**+** Jaiotza gehiago...
 |

**Artikulurik ez duten Ekainaren 1ko jaiotzak**
Pat Boone •
Brigham Young •
Javier Hernández •
Brandi Carlile •
Andy Griffith •

Eskuz gaurkotu |
|  **Heriotzak** |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Euskal Herrian**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Martin AzpilkuetaJaiotza:** Barasoain, 1492ko abenduaren 13a eta 1491 (egutegi gregorianoa)
**Heriotza:** Erroma, 1586
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Jaime LazkanoJaiotza:** Iruñea, 1909ko abenduaren 30a
 **Heriotza:** Madril, 1983
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Jose Maria AzkonaJaiotza:** Tafalla, 1882ko otsailaren 17a
 **Heriotza:** Tafalla, 1951
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Rafael EguskizaJaiotza:** Bilbo, 1935eko uztailaren 14a
 **Heriotza:** Areeta, 2017
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Heriotza gehiago...
 | **Munduan**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Helen KellerJaiotza:** Ivy Green (en) , 1880ko ekainaren 27a
 **Heriotza:** Easton, 1968
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **James BuchananJaiotza:** Stony Batter (en) , 1791ko apirilaren 23a
 **Heriotza:** Lancaster, 1868
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **John DeweyJaiotza:** Burlington, 1859ko urriaren 20a
 **Heriotza:** New York, 1952
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Erik SatieJaiotza:** Honfleur, 1866ko maiatzaren 17a
 **Heriotza:** rue Pierre-Larousse, 1925
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Heriotza gehiago...
 |

**Artikulurik ez duten Ekainaren 1ko heriotzak**
Andrei Voznesenski •
Reinhold Niebuhr •
Martin Andersen Nexø •

Eskuz gaurkotu |

 |  |

|  |
| --- |
|  **Gertaerak** |
|
Esnearen Munduko Eguna
[[Irudi:|center|90px|Viatxeslav Molotov]]

* 1924 - Ford automobilgintza enpresak bere 10.000.000. autoa eraiki zuen.
* 1956 - Viatxeslav Molotov (*irudian*) Sobietar Batasuneko Kanpo Arazoetarako ministroa kargutik kendu zuen.
* 2005 - Herbehereek Europako konstituzioa bozkatu zuten, ezetzat irabazi zuen, hori gertatzen zen bigarren herrialdea Frantziaren ostean.

**+** Gertaera gehiago...
 |
|  **Egutegia** |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  <<  | **Ekaina** |  >>  |
| Al | As | Az | Og | Or | Lr | Ig |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |  |  |  |  |  |
| 2026 |

 |
| **Aurreko eta hurrengo urteetan 2023: Osteguna
* 2024: Larunbata
* 2025: Igandea
* 2027: Asteartea
* 2028: Osteguna
* 2029: Ostirala
 |
|  **Izendegia** |
| **Santutegia:**
Justino, Eneko Oñakoa, Kaprasio Lérinskoa, Anibal Maria Di Francia

**Seaska egutegia:**
Eneko/Iñigo eta Enekoitz/Eneka/Nekoitza.

 |

 |

*Daturen bat falta bada, urtearen lotura jarraitu han sartzeko.*

---

## Gertaerak

### Euskal Herria

* 1513 – Zangozan herri matxinada piztu zen Gaztelako inbasoreen aurka, soldadu batzuek herritar bat jipoitu ostean. Istiluetan bi zangozar eta bi soldadu hil ziren.
* 1882 – Durango eta Bilbo arteko trenbidea ireki zen.
* 1970 – Bederatzi abade bizkaitar atxilotu eta espetxeratu zituzten.
* 2008 –
	+ Euri-jasak uholdeak eragin zituen Euskal Herriko udalerri askotan, Getxo eta Erandion nagusiki.
	+ Zarauzko Amenabar enpresaren aurka eztanda egin zuen ETAren lehergailu batek.

### Mundua

* 1796 – Tennessee, Estatu Batuetako elkarteko 16. estatua bihurtu zen.
* 1924 – Ford automobilgintza enpresak bere 10000000. kotxe eraiki zuen.
* 1926 – Forrest River-eko sarraskia: Australian 300 aborigen baino gehiago hil zituen poliziak 18 egunetan.
* 1956 – Molotov, Sobietar Batasuneko Kanpo Arazoetarako ministro kargutik kendu zuten.
* 1962 – Adolf Eichmann nazia exekutatu zuten, "Azken soluzioa” deiturikoaren erantzule nagusietakoa izatea egotzita.
* 2001 – Hamasek atentatu suizida egin zuen Tel Aviveko dantzaleku batean. 21 hildako.
* 2005 – Herbehereek Europako konstituzioa bozkatu zuten, ezetzak irabazi zuen, hori gertatzen zen bigarren herrialdea Frantziaren ostean.
* 2009 –
	+ Rio de Janeiro eta Paris arteko hegaldian 228 pertsona zeramatzan Air France konpainiaren hegazkin bat itsasora erori zen.
	+ General Motorsek ordainketa etetea aurkeztu eta gobernuak enpresa nazionalizatuko zuela adierazi zuen, milaka langile kaleratuz.
* 2018 –
	+ Mariano Rajoyren aurkako zentsura mozioa bozkatu zen. Ondorioz, Mariano Rajoy presidentea eta Alderdi Popularraren Espainiako Gobernua bertan behera kargugabetuak izan eta Pedro Sánchez hautagai sozialista Espainiako presidente berria bilakatu zen.
	+ Giuseppe Contek Italiako ministroen kontseiluko presidente karguaren zina egin zuen.

## Arte eta kultura

### Euskal Herria

* 1930 - Lehen Olerti Eguna ospatu zuten Errenterian. Euskaltzaleak elkarteak antolatuta, euskal kulturako idazlerik nabarmenenak izan ziren bertan.
* 2003ko Arabako Bertsolari Txapelketaren finala: Zigor Enbeitak jantzi zuen txapela.

### Mundua

* 1990 – Paul Verhoeven herbeherear zinema zuzendariak zuzendu, eta Arnold Schwarzenegger eta Sharon Stone aktoreeek antzeztutako *Total Recall* filma estreinatu zen.

## Zientzia eta teknologia

## Kirolak

### Euskal Herria

* 2025 – Altuna III.a laugarrenez buruz buruko txapelduna izan zen, Bizkaia pilotalekuan jokatutako finalean Artolari 22-19 irabazita.

### Mundua

* 2008 – Alberto Contador txirrindulariak irabazi zuen 2008ko Italiako Giroa.
* 2014 – Nairo Quintana kolonbiarrak 2014ko Italiako Giroa irabazi zuen.

## Jaiotzak

### Euskal Herria

* 1866 – Fernando Amarika, arabar margolari inpresionista (h. 1956).
* 1867 – Juan Jose Sarasola *Lexo*, gipuzkoar bertsolaria (h. 1952).
* 1884 – Francisco Cotarelo, arabar pianista eta musikagilea (h. 1943).
* 1903 – Tomás Aragüés Bayarte, Euskal Herrian bizi izandako aragoitar musika irakasle, zuzendari eta konpositorea, Deustian (h. 1956).
* 1904 – Teófila Adrada, Bilbon bizitako jostun, irakasle eta enpresaburu toledoarra (h. )
* 1911 – Antonio Odriozola, arabar bibliografoa (h. 1987).
* 1914 – Luz Zalduegi, bizkaitar albaitaria, albaitaritza ikasketak amaitu zituen Euskal Herriko lehen emakumea eta estatuko hirugarrena (h. 2003).
* 1922 – Vidal de Nicolás, bizkaitar poeta (h. 2016).
* 1924 – Balendin Lasuen, euskal idazle, politikari eta ikertzailea (h. 2019).
* 1940 – Bernard Housset, baxenafar apaiza, Montaubango eta Arroxelako apezpikua.
* 1947 – Izaskun Madariaga Iragorri, gipuzkoar irakaslea eta euskaltzalea, ezkertiar eta feminista.
* 1948 – Lourdes Munitxa, bizkaitar abertzale eta euskaltzalea, mitin askotako hizlaria eta euskara bultzatzailea (h. 2010).
* 1957 – Mikel Taberna, euskal idazle eta itzultzailea.
* 1964 –
	+ Jesus Aranbarri Arregi, gipuzkoar txirrindulari ohia.
	+ Ruben Gorospe, bizkaitar txirrindulari ohia.
* 1965 – José Luis Ribera, gipuzkoar futbolari ohi eta entrenatzailea.
* 1966 – Jokin Errasti, gipuzkoar esku pilotari ohia.
* 1981 – Iñaki Gurrutxaga, gipuzkoar idazlea eta bertsolaria.
* 1982 – Mikaël Etcheverria, lapurtar errugbilari ohia.
* 1985 – David Lázaro, nafar futbolaria.
* 1986 –
	+ Antxon Muneta, bizkaitar futbolaria.
	+ Itziar Sapsootham, gipuzkoar geografoa eta ikerlaria.
* 1988 – Patxi Peula, arabar patinatzilea.
* 1990 – Carlota Ziganda, nafar golfaria.
* 1996 – Maialen Husillos, gipuzkoar eskubaloi jokalaria.
* 2006 - Iker Ropero, gipuzkoar futbolaria.

### Mundua

* 1180 – Berengaria Gaztelakoa, Gaztelako erregina eta Leongo Erresumaren erregina ezkontidea (h. 1246).
* 1498 – Maarten van Heemskerck, herbeheretar margolaria (h. 1574).
* 1790 – Ferdinand Raimund, austriar antzezle eta antzerkigilea (h. 1836).
* 1796 – Nicolas Léonard Sadi Carnot, frantziar zientzialari eta ingeniaria (h. 1832).
* 1804 – Mikhail Glinka, errusiar musikagilea (h. 1857).
* 1807 – Emily Tennessee Donelson, Ameriketako Estatu Batuetako lehen dama (h. 1836).
* 1815 –
	+ Oto Greziakoa, Greziako erregea (h. 1867).
	+ Amélie Bosquet frantziar idazlea eta emakumeen eskubideen aldeko aktibista (h. 1904)
* 1837 – Hilary R. W. Johnson, Liberiako presidentea (h. 1901).
* 1844 – Vasili Polenov, errusiar margolaria (h. 1927).
* 1851 – Isaac Peral, espainiar zientzalari eta militarra (h. 1895).
* 1855 – Karl von Pflanzer-Baltin, Austria-Hungariako jenerala, Lehen Mundu Gerran parte hartu zuena (h. 1925).
* 1857 – Carmen Solana, espainiar poeta eta idazlea (h. 1896).
* 1870 – Célestin Bouglé, frantziar filosofo eta soziologoa (h. 1940).
* 1876 – Vidyagauri Nilkanth, indiar gizarte-erreformatzailea, hezitzailea eta idazlea, Gujarateko lehen bi emakume lizentziadunetako bat (h. 1958).
* 1877 – Hermann Hesse, alemaniar poeta, idazle eta margolaria (h. 1962).
* 1878 – John Masefield, ingeles olerkari eta idazlea (h. 1967).
* 1882 –
	+ John Drinkwater, ingeles olerkari eta dramagilea (h. 1937).
	+ Olga Errusiakoa (Oldemburgeko dukesa), errusiar margolaria eta Dukesa Handia (h. 1960).
* 1890 – Frank Morgan, estatubatuar aktorea (h. 1949).
* 1891 – Roger Marie Bricoux, frantziar biolontxelo jotzailea *RMS Titanic*en bere hasierako bidaian (h. 1912).
* 1892 – Amanullah Khan, Afganistango erregea (h. 1960).
* 1895 –
	+ Tadeusz Bór-Komorowski, poloniar militar eta politikaria (h. 1966).
	+ John Edgar Hoover, FBIko zuzendaria (h. 1972).
* 1902 – Lauriston Taylor, estatubatuar ikertzailea (h. 2004).
* 1903 – Niní Marshall, argentinar aktore, gidoilari eta komediantea (h. 1996).
* 1907 –
	+ Daigoro Kondo, japoniar futbolaria (h. 1991).
	+ Jan Patočka, txekiar filosofoa (h. 1977).
	+ Frank Whittle, ingeles ingeniari aeronautikoa (h. 1996).
* 1910 –
	+ Gyula Kállai, Hungariako lehen ministroa (h. 1996).
	+ Luis Seoane, galiziar pintorea, poeta eta saiakera-idazlea (h. 1979).
* 1912 – Herbert Tichy, austriar autore, geologo, kazetari eta eskalatzailea (h. 1987).
* 1913 – Piedad de la Cierva, espainiar zientzialaria (h. 2007).
* 1917 – William Standish Knowles, estatubatuar kimikaria, 2001eko Kimikako Nobel Saria (h. 2012).
* 1918 – Gunnel Ahlin, suediar idazle eta maistra (h. 2007).
* 1921 – Giuliana Cavaglieri Tesoro, italiar-estatubatuar kimikaria (h. 2002).
* 1926 – Marilyn Monroe, estatubatuar aktorea, XX. mendeko film-izarra, sexu eta pop ikonoa (h. 1962).
* 1928 –
	+ Georgi Dobrovolski, sobietar pilotu eta kosmonauta (h. 1971).
	+ Carlos Garaycoechea, *El Vasco*, euskal jatorriko argentinar idazle, umorista grafiko, gidoilari, maixu eta artista plastikoa (h. 2018).
* 1929 –
	+ Jahanara Arzu, bangladeshtar poeta elebiduna, bengaleraz eta ingelesez idatzi zuena (h. 2026).
	+ Nargis Dutt, indiar zinema aktore eta abeslaria (h. 1981).
* 1930 – Maria de Lourdes Modesto, portugaldar sukaldaria (h. 2022).
* 1931 – Haruo Remeliik, Palauko presidentea (h. 1985).
* 1933 – Ruth Arnon, israeldar biokimikaria, *Copaxone* esklerosi anizkoitzaren aurkako drogaren sortzaileetako bat.
* 1934 – Peter Masterson, estatubatuar aktore, zinema zuzendari eta idazlea (h. 2018).
* 1935 –
	+ Percy Adlon, alemaniar zinema-zuzendari, gidoigile eta ekoizlea (h. 2024).
	+ Huguette Bouchardeau, frantziar politikari, argitaratzaile eta idazlea (h. 2026).
	+ Norman Foster, britainiar arkitektoa.
* 1937 –
	+ Morgan Freeman, estatubatuar aktorea eta zinema zuzendaria.
	+ Colleen McCullough, australiar eleberrigilea (h. 2015).
* 1938 – Ahmed Mohamed Mohamoud, Somalilandiako presidentea (h. 2024).
* 1940 –
	+ René Auberjonois, estatubatuar aktorea (h. 2019).
	+ Kip Thorne, estatubatuar fisikari teorikoa, 2017ko Fisikako Nobel Saria.
* 1941 – Toyo Ito, japoniar arkitektoa.
* 1942 –
	+ Josefina Gómez Mendoza, espainiar geografo, idazle eta katedraduna.
	+ Michelle Hurst, estatubatuar aktorea.
	+ Xosé Manuel Martínez Oca, galiziar idazlea.
* 1943 – Orietta Berti, italiar abeslaria, aktorea eta aurkezlea.
* 1945 – Frederica von Stade, estatubatuar mezzosopranoa.
* 1946 – Brian Cox, eskoziar aktorea.
* 1947 –
	+ Jonathan Pryce, galestar zinema, telebista eta antzerkiko aktorea eta abeslaria.
	+ Ronnie Wood, ingeles musikaria, The Rolling Stones taldeko kidea.
* 1950 – Anna Manel·la, kataluniar eskultore eta margolaria (h. 2019)
* 1948 –
	+ Powers Boothe, estatubatuar aktorea (h. 2017).
	+ Aruna Shanbaug, indiar erizaina (h. 2015).
	+ Juhan Viiding, estoniar olerkari eta aktorea (h. 1995).
* 1953 – Liv Arnesen, norvegiar hezitzailea eta esploratzaile aitzindaria, eski nordikoko eskiatzailea, abenturazalea, gidaria eta hizlaria.
* 1954 – Isabel González Turmo, espainiar antropologoa, irakaslea eta idazlea.
* 1955 – Chiyonofuji Mitsugu, japoniar sumolari handia (h. 2016).
* 1956 –
	+ Mircea Cărtărescu, errumaniar idazlea, poeta, eleberrigilea eta saiakeragilea.
	+ Mónica Patiño, mexikar sukaldari eta enpresaburua.
* 1961 –
	+ Paul Mattekatt, indiar apezpiku katolikoa.
	+ Olga Nazarova, sobietar atleta.
	+ Jevgeni Prigozhin, *Putinen chef*, errusiar oligarka, mertzenario-burua, Vladimir Putinen konfidantzazko laguna eta Wagner Taldeko sortzailea (h. 2023).
* 1962 – Sherri Howard, estatubatuar atleta ohia.
* 1964 – Ivan Pereira, indiar apezpiku katolikoa.
* 1965 – Nigel Short, ingeles xakelaria.
* 1968 – Mathias Rust, alemaniar hegazkin pilotua, Gerra Hotzaren amaieraldera Moskuko Plaza Gorrian lurrartzeagatik ospetsua.
* 1969 – Teri Polo, estatubatuar aktorea.
* 1970 –
	+ Andrea Fay Friedman, estatubatuar aktorea (h. 2023).
	+ Karen Mulder, herbeheretar modeloa.
* 1971 – Ghil'ad Zuckermann, israeldar hizkuntzalaria.
* 1972 – Paula Andrea Betancur, kolonbiar modeloa.
* 1973 – Heidi Klum, alemaniar top-model ohia, telebista aurkezlea eta aktorea.
* 1974 –
	+ Alanis Morissette, kanadar-estatubatuar abeslaria eta musikagilea.
	+ Michael Rasmussen, daniar txirrindulari ohia.
* 1975 – Nikol Pashinyan, Armeniako lehen ministroa.
* 1976 – Sharonne, kataluniar drag queen, aktore eta abeslaria.
* 1977 – Vicki Richter, estatubatuar emakumezko aktore pornografiko transexuala.
* 1978 –
	+ Hasna Benhasi, marokoar atleta, distantzia ertaineko lasterketetan aditua.
	+ Cari Champion, estatubatuar kazetaria eta telebistako pertsonaia.
	+ Antonietta Di Martino, italiar atleta ohia, altuera jauzian aditua.
	+ Vicent Ouma Odundo, kenyar apezpiku katolikoa.
* 1979 – Dani Mateo, kataluniar umorista, aktore, irrati esatari eta telebista aurkezlea.
* 1981 – Amy Schumer, estatubatuar komediagile, idazle, aktore eta ekoizlea.
* 1982 –
	+ Salvador Espín, espainiar komiki ilustratzaile eta diseinatzailea.
	+ Justine Henin, belgikar tenislari ohia.
* 1983 – Sylvia Hoeks, herbeheretar modelo eta aktorea.
* 1984 – Uisenma Borchu, mongolo-alemaniar zinemagilea eta aktorea.
* 1985 –
	+ Tirunesh Dibaba, etiopiar atleta, distantzia luzeetan aditua.
	+ Shuto Yamamoto, japoniar futbolaria.
* 1986 – Dayana Mendoza, venezuelar modeloa.
* 1992 –
	+ Sara Nieves Matheu García, espainiar matematikari, ingeniari informatiko, irakasle eta ikertzailea, zibersegurtasunean espezializatua.
	+ Alejandra Onieva, espainiar aktorea.
	+ Rubén Sobrino, espainiar futbolaria.
* 1994 – Tilly Mandelbrot, frantziar aktore eta dantzaria.
* 1998 – Alexandra Soldatova, errusiar gimnasta erritmikoa.
* 1999 – Aoife Casey, irlanda arraunlaria.

## Heriotzak

### Euskal Herria

* 1844 – Jose Manuel Urtasun Lakidain, nafar apaiza eta euskarazko predikuen idazlea (j. 1773).
* 1897 – Fermin Matxinbarrena, gipuzkoar politikari eta enpresaburua (j. 1835).
* 1908 – Jean-Paul Habans, *Paulus*, lapurtar abeslaria, Saint-Mandén (j. 1845).
* 1936 – Francisco Grandmontagne, *Luis de Jaizquibel*, gipuzkoar kazetaria eta idazlea (j. 1866).
* 1951 –
	+ Luis Arana Goiri, euskal abertzalea eta Sabino Arana Goiriren anaia (j. 1862).
	+ Jose Maria Azkona, nafar idazle, itzultzaile eta liburuzalea (j. 1882).
* 1969 – Jean-Baptiste Bédère, lapurtar errugbilaria (j. 1902).
* 1980 – Gerardo Caballero, arabar militarra, Madrilen (j. 1890).
* 1983 – Jaime Lazkano, nafar futbolaria, Madrilen (j. 1909).
* 1987 – Emiliano Álvarez, euskal txirrindularia (j. 1912).
* 1993 – Jesús María Zubiarraín Argiñano, gipuzkoar futbol atezaina (j. 1945).
* 2012 –
	+ Andoni Esparza Gallastegi, bizkaitar kooperatibista eta albaitaria (j. 1932).
	+ Jesús María Hurtado Arrieta, bizkaitar futbolaria (j. 1930).
* 2015 – Mikel Garmendia Olaziregi, *Belarra*, eusko gudaria, Itxarkundia batailoian aritua (j. 1915).
* 2017 – Rafael Eguskiza, bizkaitar belar hockey jokalaria (j. 1935).
* 2019 – Jose Luis Longaron, gipuzkoar artista plastikoa (j. 1952).
* 2021 – Raoul Sangla, lapurtar zinema zuzendari, gidoigile eta kazetaria (j. 1930).
* 2022 – Fidencio Berrade, nafar apaiza, Sestaoko abadea (j. 1936).
* 2024 – Antonio Ferraz, bizkaitar txirrindularia (j. 1929).

### Mundua

* 193 – Didio Juliano erromatar enperadorea, Septimio Severok eraila.
* 657 – Eugenio I.a, aita santua.
* 1057 – San Eneko Oñakoa, Oñako San Salvador abadiako beneditar abadea.
* 1146 – Ermengarda Anjoukoa, Bretainiako eta Akitaniako dukesa (j. 1068).
* 1307 – Dultzino, italiar fraide eta buru erlijiotsua (j. c. 1250).
* 1310 – Margarita Porete, Beginen korrontearen mistika frantziarra (j. c. 1250).
* 1434 – Ladislao II.a Poloniakoa, Lituaniako duke handia eta Poloniako erregea (j. c. 1362).
* 1608 – Maria Leonor Clevesekoa, alemaniar noblea (j. 1550).
* 1616 – Tokugawa Ieyasu, Japoniako Tokugawa shogunerriaren sortzailea (j. 1543).
* 1690 – Antonio Álvarez de Toledo Enríquez de Ribera, espainiar aristokrata, Leringo VII. kondea eta Nafarroako kondestablea izandakoa (j. 1615).
* 1815 –
	+ Louis-Alexandre Berthier, frantziar mariskala (j. 1753).
	+ James Gillray, ingeles karikaturagilea (j. 1756).
* 1822 – René Just Haüy, frantziar apaiz katoliko eta mineralogoa (j. 1743).
* 1823 – Louis Nicolas Davout, frantziar mariskala (j. 1770).
* 1841 –
	+ Nicolas Appert, frantziar asmatzaile eta gozogilea (j. 1749).
	+ David Wilkie, eskoziar margolaria (j. 1785).
* 1846 – Gregorio XVI.a, aita santua (j. 1765).
* 1849 – Maria Elisabet Bavarian, Dukesa Bavarian (j. 1784).
* 1868 – James Buchanan, Ameriketako Estatu Batuetako 15. Presidentea (j. 1791).
* 1876 – Khristo Botev, bulgariar idazlea (j. 1848).
* 1879 – Luis-Napoleon Bonaparte, Frantziako printze inperiala (j. 1856).
* 1890 – Camilo Castelo Branco, potugaldar idazlea (j. 1825).
* 1901 – Pavlina Pajk, esloveniar idazlea (j. 1854).
* 1912 – Daniel Burnham, estatubatuar arkitekto eta hirigilea (j. 1846).
* 1919 – Hedwig Dohm, alemaniar idazle eta feminista (j. 1831).
* 1925 – Thomas R. Marshall, Ameriketako Estatu Batuetako 28. presidenteordea (j. 1854).
* 1932 – Marcelle Tiard, frantziar esperantista (j. 1861).
* 1938 –
	+ Ödön von Horváth, alemanez idatzi zuen austriar-hungariar idazlea (j. 1901).
	+ Ethel Penrose, irlandar idazlea (j. 1857).
* 1941 – Hugh Walpole, ingeles idazlea (j. 1884).
* 1943 – Leslie Howard, ingeles aktore, zinema zuzendari eta ekoizlea (j. 1893).
* 1945 – Walter Frederick Gale, australiar bankari astronomiazalea (j. 1865).
* 1946 – Ion Antonescu, Errumaniako diktadorea (j. 1882).
* 1952 – John Dewey, estatubatuar pedagogo eta filosofo pragmatikoa (j. 1859).
* 1957 – Raymond Cazeaux, ingeles futbolaria, Athleticen aritutakoa (j. 1882).
* 1959 – Sax Rohmer, ingeles eleberrigilea (j. 1883).
* 1962 – Josef Ospelt, Liechtensteingo lehen ministroa (j. 1881).
* 1968 – Helen Keller, estatubatuar idazle eta ekintzailea (j. 1880).
* 1970 –
	+ Pedro Eugenio Aramburu, euskal jatorriko politikaria, Argentinako presidentea (j. 1903).
	+ Giuseppe Ungaretti, italiar olerkaria (j. 1888).
* 1974 – Ebba Amfeldt, daniar aktorea (j. 1906).
* 1979 – Werner Forßmann, alemaniar kirurgialaria, 1956ko Medikuntzako Nobel Saria (j. 1904).
* 1983 – Anna Seghers, alemaniar eleberrigilea (j. 1900).
* 1987 –
	+ Errol Barrow, Barbadosko lehen ministroa (j. 1920).
	+ Raxid Karami, Libanoko lehen ministroa (j. 1921).
* 1994 – Joaquín Pérez Villanueva, espainiar historialaria (j. 1910).
* 1996 – Neelam Sanjiva Reddy, Indiako presidentea (j. 1913).
* 1997 – Nikolai Tikhonov, Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuneko lehen ministroa (j. 1905).
* 1998 – Gottfried Dienst, suitzar futbol epailea (j. 1919).
* 1999 –
	+ Olivier Debré, frantziar margolaria (j. 1920).
	+ Torcuato Luca de Tena, Luca de Tenako markesa, espainiar idazle eta kazetaria (j. 1923).
	+ Cris Miró, argentinar aktorea, dantzaria eta vedettea, Argentinan ospea lortu zuen lehen emakume transgeneroa (j. 1965).
* 2001 – Birendra Nepalgoa, Nepalgo erregea (j. 1945).
* 2006 – Rocío Jurado, espainiar abeslari eta aktorea, andaluziar koplan eta flamenkoan espezializatua (j. 1943).
* 2008 – Yves Saint Laurent, frantziar moda-diseinatzailea eta enpresaburua, Yves Saint Laurent goi-joskintzako arropa markaren sortzailea (j. 1936).
* 2015 –
	+ Nicholas Liverpool, Dominikako presidentea (j. 1934).
	+ Jacques Parizeau, Quebeceko lehen ministroa (j. 1930).
* 2018 –
	+ Poldy Bird, argentinar idazle eta poeta (j. 1941).
	+ John Julius Norwich, britaniar historialaria eta idazlea (j. 1929).
* 2019 –
	+ José Antonio Reyes, espainiar futbolaria (j. 1983).
	+ Michel Serres, frantziar filosofo eta zientzietako historialaria (j. 1930).
* 2021 – Violeta Vidaurre, txiletar aktore, akademiko, gidoilari eta antzerki zuzendaria (j. 1928).
* 2026 – Probal Dasgupta, indiar hizkuntzalari eta esperantista (j. 1953).

## Jaiak eta urteurrenak

* Seaska egutegiko izendegia: Eneko/Iñigo eta Enekoitz/Eneka/Nekoitza.
* Esnearen Munduko Eguna

## Kanpo estekak

Maiatzaren 31 | Urteko egutegi | Ekainaren 2