Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Abade

Christiaan de Hondt abadea, c. 1500
**Abade** edo **abat** monasterio bateko burua da. Bizkaian apaizei horrela ere diote.

## Historia

Monasterioko abadea monasterioko fraideek hautatzen dute, oro har, baina Eliz agintaritza gorenak onartu behar du bere kargua hartu ahal izateko. Kargu hori bizitza osorako izaten da, kargua onartu dionak kentzen ez badu; eta dimisioa ere, Eliz agintaritzak onartu arte ez da baliozkoa. Abade kargua, Sortaldeko kristauen artean sortua, San Benitok zabaldu zuen Europan. Gaur egun, antzina bezala monasterio bakoitza bere buruaren guztiz jabe eta aske izan ordez, hierarkia batean mailakaturik daude, monasterioak bezala abadeak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2016/3/12 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau erlijioari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Al Hilal SFC

Al Hilal Saudi Football Club|  |
| Sorrera | 1957 |
| Futbol zelaia | King Fahd International Stadium edukiera: 68.752 lagun inaugurazioa: 1987 |
| Presidentea |  Fahad bin Nafel |
| Entrenatzailea |  Jorge Jesus |
| Liga | Saudi Arabiako Liga |
| 2024-25 | 2.a |
| Webgunea |  |
|  |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
|  |
|  |
| 　 |
| **Etxekoa** |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
|  |
|  |
| 　 |
| **Kanpokoa** |

 |

 |
|  |

**Al Hilal SFC** (arabieraz: نادي الهلال السعودي‎) Saudi Arabiako futbol talde ezaguna da, Riad hiriburukoa. Saudi Arabiako futbol liga gehien irabazi ditu eta lau aldiz izan da Asiako txapelduna, inor baino gehiago.

## Palmaresa

### Saudi Arabian: 53

* Saudi Arabiako liga (19): 1976–77, 1978–79, 1984–85, 1985–86, 1987–88, 1989–90, 1995–96, 1997–98, 2001–02, 2004–05, 2007–08, 2009–10, 2010–11, 2016–17, 2017–18, 2019–20, 2020–21, 2021–22, 2023-24
* Errege kopa (10): 1961, 1964, 1980, 1982, 1984, 1989, 2015, 2017, 2019–20, 2021-22
* Pritzearen Kopa (13): 1963–64, 1994–95, 1999–00, 2003, 2004–05, 2005–06, 2007–08, 2008–09, 2009–10, 2010–11, 2011–12, 2012–13, 2015–16
* Superkopa (3): 2015, 2018, 2021
* Federazioaren Kopa (7): 1986–87, 1989–90, 1992–93, 1995–96, 1999–2000, 2004–05, 2005–06
* Saudi fundatzailearen Kopa (1): 2000

### Nazioartean: 8

* FIFAren Kluben arteko Munduko Kopa:
	+ Laugarrena (2): 2019, 2021
* Asiako Txapeldunen Liga:
	+ Txapeldun (4): 1991, 2000, 2019, 2021
	+ Finalista (5): 1986, 1987, 2014, 2017, 2023
* Asiako Errekopa (2): 1997, 2002
* Asiako Superkoa (2): 1997, 2000
* Afro-Asiar Kopa (0): finalista 1992an

## Kanpo estekak
# Budweiser

*Artikulu hau estatubatuar garagardoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Budweiser (argipena)».*
Budweiser garagardo botila eta edalontzia.
**Budweiser** Anheuser-Busch InBev belgikar edari multinazionalak ekoiztutako pale larger motako estatubatuar garagardo marka bat da.

1857an Adolphus Busch garagardogilea Alemaniatik AEBtara lekualdatu zen eta 1876an Missouri estatuko Saint Louis hirian ekoizten hasi zen.

Izen berdina baina jatorri ezberdineko Budweiser Budvar garagardoa ekoizten duen Budweiser Budvar txekiar garagardo etxearekin zenbait herrialdetan marka erregistroarekiko gatazkak izan ditu.

## Kanpo estekak

* Budweiser webgune ofiziala
* Budweiser belgikar webgunea
# Inger Jacobsen

| Inger Jacobsen |
| --- |
|   Irudi gehiago |
| Bizitza |
| Jaiotzako izen-deiturak | Inger Johanne Jacobsen |
| Jaiotza | Christiania, 1923ko urriaren 13a |
| Herrialdea |  Norvegia |
| Bizilekua | Oslo urban area (en)  |
| Heriotza | Oslo, 1996ko uztailaren 21a (72 urte) |
| Heriotza modua | berezko heriotza: minbizia |
| Familia |
| Ezkontidea(k) | Jackie Hein Bülow Jantzen (en)   (1950 -  1959ko urriaren 1a) |
| Hezkuntza |
| Hizkuntzak | norvegiera |
| Jarduerak |
| Jarduerak | aktorea, abeslaria, estudioko musikaria eta jazz musikaria |
|
Parte-hartzailea
* 1962ko Eurovision Abesti Lehiaketa
 |
| Jasotako sariak |
ikusi
* Leif Justers Award  (1981)  Kongens fortjenstmedalje i gull
 |
| Genero artistikoa | pop musika |
| Musika instrumentua | ahotsa |
|

---

 |
|         |

**Inger Jacobsen** (Oslo, 1923ko urriak 13-Oslo, 1996ko uztailak 21) norvegiar abeslari eta aktore bat izan zen, nazioartean 1962ko Eurovision Kantu Jaialdian parte hartu izanagatik ezaguna.

## Karrera

Jacobsenek bere lehen grabaketak Bigarren Mundu Gerran egin zituen, gerra ondoko garaian abeslari eta aktore ezagun bihurtuz, irrati eta telebistan sarritan agertuz, baita film eta antzezlanetan ere, hil baino lehenxeagorarte. 1976tik Riksteateret antzerki ibiltariko kide izan zen. Bere arrakastarik handiena *Frøken Johansen og jeg* izan zen, zeinekin norvegiar zerrendetako lehen postura iritsi zen 1960an.

## Eurovision Kantu Jaialdia

1962an Jacobsenek Melodi Grand Prixen parte hartu zuen (Eurovision jaialdirako norvegiar aukeraketa), 1962ko Eurovision Kantu Jaialdian *Kom sol, kom regn* (*zatoz, eguzki, zatoz, euri*) abestiarekin Norvegia ordezkatzeko aukeratua izan zelarik. Jaialdia Luxenburgon ospatu zen martxoak 18an, eta "Kom sol, kom regn" kantuak hamargarren postuan amaitu zuen hamasei herrialdetatik, soilik bi punturekin, biak frantziar epaimahaiarenak.

Jacobsen Eurovisionera itzultzen saiatu zen, baina arrakastarik gabe, ez baitzuen berriz Melodi Grand Prix irabazi. 1964an laugarren amaitu zuen norvegiar aukeraketa honetan "Hvor" ("non") kantuarekin, eta 1971n azkenengo amaitu zuen 12 kanturen artean.

## Heriotza

Jacobsen bere intimitatea gordetzeagatik zen ezaguna. Minbiziaren ondorioz hil zen 1996ko uztailak 21ean, 72 urte zituela.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa **Nora Brockstedt Sommer i Palma kantuarekin** | **Norvegia Eurovision Kantu Jaialdian 1962** 1962ko martxoak 18 | Ondorengoa **Anita Thallaug Solvhervekin** |
# 1374

| 1374. urtea |
| --- |
| Kronologia |
| Mendeak | XIII.a • **XIV.a** • XV.a |
| Hamarkadak | 1350(e)koa • 1360(e)koa • **1370(e)koa** • 1380(e)koa • 1390(e)koa |
| Urteak | 1371  • 1372  • 1373 • **1374** • 1375 • 1376 • 1377 |
| Beste egutegi batzuetan |
| Gregoriotar egutegia | 1374 *MCCCLXXIV* |
| *Ab urbe condita* | 2127 |
| Armeniar egutegia | 823 ԹՎ ՊԻԳ |
| Bahá'í egutegia | -470 – -469 |
| Bengaliar egutegia | 781 |
| Berber egutegia | 2324 |
| Egutegi budista | 1918 |
| Myanmarko egutegia | 736 |
| Bizantziar egutegia | 6882 – 6883 |
| Koptoen egutegia | 1090 – 1091 |
| Etiopiar egutegia | 1366 – 1367 |
| Hebrear egutegia | 5134 – 5135 |
| **Egutegi hinduak**

---

 |
| *Bikram Samwat* | 1430 – 1431 |
| *Shaka Samvat* | 1296 – 1297 |
| *Kali Yuga* | 4475 – 4476 |
|

---

 |
| Iraniar egutegia | 752 – 753 |
| Islamiar egutegia | 775 – 776 |
| Korear egutegia | 3707 |
| Thailandiar eguzki egutegia | 1917 |
| Holozeniar egutegia | 11374 |

**1374 beste egutegi batzuetan**| Gregoriotar egutegia | 1374 *MCCCLXXIV* |
| *Ab urbe condita* | 2127 |
| Armeniar egutegia | 823 ԹՎ ՊԻԳ |
| Bahá'í egutegia | -470 – -469 |
| Bengaliar egutegia | 781 |
| Berber egutegia | 2324 |
| Egutegi budista | 1918 |
| Myanmarko egutegia | 736 |
| Bizantziar egutegia | 6882 – 6883 |
| Koptoen egutegia | 1090 – 1091 |
| Etiopiar egutegia | 1366 – 1367 |
| Hebrear egutegia | 5134 – 5135 |
| Egutegi hinduak |  |
|  - *Bikram Samwat* | 1430 – 1431 |
|  - *Shaka Samvat* | 1296 – 1297 |
|  - *Kali Yuga* | 4475 – 4476 |
| Holozeniar egutegia | 11374 |
| Iraniar egutegia | 752 – 753 |
| Islamiar egutegia | 775 – 776 |
| Japoniar egutegia |  |
| Korear egutegia | 3707 |
| Thailandiar eguzki egutegia | 1917 |

 *Daturen bat gaineratzen baduzu, egunaren lotura segi dezakezu han ere sartzeko. Eskerrik asko!*

---

## Gertaerak

* Berastegi Tolosari elkartu zitzaion.

## Jaiotzak

* Migel Zalba, nafar elizgizona, Iruñeko apezpikua (h. 1406).

## Heriotzak

* Uztailaren 19a – Francesco Petrarca, poetista italiarra (j. 1304).
* Abenduaren 1a – Magnus IV.a Suediakoa, Norvegiako eta Suediako erregea (j. 1316).
* Raymond Berenger, Jerusalemgo San Joanen Ordenako 30. maisu handia.

---

## Kanpo estekak
# Gérard Houllier

| Gérard Houllier |
| --- |
|   Irudi gehiago |
| Bizitza |
| Jaiotzako izen-deiturak | Gérard Paul Francis Houllier |
| Jaiotza | Thérouanne, 1947ko irailaren 3a |
| Herrialdea |  Frantzia |
| Lehen hizkuntza | frantsesa |
| Heriotza | Boulogne-Billancourt, 2020ko abenduaren 14a (73 urte) |
| Hobiratze lekua | Q110333977  |
| Heriotza modua | berezko heriotza: konplikazio kirurgikoa |
| Hezkuntza |
| Hizkuntzak | frantsesa |
| Jarduerak |
| Jarduerak | futbolaria eta futbol entrenatzailea |
|

| Ibilbidea |
| --- |
| Taldeak | **Urteak** | **J** | **G** |
|  |
|  Le Touquet AC | 1971 / 1977 | 132 | 27 |
|  |
|   |

 |
| Posizio edo espezialitatea | erdilaria |
| Jasotako sariak |
ikusi
* Ohorezko Legioko zalduna  (2002ko martxoaren 29a)  Honorary Officer of the Order of the British Empire
 |
|

---

 |
|   |

**Gérard Paul Francis Houllier** (Thérouanne, 1947ko irailaren 3a - Paris, 2020ko abenduaren 14a) frantziar futbolari eta entrenatzailea izan zen. Paris Saint-Germain FC, Racing Club de Lens, Liverpool FC eta Olympique Lyonnais taldeak entrenatu zituen. Frantziako futbol selekzio nazionala ere zuzendu zuen 1992 eta 1993 artean, eta Aimé Jacqueten laguntzailea izan zen 1998ko Munduko Futbol Txapelketan.

## Palmaresa

**Paris Saint-Germain Frantziako futbol liga: 1985–86

**Liverpool Ingalaterrako Kopa: 2000–01
* Ingalaterrako Futbol Ligako Kopa: 2000–01, 2002–03
* FA Charity Shield: 2001
* UEFA Kopa: 2000–01
* UEFAren Europako Superkopa: 2001

**Lyon Frantziako futbol liga: 2005-06, 2006–07
* Frantziako Superkopa: 2005, 2006

## Kanpo estekak
# Thymus

| *Thymus* |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Erreinua | Plantae |
| Ordena | Lamiales |
| Familia | Lamiaceae |
| Subfamilia | Nepetoideae
 |
| Generoa  | **Thymus** Linnaeus, 1753 |
|  |
| Datu orokorrak |
| Gizakiak ateratzen dizkion produktuak | food plant (en) , smell of thyme (en)  eta smell of thyme oil (en)  |

Thymus Lamiaceae familiako landare-genero bat da, 350 espeziez osatua. Gehienak belar aromatikoak dira, hala nola ezkaia eta sarpoila. Europako, Ipar Afrikako eta Asiako eskualde epeletakoak dira, jatorriz.

Espezie batzuk, batez ere *Thymus vulgaris* (ezkaia), kultibatu egiten dira ongailutarako eta landare apaingarri gisa.

## Ezaugarriak

Landare bizikorrak dira, belarkarak ia guztiak, eta 40 cm-rainoko altuerakoak. Zurtoinak zurezkoak eta finak izaten dira. Espezie ia guztien hostoak iraunkorrak dira, aurkako bikotetan antolatuak zurtoinean zehar; obalatuak eta osoak dira, 4 eta 20 mm artekoak, eta aromatikoak izaten dira. Loreak horiak, zuriak edo purpurak izaten dira.

## Espezie batzuk

Ezkaia

* *Thymus adamovicii*
* *Thymus bracteosus*
* *Thymus broussonetii*
* *Thymus caespititius*
* *Thymus camphoratus*
* *Thymus capitatus*
* *Thymus capitellatus*
* *Thymus carnosus*
* *Thymus cephalotus*
* *Thymus cherlerioides*
* *Thymus ciliatus*
* *Thymus cilicicus*
* *Thymus cimicinus*
* *Thymus comosus*
* *Thymus comptus*
* *Thymus doerfleri*
* *Thymus glabrescens*
* *Thymus herba-barona*
* *Thymus hirsutus*
* *Thymus hyemalis*
* *Thymus integer*
* *Thymus lanuginosus*
* *Thymus leucotrichus*
* *Thymus longicaulis*
* *Thymus longiflorus*
* *Thymus maroccanus*
* *Thymus mastichina*
* *Thymus mastigophorus*
* *Thymus membranaceus*
* *Thymus montanus*
* *Thymus moroderi*
* *Thymus nummularis*
* *Thymus odoratissimus*
* *Thymus pallasianus*
* *Thymus pannonicus*
* *Thymus piperella*
* *Thymus praecox*
* *Thymus pseudolanuginosus*
* *Thymus pulegioides*
* *Thymus quinquecostatus*
* *Thymus richardii*
* *Thymus serpyllum*
* *Thymus striatus*
* *Thymus thracicus*
* *Thymus villosus*
* *Thymus vulgaris*
* *Thymus zygis*
	+ *Thymus zygis subsp. gracilis*

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# 898

| 898. urtea |
| --- |
| Kronologia |
| Mendeak | VIII.a • **IX.a** • X.a |
| Hamarkadak | 870(e)koa • 880(e)koa • **890(e)koa** • 900(e)koa • 910(e)koa |
| Urteak | 895  • 896  • 897 • **898** • 899 • 900 • 901 |
| Beste egutegi batzuetan |
| Gregoriotar egutegia | 898 *DCCCXCVIII* |
| *Ab urbe condita* | 1651 |
| Armeniar egutegia | 347 ԹՎ ՅԽԷ |
| Bahá'í egutegia | -946 – -945 |
| Bengaliar egutegia | 305 |
| Berber egutegia | 1848 |
| Egutegi budista | 1442 |
| Myanmarko egutegia | 260 |
| Bizantziar egutegia | 6406 – 6407 |
| Koptoen egutegia | 614 – 615 |
| Etiopiar egutegia | 890 – 891 |
| Hebrear egutegia | 4658 – 4659 |
| **Egutegi hinduak**

---

 |
| *Bikram Samwat* | 954 – 955 |
| *Shaka Samvat* | 820 – 821 |
| *Kali Yuga* | 3999 – 4000 |
|

---

 |
| Iraniar egutegia | 276 – 277 |
| Islamiar egutegia | 284 – 285 |
| Korear egutegia | 3231 |
| Thailandiar eguzki egutegia | 1441 |
| Holozeniar egutegia | 10898 |

**898 beste egutegi batzuetan**| Gregoriotar egutegia | 898 *DCCCXCVIII* |
| *Ab urbe condita* | 1651 |
| Armeniar egutegia | 347 ԹՎ ՅԽԷ |
| Bahá'í egutegia | -946 – -945 |
| Bengaliar egutegia | 305 |
| Berber egutegia | 1848 |
| Egutegi budista | 1442 |
| Myanmarko egutegia | 260 |
| Bizantziar egutegia | 6406 – 6407 |
| Koptoen egutegia | 614 – 615 |
| Etiopiar egutegia | 890 – 891 |
| Hebrear egutegia | 4658 – 4659 |
| Egutegi hinduak |  |
|  - *Bikram Samwat* | 954 – 955 |
|  - *Shaka Samvat* | 820 – 821 |
|  - *Kali Yuga* | 3999 – 4000 |
| Holozeniar egutegia | 10898 |
| Iraniar egutegia | 276 – 277 |
| Islamiar egutegia | 284 – 285 |
| Japoniar egutegia |  |
| Korear egutegia | 3231 |
| Thailandiar eguzki egutegia | 1441 |

 *Daturen bat gaineratzen baduzu, egunaren lotura segi dezakezu han ere sartzeko. Eskerrik asko!*

---

## Gertaerak

## Jaiotzak

* Hugo Handia, frankoen duke eta Parisko kondea (h. 956).

## Heriotzak

* Urriaren 15a – Lambert II.a Spoletokoa, Karolingiar Inperioko enperadorea.
* Muhammad ibn Lubb, Zaragozako *wali* musulmana.

---

## Kanpo estekak
# 257

| 257. urtea |
| --- |
| Kronologia |
| Mendeak | II.a • **III.a** • IV.a |
| Hamarkadak | 230(e)koa • 240(e)koa • **250(e)koa** • 260(e)koa • 270(e)koa |
| Urteak | 254  • 255  • 256 • **257** • 258 • 259 • 260 |
| Beste egutegi batzuetan |
| Gregoriotar egutegia | 257 *CCLVII* |
| *Ab urbe condita* | 1010 |
| Armeniar egutegia | *N/A* |
| Bahá'í egutegia | -1587 – -1586 |
| Bengaliar egutegia | -336 |
| Berber egutegia | 1207 |
| Egutegi budista | 801 |
| Myanmarko egutegia | -381 |
| Bizantziar egutegia | 5765 – 5766 |
| Koptoen egutegia | -27 – -26 |
| Etiopiar egutegia | 249 – 250 |
| Hebrear egutegia | 4017 – 4018 |
| **Egutegi hinduak**

---

 |
| *Bikram Samwat* | 313 – 314 |
| *Shaka Samvat* | 179 – 180 |
| *Kali Yuga* | 3358 – 3359 |
|

---

 |
| Iraniar egutegia | 365 BP – 364 BP |
| Islamiar egutegia | 376 BH – 375 BH |
| Korear egutegia | 2590 |
| Thailandiar eguzki egutegia | 800 |
| Holozeniar egutegia | 10257 |

*Artikulu hau 257. urteari buruzkoa da, zenbakiari buruzkoaren bila bazabiltza, ikus **Berrehun eta berrogeita hamazazpi**.*

 *Daturen bat gaineratzen baduzu, egunaren lotura segi dezakezu han ere sartzeko. Eskerrik asko!*

---

## Gertaerak

## Jaiotzak

## Heriotzak

* Abuztuaren 2a – Eztebe I.a, aita santua.

---

## Kanpo estekak
# Qi

**Qì-a,** edo **xia** (txinera tradizionalaz: 氣; txinera sinplifikatuaz: 气; Hanyu pinyin: qì; literalki, 'airea/arnasa', hau da, "bizi-energia") Txinako filosofian, Taoismoan eta Txinako medikuntzan, izaki bizidun bakoitzaren kualitate ukiezina da. Qì landu eta orekatzeko praktikari qigong deitzen zaio. Qi-ren fededunek bizi-indar gisa deskribatzen dute, eta horren fluxua oztoporik gabe egon behar da osasuna mantentzeko. Qi kontzeptu sasizientifikoa da, egiaztatu gabekoa, eta ez dago zerikusirik zientzian erabiltzen den energia kontzeptuarekin (bizi-energia abandonatutako nozio zientifiko bat da).

## Kanpo estekak
# Sarraski-esparru

**Sarraski-esparruak** (alemanez *Vernichtungslager*) Bigarren Mundu Gerran zehar Alemania naziak juduak Europatik desagerrarazteko sortutako kontzentrazio esparruak ziren. Juduak ez ziren, halere, sarraski-esparruetara hiltzera eraman zituzten talde bakarra, ijitoek, homosexualek, ezkertiarrek, Sobiet Batasuneko gerra presoek eta beste batzuek ere *Holokaustoa* deritzona pairatu behar izan zuten.

## Esparruak

Sarraski-esparruetako bide nagusiak.
Zazpi sarraski-esparru eraiki zituzten naziek, lehenengo seiak garaitutako Polonian, eta azkena gaur egungo Bielorrusian.

* Auschwitz II (Auschwitz-Birkenau) (Auschwitz I kontzentrazio-esparrua zen eta Auschwitz III lan-esparrua)
* Belzec
* Chelmno (alemanez Kulmhof an der Nehr, polonieraz Chelmno nad Nerem)
* Majdanek
* Sobibór
* Treblinka
* Maly Trostenets

Treblinka, Belzec eta Sobibór Azken Konponbide (*Endlösung der Judenfrage*) izeneko operaziopean eraiki ziren. Honen eufemismoaren bidez Europako juduak sistematikoki hil nahi izan zituzten. Erabakia 1942ko urtarrilean Wannsee Bileran hartu zen, eta Adolf Eichmannen esku geratu zen operazioaren kontrol administratiboa.

Auschwitz II eta Majdanek lan-esparru erraldoi baten zati bat ziren. Gainerakoen helburu bakarra ahalik eta judu gehien hiltzea zen. Presoak ez ziren 24 ordu baino gehiago irautekoak. Hiltzekoak ez ziren presoek esklabo gisa egin behar zuten lan (gorpuak kentzeko eta abar). Esparruak txikiak ziren, etxola asko ez baitziren beharrezkoak. Iristen zirenei behin-behineko geldialdia zela adierazten zitzaien.

Hildakoen kopuruak (zenbatespenak):

* Auschwitz II: 1.100.000 inguru
* Belzec: 436.000
* Chelmno: 340.000
* Majdanek: 78.000 - 235.000
* Sobibór: 260.000
* Treblinka: gutxienez 700.000, baliteke 1.000.000 baino gehiago
* Maly Trostenets: gutxienez 200.000, baliteke 500.000 baino gehiago

Ondorioz, 3.100.000 eta 3.800.000 bitarteko kopurua daukagu. Horietatik %90 juduak ziren, hoerien artean Poloniako ia judu guztiak. Holokaustoan zendu ziren juduen erdia 7 esparru horietan hil ziren.

## Ikus, gainera

* Kontzentrazio-esparruak

## Kanpo estekak
# Folke Bernadotte

| Folke Bernadotte |
| --- |
|   Irudi gehiago |
| Bizitza |
| Jaiotza | Skeppsholm church parish (en)  eta Stockholm, 1895eko urtarrilaren 2a |
| Herrialdea |  Suedia |
| Heriotza | Jerusalem, 1948ko irailaren 17a (53 urte) |
| Hobiratze lekua | Norra begravningsplatsen  |
| Heriotza modua | giza hilketa |
| Hiltzailea | Lehi Yitzhak Shamir |
| Familia |
| Aita | Prince Oscar Bernadotte |
| Ama | Ebba Bernadotte |
| Ezkontidea(k) | Estelle Bernadotte (en)   (1928, 1928ko abenduaren 1a -  1948) |
| Seme-alabak |
ikusi[erakutsi]
* Folke Bernadotte, Count Bernadotte (en)  Gustaf Bernadotte, Count Bernadotte (en)  Frederik Bernadotte, Count Bernadotte (en)  Bertil Bernadotte, Count Bernadotte (en)
 |
| Haurrideak |
ikusi[erakutsi]
* Carl Oscar Bernadotte (en)  Elsa Cedergren (en)  Countess Maria Bernadotte af Wisborg (en)  Sophia Bernadotte (en)
 |
| Leinua | House of Bernadotte (en)  |
| Hezkuntza |
| Hizkuntzak | suediera ingelesa alemana |
| Jarduerak |
| Jarduerak | politikaria, diplomazialaria, army officer (en)  eta ofizierra |
| Enplegatzailea(k) | Nazio Batuen Erakundea |
| Jasotako sariak |
ikusi[erakutsi]
* Commander First Class of the Order of the White Rose of Finland  Knight Grand Officer of the Order of the Polar Star  Officer of the Order of the Crown  Knight Grand Cross of the Order of Leopold II  Knight Grand Officer of the Order of the Dannebrog  Ohorezko Legioko zalduna  Commander with Star of the Royal Norwegian Order of Merit  Commander of the Order of Orange-Nassau  Estonian Red Cross Order First Class  Cross of Military Merit with White Decoration  (ezezaguna)  Cross of Merit of the Red Cross of Finland  Dag Hammarskjöld Domina  (1998ko urriaren 6a)
 |
| Zerbitzu militarra |
| Adar militarra | Swedish Army (en)  |
| Ideologia eta sinesmenak |
| Erlijioa | luteranismoa |
|

---

 |
|    |
|  |

**Folke Bernadotte, Wisborgeko kondea** (Stockholm, 1895eko urtarrilaren 2a - Jerusalem, 1948ko irailaren 17a) suediar diplomazialaria izan zen. Oskar II.a Suediakoaren biloba izan zen. Bigarren Mundu Gerran, bi aldeen arteko presoen trukeak antolatu zituen. Nazien kontzentrazio-esparruetatik 31.000 preso askatzea ere negoziatu zuen.1945ean, Heinrich Himmlerrek Winston Churchilli bake proposamen bat bidaltzeko eskatu zion, baina ez zuten onartu. 1948an Nazio Batuen bitartekaria izendatu zuten Palestinan. Hasierako su-etena lortu zuen 1948ko Arabiar-israeldar Gerran. 1948ko irailaren 17an Jerusalemen hil zuten Lehi talde sionistako kideek.
# Fritz Sauckel

| Fritz Sauckel |
| --- |
|   Irudi gehiago |
|

|  General Plenipotentiary for Labour Deployment (en)  |
| --- |

 1942ko martxoaren 21a - 1945 |
| Bizitza |
| Jaiotza | Haßfurt, 1894ko urriaren 27a |
| Herrialdea |  Alemania |
| Bizilekua | Villa Sauckel (en)  |
| Heriotza | Nuremberg Court Prison (en)  eta Nurenberg, 1946ko urriaren 16a (51 urte) |
| Heriotza modua | heriotza zigorra: urkatzea |
| Hezkuntza |
| Hizkuntzak | alemana |
| Jarduerak |
| Jarduerak | politikaria |
|
Parte-hartzailea
* International Military Tribunal (en)
 |
| Jasotako sariak |
ikusi
* Golden Party Badge  Nazi Party Long Service Award
 |
| Kidetza | Schutzstaffel Deutschvölkischer Schutz und Trutzbund (en)  |
| Gradua | Obergruppenführer (en)  |
| Ideologia eta sinesmenak |
| Alderdi politikoa |  Alemaniako Langile Alderdi Nazionalsozialista |
|   |
|  |

**Ernst Friedrich Christoph "Fritz" Sauckel** (Haßfurt, 1894ko urriaren 27a - Nurenberg, 1946ko urriaren 16a) alemaniar politikari nazia izan zen.

Hamabost urte zituenetik, Norvegia, Suedia eta Alemaniako merkataritza-ontzietan egon zen. Lehen Mundu Gerraren hasieran, bidaiatzen zuen itsasontzia harrapatu zuten, eta Sauckelek gerraren gainerakoa Frantzian igaro zuen.

Alemaniara itzultzean ingeniaritza ikasi zuen eta 1924an Alderdi Nazira afiliatu zen. 1933an Turingiako gobernadore izendatu zuten eta Reichstageko kide hautatu zuten.

Göringen agindu zuzenen pean, Alemaniako lan-merkatua zuzentzeaz eta kontrolatzeaz arduratu zen. Heriotza-zigorra ezarri zioten Nurenbergeko epaitegietan, Reicheko esklabo-lanaren arduraduna izateagatik. 1946ko urriaren 16an urkatu zuten beste bederatzi hierarka naziekin batera.
# Desclée de Brouwer

**Desclée De Brouwer** Bilbon 1945ean sortutako familia-argitaletxe bat da Jose Maria Gogeaskoetxea buru zuelarik. Gazteleraz hitz egiten den nazio guztietara hedatu da hiru belaunaldiz eta euskara mailan haur eta gazteentzako literaturan nabarmentzen da.

Gutxinaka-gutxinaka digitalizatzen hasi da bere edizio funtsa XXI. mendean gaudela jakinik eta irakurtzeko plataforma berriak plazaratu direla ikusita.

## Kanpo estekak

* **(Gaztelaniaz)** Desclee De Brouwer argitaletxearen webgunea.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau kulturari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |