# Richard Strauss

| Richard Strauss |
| --- |
|   Irudi gehiago |
| Bizitza |
| Jaiotzako izen-deiturak | Richard Georg Strauss |
| Jaiotza | Munich, 1864ko ekainaren 11 |
| Herrialdea |  Alemania |
| Heriotza | Garmisch-Partenkirchen, 1949ko irailaren 8a (85 urte) |
| Hobiratze lekua | Friedhof Garmisch (en)   |
| Familia |
| Aita | Franz Strauss |
| Ama | Josephine Strauss |
| Ezkontidea(k) | Pauline de Ahna (en)  |
| Seme-alabak |
ikusi
* Franz Strauss (en)
 |
| Hezkuntza |
| Hizkuntzak | alemana |
| Jarduerak |
| Jarduerak | konpositorea, orkestra zuzendaria, libretista, musikaria eta general music director (en)  |
| Lan nabarmenak |
ikusi
* *Horrela hitz egin zuen Zarathustrak Salome (en)  Der Rosenkavalier (en)  Ariadne auf Naxos (en)  Elektra*
 |
| Jasotako sariak |
ikusi
* Arteetan eta Zientziatan Merituaren Ordena honorary citizen of Munich  Bavarian Maximilian Order for Science and Art  (1910) Royal Philharmonic Society Gold Medal  (1936) honorary citizen of Vienna  (1924)  Order of the Redeemer Adlerschild des Deutschen Reiches  (1934ko ekainaren 11) Order of the Iron Crown (Austria)  Order of the Dannebrog  Commander of the Order of Orange-Nassau  Order of the Oak Crown  Order of Saint-Charles  Ohorezko Legioko ofiziala  Ohorezko Legioko zalduna  Karlos III.aren Ordena  Order of the Red Eagle  Commander of the Order of the Crown  Order of the White Falcon  Order of the Saxe-Ernestine  Albert Order  German Olympic Decoration 1st Class  (1936)
 |
| Kidetza | Bavariako Arte Ederren Akademka |
| Genero artistikoa | opera sinfonia musika klasikoa sardana |
| Musika instrumentua | pianoa |
| Ideologia eta sinesmenak |
| Erlijioa | ateismo kristaua |
|

---

 |
|

---

            |
|  |

**Richard Georg Strauss** (Munich, 1864ko ekainaren 11 – Garmisch-Partenkirchen, 1949ko irailaren 8a) Alemanian jaiotako musikari eta konposatzailea da. Bere musika Richard Wagnerrenaren oinordeko zuzena da.

## Biografia

1864ko ekainaren 11n jaio zen, Munichen. Franz Strauss izeneko tronpajole baten semea zen. Bere lehen olerki sinfonikoek, Don Juan eta Till Eulenspiegelen barrabaskeria dibertigarrak arrakasta handia izan zuten, eta horrek, konposatzailea, gai heroikodun hiru olerki sinfoniko idaztera bultzatu zuen, genero honetako bere lanik ezagunenak direnak: On Kixote (musika), Horrela hitz egin zuen Zarathustrak eta Heroi bizitza bat. Hiru olerki sinfoniko hauek, 1896 eta 1898 bitartean idatzi zituen. Baina, genero honetan, berak onena zela uste zuen olerki sinfonikoa, 1915. urtean idatzitako Alpeetako Sinfonia zen.

Programatikoak ez diren orkestrarentzako musikalanak, ez dira hain ugariak, baina hurrengo hauek nabarmen daitezke: "Metamorphosen", 1944an idatzia, kordazko 24 instrumenturentzat, eta Beethovenen hirugarren sinfonian agertzen den hil martxan oinarritua, Troparentzako bigarren kontzertua, 1942. urtean idatzia eta, azkenik, oboearentzako kontzertua, 1.945. urtekoa. Azken lan honetan, Arrosaren zalduna lanean agertzen den estilo mozartarra berragertarazten du.

Garmisch-Partenkirchenen 1936an ospatu ziren Neguko Olinpiar Jokoetako ereserkia ere, berak idatzi zuela nabarmendu behar da.

Richard Strauss, Garmisch-Partenkirchenen hil zen, 1949ko irailaren 8an.

## Opera

XIX. mendean, bere begiak operan jarri zituen. Opera arloan idatzitako lanak, oso ugariak dira Straussengan. Idatzitako lehen opera, Guntram izan zen, 1894. urtekoa. Bigarrena, Feuersnot, 1901ekoa. Bi lehen opera hauek, hondamena izan ziren estreinatu zirenean. Arrakasta, baina, bere hirugarren operarekin heldu zitzaion. Salome izenburua zuen, eta 1905. urtean idatzi zuen. New Yorkeko Metropolitan Operan estreinatu zen, eta pasioz beterik erreakzionatu zuen jendeak. Kritika zorrotzak jaso zituen opera honek New Yorkeko jendearen aldetik. Halere, beste toki batzuetan, sekulako arrakasta izan zuen, Garmisch-Partenkircheneko bere etxea erosteko lain diru lortzerainokoa. Bere laugarren opera, Elektra izenekoa, 1909koa da. Opera hontan, lehenengo aldiz, Hugo von Hofmannsthalen laguntza izan zuen, beronek idatzi baitzuen operaren libretoa. Ordutik aurrera, askotan lan egingo zuten elkarrekin. 1941 arte jarraitu zuen operak idazten. Hala, Arrosaren Zalduna, 1910. urtekoa, Ariadna Naxosen, 1912koa, Itzalik gabeko emakumea, 1918koa, *Intermezzo*, 1923koa, *Helena egiptoarra*, 1927koa eta Arabela, 1932.ekoa, Hofmannsthalen laguntzarekin batera idatzi zituen. Emakume isila, 1934koa, Stefan Zweigen libretoaren arabera idatzi zuen eta Bakearen eguna, 1936koa eta Daphne, 1937koa, Joseph Gregor eta Stefan Zweigen artean idatzitako libretoaren arabera idatzi zituen. Clemens Krauss izan zen Straussek idatziriko azken bi operetako azkenaren libretista: 1941. urtean idatzitako Capricciorena. Danaeren maitasunaren libretista, berriz, Joseph Gregor bakarrik izan zen. Opera hau 1940koa da.

## Ikus, gainera

* Musika klasikoa