# ARTPOP

| ARTPOP |
| --- |
|  |
|   Lady Gaga taldearen |
| Argitaratze data | 2013ko azaroaren 6a |
| Musika mota | EDM *synth-pop* |
| Iraupena | 59:04 |
| Hizkuntza | Ingelesa |
| Diskoetxea | Interscope Records Streamline Records |
|  Kronologia |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Born This Way (2011) |  | Cheek to Cheek (2014) |

 |

**ARTPOP** Lady Gaga abeslari eta musika-ekoizle estatubatuarraren hirugarren estudio-albuma da, Japonian 2013ko azaroaren 6an kaleratutakoa da, mundu mailan hilabete bereko 11ean kaleratu zen bezala, Interscope Recordsen zigilupean. Gagak **albumeko** abesti guztiak konposatu eta ekoiztu zituen, besteak beste eta abestiaren arabera, DJ White Shadow, Zedd eta Madeon disko-ekoizleen laguntzarekin; gainera, *The Fame* eta *Born This Way* albumek ez bezala, RedOne-k soilik aportazio minimo bat eduki zuen. David Guetta, will.i.am, T.I., R. Kelly, Twista eta Too $hort-en laguntza gehigarria eduki zuen ere, zenbait abestiren letra idaztean. Soinuari dagokionez, **albumakdance* eta popa ukitzen ditu, bestelako musika-generoen influentzia nabariak baditu ere: *rock*a, *new wave*a, *dubstep*a, *funk*a, R&Ba eta hauen azpigeneroak. Bestalde, abesti-letrei dagokienez, abestiak gai anitz jorratzen dituzte; hala nola, maitasuna, droga-gehiegikeria, sexualitatea, feminismoa, artea eta ospea, bai eta astrologia eta Greziako zein Erromako mitologia klasikoak. Lady Gagaren hitzetan, **ARTPOP** "*Born This Wayren* ospakizuna" da.

*Metacritic*en arabera, orokorrean kritika positiboak eskuratu zituen **albumak**, ehunetik 61eko nota lortuz; bestalde, *AnyDecentMusic?* web-orriak hamarretik 6.0ko batez besteko nota duela adierazten du. Zenbait kritikok **ARTPOPeko** zenbait abesti goraipatu zituzten; hala nola, "G.U.Y.", "Do What U Want" eta "Gypsy", bestelako abesti jakinenganako oniritzi-ez orokor bat agertu zen bezala (bereziki "Donatella" eta "Jewels n' Drugs" abestien inguruan). Era berean, aipagarriak dira Gagaren bestelako diskekiko parekotasun-momentuak.

Bestalde, **ARTPOPek** jazoera ona jaso zuen, zenbait herrialdetan asteko diskarik salduena bilakatuz: Austria, AEB, Erresuma Batua eta Japonia, besteak beste. Espainian eta Frantzian, Txina, Italia eta Alemaniarekin batera, bai eta beste hainbat herrialdeekin batera (totalera, hogeita bi herrialde) asteko zerrendako lehen hamar postuetako batetara ailegatu zen, gainera. **Albumak** eskuratutako salmenten bidez, zenbait herrialdetan urre- eta platino-diskak eskuratu zituen: Kanada, AEB, Mexiko eta Suedia. IFPIaren arabera, 2013. urtean eta mundu mailan, **diskaren** 2.3 milioi kopia saldu ziren, beste 200,000 saldu ziren bezala 2014ko lehen sei hilabeteetan zehar, 2.5 milioiko diska-salmenta total edukitzera ailegatuz. Hala ere, Lady Gagaren bestelako diskekiko salmenta-jeitsiera nabarmena suposatu izanak, **ARTPOPek** nolabaiteko eztabaida sortu zuen komunikabideetan eta abeslariaren jarraitzaileen artean, **albumaarrakastatsu* edo *porrot* modura kalifikatzeko inguruan.

**Albumaren** promozio modura hiru *single* kaleratu ziren ("Applause", "Do What U Want" eta "G.U.Y.") eta bi promozio-*single* ("Venus" eta "Dope"). Aipatutako bost *single*etatik jazoera positiboa izan zuten salmentei dagokienez, herrialde askotan urre- eta platino-diskak eskuratuz eta herrialdeetako salmenta-zerrendeetako posizio goreneetan kokatuz. Bestalde, "G.U.Y.", "Venus" eta "Dope" *single*ek ez zuten hainbesteko jazoera positiborik jaso, zenbait zerrendatan kokatzea lortu zutela aipagarri bada ere. Mundu mailan **ARTPOP** promozionatzeko *artRAVE: The ARTPOP Ball Tour* izeneko birari ekin zion ere, Asiako, Europako, Ipar Amerikako eta Ozeaniako hiri ugari bisitatu zituena. Kontzertu-birak 80 milioi dolar baino gehiago eta, orokorrean, kritika positiboak jaso zituen. Horrenbestez, 2014ko zortzigarren birarik arrakastatsuena bilakatu zuen *artRAVE*a, bigarrena soilik emakumeak diren solistak kontuan harturik. Beste hainbat promozio-programetan parte hartu zuen, bai eta bere lehen erresidentziari hasiera eman zion, New Yorkeko hirian: *Lady* *Gaga Live at Roseland Ballroom*.

**ARTPOPek** Gagaren aurreko albumek baino sari eta sari-nominazio gutxiago eskuratu arren, **albumak** zein bere *single*ek hainbat sari eskuratu zituzten. *Billboard* eta Metacritic web-orrietako irakurleek "2013ko albumik onena" modura izendatu zuten, PopJustice eta Digital Spy *on line*-aldizkariek "2013ko album onenetarikoen" artean kokatu zuten bezala. 2012an *Born This Way*rekin gertatu bezala, **ARTPOPekJapan Gold Disc Awards*a irabazi zuen 2014an, "nazioarteko album onenaren" kategorian. Era berean, "Applausek" Japoniako VMA Sarietan "pop-bideo onena" kategoria irabazi zuen, bai eta VEVO eta ASCAPeko beste hainbat sari. Halere, esan beharrekoa da **ARTPOP** AMA Sarietara, Grammy Sarietara zein VMA Sarietara nominaturik egon ez zen Lady Gagaren lehen albuma dela. Aipatutakoaren ondorioz, Robert Christgau musika-kritikoak "2013ko albumik gutxietsien" modura definitu zuen **ARTPOP**.

## Abesti-zerrenda

| Zenb. | Izenburua | Idazlea(k) | Iraupena |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. | "Aura"   | Lady Gaga, Zedd, Erez Aizen eta Amit Duvdevani | 3:56 |
| 2. | "Venus"   | Lady Gaga, DJ White Shadow, Madeon, Nick Monson, Sun Ra eta Dino Zisis | 3:54 |
| 3. | "G.U.Y."   | Lady Gaga eta Zedd | 3:53 |
| 4. | "Sexxx Dreams"   | Lady Gaga, DJ White Shadow, DJ Snake eta Martin Bresso | 3:35 |
| 5. | "Jewels n' Drugs"   | Lady Gaga, DJ White Shadow, Too Short, Nick Monson, Twista, Dino Zisis eta T.I. | 3:48 |
| 6. | "Manicure"   | Lady Gaga, DJ White Shadow, Nick Monson eta Dino Zisis | 3:20 |
| 7. | "Do What U Want"   | Lady Gaga, DJ White Shadow, R. Kelly, DJ Snake eta Martin Bresso | 3:47 |
| 8. | "ARTPOP"   | Lady Gaga, DJ White Shadow, Nick Monson eta Dino Zisis | 4:08 |
| 9. | "Swine"   | Lady Gaga, DJ White Shadow, Nick Monson eta Dino Zisis | 4:29 |
| 10. | "Donatella"   | Lady Gaga eta Zedd | 4:25 |
| 11. | "Fashion!"   | Lady Gaga, David Guetta, DJ White Shadow, will.i.am eta Giorgio Tuinfort | 4:00 |
| 12. | "Mary Jane Holland"   | Lady Gaga y Madeon | 4:38 |
| 13. | "Dope"   | Lady Gaga, DJ White Shadow, Nick Monson eta Dino Zisis | 3:42 |
| 14. | "Gypsy"   | Lady Gaga, DJ White Shadow, RedOne eta Madeon | 4:09 |
| 15. | "Applause"   | Lady Gaga, DJ White Shadow, DJ Snake, Julien Arias, Martin Bresso, Nicolas Mercier, Nick Monson eta Dino Zisis | 3:32 |

## Erreferentziak

## Kanpo estekak