Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Modelo (lanbidea)

*Artikulu hau margolan, marrazki edo argazkiak egiten laguntzeko artistaren aurrean jartzen den pertsonari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Modelo (argipena)».*
Caitlin O'Connor modeloa estudioko jarrera tipiko batean.
**Modeloa**, lanbideari dagokionez, merkataritzako produktuak sustatzeko, bistaratzeko edo iragartzeko zeregina duen, artelanak sortzeko ikusizko laguntza ematen duen edo argazkigintzarako paratzen den pertsona da.

Zenbait kasutan, lan horren eta aktore edo dantzari lanen arteko muga lausoa da, batez ere jantziak erakustean edo telebistarako iragarkietan modelo izatean.

Batzuetan, pertsona ospetsuek (aktoreek, abeslariek eta telebistako izarrek barne), modelo izateko kontratuak sinatzen dituzte, normalean egiten duten lanaz aparte.

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Hentai

*Hentai* heterosexual ilustrazio baten adibidea; irudia aldatu egin da jatorrizko artelanean zegoen zentsura kentzeko.
Hentai (japonieraz: 変態)
 *entzun* japonieraz «perbertitua» edo «perbertsioa» esan nahi duen hitz bat da. Izan ere, eduki pornografikoa duen manga eta anime generoari egiten dio erreferentzia. Bere sorrera eta garapenaren zergatia japoniarrek estetika eta sexualitatearekin duten harreman historiko eta kulturalarekin lot dezakegu. Horrez gain, Japoniako egoera legal eta ekonomikoak eragin argia izan du bere hedapenean. *Hentai* hitzaren erabilera asko hazi da mendebaldean, baina Japonian, ordea; maiz beste hitz baliokideak erabiltzen dituzte, hala nola, *Juhachi-kin* (japonieraz: 18 禁, Hepburn: *Debaketatuta 18 [urtetik beherakoentzat]*)
.

Ohiko animean bezala, hentai ekoizpen gehienak aurreko mangetan oinarritzen dira. Oro har, *hentai* animeak kalitate apalagokoak izan ohi dira animazio erregularrekin alderatuz gero, animazioaren eta grafikoen xehetasunak kaskarragoak baitira eta gainera, hainbat motatako parafiliak islatzen dituzte. Erabilitako bilbeak sinpleak eta soilak izan daitezke, baita korapilatsuak eta konplexuak ere. *Hentai* produkzioak ez dira telebista bidez transmititzekoak; beraz, OVA formatuan (bideoan kontsumitzeko ekoizpen animatuak) merkaturatzen dira. Ordenagailuko bideojoko eta <i id="mwOA">dοjinshis</i> formatuan ere existitzen dira. Hentaiarekin zerikusirik izan ez arren, badira, gainera, eszena erotikoak edo txantxa sexualak(*[ecchi]* (japonieraz: エ ッ チ)
 dituzten manga eta anime ugari.

## Terminologia

*Hentai* hitza, *kanjin* idatzia.
*Hentai* hitzak jatorriz "metamorfosia" edo "eraldaketa" esan nahi duen kanjitik dator. Sexu-testuinguruetan, perbertsioarekin lotutako esanahia izan dezake, batez ere adjektibo gisa erabiltzen denean. Erabilera horietan, «perbertsio sexuala» esan nahi duen hentseiyoku esaldiaren forma laburtua da  (japonieraz: 変 態 性欲)
.
Categoría:Wikipedia:Artículos con texto en inglés
*Hentai* modu desberdinean definitzen da ingelesez. Oxford Dictionary Online-k honela definitzen du: «Manga eta anime genero japoniarren azpigenero bat, argi eta garbi sexualki esplizituak diren pertsonaiak eta irudiak eta argumentu sexualak dituena». Ez dakigu ingelesezko hitzaren jatorria zein den, baina AnimeNation-en John Oppligerrek 1990eko hamarkadaren hasieran, *Dirty* Pair-en *H-Bomb* izeneko dojinshi erotikoa merkaturatu zuenean, webgune askok ikus-eleberri eta joko erotiko japoniarren irudi hautatuak saldu zituzten.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Zerbitzu (ekonomia)

Ile-apaindegian eman daitekeen zerbitzuetako bat: ilea zaintzeko olioa jarri.
Ekonomian, **zerbitzuak** bezero bati eskaintzen zaizkion ahalmen intelektual edo tekniko huts batez baliatzen diren jarduera ekonomikoen multzoa da. Horrela, ile-apaintzaileak, ospitaleak, hezkuntza-arloa eta saltokiak zerbitzuak izeneko sektorean barneratzen dira. Industrian ez bezala, zerbitzuen sektorean ez dago lehengai edo produktu erdibukatuen eraldaketarik.

Eskaintzen den zerbitzua erakunde publiko batek ematen duenean, zerbitzu publikoa dela esaten da, eta administrazioaren inguruko arautegia aplikatzen zaio.

## Ezaugarriak

* Zerbitzuen ukiezintasuna, hau da, ikusi, probatu, entzun edo usaindu ezin diren produktuak dira. Beraz, zerbitzu batek forma abstraktua izango du, baina kontsumitzaileak fisikoki probatu edo ikusi ez arren, zerbitzu horren beharra eta erabilgarritasuna sumatu behar du.
* Zerbitzu banaezintasuna: zerbitzuak eta hornitzaileak ezin direla bereizi erakusten du, zerbitzua eskaintzen duen pertsonak zerbitzu beraren zati izango delako.
* Zerbitzuaren kalitatea aldakorra izan ahal da, baita ere, tokia, moduak eta uneak. Beraz, ondo erabaki behar dugu faktore hauek nola erabili, bezeroen leialtasuna eta arrakasta lortzeko eta merkatuan posizionamendu on bat edukitzeko.
* Zerbitzuak, produktuak ez bezala, ezin dira biltegiratu, eta unean bertan bezeroari eskaintzen zaion zeozer da. Beraz, zerbitzu baten galkortasunak esan nahi du ezin dela gorde beste une batean jasotzeko.

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau ekonomiari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# DMCA

**DMCA** (*Digital Millennium Copyright Act*) AEBetako egileen eskubideak bermatzeko legea da. Arau horri esker, eskubideen aitzakiaren harira sortutako babes-neurriak ekiditeko teknologia produzitu eta zabaltzen duen oro kriminalizatzen da.
EFF fundazioak (Electronic Frontier Foundation), bere publikaziotariko batean, DMCAren babes-neurriak ekiditen dituzten tresnen gaineko zigorrak honako eraginak ditu:

* Adierazpen askatasuna ukatu
* Ikerketa zientifikoa oztopatu
* Lehiakortasuna eta I+G+B (Ikerkuntza+Garapena+Berrikuntza) mugatu

## Kanpo estekak
# Europol

| Europol |
| --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |
|  |
| Datuak |
| Mota | decentralised agency of the European Union (en)  |
| Herrialdea | Herbehereak |
| Jarduera |
| Kidetza | Common extremism and terrorism defense center (en)  |
| Enplegatuak | 1.700 (2024) |
| Agintea |
| Zuzendaria | Catherine De Bolle |
|  |
|  |
| Egoitza nagusi

 | * Haga
* ﻿ / ﻿
 |
|  |
| Kideak | European Network of Fugitive Active Search Teams (en)  |
| Ekonomia |
| Aurrekontua | 218.200.000 € (2024) |
| Historia |
| Sorrera | 1998ko urriaren 1a |
| Ordezkatzen du | TREVI (en)  |
| webgune ofiziala        |

**Europol** Europar Batasunak sorturiko nazioarteko polizia agentzia da. Kriminalitatearen aurka jarduten du. 1999an hasi zen lanean eta egun, egoitza Hagan (Herbehereak) dago. Nahiz eta Europar Batasuneko estatu kideetan lan egiten duen, munduko beste estatu eta erakundeekin ere jarduten du lanean.

1992an Maastrichteko Itunean ezarri zen Europol sortzeko agindua eta 1994an *Europol Drugs Unit* bezala lanean, baina 1999ra arte ez zen izan estatu kide guztiek lankidetza-hitzarmena sinatu zutenean eta ofizialki Europol agentzia sortu zenean.

## Helburua

Europar Batasuneko estatu kideek Europol sortu zuten eremu amankomuneko segurtasuna indartzeko. Europol gobernuen arteko polizia kriminalaren bulegoa da, herrialdeetako polizia nazionalen arteko droga, terrorismo, nazioarteko krimen eta pederastiaren inguruko informazioa trukatzen duena.

Europolek EBeko 27 estatuetan eskumena du.

## Kanpo estekak

* Europol webgune ofiziala
# Tsuyoshi Kitazawa

| Tsuyoshi Kitazawa |
| --- |
|  (2018) Irudi gehiago |
| Bizitza |
| Jaiotza | Machida, 1968ko abuztuaren 10a (57 urte) |
| Herrialdea |  Japonia |
| Hezkuntza |
| Hizkuntzak | japoniera |
| Jarduerak |
| Jarduerak | futbolaria eta areto-futbol jokalaria |
| Posizio edo espezialitatea | erdilaria |
| Pisua | 65 kilogramo |
| Altuera | 170 zentimetro |
|

---

 |
|   |

**Tsuyoshi Kitazawa** (japonieraz: 北澤 豪, 1968ko abuztuaren 10a - ) Japoniako futbolari ohia da.

## Selekzio nazionala

| Japoniako selekzioarekin |
| --- |
| Urtea | Partida | Gol |
| 1991 | 2 | 0 |
| 1992 | 11 | 1 |
| 1993 | 4 | 0 |
| 1994 | 7 | 1 |
| 1995 | 14 | 1 |
| 1996 | 5 | 0 |
| 1997 | 11 | 0 |
| 1998 | 3 | 0 |
| 1999 | 1 | 0 |
| Guztira | 58 | 3 |

## Kanpo loturak

* National Football Teams
* Japan National Football Team Database
* **(Japonieraz)** J.League Data Site
# Psittaciformes

| Psittaciformes |
| --- |
|  |
|
 Argazkia
 Bideoa  Irudi gehiago |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Aves |
| Superordena | Psittacimorphae
 |
| Ordena  | **Psittaciformes** Wagler, 1830
 |
|  |
| Azpibanaketa |
| Cacatuoidea
Psittacoidea
Strigopoidea
 |
| Banaketa mapa |
|  |
|  |

**Psittaciformes**, loroak, perikitoak, kakatuak, papagaiak eta gisako hegaztiak biltzen dituen ordena.

Ordena honetako hegaztien bereizgarria da oso azkarrak direla eta espezie batzuek gauza direla ahoskatzeko eta giza hotsak nahiz hitzak errepikatzeko.

Hego Amerikan, Erdialdeko Amerikan, Afrikan eta Madagaskarren, Australian, Ginea Berrian, Zeelanda Berrian eta Ozeano Bareko hegoaldeko uharteetan bizi dira gehienak.

Latinezko *Psittacus* hitzetik datorkio izena hegazti-talde honi, ordena honetako hegaztiak bizi ziren Sittace izeneko Asiriako herritik.

Psittaciformes ordenaren barruko sailkapena behin baino gehiagotan aldatu da. Gaur egun, Nazioarteko Ornitologia Kongresuak (2009) hiru familia onartzen ditu: Strigopidae, Cacatuidae eta Psittacidae. Bestalde, 85 genero eta 350 bat espezie ditu ordenak.

## Deskribapena

*Amazona pretrei*
Hegazti potoloak dira, buru handi, lepo motz eta gorpuzkera biribilekoak. Kolore biziko lumak izan ohi dituzte.

Tamaina desberdinetako hegaztiak sartzen dira ordena honetan: espezie txikienak —*Micropsitta pusio*— 10 g pisatzen ditu, eta 8 cm garai da; espezie handienak —*Ara hyacinthe*—, berriz, metro bateko garaiera du.

Moko bereizgarria dute: motza, gakoduna, lodia eta gogorra. Baraila garezurrari lotua du, eta horrek aukera ematen dio goitik beherako mugimendua indar handiz egiteko. Psittacidae familiako espezie guztiek, *Psittrichas fulgidus* espezieak ez beste, modu berean erabiltzen dute mokoa aleak fruituetatik ateratzeko: aleari barailen artean heltzen diote, behe-barailak xehatzen du fruituaren azala, eta mingainarekin hartzen dute alea. Mingain gihartsua dute.

Begi bakoitza independentea da. Lepoak mugimendu ugari egin ditzake, eta ikuspen-eremu zabala eskaintzen die horrek. Hanka motzak dituzte, eta zigodaktilak dira, hau da, bi hatz aurrera begira dituzte, eta beste bi atzera begira. Halako hankak aproposak dira hegazti zuhaiztarrentzat, bai adarrei heltzeko eta baita janaria hartzeko eta fruituen oskolak irekitzeko ere.

Denbora asko pasatzen dute lumak zaintzen, baina beren burua seguru sentitzen dutenean baino ez dira horretan aritzen. Maiz edan behar izaten dute ura, eta, lurralde lehorretan, espezie bereko milaka aleko taldetan biltzen dira, ura edateko lekuen inguruan. Fruitujaleak dira gehienak, eta aleak, intxaurrak eta lore-begiak janez osatzen dute elikadura.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Stars and Stripes Forever

| *Stars and Stripes Forever* |
| --- |
|  |
| Partitura osoa |
| Jatorria |
| Sorrera-urtea | 1896 |
| Argitaratze-data | 1897 |
| Estreinaldi-data | 1897ko maiatzaren 14a |
| Izenburua | *The Stars and Stripes Forever* |
| Ezaugarriak |
| Genero artistikoa | American march music (en)  |
| Hizkuntza | ingelesa |
| Tonoa | Mi bemol maior |
| Egile-eskubideak | jabari publiko |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Hitzak | John Philip Sousa |
| Bestelako lanak |
| Musikagilea | John Philip Sousa |

*Starts and Stripes* martxa entzungai.
**Stars and Stripes Forever** (*Izarrak eta barrak betirako*) estatubatuar martxa militar abertzale ezagun bat da. 1897an John Philip Sousa konposatzaileak konposatu zuen.

## Kanpo estekak

* *Starts and Stripes* martxa entzungai **(Ingelesez)**
# Yesterday (abestia)

| *Yesterday (abestia)* |
| --- |
| The Beatlesen, Marianne Faithfullen, Jackie Edwardsen eta Matia Bazarren musika-lana |
| Egilea(k) | The Beatles, Marianne Faithfull, Jackie Edwards eta Matia Bazar |
| Argitaratze-data | 1965 |
| Izenburua | *Yesterday* |
| Argitaletxea | Northern Songs (en)  |
| Ezaugarriak |
| Genero artistikoa | herri-musika |
| Hizkuntza | ingelesa |
| Tonoa | Fa maior |
| Deskribapena |
| Honen parte da | Help! |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Ekoizpena |
| Ekoizlea | George Martin |
| Hitzak | John Lennon eta Paul McCartney |
| Bestelako lanak |
| Musikagilea | John Lennon Paul McCartney |
| Argumentu nagusia | regret (en)  |
| Historia |
| Jasotako sariak | Ivor Novello Sariak  |
| Nominazioak | Grammy Award for Song of the Year (en)  |
|

---

 |
|   |

**Yesterday** (euskaraz *Atzo*) The Beatles talde ingelesak 1965an Help! bildumaren barnean kaleratu zuen abestia da.

## Kanpo estekak

* The Beatles taldearen *Yesterday* abestia entzungai **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau musikari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Jane Birkin

| Jane Birkin |
| --- |
|  (1970) Irudi gehiago |
| Bizitza |
| Jaiotzako izen-deiturak | Jane Mallory Birkin |
| Jaiotza | Londres eta Marylebone, 1946ko abenduaren 14a |
| Herrialdea |  Erresuma Batua  Frantzia |
| Bizilekua | Paris |
| Lehen hizkuntza | ingelesa |
| Heriotza | Parisko 6. barrutia eta Paris, 2023ko uztailaren 16a (76 urte) |
| Hobiratze lekua | Montparnasseko hilerria  |
| Heriotza modua | berezko heriotza: leuzemia |
| Familia |
| Aita | David Leslie Birkin |
| Ama | Judy Campbell |
| Ezkontidea(k) | John Barry  (1965eko urriaren 16a -  1968) |
| Bikotekidea(k) |
ikusi
* Serge Gainsbourg Jacques Doillon Olivier Rolin
 |
| Seme-alabak |
ikusi
* Kate Barry Charlotte Gainsbourg Lou Doillon
 |
| Haurrideak |
ikusi
* Andrew Birkin (en)  Linda Mary Deborah Birkin (en)
 |
| Hezkuntza |
| Heziketa | École Jeannine Manuel (en)  Miss Ironside's School (en)  |
| Hizkuntzak | frantsesa ingelesa |
| Jarduerak |
| Jarduerak | abeslaria, zinema aktorea, antzerki aktorea, estudioko musikaria, gidoilaria, film-zuzendaria, argazki-modeloa, aktorea, errealizadorea, modeloa eta musikaria |
|
Parte-hartzailea
* 2007 Cannes Film Festival (en)
 |
| Lantokia(k) | Paris |
| Jasotako sariak |
ikusi
* Britainiar Inperioko Ordenaren ofiziala  Officer of the National Order of Merit  (2015eko maiatzaren 15a) Victoires de la Musique – Female artist of the year  (1992)  The Order of the Rising Sun, Gold Rays with Rosette  (2018)  Arte eta letren komendadorea  (2022ko apirilaren 15a) Victory of honor  (2021) Honorary Lumière Award  (2019ko otsailaren 4a)
 |
| Genero artistikoa | pop musika |
| Musika instrumentua | ahotsa |
| Diskoetxea | Universal Music Group Fontana Philips Capitol Records |
|

---

 |
| janebirkin.fr |
|

---

                |
|  |

**Jane Mallory Birkin** (Marylebone, Londres, 1946ko abenduaren 14a - Paris, 2023ko uztailaren 16a) britainiar abeslari eta antzezlea izan zen, 1960ko hamarkadatik aurrera Frantzian bizi eta lan egiten zuena. Serge Gainsbourg bikotea izan zuen eta hainbat aldiz elkarrekin lan egin zuten.

## Diskografia

**Estudioko albumak 1969 – *Je t'aime... moi non plus*
* 1973 – *Di doo dah*
* 1975 – *Lolita go home*
* 1978 – *Ex fan des sixties*
* 1983 – *Baby alone in Babylone*
* 1987 – *Lost song*
* 1990 – *Amours des feintes*
* 1996 – *Versions Jane*
* 1999 – *À La Légère*
* 2004 – *Rendez-Vous*
* 2006 – *Fictions*
* 2008 – *Enfants d'Hiver*
* 2017 - *Birkin/Gainsbourg: Symphonique*

**Zuzeneko albumak 1987 – *Jane Birkin au Bataclan*
* 1992 – *Integral au Casino de Paris*
* 1996 – *Integral à l'Olympia*
* 2002 – *Arabesque*
* 2009 – *Au palace*
* 2012 – *Jane Birkin sings Serge Gainsbourg via Japan*

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau Ingalaterrako biografia baten **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Last Christmas

| *Last Christmas* |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Wham!en, Wham!en, Whigfielden, Jan Johansenen, Billie Piperren, Tōko Furuuchi (en) , Jimmy Eat Worlden, Ashley Tisdaleren, Cascadaren, Birgit Õigemeelen, Joe McElderryren, Ariana Granderen eta Gwen Stefaniren musika-lana |
| Egilea(k) | Wham!, Wham!, Whigfield, Jan Johansen, Billie Piper, Tōko Furuuchi (en) , Jimmy Eat World, Ashley Tisdale, Cascada, Birgit Õigemeel, Joe McElderry, Ariana Grande eta Gwen Stefani |
| Argitaratze-data | 1984 |
| Izenburua | *Last Christmas* |
| Ezaugarriak |
| Genero artistikoa | herri-musika |
| Hizkuntza | ingelesa |
| Tonoa | Do maior |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Ekoizpena |
| Ekoizlea | baliorik ez |
| Hitzak | George Michael |
| Bestelako lanak |
| Musikagilea | George Michael |
|

---

 |
|   |

**"Last Christmas"(Iazko Gabonak),* Wham! bikote pop britainiarraren abestia da, George Michaelek idatzia eta konpisatua, Epic Records-ek argitaratua 1984an. Pop doinua duen Gabon kanta bat da, gaia nagusiki hautsitako erlazio bat den arren.

Abestiak mundu osoko artista askoren bertsioak ezagutu ditu harrezkero.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Bostekoa emate

Bi lagun bostekoa emanez.
**Bostekoa ematea** (ingelesez: *high five*) bi pertsonak egindako ospakizun keinu bat da, non bakoitzak bere eskua altxatzen duen bestearen eskuan zaplada bat emateko, normalean elkar asebetetzeko edo norbait zoriontzeko. Keinua egiteko nahia adierazteko " bota/eman bostekoa!" edo "ekarzu bosteko hori!" esamoldea erabiltzen dugu non "bost" hitzak eskuko hatzei erreferentzia egiten dien. Keinu estandarraz gain, aldaera asko daude.

Bere jatorriari buruzko hainbat istorio daude.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Zitori

| Zitori |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Erreinua | Plantae |
| Ordena | Liliales |
| Familia | Liliaceae |
| Subfamilia | Lilioideae
 |
| Generoa  | **Lilium** L.
 |
|  |
| Azpibanaketa |
| Ikusi testua
 |
| Datu orokorrak |
| Gizakiak ateratzen dizkion produktuak | smell of lilies (en)  |

**Zitori** (*Lilium*) Liliaceae familiako landare loredunen generoa da, Ipar hemisferioko eskualde epeletan jatorria duena. Landare apaingarri ezaguna da.

## Espezieak

* *Lilium albanicum*
* *Lilium amabile*
* *Lilium amoenum*
* *Lilium anhuiense*
* *Lilium auratum*
* *Lilium bakerianum*
* *Lilium bolanderi*
* *Lilium bosniacum*
* *Lilium brevistylum*
* *Lilium brownii*
* *Lilium bulbiferum*
* *Lilium callosum*
* *Lilium canadense*
* *Lilium candidum* - zitori arrunt
* *Lilium carniolicum*
* *Lilium catesbaei*
* *Lilium cernuum*
* *Lilium chalcedonicum*
* *Lilium columbianum*
* *Lilium concolor*
* *Lilium dauricum*
* *Lilium davidii*
* *Lilium distichum*
* *Lilium duchartrei*
* *Lilium fargesii*
* *Lilium floridum*
* *Lilium formosanum*
* *Lilium grayi*
* *Lilium habaense*
* *Lilium hansonii*
* *Lilium heldreichii*
* *Lilium henrici*
* *Lilium henryi*
* *Lilium huidongense*
* *Lilium humboldtii*
* *Lilium iridollae*
* *Lilium jankae*
* *Lilium jinfushanense*
* *Lilium kelleyanum*
* *Lilium kelloggii*
* *Lilium lancifolium*
* *Lilium lankongense*
* *Lilium ledebourii*
* *Lilium leichtlinii*
* *Lilium leucanthum*
* *Lilium lijiangense*
* *Lilium longiflorum*
* *Lilium lophophorum*
* *Lilium maritimum*
* *Lilium martagon* - zitori gorri
* *Lilium matangense*
* *Lilium medeoloides*
* *Lilium medogense*
* *Lilium michauxii*
* *Lilium michiganense*
* *Lilium monadelphum*
* *Lilium nanum*
* *Lilium nepalense*
* *Lilium occidentale*
* *Lilium oxypetalum*
* *Lilium papilliferum*
* *Lilium paradoxum*
* *Lilium pardalinum*
* *Lilium parryi*
* *Lilium parvum*
* *Lilium philadelphicum*
* *Lilium pinifolium*
* *Lilium pomponium*
* *Lilium primulinum*
* *Lilium pumilum*
* *Lilium pyi*
* *Lilium pyrenaicum* - zitori hori
* *Lilium pyrophilum*
* *Lilium regale*
* *Lilium rhodopaeum*
* *Lilium rosthornii*
* *Lilium rubescens*
* *Lilium saccatum*
* *Lilium sargentiae*
* *Lilium sempervivoideum*
* *Lilium sherriffiae*
* *Lilium souliei*
* *Lilium speciosum*
* *Lilium stewartianum*
* *Lilium sulphureum*
* *Lilium superbum*
* *Lilium taliense*
* *Lilium tianschanicum*
* *Lilium tsingtauense*
* *Lilium wallichianum*
* *Lilium wardii*
* *Lilium washingtonianum*
* *Lilium wenshanense*
* *Lilium xanthellum*

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau biologiari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Calembour

**Calembour**a hitz-joko bat da, homonimian, paronimian edo polisemian oinarritzen den hitz-jokoa. **Hitz homonimo**ak berdin idatzi edo ahoskatzen diren hitzak dira baina jatorri berbera ez duten hitzak dira. Adibidez: Hori (erakuslea) / Hori (kolorea). **Paronimia** antzeko itxura duten baina esanahi desberdin duten hitzekin gertatzen da. **Polisemia** fenomenoekin jokatuz ere, hitz batzuek daukaten esanahi anizkunekin, osa daitezke calembourak.

Hitz baten esanahia aldatzeaz gain, esaldi baten **silabak beste modu batez elkartuz** osa daitezke calembourak.

## Hitzaren jatorria

Batzuek uste dute Georges de Bièvre izan zela hitzaren sortzailea. Luis XVI.aren kortean zen Kalemburg-eko konte eta Wesfaliako enbaxadoreak, frantses hizkuntzaz gutxi zekienez, akats handiak egiten zituen hitz egiterakoan eta hortik atera zuen de Bièvrek "Calembour" hitza.

Beste batzuk, *kalembusu* arabiar hitzetik datorrela esaten dute, "hitz ezegokia" esan nahi duena, edo *calamo burlare* italieratik, "lumarekin iseka" ari esan nahi duena. Baina beste ikerketa batzuen arabera, calembour hitza Frantziatik dator (calembourg hitzetik omen dator eta, azken hori, Kahlenberg-etik, herri erretore xelebre bat, bere garaian ospetsua zena hitz-jokoen erabileragatik).

## Adibideak

Mikel Zarate - *Haurgintza minetan*. "Zuok pekatariok, izenez katolikoak baina izanez katilukoak..."
Izena/izana; katoliko/katiluko, paronimian oinarrituriko hitz jokoa.

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau hizkuntzalaritzari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Baliabide propio (Equity)

Baliabide propioak edo ondare garbia (izenak aldatuz joaten dira herrialde bakoitzeko legediaren arabera) enpresa bateko bazkideek egindako ekarpenak dira, hauek, enpresaren kapitalak, metatutako erreserbek eta banatuak izan ez diren irabaziek osatzen dute. Enpresaren aktibo finkoak (ez korronte) eta errotazio-funtsa finantzatzeko erabiltzen diren baliabide iraunkorrak dira. Baliabide hauek ez dira itzuli behar, enpresaren disoluzio kasua salbuetsita, non enpresak akziodunek jarritako kapitala itzuli beharko duen.

Baliabide propioen antzera ere uler daitezke, enpresak bere jardueraren garapenean sortzen dituen baliabideak. Baliabide hauek etekinaren bitartez sor daitezke, eta baita ere, aktibo zaharkitu eta ez funtzionalen likidazioen diru-soberakinen bitartez.