# Paul McCartney

| Paul McCartney |
| --- |
|   Irudi gehiago |
| Ahotsa |
| Bizitza |
| Jaiotzako izen-deiturak | James Paul McCartney |
| Jaiotza | Walton Hospital (en) , 1942ko ekainaren 18a (84 urte) |
| Herrialdea |  Erresuma Batua |
| Lehen hizkuntza | ingelesa |
| Familia |
| Aita | Jim McCartney |
| Ama | Mary McCartney |
| Ezkontidea(k) | Linda McCartney  (1969ko martxoaren 12a -  1998ko apirilaren 17a) Heather Mills  (2002ko ekainaren 11 -  2008ko maiatzaren 19a) Nancy Shevell  (2011ko urriaren 9a - |
| Seme-alabak |
ikusi
* Heather McCartney Mary McCartney Stella McCartney James McCartney Beatrice McCartney
 |
| Haurrideak |
ikusi
* Mike McCartney
 |
| Hezkuntza |
| Heziketa | Liverpool Institute High School for Boys (en)  Liverpool Institute for Performing Arts (en)  West Kirby Grammar School (en)  |
| Hizkuntzak | ingelesa |
| Irakaslea(k) | Donovan |
| Jarduerak |
| Jarduerak | gitarra-jotzailea, egile abeslaria, margolaria, piano-jotzailea, soinu banda konpositorea, bass guitarist (en) , kanta-idazlea, estudioko musikaria, gidoilaria, zinema ekoizlea, bateria-jotzailea, abeslaria, konpositorea, zinema aktorea, telebista-aktorea, film-zuzendaria, telebista zuzendaria, pop musician (en)  eta haur literaturaren idazlea |
|
Parte-hartzailea
* Live Aid (en)
 |
| Lateralitatea | ezkerra |
| Enplegatzailea(k) | Liverpool Institute for Performing Arts (en)  |
| Lan nabarmenak |
ikusi
* *Ram Band on the Run Maybe I'm Amazed (en)  Band on the Run Live and Let Die (en)*
 |
| Jasotako sariak |
ikusi
* Britainiar Inperioko Ordenaren kidea  (1965eko ekainaren 12a) Karrera artistikoari Grammy saria  (1990) MusiCaresen urteko pertsona  (2012) Grammy Saria album historiko onenari  (2011) : Band on the Run Rock and Roll Hall of Fame  (1999) Jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Saria  (1971ko apirilaren 15a) : Let It Be (en)  Genesis saria Silver Clef saria  Kennedy Center Honors  Knight Bachelor  (1997) Polar Music Prize Gershwin Prize  (2010) Arteetako Wolf Saria  (2018)  Grand Cross of the Order of the Sun of Peru‎ Fellow of the American Academy of Arts and Sciences  Companion of Honour  (2017)  Orden al Mérito Docente y Cultural Gabriela Mistral  Ohorezko Legioko ofiziala  (2012) honorary doctor of Yale University  (2008) Izarra Hollywoodeko Ospearen pasealekuan Premios Oye! Grammy Sariak Classic Brit Awards
 |
| Kidetza | Ameriketako Estatu Batuetako Arte eta Letren Akademia Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia The Beatles Wings The Quarrymen (en)  The Beat Brothers Rockestra |
| Izengoitia(k) | Percy "Thrills" Thrillington, Paul Ramon eta Apollo C. Vermouth |
| Genero artistikoa | rock art rock rock psikodelikoa pop rock musika klasikoa beat music (en)  rock-and-rolla |
| Ahots mota | tenorra |
| Musika instrumentua | baxua gitarra pianoa Mandolina ukelelea kontrabaxua Moko-txirula melodika txeloa biolina Sitarra tronpeta giltzadia perkusio instrumentua |
| Diskoetxea | Apple Records Capitol Records Parlophone (en)  Columbia Records Hear Music |
| Ideologia eta sinesmenak |
| Erlijioa | deismoa |
|

---

 |
| paulmccartney.com |
|

---

                |
|  |

**James Paul McCartney** (Liverpool, 1942ko ekainaren 18a) britainiar kantautore, konpositore, musikari, multiinstrumentista, idazle, aktibista, margolari eta aktorea da; John Lennon, George Harrison eta Ringo Starrrekin batera, mundu osoan ospea lortu zuen The Beatles britainiar rock talde mitikoaren baxu-jotzaile eta abeslarietako bat izateagatik, musika modernoaren historiako talderik ezagun eta eragingarriena gisan aitortua; Lennonekin egindako abestiak idazteko lankidetza XX. mendeko ospetsuenetako bat da. Taldea hautsi ondoren, bakarkako musika karrera egin zuen eta Wings sortu zuen bere lehen emazte Lindarekin, eta Denny Lainerekin eta, taldea desegin ondoren, artista bakarlaria da.

McCartney garai guztietako kantagile eta artista arrakastatsuenetako bat dela aitortua da, hirurogei urrezko diskorekin eta ehuna milioi album eta single baino gehiago saldu zituen, bai bakarlari gisa bere lanean, bai The Beatles taldearekin. 2.200 artistak baino gehiagok The Beatlesekin egindako "Yesterday" haren abestiaren bertsioa egin dute: herri-musikaren historian bertsio gehien izan dituen kanta da. 1977an Wings taldearekin egin zuen abestia, "Mull of Kintyre", Erresuma Batuan gehien saldu den singleetako bat da. Bi aldiz sartu da Rock Ospearen Aretoan (1988an The Beatles taldeko kide gisa, eta 1999an artista indibidual gisa), eta hogeita bat Grammy sarirekin saritua izan da (banaka nahiz The Beatles taldearekin irabazita). McCartneyk 32 abesti idatzi ditu, bakarrik edo elkarlanean, Billboard Hot 100-en lehen postua lortu dutenak, eta 2014ra arte RIAA ziurtagiria duten 15 milioi unitate baino gehiago saldu zituen Ameriketako Estatu Batuetan. McCartney, Lennon, Harrison eta Starr Britainiar Inperioko Ordenako kide egin zituzten 1965ean, eta 1997an, musikaren zerbitzuengatik zaldun izendatu zuten.

McCartneyk abestien katalogo zabala kaleratu du bakarlari gisa eta filmetarako, musika klasikorako eta elektronikorako soinu bandak konposatu ditu. Animalien eskubideak, itsas txakurraren ehiza, minen garbiketa, begetarianismoa, pobrezia eta musika hezkuntza bezalako gaiekin lotutako nazioarteko erakunde ongintzako proiektuetan parte hartu du. Hiru aldiz ezkondu da eta bost seme-alaben aita da.

*Rolling Stone* aldizkariko 100 Great Singers-en hamaikagarren postua hartzen du. Gainera, The Beatles taldeko kide gisa, argitalpen bereko 100 Artista Handien zerrendetan lehen postua hartzen du . Era berean, hirugarren postua hartzen du aldizkari bereko 100 baxu-jotzaile onenen artean. Aipatutako argitalpenaren 100 konpositore handien artean bigarren postuan dago ere, Bob Dylanek bakarrik gaindituta.

## Biografia

#### 1942-1956: hasierako urteak

James Paul McCartney 1942ko ekainaren 18an jaio zen Walton ospitalean, Liverpool-en, Ingalaterran, non amak, Mary Patricia (ezkongabearen izena: Mohin) (1909-1956), erizain gisa lan egin zuen. Aita, James ("Jim") McCartney (1902-1976), semea jaio zenean kanpoan egon zen Britainia Handiko guduan suhiltzaile gisa boluntario lanagatik. Paulek anaia txiki bat du, Michael, 1944ko urtarrilaren 7an jaioa. Amaren eliza katolikoan bataiatu baziren ere, aita protestantea zen eta gero agnostiko bihurtu zen, beraz, ez zen erlijiorik praktikatzen etxean.

Speke-ko Stockton Wood Road Primary School-en hasi zituen ikasketak, eta 1947tik 1949ra joan zen, Belle Vale-ko Joseph Williams Junior Schoolera eraman zutenean Stockton-en gainezka zegoelako. 1953an, 11-plus azterketa gainditu zuen, guztira laurogeita hamar azterketarietatik beste hirurekin batera, eta horrela Liverpool Institutu ospetsuan sartu zen. 1954an, George Harrison ikaslea ezagutu zuen Speke-ko etxeetatik eskolara joateko autobusean. Harrisonek ere gainditu zuen azterketa, eta horrek esan nahi zuen *bigarren hezkuntzako eskola moderno* batera joan beharrean *gramatika-eskola* batera joan zitekeela, non ikasle gehienek lanerako prest egon arte joaten ziren. Azkar egin ziren lagun; McCartneyk onartuko zuen gero: «Nagusitasunez hitz egiteko joera zuen, urte gazteagoa zelako».

McCartneyren aspaldiko etxea, 20 Forthlin Road. McCartney familia helbide horretara joan zen 1955ean.
McCartneyren ama emagina izan zen eta familiaren ogibide nagusia, eta Allerton-eko 20 Forthlin Road-era joan ziren, non 1964ra arte bizi izan ziren Bizikleta erabiltzen zuen pazienteak ikustera joateko; McCartney-k "goizeko hirurak aldera kalera [...] elurrez estalita" joan zelako lehen oroitzapena deskribatuko zuen. 1956ko urriaren 31n, McCartneyk hamalau urte zituela, ama iktus baten ondorioz hil zen. McCartney-k jasandako galera hori John Lennon-ekin harreman puntu bat bihurtu zen, bere ama, Julia, hamazazpi urte zituela hil baitzen.

Aita tronpeta-jotzailea eta pianista zen Jim Mac's Jazz Band izeneko taldean. Haren egongelan zutikako piano bat zeukan, seme-alabak musikari izatera bultzatuz, eta piano eskolak hartzeko aholkatu zion Pauli, baina nahiago zuen belarritik ikasi. Jimek nikelezko tronpeta bat eman zion Pauli bere hamalaugarren urtebetetzean, baina *rock and rolla* Radio Luxembourg-en ezaguna egin zenean, McCartneyk 15 £-k oFramus Zenith gitarra akustiko (17 eredua) batekin trukatu zuen, aldi berean abesten eta jotzeko aukera ematen baitzion. Ezkerra izanik, McCartneyri kosta egin zitzaion eskuineko gitarra jotzea, baina Slim Whitman-en kontzertu bat iragartzen zuen kartel bat ikusi zuenean eta Whitmanek ere ezkerreko gitarra jotzen zuela konturatu zenean, soken ordena irauli zuen. McCartneyk lehen abestia, " I Lost My Little Girl", idatzi zuen Zenith-ekin, eta gero "When I'm Sixty-Four" izango zen pianoan beste melodia bat konposatu zuen. *Rhythm and bluesak* eragin handia izan zuen, eta Little Richard haren idoloa izan zen ikasle garaian; Jendaurrean abestu zuen lehen abestia "Long Tall Sally" izan zen, Butlins opor kanpamenduko talentu lehiaketan.

#### 1957-1960: The Quarrymen

Hamabost urte zituela, McCartney-k Lennon eta bere taldea ezagutu zituen, Woolton-eko San Pedro elizan 1957ko uztailaren 6an egindako ospakizun batean . The Quarrymen-ek erdi *rock and rolla*, erdi *skiffle* moduko musika jotzen zuten. *jazz*, *blues* eta *folkaren* eraginak dituen musika. Handik gutxira, taldeak McCartney gitarrista erritmiko gisa sartzera gonbidatu zuen, McCartneyk *Twenty Flight Rock* jotzen entzun onduren, eta Lennonekin lan harreman estua sortu zuen. Harrison 1958an sartu zen gitarra-jotzaile gisa, eta, ondoren, Stuart Sutcliffe, Lennonen arte eskolako laguna, baxu-jotzaile gisa sartu zen 1960an Urte horretako maiatzean hainbat izen berri probatu zituzten, besteak beste, *Beatals*, *Johnny and the Moondogs* eta *The Silver Beetles* . Azkenean 1960ko abuztuan The Beatles izena hartu zuten eta Pete Best bateria jotzailea hartu zuten Hanburgon jotzeko kontratatu aurretik.

#### 1960-1970: The Beatles

(*Ezkerretatik eskuinera*) Lennon, McCartney, Harrison eta Starr, 1964ko otsailean, Kennedy aireportuan.
Artikulu nagusia: «The Beatles»Allan Williamsek informalki ordezkatuta, The Beatles-en lehenengo kontratu-betebeharra Hanburgon egindako emanaldi sorta bat izan zen, 1960an hasi zena. 1961ean, Sutcliffek taldea utzi zuen eta McCartney gogoz kontra baxu-jotzaile berria bihurtu zen. Hanburgon bizi ziren bitartean grabatu zuten profesionalki lehen aldiz, Tony Sheridan abeslari britainiarrari "My Bonnie" singlean babesteko talde gisa. Lan horrek Brian Epsteinen arreta bereganatu zuen, taldearen ondorengo garapenerako eta arrakastarako funtsezko pertsonaia. 1962ko urtarrilean izan zen haren ordezkaria Ringo Starr-ek Best ordezkatu zuen abuztuan, eta taldeak urrian kaleratu zuen haren lehen arrakasta, "Love Me Do", 1963an Erresuma Batuan arrakastaren gailurra lortu zuen, eta urtebete geroago Estatu Batuetan. Beren zaleengan eragiten zuten histeria "Beatlemania" izenez ezagutzen zen, eta prentsak batzuetan McCartneyri "Beatle polita" esaten zion.

1965eko abuztuan, The Beatles-ek McCartneyren "Yesterday" konposizioa kaleratu zuen, hari-laukote bat biltzen duena. *Help!* albumean sartuta, abestia izan zen musika klasikoko elementuak sartzen lehena eta Beatle bakar baten parte hartzea ere izan zuen. "Yesterday" herri musikaren historiako abestirik tapatuena bihurtuko zen. Urte hartan, *Rubber Soul* diskoaren grabazio saioetan, McCartney Lennon ordezkatzen hasi zen taldearen musika-indar nagusi gisa. Ian MacDonald musikologoak idatzi zuen: "[1965etik] […] [McCartney] konpositore gisa ez ezik, The Beatles taldeko instrumentista, moldatzaile, ekoizle eta *de facto* musika zuzendari gisa ere haziko litzateke. Kritikak *Rubber Soul* taldearen musika eta letren fintasun eta sakontasunean aurrerapauso esanguratsu gisa deskribatzen du. The Beatlesen katalogoan puntu gorentzat jota, Lennon zein McCartney "In My Life" abestiaren musikaren sortzaileak direla aldarrikatu dute. McCartney-k diskoari buruz esan zuen: "Gure garai polita izan genuen, eta orain urrunago joateko garaia zen". Norman Smith grabazio ingeniariak adierazi zuen *Rubber Soul-en* saioek talde barruan gero eta desadostasuna areagotzeko zantzuak ematen zituztela: "John eta Paulen arteko liskarra nabaria zen". […] [eta] Pauli dagokionez, Georgek [Harrisonek] ezin zuen ezer ondo egin—Paul erabat zorrotza zen”.

1966an, The Beatles taldeak *Revolver* diskoa kaleratu zuen. Letra sofistikatuekin, estudioko esperimentuekin eta hari moldaketa berritzaileetatik *rock* psikodelikora bitarteko musika-generoen errepertorio zabalarekin, diskoak jauzi artistiko bat markatu zuen The Beatlesentzat. "Paperback Writer" singlea, McCartney -ren hiru A alde jarraituen lehenengoa, *Revolver-*en aurrerapen gisa kaleratu zen. The Beatles-ek abestiaren ekoizpen-film labur bat egin zuen, eta beste bat bere B aldearentzat, "Rain". Harrisonek "musika bideoen aitzindari" gisa deskribatutako zintak *The Ed Sullivan Show* eta *Top of the Pops* programetan 1966ko ekainean eman zituzten *Revolver-ek* McCartneyren "Eleanor Rigby" ere barne hartu zuen, hari-zortzikote bat zuena. Gould-en arabera, abestia "balentria neoklasiko bat da […] Benetako hibridoa, abestian ez baitago estilo edo genero ezagugarririk. Koru-ahots batzuk izan ezik, abestiak McCartneyren ahots nagusia eta George Martin ekoizlearen hari-moldaketak baino ez zituen agertzen.

Taldeak 1966ko AEBetako biraren amaieran eman zuen azken kontzertu komertziala. Urte hartan, McCartney-k taldetik kanpo bere lehen musika-proiektua osatu zuen: *The Family Way* britainiar filmaren musika intzidentala. Proiektuak Martinen lankidetza izan zuen, eta McCartneyren bi abesti erabili zituen horien hamahiru aldaera idazteko. Soinu-bandak zerrendetan huts egin zuen, baina McCartney gai instrumental onenaren Ivor Novello saria irabazi zuen.

Zuzeneko emanaldien garaiaren amaiera dela eta, McCartney-k egonezin orokor bat sumatu zuen taldearen barnean, eta horrek haien produktibitate artistiko eta sortzailean ez eragitea nahi zuen. Proiektu berri bat hasteko presioa egin zien, *Sgt.* *Pepper's Lonely Hearts Club Band*, *rock-aren lehen* Kontzeptu musika diskotzat hartua. Taldearentzat pertsonaia berri bat sortzeko bultzatuta, esperimentaziorako bultzatzaile gisa balioko zuena eta haren zaleei musikalki helduak zirela frogatzeko, McCartney-k diskoari izenburua ematen dion fikziozko taldea asmatu zuen. McCartneyk azaldu zuen bezala: “The Beatles izateaz nekatuta geunden. Benetan gorroto genuen lau *mop-top-*en estereotipo madarikatu hura. Ez ginen haurrak, helduak ginen […] eta artista gisa ikusten genuen geure burua eta ez bakarrik interprete gisa.

1966ko azarotik aurrera, taldeak jarrera esperimentala hartu zuen albuma grabatzeko saioetan. Geoff Emerick ingeniariarekin bat etorriz, «The Beatles aukera guztiak agortu nahian zebiltzan, bai musikaren aldetik bai soinuaren aldetik […], aldaketa ugari erabiltzen ditugu zintetan eta bestelako manipulazio-tekniketan […] mugatzaileak eta […] efektuak, hala nola flangerra eta pista artifizial bikoitza». "A Day in the Life"-ren grabazioak berrogei piezako orkestra bat behar izan zuen, eta Martin eta McCartney-k txandaka zuzendu zituzten. Saioek «Strawberry Fields Forever»/«Penny Lane» A alde bikoitz singlea sortu zuten 1967ko otsailean, eta albuma ekainean etorri zen. McCartneyren «She's Leaving Home» pop kanta orkestraduna zen. MacDonaldek honela deskribatu zuen abestia: «[tartean] *Sgt* Pepper-en lanik onenak —inoiz ez da galduko haren garaiko arte herrikoia.»[54] McCartney-ren tintazko marrazki batean oinarrituta, albumaren azalean *collage* bat sartu zuten, Peter Blake pop eta Jann Haworth artistek diseinatua, Pepper sarjentuaren bihotz bakartien banda gisa mozorrotutako The Beatlesekin [*Pepper's* Lonely Hearts Club Band], pertsona ospetsu askok inguratuta. Lau Beatlesek zeramatzaten bibote lodiek *hippy* estiloko joerek taldean zuten eragin gero eta handiagoa islatzen zuten; haren arropak, berriz, «Britainia Handiko modaren parodia zen, estilo militarragatik.», idatzi zuen Gouldek. David Scott Kastan akademikoak *Sgt. Pepper* deskribatu du. «inoiz grabatutako *rock and* rollaren album garrantzitsuena eta eraginik handiena duena» bezala.

Lennon, McCartney, Harrison eta Starr George Martin 1966ko grabaketa saio batean.
1967ko abuztuan Epsteinen heriotzak hutsune bat sortu zuen taldean, eta haien etorkizunaz nahastuta eta kezkatuta utzi zituen. McCartney, hutsunea betetzeko urratsa egin zuen, pixkanaka-pixkanaka *de facto* liderra eta taldearen negozio-interesen ordezkari bihurtu zen, Lennonek urte lehenago betetzen zuen papera. Lidergo aldaketa horren ostean egin zuen lehen sormen-iradokizuna taldeak telebistako film bat ekoizteko asmoarekin jarraitzea proposatzea izan zen, *Magical Mystery Tour* bihurtuko zena. Proiektua "amesgaizto administratiboa izan zen alderdi guztietan", Mark Lewisohn Beatleko historialariaren arabera. McCartney-k zuzenduko zuen filmaren zati handi bat, eta horrek taldeak egindako lan bati egindako lehen kritika desegokia ekarri zuen. Hala ere, filmaren soinu bandak arrakasta handiagoa izan zuen. Erresuma Batuan sei abestiko EP bikoitz gisa kaleratu zen, eta Ameriketako Estatu Batuetan izen bereko LP gisa, taldeak single gisa kaleratu berri zituen bost abestiz beteta. Capitol-eko bilduma esklusibo hori taldearen album ofizialean sartuko zen gero, eta kaleratu eta hiru asteren buruan 8 milioi dolarreko salmentak lortuko zituen, Capitol-en hasierako diskorik salduena bihurtuz.

1968ko urtarrilean, EMI-k The Beatles protagonista zuen sustapen-trailer bat egin zuen *Yellow Submarine* animazio-filma ezagutzera emateko, McCartney-k izen bereko abestian gogoratutako mundu imaginarioan oinarrituta. Kritikak filma estilo bisualagatik, umoreagatik eta musikagatik goraipatu bazuten ere, zazpi hilabete geroago kaleratutako soinu-bandak ez zuen erantzun gogotsu bat izan. 1968. urtearen amaieran, talde barruko harremanak okerrera egiten ari ziren. Tentsioa hazi egin zen *White Albumaren* grabaketan . Barne-arazoek jarraitu zuten hurrengo urtean *Get Back* (gero *Let It Be* izena hartu zuen) proiektuko saioetan, non McCartney-k taldearekiko iruzkin bat filmatu zen: «Oso negatiboak izan gara “Mr. Epstein" hil zenetik [...] beti ari ginen [haren] diziplina apur bat jorratzen, baina ergela da diziplina horri aurre egitea gure parte bada".

1969ko martxoan, McCartney Linda Eastman-ekin ezkondu zen, eta abuztuan, bikoteak lehen alaba izan zuen, Mary, ama zenaren oroimenez. *Abbey Road lanerako*, The Beatlesen estudioko azken lana egiteko, Martinek "etengabe mugitzen ari den musika pieza bat" proposatu zuen, taldea sinfonikoki pentsatzera bultzatuz. McCartneyk baiezkoa eman zuen, baina Lennonek ez zuen onartu. Azkenean, McCartneyren iradokizuna onartzea izan zen konpromisoa: bakarkako abestiak dituen diskoa lehen aldean, eta popourri luze bat bigarren aldean.

1970eko apirilaren 10ean, taldekideekin negozio-desadostasunen artean, McCartneyk taldetik irtetea iragarri zuen. Zortzi hilabete geroago, 1970eko abenduaren 31n, bandaren desegite formalaren auzia jarri zuen. Lege-gatazka gehiago jarraitu zuten McCartneyren abokatuek (eta familiako kideek), John eta Lee Eastmanek, Allen Klein, Lennon, Harrison eta Starr-en negozio-zuzendariaren aurka, eskubideen eta sormen kontrolaren inguruan. Ingalaterrako auzitegi batek The Beatles legez desegin zuen 1975eko urtarrilaren 9an, nahiz eta euren diskoetxearen EMI, Klein eta beste batzuen aurkako demanda puntualek 1989ra arte iraun zuten . *Rock* musikaren historiako fenomeno ezagun eta eragingarrienetako bat dela uste dute.

#### 1971-1981: Wings

Artikulu nagusia: «Wings»1970ean The Beatles-en hautsi ondoren, McCartney-k bere musika-karrerarekin jarraitu zuen bakarkako lehen diskoa argitaratuz, *McCartney*, Estatu Batuetan lehen postua izango zena. Lindaren ahots ekarpen batzuez gain, disko minimalista da, non Paulek abesti guztiak konposatu eta instrumentu guztiak jo zituen. Urtebete geroago, Lindarekin eta Denny Seiwell bateria-jotzailearekin kolaboratu zuen bigarren disko batean, *Ram*. Erresuma Batuko lehen postua eta AEBetako *top five postua* lortu zuen, *Ramek* koidatzitako "Uncle Albert/Admiral Halsey" singlea barne hartzen du, AEBetako zerrendetan lehen postua lortu zuena. Urte hartan, Denny Laine, The Moody Blues gitarrista ohia, McCartney-tarrekin eta Seiwell-ekin elkartu zen Wings taldea sortzeko. McCartney-k taldearen jatorriari buruz komentatu zuen: "Wings ideia zaila izan zen beti [...] fenomenoarekin [The Beatles] jarraitu behar zuen talde orok lan zaila izango zuen [...] posizio berean aurkitzen nintzen. Dena den, jarraitu edo amaitzearen arteko hautua zen, eta musika gehiegi gustatzen zitzaidan gelditzea pentsatzeko. 1971ko irailean, euren alaba Stella jaio zen, Lindaren bi amonen omenez izendatua, biek izen bera izan baitzuten.

Henry McCullough gitarra-jotzailea gehitu ondoren, Wings-en lehen bira 1972an hasi zen, Nottinghameko Unibertsitatean 700 laguneko entzuleen aurrean estreinatuz. Aurkezpenaren ondoren , aldez aurretik abisatu gabe Britainia Handiko unibertsitate ezberdinetan egindako beste hamar kontzertu izan ziren; Bidaiatzeko, bandak furgoneta bat erabili zuen eta gela xumeetan geratu zen, eta ordain gisa soilik jasotzen zuten ikuskizuna ikusten zuten ikasleen borondatezko diru bilketa. McCartneyk saihestu zuen The Beatlesekin lotutako abestirik jotzea. Lau hilabete geroago, Europan 25 ikuskizuneko bira bat hasi zen, eta bertan taldeak Wings eta McCartney bakarkako materiala bakarrik jo zuen, bertsio batzuk izan ezik, Little Richard-en "Long Tall Sally" arrakasta barne, McCartney-k biran interpretatu zuen Beatle etaparekin lotutako abesti bakarra. McCartney-k aurkezpenak espazio handietan egitea saihestu nahi zuen; jotzen zituzten areto txiki gehienetan 3.000 pertsona baino gutxiago zeuden. Beatlesen osteko lehen bi birei buruz, McCartney-k esan zuen: «Gauza nagusia zen ez nuela oholtzara igo nahi eta koaderno txikiekin bost kazetari-ilararen aurrean egotea, denak begira eta esaten: "Oh, tira! ez da lehen bezain ona." Beraz, nerbioak saihesteko unibertsitateetan kontzertuak egitea erabaki genuen. […] Biraren amaieran zerbait gehiagorako prest sentitu nintzen, beraz, Europara joan ginen».

1973ko martxoan, Wings-ek Estatu Batuetan lehen singlea lortu zuen, "My Love ", *Red Rose Speedway* bigarren diskoan sartua, AEBetako zerrendetan lehen postua eta Erresuma Batuko zerrendetako bost onenen (*Top five*) artean. Paul eta Lindaren arteko lankidetzak, The Beatles taldeko ekoizle ohia den Martinekin, "Live and Let Die" abestia sortu zuen, James Bond-en izen bereko filmaren gai nagusia izan zena. Oscar sarietarako izendatua, abestia Estatu Batuetan bigarren postua eta Erresuma Batuan bederatzigarren postua lortu zituen. Martin Grammy bat ere irabazi zuen bere orkestra moldaketagatik. Vicent Benítez musika irakasle eta egileak abestia "rock sinfonikoa unerik onenean" gisa deskribatu zuen.

1973an McCullough eta Seiwell-ek alde egin ostean, McCartneytarrek eta Lainek *Band on the Run* grabatu zuten. RIAAk platinozko disko gisa ziurtatutako ondoz ondoko zazpi albumetako lehena izan zen. Gainera, Atlantikoaren bi aldeetan lehen postua lortu zuen lehena izan zen. Hamarkadako estreinaldirik salduenetako bat bihurtuz, 124 astez egon zen Britainia Handiko zerrendetan. *Rolling Stonek* Urteko Albuma izendatu zuen 1974an, eta 1975ean Ahots-interpretazio onenaren eta disko-moldaketa onenaren Grammy saria irabazi zuen. 1974an, Wingsek AEBetako bigarren singlea lortu zuen diskoaren izenburuko abestiarekin. LPak "Jet" eta "Helen Wheels" *top ten* singleak ere sartu zituen, eta *Rolling Stoneren* garai guztietako 500 diskorik handienen zerrendako 413. postuan kokatu zen.

McCartney Italiako Wings Over the World Tour-eko kontzertu batean, 1976ko irailean.
*Band on the Run* arrakastatsuaren ostean, Wings-ek *Venus and Mars* (1975) eta *Wings at the Speed of Sound* (1976) diskoak kaleratu zituen, biak Erresuma Batuan eta Estatu Batuetan lehen postuan. 1975ean, hamalau hilabeteko Wings Over the World Tour-a hasi zuten, Erresuma Batuan, Australian, Europan eta Estatu Batuetan emanaldiak barne. Bira izan zen McCartney-k Wings taldearekin Beatlesen abestiak zuzenean interpretatu zituen lehen aldia, eta horietako bost *set list-ko* parte ziren: "I've Just Seen a Face", "Yesterday", "Blackbird", "Lady Madonna" eta "The Long and Winding Road". Birako Europako bigarren zatiaren eta Londresen grabazio saio zabalen ostean, taldeak kontzertu bira handinahi bat egin zuen Estatu Batuetako hainbat aretotan, eta 1977an herrialde horretako *Wings Over America* zuzeneko disko hirukoitza sortu zuen

1977ko irailean, McCartney-ek hirugarren seme-alaba izan zuten, James. Azaroan, Wings-en "Mull of Kintyre" abestia, Lainekin batera idatzitakoa, berehala bihurtu zen Erresuma Batuko historian gehien saldu den singlea. McCartney-ren bakarkako ibilbideko singlerik arrakastatsuena kontsideratua, «She Loves You» errekorraren aurreko jabearen salmenten bikoitza lortu zuen, eta 2.5 milioi kopia saltzera iritsi zen, Erresuma Batuko salmenta errekorrari eusteaz gain, 1984an «Do They Know It 's Christmas?» ongintzazko singlea argitaratu zen arte..

*London Town-ek* (1978) AEBetako lehen postuko single bakuna sortu zuen ("With a Little Luck"), eta *Band on the Run* geroztik Wings-en diskorik salduena izan zen, AEBetako eta Erresuma Batuko *bost onenen* (*top five*) artean kokatuz. Harrera kritikoa txarra izan zen, eta McCartney-k etsipena adierazi zuen diskoarekin. *Back to the Egg* (1979) McCartneyk "The Rockestra" izeneko *rock* supertaldearekin egindako kolaborazioa biltzen du. Wings-i eskertuta, Pete Townshend, David Gilmour, Gary Brooker, John Paul Jones eta John Bonham-ek osatzen zuten taldea. Platinozko ziurtagiria izan bazuen ere, musika prentsaren kritika txarrak jaso zituen. Wings-ek 1979an amaitu zuen azken kontzertu bira, Erresuma Batuan hogei kontzerturekin The Beatlesen "Got to Get You into My Life", "The Fool on the Hill" eta "Let It Be" abestien zuzeneko debuta barne.

McCartney Amsterdam-Schiphol aireporturan, 1980ko urtarrilean.
1980an, McCartney-k bakarkako bigarren diskoa kaleratu zuen, *McCartney II* autoekoiztua, Erresuma Batuko lehen postua eta Estatu Batuetako hirugarren postua lortu zuena. Haren lehen diskoan bezala, material guztia berak bakarrik konposatu eta interpretatu zuen. Diskoan "Coming Up" abestia zegoen, eta haren zuzeneko bertsioa, Glasgown, Eskozian, 1979an Wings-ek grabatu zuena, taldearen azken lehen postua bihurtu zen. 1981erako, McCartney-k Wings-ekin sormenean ahal zuen guztia egin zuela sentitu zuen eta aldaketa baten beharra sumatu zuen. Taldea 1981eko apirilean desegin zen, eskubideen eta irabazien banaketaren inguruko desadostasunen ostean.

#### 1982-1990

1982an George Martinek ekoitzitako eta McCartney-ren *Tug of War* diskoan sartutako "Ebony and Ivory" abestian Stevie Wonder-ekin kolaboratu zuen, eta *Thriller-*en jasotako "The Girl Is Mine" abestian Michael Jacksonekin. "Ebony and Ivory"-k McCartney-rentzat Billboard Hot 100eko lehen postuan 28 single jartzeko errekorra lortu zuen. Hurrengo urtean, berak eta Jacksonek "Say Say Say"-n kolaboratu zuten, McCartney-ren azken singlea AEBetako zerrendetan lehen postuetara iritsi zen. Urte horretan bertan, Erresuma Batuan haren azken lehen postua lortu zuen "Pipes of Peace" singlearekin, izen bereko diskoan sartuta.

1984an, McCartneyk *Give My Regards to Broad Street* musikala idatzi eta ekoitzi zuen, film horretan ere antzeztu zuen eta Starr protagonista izan zuen. Kritikak baztertuta, *Variety-k* filma "nortasunik gabekoa, emoziorik gabekoa eta zentzurik gabekoa" zela deskribatu zuen. Roger Ebert zinema kritikariak izar bakarra eman zion eta hau idatzi zuen: "Filma saltatu eta zuzenean soinu bandara joan zaitezke". Diskoak askoz harrera hobea izan zuen, Erresuma Batuko lehen postua lortu eta "No More Lonely Nights" singlea ekoitzi zuen, David Gilmour-en gitarrarekin batera, *Billboard* Hot 100eko seigarren postuan kokatu zena 1985ean, Warner Brothers-en enkargua jaso zuen McCartney *Spies Like Us* pelikularako abesti bat idazteko. Lau egunetan konposatu eta grabatu zuen abesti nagusia, Phil Ramoneren koprodukzioarekin. McCartneyk Live Aid kontzertuan parte hartu zuen, "Let It Be" interpretatuz, nahiz eta zailtasun teknikoek ahotsa eta pianoa ia entzun ez zituzten lehen bi estrofetan, akoplatze-txistuek eten zuten. Talde teknikoak arazoak konpondu zituen eta David Bowie, Alison Moyet, Pete Townshend eta Bob Geldof McCartney-rekin batu ziren eszenatokian, jendearen erreakzio gogotsua jasoz.

McCartney Eric Stewart-ekin kolaboratu zuen *Press to Play* (1986) lanean, eta harekin batera idatzi zituen albumeko abestien erdiak. 1988an, McCartney-k Sobietar Batasunerako soilik kaleratu zuen *Снова в СССР*, *rock and roll* abestien hemezortzi bertsio biltzen zituena; bi egunetan bakarrik grabatu zen. 1989an, Gerry Marsden eta Holly Johnsonekin bat egin zuen " Ferry Cross the Mersey" grabatzeko, Hillsborough tragediaren biktimen ongintzazko singlea. Urte horretan bertan, *Flowers in the Dirt* kaleratu zuen; Elvis Costellorekin elkarlanean egindako ahalegina, Gilmour-en eta Nicky Hopkins-en musika ekarpenak barne hartu zituena. Handik gutxira McCartney-k berak eta Linda, Hamish Stuart eta Robbie McIntosh gitarretan, Paul "Wix" Wickens teklatuan eta Chris Whitten baterian osatutako taldea sortzea erabaki zuen. 1989ko irailean, The Paul McCartney World Tour abiarazi zuten, hamarkada bat baino gehiagoko lehena. Hurrengo urtean, *Tripping the Live Fantastic* disko hirukoitza kaleratu zuen, biran egindako emanaldien aukeraketa bat jasotzen zuena. 1990ean, *Amusement Business* aldizkari estatubatuarrak McCartney aintzatetsi zuen urtean diru gehien bildu zuen ikuskizuna egiteagatik; Berkeleyko bi emanaldiek 3,5 milioi dolar baino gehiagoko irabaziak eskaini zituzten. Biran zehar, McCartney-k 1990eko apirilaren 21ean Rio de Janeiron, Brasilen, kontzertu pribatu baterako asistentzia errekorra hautsi zuen, 184.000 pertsonaren aurrean joz. Maracaná estadioan.

#### 1991-2000

Paul McCartney Grammy sarietan 1990eko otsailean.
McCartney 1991n ausartu zen orkestrako musikan, Royal Liverpool Philharmonic Society-k bere ehun eta berrogeita hamargarren urteurrena ospatzeko musika-pieza bat sortzeko enkargatu zionean. Carl Davis konpositorearekin kolaboratu zuen, eta ondorioz *Liverpool Oratorio* diskoa sortu zuen. Lan horretan Kiri Te Kanawa, Sally Burgess, Jerry Hadley eta Willard White opera abeslariak, Liverpooleko Royal Philharmonic Orchestra eta Liverpoolgo katedralaren abesbatza aritu ziren. Diskoaren iritziak negatiboak izan ziren gehienetan. *The Guardian-ek* bereziki kritikoa izan zen, eta musika "konpas azkar batera hurbiltzeko beldurrik ez" dela deskribatu zuen, eta piezak "obra oso batean lotuko luketen ideia errepikakorrak edukitzearen beharraz kontzientzia gutxi duela". Egunkariak McCartneyren erantzuna argitaratu zuen, eta bertan lanaren konpas bizkorren arrazoia adierazi zuen eta honakoa gaineratu zuen: "zorionez, historiak erakusten du garaiko kritikariek musika pieza on asko ez zitzaizkiola gustatu, beraz, pozik uzteagatik. […] jendeari bere kabuz lanaren merituak epaitzea.» *The New York Times* apur bat eskuzabalagoa izan zen, zera adierazi zuen: "Badaude edertasun eta plazer uneak nahasketa dramatiko horretan [...] musikaren zintzotasun xaloak zaila egiten du bere asmoekin txundituta egotea". Londresko estreinaldiaren ostean mundu osoan zehar interpretatua, *Liverpool Oratorio* britainiar musika klasikoaren zerrendako (*Music Week)* lehen postua lortu zuen.

1991n, McCartney-k *MTV Unplugged* programararako abestien aukeraketa bat egin zuen akustikoki eta *Unplugged (The Official Bootleg)* izeneko zuzeneko emanaldiaren albuma kaleratu zuen. Killing Jokeko Youthekin ere kolaboratu zuen The Fireman musika bikotea osatuz. 1993an kaleratu zuten euren lehen musika elektronikoko diskoa, *Strawberries Oceans Ships Forest.* Urte horretan bertan, McCartney-k *Off the Ground* *rock* diskoa kaleratu zuen. Ondoren, mundu bira berri bati ekin zion, The New World Tour, eta urte amaieran *Paul is Live* diskoa kaleratu zenean amaitu zen.

1994an hasita, McCartneyk lau urtez pausatu zuen bere bakarkako ibilbidea, The Beatles Anthology Apple proiektuan lan egiteko Harrison, Starr eta Martinekin batera. *Oobu Joobu* izeneko irratsaioa grabatu zuen 1995ean Westwood One kate estatubatuarrarentzat, "pantaila panoramikoko irrati" gisa deskribatu zuena. Era berean, 1995ean, Charles Galeskoek McCartney Royal College of Music-eko ohorezko kide gisa aurkeztu zuen —«gauza sinestezina da musika-notarik irakurtzen ez duenarentzat», esan zuen McCartneyk.

1997an, Mzuen cCartney-k bere estudioko disko berria kaleratu zuen, *Flaming Pie*, non Starr-ek bateria eta koroak jotzen zituen "Beautiful Night" abestian. Urte horren amaieran, musika klasikoko bigarren lan bat kaleratu zuen, *Standing Stone*, Erresuma Batuko zein Estatu Batuetako musika klasikoaren zerrendetan lehen postua lortu zuena. 1998an, *Rushes*, The Fireman taldeak kaleratu zuen bigarren disko elektronikoa. Hurrengo urtean, McCartneyk *Run Devil Run* kaleratu zuen. Aste bakarrean grabatua, eta Ian Paice eta David Gilmourrekin batera, bertsioko abestiz eta McCartneyren hiru abestiz osatuta batez ere. Urteak zeramatzan horrelako disko bat planifikatzen, 1998ko apirilean minbiziak jota hil zen Lindak bultzatuta batez ere

1999an, Orkestrako musikarekin esperimentatzen jarraitu zuen *Working Classical*-en. 2000. urtean, *Liverpool Sound Collage* disko elektronikoa kaleratu zuen Super Furry Animals and Youth-ekin, 1960ko hamarkadaren erdialdean liluratu zuen soinu-*collagea* eta musika konkretuaren teknikak erabiliz. "Nova" abestiarekin lagundu zuen musika koral klasikoko *A Garland for Linda* (2000) omenaldi diskoan, bere emazteari eskainia.

#### 2001-2010

2001eko irailaren 11ko atentatuen lekuko izan ondoren JFK aireportutik, McCartneyk New York hirirako kontzertua antolatzeko paper aktiboa hartzeko gogoa hartu zuen. Urte hartako azaroan kaleratu zuten estudioko diskoan, *Driving Rain-en*, erasoei erantzunez idatzitako "Freedom" abestia zegoen. Hurrengo urtean, McCartneyk Rusty Anderson eta Brian Ray gitarra-jotzaileek osatutako talde batekin bira egin zuen, Paul "Wix" Wickens teklatuetan eta Abe Laboriel, Jr. baterian. 2002ko apirilean Driving World Tour-a hasi zuten, eta Estatu Batuetan, Mexikon eta Japonian egin ziren emanaldiak. Birak zuzeneko disko bikoitza sortu zuen *Back in the U.* *S.*, 2003an nazioartean argitaratutako *Back in the World* bezala. Birak 126,2 milioi dolar irabazi zituen, batez beste 2 milioi dolar baino gehiago gau bakoitzeko, eta *Billboard-*ek urteko bira izendatu zuen.

McCartney Londreseko Hyde Park-en 2005eko uztailean antolatutako Live 8 kontzertuan.
2002ko uztailean, McCartney Heather Millsekin ezkondu zen. Azaroan, George Harrison hil zeneko lehen urteurrenean, McCartneyk kontzertua eman zuen Concert for George kontzertuan. Futbol Liga Nazionaleko Super Bowl-en parte hartu zuen, 2002an Super Bowl XXXVIrako partida aurreko *ikuskizunean* "Freedom" antzezten eta 2005ean Super Bowl XXXIX-eko atsedenaldiko *emanaldiaren* buru izan zen. Ingalaterrako College of Arms-ek 2002an omendu zuen McCartney, armarri bat emanez. Armarriaren gandorra, *liver bird* batek atzaparretan gitarra akustikoa duela, liverpooleko sustraiak eta haren musika ibilbidea islatzen ditu. Ezkutuak kakalardoen bizkarraren antza duten lau sinbolo kurbatu ditu (*beetle* hitzari erreferentzia eginez, ingelesez kakalardoa). Ezkutuaren leloa *Ecce Cor Meum* da, "Hona nire bihotza" latinez. 2003an, McCartney-tarrek alaba bat izan zuten, Beatrice Milly.

2005eko uztailean, Londresko Hyde Parkeko Live 8 ongintzazko kontzertuan jo zuen, "Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band"-ekin ( U2-rekin batera) *ikuskizuna* ireki eta "Drive My Car"-ekin itxi zuen (George Michael-ekin batera). "Helter Skelter", eta "The Long and Winding Road". Irailean, *Chaos and Creation in the Backyard* *rock* diskoa kaleratu zuen, eta bertan instrumentazio gehiena jarri zuen. 2006an, McCartneyk *Ecce Cor Meum* musika klasikoaren lana kaleratu zuen. *Memory Almost Full* izan zen hurrengo *rock* diskoa 2007an. 2008an, hirugarren diskoa kaleratu zuen The Fireman *Electric Arguments* izenarekin. 2008an ere, Liverpoolen hiriaren Europako Kultur Hiriburu izan zen urtea ospatzeko kontzertu batean parte hartu zuen. 2009an, lau urtez kanpoan egon ostean, biretara itzuli zen eta ordutik 80 emanaldi baino gehiago egin ditu. *The Ed Sullivan Show*-en The Beatles estatubatuar telebistan agertu zenetik berrogeita bost urte baino gehiago igaro ondoren, McCartney New Yorkeko eszenatoki berera itzuli zen *Late Show with David Letterman* programan jotzeko. 2009ko irailaren 9an, EMI-k The Beatlesen katalogoa berrargitaratu zuen lau urteko birmasterizazio digital neketsuaren ostean, egun berean *The Beatles: Rock Band* izeneko musika-bideo-jokoa kaleratuz.

McCartneyren ospe iraunkorrak areto berriak irekitzeko aukera ezagun bihurtu du. 2009an, agortuta dauden hiru kontzertu eman zituen eraiki berri den Citi Field-en —New York- eko Queens-en Shea Stadium ordezkatzeko sortutako aretoa—. Emanaldi horiek *Good Evening New York City* zuzeneko disko bikoitza sortu zuten urte hartan. 2010ean, McCartneyk Consol Energy Center arena ireki zuen Pittsburgh-en, Pennsylvanian.

#### 2011-gaur egun

2011ko uztailean, McCartneyk sarrerak agortutako bi kontzertu eman zituen Yankee Stadium berrian. 2011ko irailean, New York City Ballet-ek eskatu ondoren, McCartney-k dantzarako zuzendutako bere lehen grabaketa kaleratu zuen, Peter Martinsekin *Ocean's Kingdom* izeneko kolaborazioa. 2011n ere, Nancy Shevellekin ezkondu zen. 2012ko otsailean kaleratu zuen *Kisses on the Bottom*, *jazz* abesti klasikoen bilduma; Hilabete horretan Grabaketa Arte eta Zientzien Akademia Nazionalak MusiCares Urteko Pertsona gisa omendu zuen, 54. Grammy sarien ekitaldia baino bi egun lehenago.

McCartney Montevideon, Uruguain, 2012ko apirilaren 12an.
XXI. mendeko bigarren hamarkadan ere, McCartney publikoak gehien eskatzen duen artista musikaletako bat izaten jarraitzen du. Guztira 100.000 laguneketik gorakoentzat jo zuen 2012ko maiatzean Mexiko Hirian egin zituzten bi emanaldietan, ia 6 milioi dolar bildu zituzten. Ekainean, McCartneyk itxi zuen Elizabeth II.aren Diamante Jubileuaren kontzertua, Buckingham jauregiaren kanpoaldean egin zena, "Let It Be" eta "Live and Let Die" biltzen zituen *setlist* bat interpretatuz. Uztailaren 27an Londresen 2012ko Olinpiar Jokoen inaugurazio ekitaldia ere itxi zuen, "The End" eta "Hey Jude" abestuz eta bertaratutakoei abestiaren *kodan* parte hartzera gonbidatuz. Ekitaldian egindako lanagatik, McCartneyk 1£-eko soldata jaso zuen.

Abenduaren 12an, McCartney Nirvana taldeko hiru kide ohiekin (Krist Novoselic, Dave Grohl eta Pat Smear) aritu zen 12-12-12 ekitaldiaren azken ekitaldian: The Concert for Sandy Relief, gutxi gorabehera bi milioi lagunek ikusita mundu osoan. 2013ko abuztuaren 28an, McCartney-k 2013ko urrian kaleratu zuen *New* albumaren lehen singlea kaleratu zuen

2014ko urtarrilaren 27an grabatu zuten The Beatles taldeak zazpi aldiz Grammy irabazi zuen The Beatles taldearen ondarea eta *The Ed Sullivan Show* saioan egin zuten lehen emanaldia, McCartney eta Starr-en parte hartuta, 2014ko urtarrilaren 27an, 2014ko otsailaren 9an emititu zen. CBSn . *The Night That Changed America: A Grammy Salute to The Beatles* izeneko ikuskizunak hainbat artistak interpretatutako Beatlesen 22 abesti klasiko izan zituen, besteak beste, McCartney eta Starr-ek.

2014ko maiatzaren 19an, McCartney ohean egon zela jakinarazi zuten zehaztu gabeko birus baten ondorioz, eta aste horretan hasteko sarrerak agortutako kontzertu bira bertan behera utzi behar izan zuen Japonian. Birak Budokan areto ospetsuan emanaldi bat barne hartzen zuen. McCartneyk ere atzeratu behar izan zituen AEBetako datak ekainetik urrira, medikuaren aginduarengatik, guztiz sendatzeko. Hala ere, birari ekin zion berriro Albany-n, New Yorken, hiru orduko emanaldi indartsu batekin, 2014ko uztailaren 5ean . 2014ko abuztuaren 14an, McCartney-k azken kontzertua eskaini zuen San Frantziskoko (Kalifornia) Candlestick Park-en, hura eraitsi aurretik. The Beatles-ek 1966an azken kontzertua eman zuen toki berean izan zen.

2014an, McCartney-k "Hope for the Future" idatzi eta interpretatu zuen, *Destiny* bideo-jokoaren amaierako abestia. 2014ko azaroan, 42 abestiz osatutako *The Art of McCartney* izeneko omenaldi diskoa, McCartneyren lana bakarka eta The Beatlesekin batera egindako lana interpretatzen duten artista sorta zabala biltzen duena. Urte hartan ere, McCartney-k Kanye West artista estatubatuarrarekin kolaboratu zuen " Only One" singlean, abenduaren 31n argitaratua.

2015eko urtarrilean, McCartney-k West eta Barbadoseko Rihanna abeslariarekin kolaboratu zuen "FourFiveSeconds" singlean, 57 urterekin zuzenean jo zuten 2015eko otsailaren 8an egin zen 57. Grammy sarien ekitaldia. McCartney West *SWISH*-en hurrengo diskoko ekoizle askotako bat izango dela jakinarazi dute, eta Theophilus London eta Allan Kingdom ere biltzen dituen "All Day" diskoko bigarren singlean gonbidatu berezia izan zen.

2015eko otsailaren 15ean, McCartney Paul Simonekin agertu eta jo zuen *Saturday Night Live*-ren berrogei urteko emisio berezian. McCartney eta Simonek "I've Just Seen a Face"-ren lehen bertsoa interpretatu zuten euren gitarra akustikoekin, eta gero McCartney-k "Maybe I'm Amazed" interpretatu zuen. McCartney-k Alice Cooper-ren Hollywood Vampires supertaldearekin partekatu zuen ahots nagusia "Come and Get It" abestiaren azalean, zeina 2015eko irailaren 15ean kaleratutako estreinako albumean sartu zuten

2016ko martxoaren 9an, McCartneyk One On One bira berriaren lehen datak iragartzen zituen. Urte bereko ekainean *Pure McCartney* bilduma argitaratu zen, 1970etik 2015era McCartneyren abestirik onenak biltzen dituen diskoa . Urte horretako urrian Desert Trip jaialdian parte hartu zuen beste rock pertsona batzuekin batera, besteak beste, The Rolling Stones, Neil Young, Bob Dylan, The Who eta Roger Waters.

2017an aktore gisa parte hartu zuen Pirates of the Caribbean: Salazar's Revenge filmean, Uncle Jack-en papera antzezten.

2018ko ekainaren 19an, bere Instagrameko kontuan astebeteko arrasto misteriotsuen ostean, hurrengo egunean single bikoitza kaleratuko zutela iragarri zuten: "I Don't Know / Come On To Me», urte horretako udazkenerako aurreikusitako *Egypt Station* izenburuko bere estudioko disko berriaren parte izango zena. 2020an, COVID-19 pandemiak eragindako berrogeialdian, McCartney III grabatzea erabaki zuen instrumentu bakoitzaren papera hartuta, guztiak berak jota *McCartney* (1970) eta *McCartney II* (1980) bezala. Musikari britainiarraren estudioko hemezortzigarren diskoa da eta Capitol Records diskoetxeak 2020ko abenduaren 18an kaleratu zuen. Urte bereko azaroaren 5ean, ostiralean, salgai jarri zen *The Lyrics*, 960 orrialdeko bere liburu berria, bi liburukitan, 154 abestirekin, Paulek The Beatles taldearekin parte hartu zuenetik, geroago Wings taldearekin, eta bakarkako karrerako arrakastarik handienak. McCartney III Imagined 2021ean kaleratutako musikariaren hemeretzigarren diskoa da eta 2020ko McCartney III diskoaren bertsio berria da.

2021ean McCartney 3,2,1 miniserie dokumentalean agertzen da non Rick Rubin ekoizleak musikaria elkarrizketatzen duen The Beatles, Wings eta bakarlari gisa egindako lanari buruz. Elkarrizketak McCartneyren abestiak inspiratu zituzten harreman pertsonalei buruzko istorio eta pasadizoak biltzen ditu. Zachary Heinzerlingse-k zuzendutako telesaila Star+ plataforman dago eskuragarri.

## Bizitza pribatua

Ikus, gainera: «Johnn Lennonek hilketa»

John es un poco como una constante […] siempre allí en mi ser […] en mi alma, así que siempre está en mis pensamientos.

### The Beatles

Ikus, gainera: «John Lennonen hilketa»

John es un poco como una constante […] siempre allí en mi ser […] en mi alma, así que siempre está en mis pensamientos.

### Emaztegaiak

#### Dot Rhone

McCartneyk Liverpoolen izan zuen lehen bikote formala Dot Rhone izan zen, 1959an Casbah klubean ezagutu zuena. Spitzen zioenez, Rhonek sentitzen zuen McCartneyk konpultsio bat zuela egoera guztiak kontrolatzeko. Arropa eta makillajea aukeratzen zizkion maiz, Brigitte Bardot bezala ilea hazten uztera animatuz, eta behin behintzat, mozketa berriz diseinatu behar zuela azpimarratu zuen, ez baitzen bere gustura geratu. McCartney lehen aldiz The Beatles-ekin Hamburgora joan zenean, Rhoneri maiz idazten zion, eta berak lagundu zion Cynthia Lennon-i Hamburgora, 1962an berriro han jo zutenean. Bikoteak bi urte eta erdiko harremana izan zuen, eta ezkontzeko asmoa zuten, Rhonek nahi gabeko abortua jasan zuen arte. Spitzen arabera, McCartneyk, «orain konpromisorik gabe», harremana amaitu zuen.

#### Jane Asher

McCartneyk 1963ko apirilaren 18an ezagutu zuen Jane Asher aktore britainiarra, argazkilari batek Londresko Royal Albert Hall aretoan The Beatlesen emanaldi batean posatzeko eskatu zienean. Biek harreman bat hasi zuten, eta urte horretako azaroan Asherrekin kokatu zen bere gurasoen etxean, Wimpole Streeteko 57an Londresen. Bi urte baino gehiagoz bizi izan ziren han. Hala ere, 1966ko martxoan McCartneyk St. John's Wooden zuen etxera aldatu ziren. Hainbat abesti idatzi zituen Asher taldekoekin bizi zen bitartean, hala nola, «Yesterday», «And I Love Her», «You Won't See Me» eta «I'm Looking Through You», azken hirurak bere erromantzean inspiratuak. Bost urteko harremana izan zuten eta ezkontzeko asmoa zuten, baina Asherrek konpromisoa hautsi zuen Francie Schwartzekin izandako abentura batean hori jakin ondoren.

### Emazteak

#### Linda Eastman

McCartney bere emazte Lindaren ondoan jotzen 1976an.
Linda Eastman musikaren zale amorratua zen, behin komentatu zuen bezala: «Nire nerabezaroko urte guztiak eman nituen belarria irratian itsatsita». Baztuetan klaseetara huts egiten zuen Fabian, Bobby Darin eta Chuck Berry bezalako artistak ikusteko. Bera argazkilari ezaguna bihurtu zen hainbat rock talderen artean, tartean The Jimi Hendrix Experience, Grateful Dead, The Doors eta The Beatles, 1966an Shea Stadiumean lehen aldiz ezagutu zituenak. Berak esan zuen: «John izan zen hasieratik interesatu zitzaidana. Bera zen nire Beatle idoloa. Baina ezagutu nuenean lilura berehala desagertu zen, eta konturatu nintzen Paul zela gustatzen zitzaidana». Bikoteak 1967an ezagutu zuen elkar formalki, Georgie Famek Bag O'Nails klubean emandako kontzertu batean, Londresen *rock* musikariei argazkiak ateratzeko Erresuma Batuan egindako esleipenean. Paulek gogoratzen duenez: «Linda eta biok elkar ezagutu genuen gauean, jendez betetako klub batean aurkitu nuen, eta normalean harekin laketzeko urduri egongo banintzen ere, konturatu nintzen hala egin behar nuela […] Ausardiak niretzat lan egin zuen gau hartan!» Lindak topaketari buruz esan zuen : «Ni nahiko penatuta nengoen benetan. Ni beste norbaitekin nengoen [gau hartan] […] eta Paul ikusi nuen gelaren beste aldean. Hain ederra ikusten zen, konkistatu behar nuen ideiari egin nion.» Bikotea 1969an ezkondu zen. Harremanari buruz, Paulek zera esan zuen: “Dibertsio asko izan dugu elkarrekin […] zehatz-mehatz nolakoak garen, gure jarduera gogokoena denbora pasatzea da, ondo pasatzeko. Eta Linda handia da momentua jarraitze hutsarekin». Eta gaineratu zuen: «Erotuta geunden. Eztabaida handia izan genuen ezkondu aurreko gauean, eta ia bertan behera geratu zen [ezkontza] […] [miraria da] egin izana. Baina egin genuen».

The Beatles-en hausturaren ondoren aritu ziren biak elkarlanean musikalki, 1971n Wings osatuz. Fan eta kritiko batzuen burlei egin behar izan zieten aurre, eta haien inklusioa zalantzan jarri zuten. Urduri zegoen Paulen ondoan jokatzeaz, eta honela mintzatu zen: «Nerbioak gainditu zituen, lasaitu zituen eta oso ausarta izan zen». Paulek ere bere trebetasuna musikala defendatu zuen: «Lindari erakutsi nion teklatuen oinarrizkotasuna […] Ikasgai pare bat hartu eta *bluesari* buruzko gauza batzuk ikasi zituen […] Berak oso ondo egin zuen eta ohi baino errazago iruditu […] Kritikariek esango lukete: “Bera benetan ez da jotzen ari” edo “Mirala, hatz batekin jotzen ari da”. Baina ez zekiten batzuetan bera Minimoog izeneko gauza bat jotzen ari zela, hatz batekin bakarrik uki daitekeena. Monofonikoa zen». Berak jarraitu zuen: «Guk bagenekien honetan ari ginela dibertitzeko […] egin nahi genuen zerbait besterik ez zen, beraz zerbait okerra izan bazen, niri zer? Ez genuen geure burua justifikatu behar». Wings McCullough taldeko gitarrista ohiak Lindarekin kolaboratzeari buruz esan zuen: «Ikastun batekin gauzak elkarrekin lortzen saiatzea ez zen niri dagokidanez lan egitea».

Bikoteak lau seme-alaba izan zituen —Linda Heatheren alaba (Paulek legez adoptatua), Mary, Stella eta James— eta ezkonduta egon ziren Linda 1998an bularreko minbiziagatik hil zen arte. Hil ondoren, Paulek *The Daily* Mailentzat deklaratu zuen: «Aholkulari bat lortu nuen, banekielako laguntza pixka bat beharko nuela. Bikaina izan zen, batez ere nire errua desegiten laguntzeko [desiratu izanari buruz] perfektua denbora guztian […] benetako tipo bat. Baina gero pentsatu nuen, itxaron momentu batez. Gizakiak baino ez gara. Hori zen gure ezkontzaren gauza polita. Mutil-laguna eta neska-laguna baino ez ginen, haurtxoak izaten».

#### Heather Mills

1999ko ongintzako ekitaldi batean, Paul McCartneyk Heather Mills ezagutu zuen, modelo ohi eta lurreko minen aurkako ekintzailea. Bikotea hiru urte geroago ezkondu zen eta 2003an alaba bat izan zuten, Beatrice Milly, Millsen ama zenaren eta McCartneyren izeba baten omenez izendatua.
Britainia Handiko prentsa ez zen beti aldekoa izan Mills-i buruzko estalduran, eta McCartneyk ere esperimentatu zuen hori bere aurreko bikotekideekin. 2004an, honako hau esan zuen: "[Britainiar publikoari] ez zitzaion gustatu Jane Asherrekiko nire banaketa [...], gero ezkondu egin nintzen [Lindarekin], New Yorkeko alaba bat zuekan dibortziatutako neska batekin, eta une horretan ere ez zen bere gustukoa izan".
Bikoteak 2006an iragarri zuen banandu egingo zirela, eta 2008an dibortziatu ziren. Ezkontzeko zailtasunak izan arren, McCartneyk beti izan du harreman ona alabarekin. Bi gurasoek partekatu zuten Beatriceren zaintza partekatua, zeinak itsas biologia ikasi baitzuen Oxfordeko Unibertsitatean. Gurasoek hala adostuta, Beatrice bizitza publikotik urrun mantentzen da eta ez du presentziarik sare sozialetan, bere ongizatea eta pribatutasuna lehenetsiz.

#### Nancy Shevell

2011ko urrian, Paul McCartney Nancy Shevell New Yorkeko enpresariarekin ezkondu zen, Old Maryleboneko udaletxean egindako zeremonia zibil intimo batean, Linda bere lehen emaztearekin ezkondu zen leku berean. Emaztegaiak soineko motz zuri dotore bat jantzi zuen, Paulen alaba Stella McCartneyk diseinatua. McCartneyren etxean egin zioten harrera, Abbey Road estudioetatik gertu, eta 30 senide eta gertuko lagun inguru bertaratu ziren, Beatle Ringo Starr ohia barne. Bikotea 2007ko azaroaz geroztik zegoen kalean. Shevell New England Motor Freight enpresa duen familiako garraio-multzo bateko presidenteordea da. New Yorkeko Garraio Agintaritzaren zuzendaritza batzordeko kide ohi bat da.

### The Beatles

#### John Lennon

McCartneyk Lennonekin harreman latza izan zuen arren, hurbilago izan ziren 1974. urtearen hasieran, eta behin berriro jo zuten elkarrekin. Ondorengo urteetan, biak aldendu ziren. McCartneyk Lennoni telefonoz maiz deitu arren, zelatan zegoen nola hartuko zuten ikusita. Dei batean, Lennonek esan zion: «Dena *pizza* eta maitagarrien ipuinak zara!» Musikaren negozioaz bakarrik hitz egitea saihesteko ahaleginean, sarritan katuez, haurtxoez edo ogia egiteaz hitz egiten zuten.

1976ko apirilaren 24an, biak *Saturday Night Live* telesaileko pasarte bat ikusten ari ziren Dakotako Lennonen etxean, eta Lorne Michaelsek 3000 dolarreko esku-diru eskaintza egin zuen The Beatles biltzeko. Programa egiten zen estudiora joatea serioski pentsatu bazuten ere —ukuilu gutxitara zegoen—, beranduegi zela pentsatu zuten. Hau izan zen elkarrekin egon ziren azken aldia. 2000. urtean, VH1ek fikzioa egin zuen *Two of Us* telebistarako filmean. McCartneyk Lennoni egindako azken telefono-deia, Lennonek eta Onok *Double Fantasy* argitaratu baino egun batzuk lehenago, lagunkoia izan zen; McCartneyk deiari buruz esan zuen: «[Kontsolamendu faktorea da] niretzat, sentitzen baitut tristea izan zela benetan ez eseri izana gure arteko desadostasunak konpontzera. Baina zorionez niretzat, harekin izan nuen telefono bidezko azken elkarrizketa itzela izan zen, eta ez genuen inolako tirabirarik izan».

##### Lennonen hilketaren erreakzioa

Ikus, gainera: «John Lennonen hilketa»

John konstante bat bezala da […] beti nire izatean […] nire ariman, beraz beti nire pentsamenduetan dago.

1980ko abenduaren 9an, McCartneyk Lennon aurreko gauean hil zutela entzun zuen, eta gertaera horrek eromen mediatikoa eragin zuen taldean bizirik atera ziren kideen inguruan. Gau hartan, Oxford Streeteko grabazio-estudio batetik irteten ari zela, kazetariek inguratuta, lankide ohiaren heriotzaren aurrean zer erreakzio zuen galdetu ziotenean, berak erantzun zuen: «Fastidio bat da» (*It's a drag*). Prentsak berehala kritikatu zuen, azaleko erantzuna zirudienagatik. Geroago azaldu zuen: «John hil zenean norbaitek mikrofono bat itsatsi zuen niregana eta esan zidan: “Zer deritzozu horri buruz?”, esan nion: “Fa-a-astidio bat da” (“It's a dra-a-ag”) eta bildu ahal izan nuen abaildura hazbete bakoitzarekin esan nahi izan nuen. Inprimakietan hori jartzen duzunean esaten du: “Gaurko egunean, Londresen, McCartneyri hildako lagunari buruzko iruzkina eskatu zitzaionean, esan zuen: ‘Fastidio bat da’”. Oso komentario friboloa bezala ikusten da egina izateko». Hilketaren ondoren Onorekin izan zuen lehen hitz-trukea ere deskribatu zuen, baita Lennonekin izandako azken elkarrizketa ere:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | Yokorekin hitz egin nuen hil eta hurrengo egunean, esan zuen lehen gauza hauxe izan zen: «Johnek estimu handia zizun». Berarekin izan nuen azken elkarrizketan lankide onenak izaten jarraitzen genuen. Oso gizon beroa izan zen beti, John. Haren zakartasuna azalekoa zen erabat. Bere betaurrekoak jaitsi ohi zituen, amonaren betaurreko haiek, eta esaten zuen: «Ni bakarrik naiz». Harresi bat bezalakoak ziren, badakizu Ezkutu bat. Horiek dira gehien estimatzen ditudan momentuak. | » |

1983an, elkarrizketa batean esan zuen: «Ni ez nintzateke hain gizatiarra eta hain erreserbatua izango John hiltzera zihoala jakin izan banu. Ahalegin handiagoa egingo nukeen “maskara” horren barruan sartu eta harekin harreman hobea izateko». Hurrengo urtean, gau hartan etxera joan zela esan zuen, bere seme-alabekin telebistan albisteak ikusi eta negar egin zuen ia gau osoan. 1997an, garai horretan Beatles ohiak ere hilketak izateko beldurrez bizi zirela onartu zuen. *Mojo* aldizkariari esan zion 2002an Lennon zela bere heroirik handiena. 1981ean, McCartneyk abesbatzen zati bat abestu zuen Harrisonek bere taldekide ohiari egindako omenaldian, «All Those Years Ago», Starr baterian izan zuena. . McCartneyk «Here Today» argitaratu zuen 1982an, Everettek McCartneyren eta Lennonen arteko adiskidetasunerako «omenaldi ahaztezin» gisa deskribatu zuen abestia.

#### George Harrison

McCartneyrekiko harremanaz ari zela, Harrisonek esan zuen: «Paulek laguntzen zuen, baldin eta bere hamar abestietan lan egin izan bazenu: orduan, nire abesti batean lan egitea saihestu ondoren, lagundu egiten nuen. Tontakeria bat zen. Oso berekoia zen, egia esan […] Arrasto pila bat dago, hala ere, nik baxua jo nuen […] eta egiten nuena, berak kantu bat idatzi bazuen, Paulentzako zati guztiak ikastea zen eta gero estudiora etorri eta esaten zuen (batzuetan oso zakarra zen): "Egin hau". Ez nizuke sekula beste modu batera jokatzeko aukerarik emango».

##### Erreakzioa George Harrisonen heriotzari

2001eko azaroan Harrison hil ondoren, McCartneyk adierazpen bat egin zuen St. John's Wood-eko bere etxetik kanpo, «gizon xarmangarria eta umore zoragarria zuen gizon oso ausarta» deituz. Berak jarraitu zuen esaten: «Elkarrekin hazi ginen, eta hainbeste une zoragarri izan genituen elkarrekin. Hori gogoratuko dut. Beti maitatuko dut, bera nire anaia txikia da». Bere heriotzaren lehen urteurrenean, McCartneyk Harrisonen «Something» jo zuen ukelele batean Concert for Georgen. «For You Blue» eta «All Things Must Pass» ere jo zituen, eta pianoa jo zuen Eric Claptonek «While My Guitar Gently Weeps»-en interpretazioan.

## Diskografia

Paul MacCartney
### Beatlesekin

1. *Please Please Me* (1963)
2. *With the Beatles* (1963)
3. *A Hard Day's Night* (1964)
4. *Beatles for Sale* (1964)
5. *Help!* (1965)
6. *Rubber Soul* (1965)
7. *Revolver* (1966)
8. *Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band* (1967)
9. *Magical Mystery Tour* (1967)
10. *The Beatles* (1968)
11. *Yellow Submarine* 1969)
12. *Abbey Road* (1969)
13. *Let It Be* (1970)

### Bakarka

1. *McCartney*, 1970
2. *Ram*, 1971
3. *Wild Life*, 1971
4. *Red Rose Speedway*, 1973
5. *Band on the Run*, 1973
6. *Venus and Mars*, 1975
7. *Wings at the Speed of Sound*, 1976
8. *London Town*, 1978
9. *Back to the Egg*, 1979
10. *McCartney II*, 1980
11. *Tug of War*, 1982
12. *Pipes of Peace*, 1983
13. *Give My Regards to Broad Street*, 1984
14. *Press to Play*, 1986
15. *Снова в СССР*, 1988
16. *Flowers in the Dirt*, 1989
17. *Off the Ground*, 1993
18. *Flaming Pie*, 1997
19. *Run Devil Run*, 1999
20. *Driving Rain*, 2001
21. *Chaos and Creation in the Backyard*, 2005
22. *Memory Almost Full*, 2007
23. *Kisses on the Bottom*, 2012
24. *New*, 2013
25. *Egypt Station,* 2018
26. *McCartney III*, 2020
27. *The Boys of Dungeon Lane*, 2026

## Erreferentziak

## Kanpo estekak