# Ekainaren 16

**Ekainaren 16**a gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hirurogeita zazpigarren eguna da, 168garrena bisurteetan. 198 egun falta dira urtea amaitzeko.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  **Jaiotzak** |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Euskal Herrian**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Nicolás Redondo UrbietaJaiotza:** Barakaldo, 1927
 **Heriotza:** Madril, 2023ko urtarrilaren 4a
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **José Antonio PagolaJaiotza:** Añorga, 1937

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Iker Martinez de LizarduiJaiotza:** Donostia, 1977

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Nicolás Redondo TerrerosJaiotza:** Portugalete, 1958 eta 1958

 |

Eskuz gaurkotu
**+** Jaiotza gehiago...
 | **Munduan**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Oscar WildeJaiotza:** Dublin, 1854
 **Heriotza:** Parisko 6. barrutia eta Paris, 1900eko azaroaren 30a
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Adam SmithJaiotza:** Kirkcaldy, 1723ko ekaina eta 1723 (juliotar egutegia)
**Heriotza:** Edinburgo, 1790eko uztailaren 17a
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Tupac ShakurJaiotza:** Ekialdeko Harlem, 1971
 **Heriotza:** University Medical Center of Southern Nevada (en) , 1996ko irailaren 13a
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Carl Gustaf Emil MannerheimJaiotza:** Louhisaari Manor (en) , 1867 (juliotar egutegia)
**Heriotza:** Lausana, 1951ko urtarrilaren 27a
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Jaiotza gehiago...
 |

**Artikulurik ez duten Ekainaren 16ko jaiotzak**
Thiệu Trị •

Eskuz gaurkotu |
|  **Heriotzak** |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Euskal Herrian**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Darío VillalbaJaiotza:** Donostia, 1939ko otsailaren 22a
 **Heriotza:** Madril, 2018
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **José AretxabaletaJaiotza:** Urioste, 1838ko irailaren 27a
 **Heriotza:** Montevideo, 1912
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Eusebio VélezJaiotza:** Dura, 1935eko martxoaren 28a
 **Heriotza:** Gasteiz, 2020
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Fernando Barrón OrtizJaiotza:** Gasteiz, 1892ko maiatzaren 4a eta 1892
 **Heriotza:** Madril, 1953
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Heriotza gehiago...
 | **Munduan**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Helmut KohlJaiotza:** Friesenheim, 1930eko apirilaren 3a
 **Heriotza:** Ludwigshafen, 2017
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Wernher von BraunJaiotza:** Wyrzysk (en) , 1912ko martxoaren 23a
 **Heriotza:** Alexandria, 1977
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Jerome K. JeromeJaiotza:** Walsall, 1859ko maiatzaren 2a eta 1859ko abuztuaren 25a
 **Heriotza:** Northampton, 1927
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Marc BlochJaiotza:** 2nd arrondissement of Lyon (en) , 1886ko uztailaren 6a
 **Heriotza:** Saint-Didier-de-Formans, 1944
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Heriotza gehiago...
 |

**Artikulurik ez duten Ekainaren 16ko heriotzak**
Gennady Rozhdestvensky •
Frederik van Eeden •
Enrico Baj •
Johann Adam Hiller •
Sydney Chapman •
Herman Grimm •
Aleksei Antonov •
Maurice Duruflé •
Hans Hass •

Eskuz gaurkotu |

 |  |

|  |
| --- |
|  **Gertaerak** |
|
Bloomsday, Dublin, Irlanda
Valentina Terexkova* 1846 - Pio IX.a aita santu aukeratu zuten, historiako aitasantutza luzeena hasiz (San Petri kontuan izan gabe).
* 1963 - Valentina Terexkova kosmonauta sobietarra (*irudian*) espazioratutako lehen emakumea bihurtu zen, Kazakhstanen dagoen Baikonurgo kosmodromotik orbitaratu zutenean.
* 1976 - Hego Afrikan, Johannesburgo hiriko Soweto auzoan gatazka handiak sortu ziren kalean, apartheid garaiaren amaiera markatu zutenak.
* 2006 - Iruña-Veleiako aztarnategian ezagutzen diren euskarazko hitzik zaharrenak aurkitu zirela publiko egin zen.

**+** Gertaera gehiago...
 |
|  **Egutegia** |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  <<  | **Ekaina** |  >>  |
| Al | As | Az | Og | Or | Lr | Ig |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |  |  |  |  |  |
| 2026 |

 |
| **Aurreko eta hurrengo urteetan 2023: Ostirala
* 2024: Igandea
* 2025: Astelehena
* 2027: Asteazkena
* 2028: Ostirala
* 2029: Larunbata
 |
|  **Izendegia** |
| **Santutegia:**
Lutgarda Tongerengoa, Julita eta Kiriko, Aureliano Arleskoa, Joan Frantzisko Régis

**Seaska egutegia:**
Aure/Auria/Auriola, Urki, Urkia eta Urkiza.

 |

 |

*Daturen bat falta bada, urtearen lotura jarraitu han sartzeko.*

---

## Gertaerak

### Euskal Herria

* 1975 – Guardia zibilek Alfredo San Sebastian Zaldivar gaztea hil zuten Mungian.
* 2001 – Segi gazte erakunde abertzale sozialistaren aurkezpen publikoa Iruñean.
* 2010 – Euskal Herrian, Butroe, Kadagua eta Nerbioi hazi eta hainbat gune urez bete zituzten. Bilbon 138 litro erori ziren egun berean.
* 2018 – Manifestazio oso jendetsua egin zuten Iruñean Altsasuko gazteen alde. 80.000 lagun baino gehiago batu ziren Iruñeko kaleetan, azken hamarkadetan bertan egindako manifestaziorik jendetsuenean.

### Mundua

* 1026 – Manju tsunamiak gaur egungo Masuda kolpatu zuen, Shimanen (Japonia). 10 metroko olatuek 1.000 pertsona hil eta 3.000 etxe suntsitu zituzten.
* 1809 – Bolibiako La Pazko departamentuak Espainiar Inperiotik independizatu.
* 1846 – Pio IX.a aita santu aukeratu zuten, historiako aitasantutza luzeena hasiz (San Petri kontutan izan gabe).
* 1976 – Hegoafrikan, Johannesburg hiriko Soweto auzoan gatazka handiak egon ziren kalean, apartheid garaiaren amaiera markatu zutenak.
* 2010 – Hogeitabi pertsona hil ziren Frantzia hegoaldean egondako uholdeetan.

## Arte eta kultura

### Mundua

* 1904 – Bloomsday eguna: James Joyce irlandar idazlearen Ulises eleberriko pertsonaia nagusia den Leopold Bloomek bere egun osoko odisea bizi izan zuen Dublin hirian barna.
* 1960 – *Psycho* ("Psikosia") filma estreinatu zen, Alfred Hitchcockek zuzendu eta Anthony Perkins, Janet Leigh, Vera Miles, John Gavin, Martin Balsam eta John McIntire aktoreek antzeztu zutelarik.
* 1970 – *Two Mules for Sister Sara* ("Bi Mando Sara Ahizparentzat") filma estreinatu zen, Don Siegelek zuzendu eta Shirley MacLaine eta Clint Eastwood aktoreek antzeztu zutelarik.
* 1978 – *Grease* ("Koipea") musikal-filma estreinatu zen, Randal Kleiserek zuzendu eta John Travolta eta Olivia Newton-John aktoreek antzeztu zuteelarik.
* 1989 – *Ghostbusters II* ("Mamu-Ehiztariak II") filma estreinatu zen, Ivan Reitmanek zuzendu eta Bill Murray, Dan Aykroyd, Sigourney Weaver, Harold Ramis, Rick Moranis, Ernie Hudson eta Annie Potts aktoreek antzeztu zutelarik.

## Zientzia eta teknologia

### Mundua

* 1963 – Valentina Terexkova sobietar kosmonauta espazioratu den lehen emakumezkoa bihurtu zen, Kazakstanen dagoen Baikonurko kosmodromotik orbitaratu zutenean.

## Kirolak

## Jaiotzak

### Euskal Herria

* 1760 – Joaquin Martinez de Zuñiga, nafar elizgizon eta historialaria (h. 1818).
* 1828 – Wentworth Webster, Euskal Herrian bizi izandako britaniar idazle euskaltzalea (h. 1907).
* 1846 – Aureliano Valle, bizkaitar musikagilea, abesbatzen zuzendaria eta organista (h. 1918).
* 1876 – Juan Francisco Arancibia, bizkaitar arkitekto eta politikaria, Bilboko alkatea.
* 1879 – Marcelino Lardizabal, gipuzkoar misiolaria (h. 1958).
* 1912 – Julene Urzelai, euskal mitinlari jeltzalea (h. 1983).
* 1924 – Juanita Unzueta, gipuzkoar ballet-dantzaria eta dantza irakaslea (h. 2017).
* 1927 – Nicolás Redondo Urbieta, bizkaitar sindikalista eta politikaria, UGTko Idazkari Nagusia (h. 2023).
* 1937 – José Antonio Pagola, gipuzkoar apaiza eta idazlea.
* 1945 – Jose Juan Castillo, bizkaitar sukaldaria (h. 2021).
* 1958 – Nicolás Redondo Terreros, euskal politikaria, PSE-EE alderdikoa.
* 1960 – Joxe Belmonte, bizkaitar idazlea.
* 1961 – Imanol Zubero, gipuzkoar soziologoa eta politikaria.
* 1973 – Joseba Ostolaza, gipuzkoar harri-jasotzailea.
* 1977 – Iker Martinez de Lizardui, euskal herritar kirolaria, Xabi Fernandezekin batera belako 49er Klaseko txapeldun olinpikoa.
* 1979 – Zigor Goikuria, bizkaitar futbolaria.
* 1980 – Jon Iraola, gipuzkoar aktore eta gidoilaria.
* 1982 – Jorge Azanza, nafar txirrindularia.
* 1996 – Eva Perez-Pons, bizkaitar poeta eta ingeniaria.
* 1997 –
	+ Ander El Haddadi, gipuzkoar futbolaria.
	+ Miren Lazkano, gipuzkoar piraguista, eslalom modalitatean aditua.
* 1999 – Unai Arietaleanizbeaskoa, *Arieta*, gipuzkoar futbolaria.

### Mundua

* 1550 – Maria Leonor Clevesekoa, alemaniar noblea (h. 1608).
* 1583 – Axel Oxenstierna, *Södermöreko kondea*, Suediako politikaria (h. 1654).
* 1640 – Jacques Ozanam, frantziar matematikaria (h. 1718).
* 1718 – Thomas Chippendale, ingeles zurgina (h. 1779).
* 1723 – Adam Smith, eskoziar ekonomista eta filosofoa, ekonomiaren aita bezala ezagutua (h. 1790).
* 1760 – Isabella Teotochi Albrizzi, greziar-veneziar idazlea eta salonnièrea (h. 1836).
* 1793 – Diego Portales, Txileko diktadorea (h. 1837).
* 1812 – Abdó Terradas, kataluniar politikaria eta katalan idazlea (h. 1856).
* 1829 –
	+ Jeronimo, apatxeen buruzagia (h. 1909).
	+ Bessie Rayner Parkes, britainiar poeta, kazetaria, feminista (h. 1925).
* 1844 – Anna Jevreinova, errusiar idazle feminista, legelaria eta argitaratzailea (h. 1917).
* 1851 – Georg Jellinek, austriar legelaria (h. 1911).
* 1857 – Yamashita Rin, japoniar ikono-margolari ortodoxoa (h. 1939).
* 1858 – Gustavo V.a Suediakoa, Suediako erregea (h. 1950).
* 1874 –
	+ Fernand Bouisson, Frantziako lehen ministroa (h. 1959).
	+ Arthur Meighen, Kanadako lehen ministroa (h. 1960).
* 1882 – Mohammad Mossadegh, Irango lehen ministroa (h. 1967).
* 1885 – Lilly Reich, alemaniar diseinatzaile modernoa, Bauhauseko emakume irakasle gutxienetakoa (h. 1947).
* 1890 – Stan Laurel, ingeles aktorea, Laurel eta Hardy komiko bikote ospetsuko kidea (h. 1965).
* 1891 – Eva Kotchever, poloniar feminista, emakumeen tabernak gobernatu zituena Chicagon, New Yorken eta Parisen (h. 1943).
* 1894 –
	+ Luisa Puchol, valentziar aktorea eta abeslaria (h. 1965).
	+ Fiodor Tolbukhin, Armada Gorriko mariskala (h. 1949).
* 1897 – Georg Wittig, alemaniar kimikaria, 1979ko Kimikako Nobel Saria (h. 1987).
* 1901 –
	+ Conrad Beck, suitzar musikagilea (h. 1989).
	+ Henri Lefebvre, frantziar filosofo eta soziologoa, Frantziako Alderdi Komunistako teorialari nagusia (h. 1991).
* 1902 –
	+ Barbara McClintock, estatubatuar genetista eta botanikaria, 1983ko Medikuntzako Nobel Saria (h. 1992).
	+ George Gaylord Simpson, estatubatuar paleontologoa, Eboluzioaren Teoria Sintetikoaren egileetako bat (h. 1984).
* 1905 – Wiktor Ostrowski, poloniar alpinista (h. 1992).
* 1907 – Jack Albertson, estatubatuar aktore, komediante, dantzari eta abeslaria (h. 1981).
* 1908 – Sarit Thanarat, Thailandiako lehen ministroa (h. 1963).
* 1909 –
	+ Willi Boskovsky, austriar musikagilea (h. 1991).
	+ Pierre de Chevigné, frantziar militar eta politikaria, Pirinio Atlantikoetako Kontseilu Orokorreko presidentea (h. 2004).
* 1912 – Enoch Powell, britainiar politikari eta idazlea (h. 1998).
* 1914 –
	+ Larbi Benbarek, frantziar futbolaria (h. 1992).
	+ Colette Maze, frantziar piano-jotzailea eta musika irakaslea (h. 2023).
* 1915 –
	+ Mariano Rumor, Italiako lehen ministroa (h. 1990).
	+ John Tukey, estatubatuar estatistikaria, datuen azterketa esploratzailearen aitzindairia (h. 2000).
	+ Celia Viñas, kataluniar pedagogo eta idazlea (h. 1954).
* 1917 –
	+ Faedon Gizikis, Greziako presidentea (h. 1999).
	+ Katharine Graham, estatubatuar kazetaria eta hedabideen enpresaburua (h. 2001).
	+ Irving Penn, estatubatuar argazkilaria (h. 2009).
* 1920 –
	+ José López Portillo, Mexikoko presidentea (h. 2004).
	+ Lilianna Lungina, errusiar-sobietar itzultzaile eta filologoa (h. 1998).
* 1921 – Antonio Hernández Palacios, espainiar komikigilea (h. 2000).
* 1925 –
	+ Ifigenia Martínez, mexikar politikaria, ekonomialaria, irakaslea, katedraduna eta diplomazialaria (h. 2024).
	+ Jean d'Ormesson, frantziar idazlea eta kazetaria (h. 2017).
* 1926 –
	+ Hildebrando Mendes Costa, brasildar apezpiku katolikoa.
	+ Efraín Ríos Montt, Guatemalako diktadorea (h. 2018).
* 1928 –
	+ Annie Cordy, belgikar aktore eta abeslaria (h. 2020).
	+ Dagmar Rom, austriar eskiatzailea (h. 2022).
* 1929 – Sabah Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah, Kuwaiteko emirra (h. 2020).
* 1930 – Thyrsa Frazier Svager, estatubatuar matematikaria (h. 1999).
* 1933 – Zsuzsa Bíró, hungariar zinema-gidoilari eta antzerkigilea (h. 2023).
* 1934 –
	+ Gabriela Sánchez Ferlosio, espainiar itzultzaile eta liburu-saltzailea (h. 2008).
	+ William Forsyth Sharpe, estatubatuar ekonomista, 1990eko Ekonomiako Nobel Saria.
* 1935 – Jim Dine, estatubatuar margolaria.
* 1936 –
	+ Anthony Olubunmi Okogie, nigeriar kardinala.
	+ Mercedes Vilanova, kataluniar historialari garaikidea.
* 1937 –
	+ Erich Segal, estatubatuar idazlea (h. 2010).
	+ Simeon II.a Bulgariakoa, Bulgariako erregea.
* 1938 –
	+ Ila Arab Mehta, indiar idazlea.
	+ Joyce Carol Oates, estatubatuar idazlea.
* 1940 –
	+ Otacílio Gonçalves, brasildar futbolaria eta entrenatzailea (h. 2025).
	+ César Pérez de Tudela, espainiar alpinista, kazetari eta abokatua.
* 1942 –
	+ Giacomo Agostini, motoziklismoko italiar pilotua, Motoziklismoko Munduko Txapelketan titulu gehien dituena.
	+ María del Pilar Ayuso González, espainiar politikaria.
* 1943 –
	+ Janina Borońska, poloniar aktorea (h. 2026).
	+ Georges Labazée, frantziar politikaria, Pirinio Atlantikoetako Kontseilu Orokorreko lehendakaria (h. 2022).
* 1944 – Annie Famose, frantziar eskiatzaile alpino ohi eta enpresaburua.
* 1946 – Julia Reichert, estatubatuar dokumental-zuzendaria, AEBetako 'mugimendu zinematografiko independentearen amabitxia' (h. 2022).
* 1947 –
	+ Fernando Ónega, espainiar kazetaria (h. 2026).
	+ Jennifer Thomson, hegoafrikar mikrobiologoa.
* 1948 – Leopoldo María Panero, espaniar abangoardismoko poeta, *novísimos* taldekoa (h. 2014).
* 1949 – Ralph Mann, estatubatuar atleta (h. 2025).
* 1950 – Drucilla Cornell, estatubatuar filosofoa, irakaslea, idazlea eta teoriko feminista (h. 2022).
* 1951 – Roberto *Manos de Piedra* Durán, panamar boxeolari ohia.
* 1952 – Georgios Papandreu, Greziako lehen ministroa.
* 1953 –
	+ Daniel Cohen, frantziar ekonomialaria (h. 2023).
	+ Valerie Mahaffey, estatubatuar aktorea (h. 2025).
* 1955 – Laurie Metcalf, estatubatuar aktorea.
* 1956 – Carmen Agredano González, espainiar abeslaria, poeta, musikagilea eta idazlea.
* 1957 – Jordi Hurtado, kataluniar bikoiztaile eta telebista-aurkezlea.
* 1959 -- Rocío de la Villa, espainiar feminista ikertzailea.
* 1962 –
	+ Grant Fox – zeelandaberritar errugbilari ohia.
	+ Arnold Vosloo, hegoafrikar aktorea.
* 1965 –
	+ Cristina Cervià Sancho, kataluniar aktorea eta antzerki zuzendaria (h. 2019).
	+ Andrea M. Ghez, estatubatuar astronomo eta irakaslea, 2020ko Fisikako Nobel Saria.
* 1966 –
	+ Germán Martitegui, argentinar sukaldaria.
	+ Mark Occhilupo, australiar surflari ohia.
	+ Jan Železný, txekiar xabalina jaurtilari ohia, inoizko xabalina jaurtilari onenetakoa.
* 1967 –
	+ Violaine Bérot, frantziar idazlea.
	+ Jürgen Klopp, alemaniar futbolari-ohia eta entrenatzailea.
* 1968 –
	+ Mariana Mazzucato, estatubatuar-italiar ekonomialaria.
	+ James Patrick Stuart, estatubatuar aktorea.
* 1969 –
	+ Belén Nevado, espainiar antzerki aktorea.
	+ Tommy Tiernan, irlandar umorista, aktorea, idazlea, irrati esatari eta telebista aurkezlea.
* 1970 – Phil Mickelson, estatubatuar golflaria.
* 1971 – Tupac Shakur, estatubatuar rapero eta aktorea, historiako rapero garrantzitsuenetakoa (h. 1996).
* 1973 –
	+ Isatxa Mengíbar, espainiar aktorea eta bikoizketa-aktorea.
	+ Federica Mogherini, Batasuneko atzerri- eta segurtasun-politika erkideko goi-ordezkaria.
	+ Michel Pensée, kamenrundar futbolari ohia.
* 1974 – Stella Nyanzi, ugandar mediku-antropologoa eta ekintzaile feminista.
* 1976 – Bernard Laloo, indiar apezpiku katolikoa.
* 1978 –
	+ Daniel Brühl, alemaniar aktorea.
	+ Mingma Sherpa, nepaldar alpinista, 14 zortzimilakoak lehen saiakeran igo zituen lehen alpìnista.
* 1983 –
	+ Verónica Echegui, espainiar aktorea (h. 2025).
	+ Alberto Fernández, espainiar tiratzailea.
* 1984 – Diego Segura, espainiar futbolaria.
* 1985 – Débora Nascimento, brasildar aktorea.
* 1986 – Jessica McNamee, australiar aktorea.
* 1987 –
	+ Fabien Causeur, frantziar saskibaloi jokalaria.
	+ Choi Han-bit, hegokorear emakume modeloa, aktorea eta abeslaria.
	+ Aya Sameshima, japoniar futbolaria.
* 1989 – Lucinta Luna, indonesiar abeslaria eta aktorea.
* 1991 – Siya Kolisi, hegoafrikar errugbilaria.
* 1993 – Park Bo-gum, hegokorear aktorea.
* 1994 –
	+ Isabella Echeverri, kolonbiar futbolaria.
	+ Victor Monteiro, portugaldar futbolaria.
* 1997 – Camila Morrone, argentinar-estatubatuar aktore eta modeloa.

## Heriotzak

### Euskal Herria

* 1818 – Manuel Quintano, arabar apaiz eta ardogilea (j. 1756).
* 1912 – Jose Aretxabaleta, bizkaitar naturalista, Uruguain farmazialari eta unibertsitateko irakaslea izandakoa, Montevideon (j. 1838).
* 1937 – Álvaro Arana, euskal kirolaria (j. 1904).
* 1953 – Fernando Barrón, arabar militarra, Madrilen (j. 1892).
* 1957 – Tomás Jiménez Gutiérrez, nafar musikagilea eta apaiza (j. 1885).
* 1975 – Henri Behotegi, lapurtar errugbilaria (j. 1898).
* 1986 – Iñigo Otazu, arabar abokatu eta politikaria (j. 1920).
* 2014 – Plácido Bilbao, bizkaitar futbolaria (j. 1940).
* 2015 – Antón Borja, euskal ingeniari, ekonomialari eta unibertsitateko irakaslea (j. 1945).
* 2018 – Darío Villalba, euskal herritar margolari eta izotz patinatzailea (j. 1939).
* 2020 – Eusebio Vélez, arabar txirrindularia (j. 1935).
* 2024 – Koldobika Jauregi, gipuzkoar eskultore minimalista (j. 1959).
* 2025 – Fermin Leizaola, gipuzkoar etnologoa (j. 1943).
* 2016 – Mari Paz Díaz González, bizkaitar feminista eta ekintzailea (j. 1946).

### Mundua

* 956 – Hugo Handia, frankoen duke eta Parisko kondea (j. 898).
* 1185 – Rikilda Poloniakoa, Galizia, Leon eta Gaztelako erregina ezkontidea, Proventzako eta Eversteingo kondesa (j. 1140).
* 1361 – Johannes Tauler, alemaniar mistiko, apaiz Katoliko eta teologoa (j. c. 1300).
* 1555 – Pedro Mascarenhas, portugaldar esploratzailea eta kolonietako administratzailea.
* 1620 – Carlo Saraceni, italiar margolaria (j. 1579).
* 1671 – Stenka Razin, kosakoen buruzagia (j. 1630).
* 1712 – Joan Adam I.a Liechtensteingoa, Liechtensteingo printzea (j. 1662).
* 1722 –
	+ John Churchill, Ingalaterrako militar eta politikaria (j. 1650).
	+ Marc'Antonio Zondadari, Maltako Ordenako 65. Printze eta Maisu Handia (j. 1658).
* 1742 – Luisa Elisabet Orleanskoa, Espainiako erregina ezkontidea (j. 1709).
* 1812 – Franz Pforr, alemaniar margolari erromantikoa, nazaretar mugimenduari atxikia (j. 1788).
* 1855 – Prudencio de Guadalfajara, espainiar noble eta militarra, Nafarroako erregeordea (j. 1761).
* 1858 – John Snow, ingeles medikua, epidemiologia modernoaren sortzaileetariko bat (j. 1813).
* 1873 – Eugène Flachat, frantziar ingeniari zibila (j. 1802).
* 1878 – Kikuchi Yōsai, japoniar margolaria (j. 1781).
* 1881 – Aleksandra Iximova, errusiar idazle, itzultzaile eta argitaratzailea (j. 1805).
* 1902 – François-Antoine Jauffret, frantziar apaiz katolikoa, Baionako apezpikua izandakoa (j. 1833).
* 1938 – Anastasija Bitsenko, errusiar-ukrainar iraultzaile eta diplomazialaria (j. 1875).
* 1944 –
	+ Marc Bloch, frantziar historialaria, Annaleen eskolaren sortzaileetako bat (j. 1888).
	+ George Stinney, 14 urterekin, XX. mendean Estatu Batuetan exekutatu zuten pertsonarik gazteena (j. 1929).
* 1945 – Nils Edén, Suediako lehen ministroa (j. 1871).
* 1953 – Margaret Bondfield, britainiar politikari laborista sindikalista, emakumearen eskubideen aktibista eta asmatzailea (j. 1873)
* 1958 –
	+ Pál Maléter, hungariar militarra, 1956ko Hungariako Iraultzako buru militarra (j. 1917).
	+ Imre Nagy, Hungariako lehen ministroa, Hungariako heroi nazionaltzat hartua (j. 1896).
	+ Nereu Ramos, Brasilgo presidentea (j. 1888).
* 1969 –
	+ Harold Alexander, Britainiar Armadako Ofizial Nagusia eta Kanadako Konfederazioa sortzetik Kanadako 17. Gobernadorea (j. 1891).
	+ Marie Mayoux, frantziar irakasle eta sindikalista antimilitarista (j. 1878)
* 1970 – Elsa Triolet, errusiar frantesezko-idazlea, Goncourt saria irabazi zuen lehen emakumea (j. 1896).
* 1977 – Wernher von Braun, alemaniar-estatubatuar ingeniaria, suziri diseinatzaile nabarmena (j. 1912).
* 1979 –
	+ Ignatius Kutu Acheampong, Ghanako estatuburua (j. 1931).
	+ Nicholas Ray, estatubatuar zinema zuzendaria (j. 1911).
	+ Telma Reca, argentinar medikua, auzitegi-medikua, irakaslea, psikiatra aitzindaria (j. 1904).
* 1983 – Jorge Sepúlveda, espainiar bolero eta pasodoble abeslaria (j. 1917).
* 1994 – Kristen Pfaff, estatubatuar baxu-jotzailea (j. 1967).
* 1996 – David Mourão-Ferreira, portugaldar idazlea (j. 1927).
* 2000 – Kōjun enperatriza, Japoniako enperatriz ezkontidea (j. 1903).
* 2003 – Georg Henrik von Wright, finlandiar filosofo eta idazlea (j. 1916).
* 2004 – Thanom Kittikachorn, Thailandiako diktadorea (j. 1911).
* 2011 – Juan García Atienza, valentziar idazlea eta dokumentalista (j. 1930).
* 2013 –
	+ Josip Kuže, kroaziar futbolari eta entrenatzailea (j. 1952).
	+ Ottmar Walter, alemaniar futbolaria (j. 1924).
* 2014 – Cándido Muatetema Rivas, Ekuatore Gineako lehen ministroa (j. 1960).
* 2015 – Jean Vautrin, frantziar zinemagilea eta idazlea (j. 1933).
* 2016 – Jo Cox, Britainia Handiko Alderdi Laboristako politikaria, eraila (j. 1974).
* 2017 –
	+ John G. Avildsen, estatubatuar zinema zuzendaria (j. 1935).
	+ Helmut Kohl, Alemaniako 32. kantzilerra (j. 1930).
* 2019 –
	+ Paulino do Livramento Évora, caboverdetar apezpiku katolikoa (j. 1931).
	+ Erzesbet Gulyás Köteles, hungariar gimnasta artistikoa (j. 1924).
* 2020 – Edén Pastora, nikaraguar gerrillari, politikari eta militarra (j. 1936/37).
* 2023 –
	+ Daniel Ellsberg, estatubatuar ekonomialari, analista militar, ekintzaile eta barneko salatzailea, Pentagonoko paperetan inplikatua (j. 1931).
	+ Gino Mäder, suitzar txirrindularia (j. 1997).
* 2024 –
	+ Paul Chemetov, frantziar arkitektoa (j. 1928).
	+ Bob Schul, estatubatuar atleta, olinpiar txapelduna (j. 1937).
* 2026 –
	+ Daveigh Chase, estatubatuar aktorea (j. 1990).
	+ Camillo Ruini, italiar kardinala (j. 1931).

## Jaiak eta urteurrenak

* Seaska egutegiko izendegia: Aure/Auria/Auriola, Urki, Urkia eta Urkiza.
* Bloomsday, Dublin, Irlanda

Jaieguna ospatzen da ondoko herrietan:

* Araban: Arraia-Maeztu
* Nafarroan: Betelu, Lizarraga

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

Ekainaren 15 | Urteko egutegi | Ekainaren 17