# Adolf Eichmann

| Adolf Eichmann |
| --- |
|   Irudi gehiago |
|

|  teniente koronel |
| --- |

 |
| Bizitza |
| Jaiotzako izen-deiturak | Otto Adolf Eichmann |
| Jaiotza | Solingen, 1906ko martxoaren 19a |
| Herrialdea |  Hirugarren Reicha  Austria  Weimarko Errepublika  Alemania |
| Heriotza | Ramla, 1962ko maiatzaren 31 (56 urte) |
| Hobiratze lekua | Mediterraneoa |
| Heriotza modua | heriotza zigorra: urkatzea |
| Hiltzailea | Shalom Nagar (en)  |
| Familia |
| Aita | Adolf Karl Eichmann |
| Ama | Maria Eichmann |
| Ezkontidea(k) | Veronika Eichmann (en)   (1935 -  1962) |
| Seme-alabak |
ikusi
* Ricardo Eichmann Klaus Eichmann (en)  Dieter Eichmann (en)
 |
| Hezkuntza |
| Heziketa | Bundesrealgymnasium Linz Fadingerstraße (en)  |
| Hizkuntzak | alemana |
| Jarduerak |
| Jarduerak | Holocaust perpetrator (en) , politikaria, polizia, ofizierra eta saltzailea |
| Enplegatzailea(k) | Reicharen Segurtasuneko Bulego Nagusia |
| Jasotako sariak |
ikusi
* Anschluss Medal  (ezezaguna)  Iron Cross 2nd Class  (1944ko irailaren 29a) Honour Chevron for the Old Guard  (ezezaguna) SA Sports Badge in Bronze  (ezezaguna) SS-Ehrenring  (ezezaguna)  War Merit Cross 2nd Class with Swords  (1944)  War Merit Cross 1st Class with Swords  (1944ko abenduaren 3a)
 |
| Kidetza | Allgemeine SS (en)  |
| Izengoitia(k) | Ricardo Klement |
| Zerbitzu militarra |
| Adar militarra | Schutzstaffel |
| Gradua | Obersturmbannführer (en)  |
| Parte hartutako gatazkak | Bigarren Mundu Gerra |
| Ideologia eta sinesmenak |
| Alderdi politikoa |  Alemaniako Langile Alderdi Nazionalsozialista |
|

---

 |
|     |
|  |

**Otto Adolf Eichmann** (1906ko martxoaren 19 – 1962ko maiatzaren 31) Alemania Naziko SSetako goi-mailako ofiziala izan zen. *Azken Konponbidea (*Endlösung*)* deitu zitzaionaren arduradun zuzenetako bat izan zen, Polonian nagusiki eta, II. Mundu Gerra garaian, deportatuen kontzentrazio-esparruetarako garraioaren ardura ere izan zuen.

Hori dela eta, Hirugarren Reich-eko hiltzaile nagusitzat jo ohi da. Gerra ostean, Argentinan ezkutatu zen, baina, 1960an, Israelgo zerbitzu sekretuek aurkitu, bahitu eta Estatu Judura eraman zuten epaitua izateko. Heriotza zigorra ezarri eta 1962an urkatu zuten .

## Biografia

Otto Adolf Eichmann Solingenen (Alemania) jaio zen, baina sendia Linzera (Austria) joan zen bizitzera. Bost senideren artean zaharrena, haurra zen ama hil zitzaionean eta ez zuen sekula Matilda amaordea onartu.

Nerabezaroan, Realschulen ikasi zuen: hantxe ezagutu zuen Salomon laguna. Maiz joaten zen haren etxera bazkaltzera, ez baitzen berean gustura sentitzen. Lagun haren etxean ikasi zuen yiddish eta hebreeraz hitz egiten.

Senide gazteenak austriarrak baziren ere, Adolf atzerritarra zen herri hartan eta lana ezin aurkiturik ibili zen. Aitaren lagunetako bat Ernst Kaltenbrunner zen, austriar jatorriko buruzagi nazia, eta alderdiak bazuen egoitza Linzen. Horrela, Hitlerren 1932ko apirilaren 1eko dotrinaren jarraitzaile sutsua, Eichmann austriar alderdi nazian (NSDAP) sartu zen: 899.895 zenbakia zuen. Egun berean, SSetan ere sartu zen, 45.325 zenbakiarekin, eta, 1934ko urriaren 1ean, Berlinera bidali zuten.

1935eko martxoaren 21ean, Veronika Lieblekin (1909-1997) ezkondu zen eta lau seme izan zituzten: Klaus (Berlin, 1936), Horst Adolf (Viena, 1940), Dieter Helmut (Praga, 1942) eta Ricardo Francisco (Buenos Aires, 1955).

## Erantzukizunak

Holokaustoren garraioaren ardura izan zuen. Gizon zorrotza bere lanean, eskatutakoa betetzeko aproposa zen eta juduak hori besterik ez ziren Adolfentzat, estatistika xumeak.

Hala ere, 1960an Israelen egin zioten epaiketan, ez zuen bere burua antisemita fanatiko kontsideratu eta judu jatorria ere aitortu zuen arbasoen artean. Bizitzaren azken une horretan, Reinhard Heydrich edo Heinrich Himmler bezalako buruzagien aginduak bete besterik ez zuela egin esan zuen.

1939an, Alemaniak juduak botatzeko aukera aztertu zuen eta Eichmann eztabaidan izan ziren buruzagietako bat izan zen. Palestinarako migrazioaz aritu ziren eta Ekialdeko Europan estatu judu baten sorrera ere aztertu zuten. Azkenean, Polonian kokatu ziren ghettoetara deportatzeko erabakia hartu zuten eta, 1942an, Heydrichek antolatutako Wannseeko Konferentzian, Azken Konponbideaz hitz egin zuten. Wannseen bildu zirenetako bat zen eta kontzentrazio-esparruetarako deportazioen antolaketaren ardura eman zioten. *Judenräte* edo juduen kontseilua sorrarazi zuen: horiek deportazioetan elkarlana eta ghettoetako biztanleak identifikatzeko laguntza eskaintzen zuten: zerrendak osatu, ondasunen inbentarioak egin...

Eichmann eta beste buruzagien artean izandako ika-mikak ezagunak ziren eta juduen arazoa konpontzeko grina handiegia aurpegiratzen zioten haiek. Jasotako aginduetatik aurrera joaten omen zen eta, gerraren bukaeran, Himmlerrek juduen aurkako taldeko hilketak bukatzea erabaki zuenean, haren aginduak ez ziren bete eta hilketek segitu zuten.

## SSan izandako karguak

* SS Mann (soldadu soila) - 1932ko urriaren 1a
* SS Scharführer (lehen sargentua) - 1933ko abenduaren 24a
* SS Hauptscharführer (goi ofizialordea) - 1937ko urriaren 23a
* SS Untersturmführer (tenienteordea) - 1938ko abuztuaren 26a
* SS Obersturmführer (tenientea) - 1939ko otsailaren 2a
* SS Hauptsturmführer (kapitaina) - 1940ko abuztuaren 1a
* SS Sturmbannführer (maiorra) - 1941eko uztailaren 1a
* SS Obersturmbannführer (teniente koronela) - 1941eko azaroaren 9a
* SS Standartenführer (koronela) - 1945eko apirilaren 20a

## Adolf Eichmannen laguntzaileak Holokaustoan

Adolf Eichmannek eta haren laguntzaileen ardura nagusia judu eta Alemania naziaren arerio zirenak trenetan sartu eta deportatzea izan zen. Herrialde okupatu bakoitzean, kontzentrazio-esparruetarako bidalketaren arduradun bat zegoen. Hona haietako batzuk:

* Alois Brunner, Eichmannen laguntzailea. 1939ko azarotik 1944ra arte, Viena, Moravia, Tesalonika, Espainia, Niza eta Eslovakiako juduen deportazioak antolatu zituen. Gerra ondoren, desagertu egin zen eta, 1954an, heriotza zigorra ezarri zioten Parisen, baina bera ez zegoen han. Azkenean, Sirian lortu zuen babesa.
* Theodor Dannecker. 1941ean, espainiar eta frantziar juduen deportaziorako zerrendak zuzendu zituen eta, 1944an, komisionado egin zuten Italian. Gerra ondorenean, estatubatuarrek harrapatu zuten eta bere buruaz beste egin zuen preso zegoen bitartean.
* Rolf Günther, Eichmannen laguntzaile eta delegatuen ikuskaria. Greziako juduen deportazioaz arduratu zen eta, baita, Turkiakoaz ere.
* Hans Günther, Bohemia-Moraviako ordezkaria.
* Dieter Wisliceny, juduak bereizteko Daviden izarra ezarri zuena. Eslovakia, Grezia eta Hungariako juduen deportazio eta hilketen arduraduna izan zen. Gerra ondorenean, Txekoslovakiara estraditatu zuten eta, 1948ko otsailean, exekutatu zuten.
* Hermann Alois Krumey, Łódźeko Segurtasun poliziako kide. 1944an, Hungariara bidali zuten, bertako juduen deportazioa antola zezan. 1945ean, Italian atxilotu zuten eta, 1969an, bizi osorako kartzela zigorra ezarri zioten.
* Franz Novak. Judu eta ijitoak kontzentrazio-esparruetara zeramatzaten trenak koordinatzeko ardura izan zuen. 1961era arte, Novak Austrian ezkutatuta egon zen. 1964an epaitu eta zortzi urteko kartzela zigorra ezarri zioten, baina 1966an bertan behera utzi zuten eta kargu guztietatik aske geratu zen.
* Gustav Richter. 1941eko apirilean, Errumaniara bidali zuten Juduen arazoetako aholkulari. Bertako judu eta ijitoen errolda osatu zuen eta ghettoetako planifikazioa egin: Belzeceko kontzentrazio-esparruko 300.000 judu sarraskian desagertu ziren. Plana bertan behera geratu zen, Errumania eta Alemaniaren arteko harremanak hautsi zirenean. 1982an, lau urteko kartzela zigorra ezarri zioten.
* Wilhelm Zöpf, Eichmannen ordezkaria Hagan eta juduen arduradun Herbehereetan.
* Laguntzaile gehiago ere izan zituen Holokaustoan, hala nola, Heinz Rothke, Franz Abromeit, Otto Hunsche, Siegfried Seidl, eta abar.

## Ihesa

Adolf Eichmannek Argentinan sartzeko erabili zuen agiria
Bigarren Mundu Gerra amaitu zenean, estatubatuar armadak harrapatu zuen, baina ez zuten *Otto Eckmann* izena zuen gizona ezagutu eta, 1946an, ihes egin zion estatubatuar zaintzari eta Alemaniako hainbat lekutan gorde zen. Berehala erabili ez bazituen ere, 1948an, Argentinara joateko paperak lortu zituen.

1950eko urtearen hasieran, Eichmann Genovan egon zen, Italian, *Ricardo Klement* errefuxiatuaren nortasuna erabiliz. Frantziskotar fraide nazizale baten laguntzaz, Gurutze Gorriko Nazioarteko Komiteak emandako pasaportea eta Argentinarako bisadoa eskuratu zituen, biak *Ricardo Klement*en izenean. Horrela igo zen *Bolzano* barkura 1950reko uztailaren 15ean.

Hurrengo urteetan, Buenos Airesen hainbat lanetan jardun zen (langileburu, egurgile, untxi zaindari...) eta familia osoa biltzea lortu zuen. Mossaden esku erori zenean, Buenos Aireseko Mercedes Benz lantegi batean ari zen. Nurenbergeko epaiketetan, bere izena behin eta berriro aipatu zen, baina, desagertuta zegoenez, hilda zegoela uste zen edo betirako joana.

1948an eratu zen Israelgo estatua eta, 1949an, sortu zuten Mossad inteligentzia agentzia. Horren helburu garrantzitsuenetako bat kriminal nazien jazarpena zen. 1950reko hamarkadan, judu eta holokaustoaren biktima asko zebiltzan Eichmann bezalako naziak ehizatu nahian. Haietariko bat Simon Wiesenthal zen eta badirudi haren informazioa baliotsua izan zela Eichmann harrapatzeko, gerora, Mossadeko buru Isser Harelek partaidetza hori ukatu bazuen ere. Eichmann izena aldatuta ezkutatzen zen, baina ez horrela emaztea eta seme-alabena eta horrek galdu zuen.

Lothar Hermann izan zen garrantzitsua Eichmann identifikatzeko orduan. Abokatu judu alemaniar horrek Dachauko kontzentrazio-esparrutik ihes egin zuen eta Argentinan bizi zen errefuxiatuta. Alaba Eichmann izeneko gizon batekin hasi zen harremanetan eta bere aitaz harro agertzen omen zen. Hermannek informazioa Shlomo Cohen Abarbanel Mossadeko kideari iristeko bideak egin zituen.

1959an, Mossadek topatu zuenean, Eichmann *Ricardo Klement* izenpean gordetzen zen Buenos Aires iparraldean. Garibaldi kalean bizi zen, asfaltatu gabeko gune batean, eta ezkutuan hartutako argazkiek salatu zuten, ezkerreko belarria berezia baitzuen. Kasu horretan, David Ben-Gurion lehen ministroak Mossadeko buru Isser Hareli eskatu bezala, harrapatzeko eta Israelera eramateko plana egin zen eta Simon Wiesenthalek eskuratutako informazioa ezinbestekoa izan zen.

Arauak hautsiz, 1960ko maiatzaren 1ean, Israelgo espioitzaren *nokmin* talde batek (mendekatzaileak) *Garibaldi Operazioa* egin zuen (Eichmann bizi zen kalearen izena). Rafael Eitanek zuzendu zuen eta Peter Malkinek koordinatu. Aste pare bateko behaketaren ondoren, Adolf Eichmann ohitura arrunteko gizona zela jakin zuten eta datu horrek bahiketa asko erraztu zuen. Mossadekoek bi auto erabili zituzten, bata matxurarena egiteko eta bestea, berriz, ihes egin ahal izateko. 1960ko maiatzaren 11n, zain geratu zitzaizkion auto honndatuaren ondoan, baina, *La Independencia*ren autobusa iritsi zenean, Eichmann ez zetorren barruan. Gaua zen eta hurrengoaren zain geratu ziren. Merezi izan zuen itxaroteak eta Eichmann hurrengo autobusean iritsi zen lanetik. Auto matxuratua ikusi zuen eta ez zuen inongo susmorik hartu gazteleraz egin zioten galdera zuzendu ziotenean:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | *Un momento, señor, ¿puedo preguntarle algo?* | » |
| "Aizu, jauna, zerbait galde diezazuket?" |

 Eichmann harrituta geratu zen autoaren argiek itsutzen zuten bitartean eta geratu eta eskua patrikara eramaten saiatu zen, baina gainera etorri zitzaizkion eta garrasika hasi zen. Autoa martxan jarri eta haren hotsak istiluak ezkutatu zituen. Bahitutakoa kotxean sartu zuten. Israeldarrek segurtasuneko etxe batera eraman zuten, ohe bati lotu eta galdeketak egin zizkioten. Hasieran, *Ricardo Klement* izena aitortzen zuen; gero, *Otto Henninger*; azkenean, Adolf Eichmann zela esan zuen eta SSetan zuen zenbakia ere bai.

Peter Malkinek zera esan zuen gerora:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | *Eichmann gizon txikia zen, patetikoa eta arrunta. Ez zuen gutako milioika hil zituenaren itxurarik... baina bera izan zen hilketa antolatzen aritu zirenetako bat*. | » |

Astebete atzeratu ziren hegazkinaren behar burokratikoak eta bahitzaileak ez zeuden lasai, baina tinko eutsi zioten segurtasuneko etxean zain. Eichmannek gutuna sinatu behar izan zuen:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | *Nik, Adolf Eichmannek, gutun hau sinatzen dut, Israelera neure borondatez noala esanez, kontzientzia garbitu behar dut-eta.* | » |

Azkenean, maiatzaren 20an, hegazknak lur hartu zuen; erdilokartuta eraman zuten Eichmann Ezeiza nazioarteko aireportura. Beste nortasun bat zuen, eta hegazkinaren mekaniko mozkor baten plantak zituen. Pasaporte faltsu baten atzean ezkutatuta, Haifa israeldar hiriraino eraman zuten berehalakoan.

Kantzelaritzak zalaparta handia egin zuen bahiketa harengatik eta Mario Amadeo enbaxadoreak subiranotasunaren bortxaketa larria zela esan zuen. Nazio Batuen Erakundearen Segurtasun Batzordera eraman zuten erreklamazioa eta haren onespena lortu zuten, baina Israelek ez zuen sekula kriminal nazia askatzeko asmorik agertu. Arturo Frondiziren Argentina eta Israelen arteko harremanek etena izan zuten une hartan.

## Epaiketa Israelen

Epaiketa
Ez zuten bahiketa ezkutatu, alderantziz. Komunikabideetan zabaldu zuten Simon Wiesenthalen elkarlana eta Israelgo nazioaren helburua adieraziz, Mossaden partaidetza alboratuz.

Tribunalak, M. Landau buru zuela, epaitu zuen Jerusalemen. Eichmannek aginduak obeditu besterik ez zuela egin esan zuen, baina zinpekoek genozidioaren errudun zela erabaki zuten.

1961eko abenduaren 15ean amaitu zen epaiketa eta heriotza zigorra ezarrita, urkatu egin zuten. 1962ko maiatzaren 31n bete zen sententzia Ramlako presondegian.

Hauek izan ziren haren azken hitzak:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | *Bizi luzea Alemaniarentzat. Bizi luzea Austriarentzat. Bizi luzea Argentinarentzat. Identifikatuta sentitzen naizen herrialdeak dira hauek eta ez ditut sekula ahaztuko. Gerraren eta nire banderaren arauak bete behar izan nituen. Prest nago.* | » |

Gorputza erraustua izan zen eta haren errautsak Mediterraneo itsasoan banatu zituzten Holokaustotik biziraun zuten batzuen aurrean. Ez ziren Israelgo urak, ez baitzuten omenaldirik egin ziezaiokeen lekurik sortu nahi.

Eichmannen atxiloketak Josef Mengele eta Franz Stangl bezalako Argentina eta Brasilgo beste nazi batzuen arreta piztu zuen eta hobeto ezkutatu beharrean izan ziren.

## Erreferentzia zerrenda