Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Serigrafia

A. Tinta. B. Tinta zabaltzeko pala. C. Irudia. D. Emultsioa. E. Xafla tenkatzeko markoa. F. Irudi inprimatua. (Irudia: Harry Wad.)
**Serigrafia** inprimaketa-sistema da, era askotako euskarrietan irudiak inprimatzeko erabiltzen dena (papera, kartoia, oihala, metala, beira, zura...), eta sistema horren bidez egindako irudia. Gainera, ez da ezinbestekoa euskarria laua izatea. Klixe gisa, zetazko edo zuntz artifizialezko xafla porotsu bat erabiltzen da inprimatzeko. Xafla hori zurezko edo aluminiozko marko batean ezartzen da tenkaturik; xafla tintaz busti ondoren, margotu nahi den materialari ezartzen zaio zapalduz. Xafla horretan, irudirik ez dagoen parteetan emultsio bat edo berniz bat erabiltzen da tinta ez pasatzeko. Hala, libre dauden parteetan bakarrik pasatzen da tinta euskarrira. Alegia, inprimatu beharreko irudiaren negatiboa da xafla.

## Serigrafiatzeko pausoak

Serigrafia egiteko pantailan lan batzuk izan behar dira:

* Lehenik, serigrafia egiteko pantailan emultsio fotosentikor bat ematen da.

* Bigarrenik, pantaila eta fotolitoa intsolatzen dira, hau da, intsolagailuan ezartzen dira. Argia zuzenean ematen dieten pantailaren emultsio aldeak oso gogorrak geratzen dira (blokeatu egiten dira) eta ez dute uzten tinta pasatzen. Hala ere, argia zuzenean ematen dieten pantailaren fotolito aldeak, urarekin errebelatzeko prozesuan emultsio erortzen da eta tinta transferitzean, hau euskarrira pasatzen da. Horrela, irudia erregistratuta geratzen da.

* Pantaila errebelatzean
* Tinta transferitzean
* Emaitza

## Jatorria

Serigrafia inprimatzeko metodoak milaka urte ditu. Datu zehatzak ez dauden arren, antzinako Txinan jatorria omen du. Elezaharrak dioenez, emakumeen ile nahastuak erabiltzen zituzten. Ileekin, marrazkiak sortzen zituzten paperak itsasten zitzaizkien, eta gero lakatzen ziren iragazgaitzeko.

Harrezkero, materiala aldatzen joan zen eta zeta erabiltzen hasi ziren, hortik dator bere izena: *sericum* ("zeta" latinez) eta *graphe* ("idatzi", grekeraz).

## Egungo erabilera

Serigrafia eskulangintza gisa hasi bazen ere, egun makina automatikoz egiten da gehienbat. Artean ere erabili izan da; hala, Andy Warhol margolari ospetsuak hainbat lan ditu halako teknikaz eginak.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

* Who’s Who in Screenprinting

## Kanpo estekak
# Campbell's zopa-latak

| *Campbell's zopa-latak* |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Jatorria |
| Sortzailea(k) | Andy Warhol |
| Sorrera-urtea | 1962 |
| Izenburua | *Campbell's Soup Cans* |
| Mugimendua | Pop Artea |
| Jatorrizko herrialdea | Ameriketako Estatu Batuak |
| Ezaugarriak |
| Materiala(k) | Margo-oihala eta Pintura akrilikoa |
| Dimentsioak | 2.460 () × 4.140 () mm |
| Genero artistikoa | izadi hila |
| Egile-eskubideak | copyrightduna |
| Deskribapena |
| Kokapena |
| Lekua | New Yorkeko Arte Modernoaren Museoa |
| Bilduma | New Yorkeko Arte Modernoaren Museoa |
| Inbentarioa | 476.1996.1-32 |
|  |
|  |
|  |
| Jabea | Irving Blum |
|  |

**Campbell's zopa-latak** edota **32 Campbell's zopa-latak** (ingelesez *Campbell's Soup Cans* edota *32 Campbell's Soup Cans*) 1962an Andy Warholek egindako ertilan bat da. 32 margo-oihalez osatua dago, bakoitza 50 x 41 cm-ko neurriaz, eta Campbell's Zopa lata bana irudikatua dute. Pop Artearen lan ospetsuenetako bat da.

## Kanpo-estekak

* Andy Warhol Museoa **(Ingelesez)**
# Orri handiko egunkari

**Orri handiko egunkaria** (ingelesez, *broadsheet*), *maindire* edo *izara* formatua ere deitua, egunkari formatu mota guztien artean handiena da eta orri handiak ditu ezaugarri, 600 mm altu eta 400 mm zabal. *Broadsheet* hitza, normalean, kaleetan saltzen zen orrialde batetik inprimatzen zuten inpresio herrikoietatik eratorria da, gai mota ezberdinak biltzen zituena, baladetatik satira politikoetara.

Berlindarra (470 × 315 mm) eta tabloide formatuen aldean, egunkari formatu hau askoz luzeagoa eta zabalagoa da.

Formatu horretako egunkari esanguratsuenak *Los Angeles Times*, *The New York Times* eta *The Washington Post* dira, Estatu Batuetan. Erresuma Batuan, *The Daily Telegraphek* eta *The Sunday Telegraphek* erabiltzen dute formatu hori. Gainera, *The* Times-ek igandeetako edizioetan bakarrik du formatu hori. Bitartean, Latinoamerikan, formatu hau erabiltzen duten egunkari nagusiak hauek dira: La Nación, Los *Andes* eta *La Gaceta* de Argentina; *O Globo*, Brasilgoa; El *Mercurio*, Txilekoa; El Comercio, Perukoa (2016ko martxotik, larunbat eta igandeko edizioetan bakarrik); El Tiempo, El Universal, Kolonbiakoa; *El Pais* de Uruguay; Mexikoko OEM katean daudenak, besteak beste

## Erreferentziak
# Jeremy Clarkson

| Jeremy Clarkson |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Bizitza |
| Jaiotzako izen-deiturak | Jeremy Charles Robert Clarkson |
| Jaiotza | Tickhill, 1960ko apirilaren 11 (66 urte) |
| Herrialdea |  Erresuma Batua |
| Bizilekua | Chipping Norton |
| Lehen hizkuntza | ingelesa |
| Familia |
| Ezkontidea(k) | Alex Hall  (1989 -  1990) Frances Cain (en)   (1993 -  2014) |
| Hezkuntza |
| Heziketa | Hill House School (en)  Harlow College (en)  Repton School (en)  The Sheffield College (en)  |
| Hizkuntzak | ingelesa |
| Jarduerak |
| Jarduerak | telebista aurkezlea, idazlea, zinema ekoizlea, kazetaria eta nekazaria |
| Altuera | 1,96 metro |
| Enplegatzailea(k) | BBC  2015eko martxoa) W. Chump & Sons Ltd (en)  |
| Lan nabarmenak |
ikusi
* *Top Gear (en)  The Grand Tour Clarkson's Farm (en)*
 |
| Ezizena(k) | Jezza |
|

---

 |
| jeremyclarkson.co.uk |
|       |

**Jeremy Charles Robert Clarkson** (Doncaster, Hegoaldeko Yorkshire, 1960ko apirilaren 11) ingeles telebista aurkezle, kazetari eta idazle bat da. Nagusiki BBC kateko *Top Gear* automobilismo saio ospetsua Richard Hammond eta James May kazetariekin batera aurkezteagatik ezaguna da. Bestalde, *The Sunday Times* eta *The Sun* aldizkarietan ere asteroko zutabea idatzi ohi du.

## Kanpo estekak

* Jeremy Clarkson kazetariaren IMDBko fitxa irakurgai **(Ingelesez) Clarksonen Sunday Times egunkariko asteroko iritzi zutabea irakurgai **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau Ingalaterrako biografia baten **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Nazioarteko erakunde

**Nazioarteko erakundea** nazioarte mailan funtzionatzen duen erakundea da. Bi motatako nazioarteko erakunde dago: Gobernuen arteko erakundeak, non bazkideak estatu burujabeak diren eta Gobernuz Kanpoko erakundeak, non bazkideak erakunde pribatuak diren. Orokorki, nazioarteko erakundetaz mintzatzen garenean gobernuen arteko erakundetaz ari gara.

Lege ikuspuntu batetik, nazioarteko erakunde batek itun baten inguruan sortzen dira, horren bidez onarpen legala onartzen zaie. Nazioarteko erakundeak nazioarteko legeak bete behar dituzte, beraien arteko hitzarmenak lortzeko aukera dute baita beste estatuekin. Nazioarteko erakundeak, legearen arabera G8 edota G77 motatako estatuen arteko harremanetatik bereizten dira, zeren erakunde horien sorreran ez baitago itun edo hitzarmen formalik. Hala ta guztiz ere, ikuspuntu legaletik at, hauek ere nazioarteko erakundetzat jotzen dira. Batzuetan, nazioarteko erakunde bat, sinatutako itunaren izena hartzen du (adibidez Ipar Amerikako Merkataritza Askearen Akordioa).

## Kanpo estekak
# Telekomunikazio

Satelite bidezko komunikazioko Lur-estazioa; Raisting, Bavaria, Alemania
Egungo telekomunikazioen azalpena argiaren abiadurari lotuta (Teknopolis)
Gower telefonoa, Parisko *Musée des Arts et Métiers* museoa
**Telekomunikazioa** distantzia luzeko informazio-transmisioa da, komunikazioa sortzeko helburua duena. Korronte elektrikoa, uhin elektromagnetikoak edo prozedura optikoak erabiliz egiten da. Telegrafia (mezuen eta irudien igorpena), telefonia (hots seinaleen igorpena) eta irratia (irrati uhinen bidezko mezu igorpena) dira telekomunikazioan erabiltzen diren komunikabide eta tresna usuenak.

Komunikabide sarea da telekomunikazioaren funts eta oinarria, haren bidez igortzen eta bideratzen baitira bidali nahi diren mezuak. Komunikabide sareak mezuak igortzeko hainbat atal ditu: igorpen guneak, transmisio bideak eta gune hartzaileak. Gaur egun mezuak igortzeko gehien erabiltzen den teknika serieko transmisio digitala edo zenbakizkoa da, hau da, informazio kodetuak kode bitarrean igortzen dituena. Teknika horren bidez mezuak oso akats gutxirekin iristen dira tresna igortzailetik hartzailera. Kable ardazkideak, zuntz optikoak eta satelite artifizialak dira transmisio biderik erabilienak.

## Historia

Hasierako garaietan ikus-seinaleak erabiltzen ziren, esaterako itsasargiak, kea, banderak eta heliografo optikoak, edo audio-mezuak, esaterako danbor-hotsak, turutak, txistuak edo oihu ozenak. Elektrizitatearen eta elektronikaren sasoi modernoan gailu elektrikoen erabilera arrunt bilakatu da telekomunikazioa erdiesteko: telegrafoa, telefonoa eta teletipoa, irratia, telebista eta mikrouhin bidezko komunikazioa, bai eta zuntz optiko bidezkoa, satelite bidezkoa eta abar.

Telekomunikazio elektrikoen lehen urrats nabarmena 1830. urtearen inguruan iritsi zen, telegrafoa garatu zenean. Komunikazio-mota hauek XIX. mendean hasi ziren modu masiboan erabiltzen, eta kontinenteak elkar komunikatzeko lehen azpiegiturak sortu ziren, itsaso azpiko komunikazio-hariak eraiki zirenean. Hari hauen bidez, hasierako hiru telekomunikazio-mota nagusiak hedatu ziren: telefonoa, telegrafoa eta teletipoa.

XX. mendearen lehen hamarkadan iraultza hasi zen haririk gabeko komunikazioan, Guglielmo Marconi italiarrak haririk gabeko irratiaren garapenean egin zituen aurrerapenei esker. Ondoren, beste ikertzaile batzuek beste hainbat esparru garatu zituzten: Samuel Morse (telegrafoa), Alexander Graham Bell (telefonoa), Nikola Tesla, Edwin Armstrong, eta Lee de Forest (irratia), eta John Logie Baird eta Philo Farnsworth (telebista).

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

* Telekomunikazioen historia, telekomunikaziohiztegia.org
# Sveriges Television

| Sveriges Television |
| --- |
|  |
| Datuak |
| Izen ofiziala | Sveriges Television Aktiebolag |
| Izen laburra | SVT |
| Mota | negozioa, enpresa, irrati-telebista publikoa eta ekoiztetxea |
| Jarduera sektorea | komunikabideen industria |
| Herrialdea | Suedia |
| Jarduera |
| Kidetza | Europako Irrati-telebista Batasuna eta International Federation of Television Archives |
| Eskumendekoak | SVT1 |
| Ekoizpena | telebista |
| Negozio dibisioak | SVT |
| Agintea |
| Zuzendari exekutiboa | Anne Lagercrantz |
|  |
|  |
| Egoitza nagusi

 | * Stockholm
 |
|  |
| Kideak | SVT Göteborg (en)  SVT Jämtland (en)  SVT Jönköping (en)  SVT Karlstad SVT Luleå SVT Umeå (en)  SVT Värmland (en)  SVT Örebro  |
| Legezko forma | aktiebolag (en)  |
| Jabea | Förvaltningsstiftelsen för SR, SVT och UR |
| Zeren jabe | SVT1, SVT2, SVT World, SVT24, Kunskapskanalen, SVT Barn, SVT Play, Play Rapport (en)  eta Öppet arkiv (en)  |
| Historia |
| Sorrera | 1934ko irailaren 17a 1956ko irailaren 4a 1978 |
| webgune ofiziala

---

       |

**Sveriges Television** edo **SVT** Suediako telebista publiko enpresa da.

1956an eratu zen Radiotjänst bezala, hurrengo urtean Sveriges Radio TV izena hartu zuelarik. 1979tik Sveriges Radio irrati publikotik bereizita dago. Ez da estatuko konpainia bat, baizik eta fundazio independente batek zuzentzen du, Sveriges Television ABk, zeinaren administrazio-kontseiluko kideak legebiltzarrak aukeratzen dituen.

Bost kate kudeatzen ditu: bi orokor (SVT1 eta SVT2), haurrentzako bat (Barnkanalen), kultural bat (Kunskapskanalen) eta albisteen bat (SVT24).

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

* **(Suedieraz)** SVTren webgunea
# Administrazio kontseilu

**Administrazio kontseilua** erakunde baten jarduerak gainbegiratzen eta kontrolatzen dituen pertsonen multzoa da. Erakudea negozio edo enpresa bat, irabazteko asmorik gabeko erakunde bat zein erakunde autonomo publiko bat. Kontseiluaren botereak, betebeharrak eta erantzukizunak gobernuaren erregulazioen arabera ezartzen dira (sozietateen zuzenbidea barne), bai eta erakundearen beraren barne estatutuen arabera ere. Arau horiek kontseiluaren kide kopurua zehazten du, nola hautatzen diren eta zenbatero bilduko diren.

Botoa emateko eskubidea duten kidez osatutako erakundeetan, kontseilua botodun kideen menpekoa da, eta horiek dira kontseiluko kideak hautatzen dituztenak. Akzioen bidez partekatutako enpresetan, akziodunak dira kontseilua kontrolatzen dutenak. Administrazio kontseiluak zuzendari exekutiboa izendatzen du eta erakundearen norabide estrategiko orokorra ezartzen du.

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Pittsburgh Steelers

| Pittsburgh Steelers |
| --- |
|  |
| Datuak |
| Mota | amerikar futboleko taldea |
| Herrialdea | Ameriketako Estatu Batuak |
| Jarduera |
| Honen parte | AFC North (en)  |
| Liga | National Football League |
| Estadioa | Heinz Field: Pittsburgh ﻿ / ﻿ (2001–)  65.500 |
| Agintea |
| Entrenatzailea | Mike Tomlin (en)  |
|  |
|  |
| Egoitza nagusi

 | * Pittsburgh
 |
|  |
| Jabea | Rooney family (en)  |
| Historia |
| Sorrera | 1933 |
|  |
| webgune ofiziala      |

**Pittsburgh Steelers** AEBtako Pennsylvania estatuko Pittsburgh hirian egoitza duen amerikar futbol talde profesional bat da. NFL liga profesionalean jokatzen du. 1933an sortu zen eta etxeko partiduak Heinz Field estadioan jokatzen ditu.

## Palmaresa

- **Super Bowl: 6 1974 (IX), 1975 (X), 1978 (XIII), 1979 (XIV), 2005 (XL), 2008 (XLIII)

- **Liga Txapelketa: 6**

- **Konferentziako Txapeldunak: 8 **AFC:** 1974, 1975, 1978, 1979, 1995, 2005, 2008, 2010

- **Dibisioko Txapeldunak: 4 **AFC Erdialdea:** 1972, 1974, 1975, 1976, 1977, 1978, 1979, 1983, 1984, 1992, 1994, 1995, 1996, 1997, 2001
* **AFC Iparraldea:** 2002, 2004, 2007, 2008, 2010, 2014

## Iruditegia

* Heinz Field.
* Chuck Noll.
* Bill Cowher.
* Mike Tomlin.

## Kanpo estekak

* Pittsburgh Steelers taldearen webgune ofiziala **(Ingelesez)**
# Final Fantasy (bideo-jokoa)

|  *Final Fantasy (bideo-jokoa)* |
| --- |
| Jatorria |
| Argitaratze-data | 1987 |
| Izenburua | *ファイナルファンタジー* |
| Jatorrizko herrialdea | Japonia |
| Argitaletxea | Square (en)  |
| Banatze bidea | ROM cartridge (en)  eta deskarga digitala |
| Ezaugarriak |
| Genero artistikoa | rol bideojokoa |
| Joko-modua | bakarka jokatzeko modua |
| Euskarria | Nintendo Entertainment System, Game Boy Advance, PlayStation, Wii, Windows Phone, Android, MSX, PlayStation Portable eta iOS |
| Sarrera gailua | agintea eta ukipen-pantaila |
| Programazio-lengoaia | Mihiztadura-lengoaia |
| Adin-sailkapena |    |
| Telesaila | Final Fantasy |
| Sistema eragilea | Android eta iOS |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Ekoizpena |
| Programatzailea | Nasir Gebelli (en)  |
| Diseinatzailea | Hironobu Sakaguchi |
| Garatzailea | Square (en)  |
| Bestelako lanak |
| Musikagilea | Nobuo Uematsu (en)  |
| Fikzio-unibertsoa | Final Fantasy universe (en)  |
| jp.square-enix.com… |
|   |

Final Fantasy (japonieraz: ファイナルファンタジー, Hepburn: *Fainaru Fantajī*)
 Square Co. japoniar enpresak 1987an garatutako bideo-jokoa da. Hain arrakastatsua izan zen, ezen bere saila ere sortu zuen.

Hasiera batean Nintendo Entertainment System kontsolarako sortua, Final Fantasy beste hainbat kontsolatarako berregin zuten, eta sarritan *Final Fantasy II*rekin batera jokoen bildumetan sartzen dute. Istorioa Argiaren Gerlariak izeneko lau gazterekin hasten da, lau Oinarrizko Munstroek ilundu dituzten munduko lau oinarrizko orbeetako bat daramatenak. Elkarrekin bidaiatuko dute indar gaizto hauek garaitzeko, argia berrezartzeko orbeentzat eta haien mundua salbatzeko.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau bideojokoei buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |