Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Hulu

| Hulu |
| --- |
|  |
| Datuak |
| Mota | webgunea, bideo emankizun zerbitzua, negozioa eta online film database (en)  |
| Jarduera sektorea | eskatu ahalako bideoa |
| Herrialdea | Ameriketako Estatu Batuak |
| Jarduera |
| Kidetza | Alliance for Open Media |
| Erabilitako hizkuntza | ingeles |
| Agintea |
|  |
|  |
| Egoitza nagusi

 | * Santa Monica
* ﻿ / ﻿
 |
|  |
| Legezko forma | filial |
| Jabea | The Walt Disney Company, NBCUniversal, Providence Equity Partners (en) , News Corporation, 21st Century Fox eta WarnerMedia |
| Historia |
| Sorrera | 2007ko martxoa |
| Sortzailea | Beth Comstock Jason Kilar (en)  |
| webgune ofiziala        |

**Hulu** harpidetza bidezko telebista,bideo edo streaming zerbitzu bat da, The Walt Disney Company eta NBCUniversal ikus-entzunezko enpresek 2007an sortua. 2010ean, Huluk harpidetza zerbitzu bat abiarazi zuen, hasiera batean Hulu Plus izenarekin, konpainien eta beste bazkide batzuen programen denboraldi osoak barne hartzen zituena, eta atzerapenik gabe atal berrietarako sarbidea. 2019ko lehen hiruhilekotik aurrera, Huluk 28 milioi harpidedun zituen.

## Erreferentziak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau ekonomiari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# BitTorrent

Ares Galaxy programan, BitTorrent konexio batzuen aurrerapena agerian, euskarazko interfazean.
**BitTorrent** Interneteko peer-to-peer (P2P) teknologia protokolo bat da, fitxategi handiak partekatzeko erabiltzen dena. Legez kanpoko pirateria delakoan erabiltzen den sistema ezagunetako bat da, baina berez, teknologia neutroa da, fitxategi handiak askoren artean azkar partekatzeko sistema bat da.

## Funtzionamendua eta terminologia

BitTorrent fitxategien logikak funtzionatzen du erabiltzaile askoren artean, zenbat eta jende gehiagoren eskuetan egon fitxategi bat, errazago jaitsiko da zeurera. Teknologiaren terminologian funtsezko kontzeptuak dira zenbatek eskaini, eta zenbatek xurgatzen duten fitxategi bat. Ingelesez, *Seeders* eta *Leeches* terminoek adierazten dituzte kontzeptu horiek. *Seeder* dira ereiten dutenak, *ereileak*, *seed* edo *haziak* jarrita dituztenak beren ordenagailuetan beraien material hori beste batzuek ere deskargatu dezaten. *Leech* direlakoak dira xurgatzaileak, *izainak*, odola xurgatzen duten animalia ornogabe horiek: fitxategi hori une jakin batean eskuratu nahian dabiltzanak.

Idealki, ratio ideala da *Seeder* asko, eta *Leecher* gutxi. Baina gauzak parekatuta joan ohi dira, Seeder asko dituztenak arrakastako materialak izaten dira, eta haietan Leecher asko egon ohi da. Normalean Seeder askokoak azkarrago ibiliko dira gutxikoak baino, baina alderantziz gerta daiteke, eta behin fitxategi bat jaisten hasita, ezin da jakin ea berehala jaitsiko zaizun, egun batzuk beharko dituen, edo saltoka ibiliko ote den (gaur geldi, baina etzi, bat-batean, azkartzen da).

## Programak eta bilatzaileak

BitTorrent teknologiara egokitutako bezero-programa asko daude. Teknologia neutrala izanik, programa hauek erabiltzean ez dago arazorik. Horien artean ezagunak dira μTorrent, Transmission, qBittorrent, Vuze, Deluge, BitComet edo AresGalaxy. Hauetariko batzuk euskaratu ere egin izan dira.

Programa horien bidez jaiesteko edukia aurkitzea zailagoa izan daiteke, webgunean ireki eta itxi izan baitira dira ziklikoki 21. mendean zehar, gehienek arazoak izan baitituzte legearekin. Era berean, herrialde batzuetan irekita egon daitezkeen webguneak, blokeatuta egon daitezke beste batzuetan. Mininova edo The Pirate Bay webguneen kasua da hori.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Blogosfera

**Blogosfera** (ingelesetik, *Blogosphere*) blog guztiak komunitate edo sare bat bezala biltzen dituen terminoa da. Blog bat webgune baten formatua baino ez dela esan daitekeen arren, guzti horien arteko loturak sortu eta hazten du blogosfera.

Geurean, euskaraz idazten dutenek euskal blogosfera sortu dute, 2001ean hasita.

## Kanpo estekak

* eBlogosfera, euskal blogen eraztuna
* **(Ingelesez)** Technorati, blogosfera aztertzeko tresna
* Bloginfluence, blog batek blogosferan duen eragina aztertzeko tresna
# Pantailako atzeko plano

*Artikulu hau informatika buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Horma irudi».*
Pantailako atzeko plano animatu bat Windows 10 sistema eragilean txertatuta. (Hirugarren baten softwarea erabiliz sortutako horma-papera).
Informatika munduan, **pantailako atzeko plano**a, pantailako **horma-papera** edo pantailako **horma irudia** esaten zaio, ordenagailu pertsonaletan, tabletetan eta komunikazio gailuetan, pantailan ezartzen den argazki edo irudi apaingarriari. Sistema eragileek horma irudi bat edo batzuk izaten dituzte lehenetsita eta normalean erabiltzaileari horma irudi berri bat ezartzeko, pertsonalizatzeko, aukera eskaintzen dute.

Gehien erabiltzen diren pantailetako horma-paperak argazkiak izaten dira, edo argazkien segida automatikoak. Irudi infografikoak, infografiak eta animazioak ere erabiltzen dira.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Xbox One

| Xbox One |
| --- |
| bideokontsola |
|  Irudi gehiago |
|  |
| Fabrikazioa |
| Fabrikatzailea | Foxconn eta Flex Ltd. (en)  |
| Garatzailea | Microsoft |
| Saldutako kopurua | 58.000.000, 1.000.000, 2.000.000, 3.000.000 eta 47.000.000 |
| Historia |
| Sorrera | 2013ko azaroaren 22a |
| Amaiera | 2020 |
| Aurrekoa | Xbox 360 |
| Hurrengoa | Xbox Series X and Series S (en)  |
| Honen parte | eighth generation of video game consoles (en)  |
|  |
|  |
|  |
| Ezaugarriak |
| CPU | AMD Accelerated Processing Unit (en)  |
| Prozesadore kopurua | 8 |
| GPU | Graphics Core Next (en)  eta Radeon |
| Sistema eragilea | Xbox One and Xbox Series X/S system software (en)  |

**Xbox One** Microsoftek plazaratu duen bideokontsolarik berriena da. 2013ko azaroaren 22an atera zuten Austrian, Brasilen, Kanadan, Frantzian, Alemanian, Irlandan, Italian, Mexikon, Zeelanda Berrian, Espainian, Erresuma Batuan eta AEBetan. Europako beste 8 herrialdetan, 2014ra arte atzeratu zuten: Belgika, Danimarkan, Finlandia, Herbehereak, Norvegia, Errusia, Suedia eta Suitza. Bere prezioa dolarretan 499koa zen baina eurotan 399. Xbox 360rekin konparatuz hau bakarrik erabili ahal da kinectekin, xbox kamara antzerako bat mugimendiak eginez jolasteko.

Xbox one GPU bat sartuta dauka dagoela oinarrituta AMD tekonolian, hau da, HD7790 xbox 360 baina 10 aldiz potentzia gehiagokoa. GPUa dauka 768 Shaders y 1,31 TFLOPS/s-eko potentzia dauka.Microsoftek DirectX 12rekin lankidetzan dago beraz Xbox ere dauka microsofteko lainoa beraz, honekin kapaz dira kalkulatzeko eta askatzeko kontsolen prozezamendua.

## Kanpo estekak

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa **Xbox 360** | **Xbox One** 2013 - gaur egun | Ondorengoa **Xbox One X** |
# Crowdsourcing

Crowdsourcing, ingelesezko *crowd* (euskaraz, jendetza) eta *sourcing* (euskaraz, errekrutamendua) hitzetatik, **lankidetza jendetsua** edo **lankidetza irekia** ekimen bat aurrera eramateko pertsona kopuru handi baten lankidetza baliatzearen praktika da, bereziki euren sormena, adimena eta ezaguera eskatuz, ordainduta edo ordainsaririk gabe. *Outsourcing* ingelesezko hitzetik eratortzen da, non enpresek kanpoko zerbitzuak kontratatzen dituzten atza bat burutu edo proiektu bat burutzeko. Bereziki Interneten garapenarekin garatu den praktika da, pertsona askorekin batera harremanetan jarri eta koordinatzeko aukera eskaintzen duelako. *Crowdsourcing* adibide arrakastatsu bat Wikipedia: norberak jartzen duen apurrarekin, beste askoren apurrekin bilduz, guztion eskura jartzen den entziklopedia aske bat sortzen da. Kontzeptua Jeff Howe idazleak eta Mark Robinson editoreak erabili zuten lehen aldiz *Wired magazine* aldizkarian.

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Mugarik Gabeko Kazetariak

| Mugarik Gabeko Kazetariak |
| --- |
|  |
| Datuak |
| Izen ofiziala | REPORTERS SANS FRONTIERES |
| Izen laburra | rty, RSF eta RWB |
| Mota | irabazteko asmorik gabeko erakundea eta Undesirable foreign organization in Russia (en)  |
| Jarduera sektorea | Q112166189  |
| Herrialdea | Frantzia |
| Ideologia | prentsa-askatasuna eta Macronie (en)  |
| Jarduera |
| Kidetza | International Freedom of Expression Exchange (en)  |
| Enplegatuak | 55 |
| Agintea |
| Lehendakaria | Alain Le Gouguec (en) , Dominique Gerbaud (en) , Pierre Haski eta Éric Chol |
| Idazkari orokorra | Thibaut Bruttin |
|  |
|  |
| Egoitza nagusi

 | * Paris
* ﻿ / ﻿
 |
|  |
| Legezko forma | elkarte aitortua |
| Ekonomia |
| Aktiboak | 14.855.462 € (2024) |
| Diru-sarrerak | 6.166.135 € (2019) |
| Historia |
| Sorrera | 1986 |
| Sortzailea | Robert Ménard Émilien Jubineau Jacques Molénat Rémy Loury |
| Sorlekua | Montpellier |
| Jasotako sariak |  Lorenzo Natali Journalism Prize  (1996) Europar hedabideentzako Karlomagno domina  (2009) Sakharov Saria  (2005) Dawit Isaak award  (2007) Dr. Erich Salomon Prize  (2002) Premi Antonio Asensio de Periodisme  (2006) Roland Berger Award for Human Dignity  (2009) Siebenpfeiffer Award  (2007) Monismanien Prize  (2014) Dan David Prize  (2019) |
| webgune ofiziala    |

2008ko datuak: Gorri eta laranja koloreetan agertzen dira adierazpen askatasuna gehien murrizten duten herrialdeak, eta urdinean, aldiz gutxien egiten dutenak.
**Mugarik Gabeko Kazetariak** (Reporters Sans Frontières frantsesez) edo RSF nazioarteko Gobernuz Kanpoko Erakundea da, 1985ean eta Parisen sortutakoa. Kazetaritza arloan lan egiten dute, adierazpen askatasuna sustatuz. Tortura eta giza eskubideen beste urraketa batzuen aurka ere azaldu izan dira. Hainbat kanpaina egin eta sari jaso izan dituzte egindako ekintzengatik.

Paris « Beijing 2008 »
Mundu osoan lan egiten dute, eta urteroko txostenak plazaratzen dituzte gertatutako erasoak salatuz. Estatu salatuenen zerrendan, 2008ko txostenean Frantzia 35. postuan eta Espainia 36.ean ageri dira. Euskal Herriari dagokionez, esaterako, *Euskaldunon Egunkaria* itxi zutenean jendaurrean sostengua adierazi zioten, eta itxiera salatu zuten.

## Kanpo estekak

* **(Frantsesez)(Ingelesez)(Gaztelaniaz)**RSFren webgunea
# Chromium

|  *Chromium* |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Jatorria |
| Sorrera-urtea | 2008 |
| Argitaratze-data | 2008 |
| Azken bertsioa | 142.0.7444.61 |
| Honen izena darama | kromo |
| Ezaugarriak |
| Hizkuntza | amharera, arabiera, bengalera, brasildar portugesa, bulgariera, katalana, Txinera sinplifikatua, txinera klasikoa, Kroaziera, txekiera, daniera, nederlandera, ingelesa, estoniera, filipinera, finlandiera, frantsesa, georgiera, alemana, greziera, hebreera, hindia, hungariera, indonesiera, italiera, japoniera, kannada, koreera, letoniera, lituaniera, malaysiera, malabarera, marathera, bokmåla, persiera, poloniera, portugesa, errumaniera, errusiera, serbiera, eslovakiera, esloveniera, gaztelania, swahilia, suediera, tamilera, Telugua, thailandiera, turkiera, ukrainera eta vietnamera |
| Programazio-lengoaia | C++, C, Java, JavaScript, Python eta Mihiztadura-lengoaia |
| Irakur dezake | Chromium WebView cache (en)  |
| Sistema eragilea | GNU/Linux, BSD, Android, Microsoft Windows eta UNIX-moduko |
| Idatz dezake | Chromium WebView cache (en)  |
| Software motorea | V8 (en) , Blink (en)  eta Skia Graphics Engine (en)  |
| Egile-eskubideak | copyrightduna |
| Lizentzia | Apache License (en) , GNU Lesser General Public License, MIT lizentzia, Microsoft Public License (en) , Mozilla Public License, GNU General Public License eta 3-clause BSD License (en)  |
| Deskribapena |
| Oinarritua | WebKit |
| Honen eragina jaso du | Mozilla Firefox eta Safari |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Fikzioa |
| Erabiltzen du | Q116039255  eta ninja (en)  |
|

---

 |
| chromium.org… |
|   |
| Iturri-kodea |  eta  |

**Chromium** kode irekiko web nabigatzaile bat da. Google-en Chrome nabigatzaileak bertatik hartzen du iturburu kodea.

Bien arteko alderik nabarmenenak hauek dira: Chromiumek ez du erabiltzen Google-en marka, ez da automatikoki eguneratzen, ez du Adobe Flash Player integratua, ez dio Google-i erabilpen estatistikarik ez erroreen txostenik bidaltzen eta HTML5eko audio eta bideo-etiketetan bakarrik onartzen ditu Vorbis, Theora eta WebM codecak (Google Chromek horietaz gain H.264, ACC eta MP3 onartzen ditu).

Chromium nabigatzaileak BSD lizentzia librea du. Windows, Linux eta Mac OS X plataformetan funtzionatzen du.

## Ikus, gainera

* Web nabigatzaile
* Iridium (nabigatzailea)
* Ungoogled Chromium

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau informatikari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Google itzultzailearen tresnen kutxa

**Google Translator Toolkit** (Google itzultzailearen tresnen kutxa) Google-en itzultzaileak (Google Translate) automatikoki sortzen dituen itzulpenen zuzenketa ahalbidetzeko diseinatua izan den Web-zerbitzu bat da. Google tresnen kutxarekin, itzultzaileek euren lana antolatu dezakete eta horrela glosak, itzulpen-memoriak eta itzulpenak konpartitu. Microsoft Word, OpenOffice, RTF, HTML, testua, Wikipedia eta Knols-eko artikuluak igo eta itzul ditzakete.

Google itzultzailearen tresnen kutxa Google Itzultzailean oinarritzen da. Hau, testuak eta web-orriak bat-batean itzultzen dituen hizkuntzen itzulpenerako doako online zerbitzua da. Google itzultzaileak erabiltzaile batek Web-interfazean itsasten dituen testuen edota esteka bat duten web-guneen bat-bateko itzulpen automatikoa lortzea ahalbidetzen du. Google itzultzaileak, nagusiki azterketa estatistikoz, eta ez erregeletan oinarritutako azterketa tradizionalez, lortutako itzulpen automatikoak eskaintzen ditu. Geroago, itzulpen hauek zuzendu daitezke («edizioa») Google itzultzailearen tresnen kutxaren editorea erabiliz.

Google Inc-ek 2009ko ekainaren 9an atera zuen Google itzultzailearen tresnen kutxa. Hasieran produktu hau Google Itzulpen Zentruarekin izendatzea espero zen, 2008ko abuztuan iragarri zenez. Baina, Google itzulpenerako tresnen kutxak, hasieran pentsatu zen baino anbizio gutxiagoko produktua izaten bukatu zuen: «proiektuetan oinarritu beharrean, dokumentuetan oinarritzen da, eta ez dago prozesuen kudeaketa pakete gisa pentsatuta, memoriako beste tresna pertsonal huts gisa baizik».

Google itzultzailearen tresnen kutxa «itzulpenaren bitartez, informazioa modu unibertsalean eskuragarri jartzearen ahaleginaren zati bat dela» eta «itzultzaileek itzulpen partekatuko teknologia berritzaile baten bitartez hobeto eta azkarrago itzul dezaten laguntza bat dela» adierazten du Googlek.

Oraingoz, Google itzultzailearen tresnen kutxa mentalitate korporatiboa duten pertsonak erakartzeko egina dago, Wikipediako artikuluak edota GKEentzako materiala itzultzen dutenentzat.

«Google itzultzailearen tresnen kutxaren (Google Translator Toolkit) garrantzia, enpresa barruko ezaugarriak eta orain arte marjinal ziren berrikuntza batzuk agerian jartzen dituen SaaS(Software-as-a-Service) goitik beherako lerro gisako posizioa da. Honek, izugarrizko aldaketa iragartzen du etorkizunean itzulpenak egingo dituenaren gain».

Gaur egunean (2011ko uztaila) 345 hizkuntza erabili omen daitezke eta tartean euskara dago, baina euskara erabiltzen saiatzen bazara ez dabil.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

* Google Translator Toolkit
# Gmail

|  *Gmail (Google mail)* |
| --- |
| Jatorria |
| Sortzailea(k) | Paul Buchheit |
| Sorrera-urtea | 2004 |
| Azken bertsioa | 2025.01.19.717322658 |
| Ezaugarriak |
| Hizkuntza | eleaniztuna |
| Euskarria | iOS, web-nabigatzaile eta Android |
| Programazio-lengoaia | JavaScript |
| Deskribapena |
| Honen parte da | Google Workspace Google |
| Kokapena |
|  |
|  |
|  |
| Jabea | Google |
|  |
| Ekoizpena |
| Garatzailea | Google |
| Euskaraz |
| Euskaraz | Bai |
|

---

 |
| mail.google.com |
|    |

**Gmail** (*Google mail*) Googleren doako posta elektronikoko zerbitzua (beta fasean) da. 2004ko apirilaren 1ean atera zen, gonbidapenaren baldintzarekin baina 2007az geroztik, guztiz irekia da. Egun, 15.000 megabyteko espazioa eskaintzen du eta beste 10 gigabyte, urtero 20$ ordainduz gero. Haren berezitasunen artean, mezu elektronikoak bilatzeko tresna eta txat programak daude. 2013ko urrian, 75 hizkuntzaz erabil zitekeen eta egun milioika erabiltzaile ditu. Docs eta Reader lineako zerbitzuak eskaintzen ditu. Lehenengoak testu- edo kalkulu-orri gisako dokumentuak zuzenean Interneten sortzea, gordetzea eta partekatzea ahalbidetzen du eta bigarrenak RSS berri-emaileen loturak kudeatzen eta gordetzen ditu.

## Kanpo estekak

* **(Ingelesez)** Gmail-en webgune ofiziala
# Saiakera

Michel de Montaignek (1533-1592) bere *Essais* liburuarekin nolabait generoa definitu zuen.
**Saiakera** didaktikaren barnean dagoen literatura genero bat da. Gai bati buruz (artea, filosofia, kirolak, literatura, etab.) idazleak pentsatu edo iritzi duena adierazten du. Egileak ideia eta gogoetak adierazi nahi dizkio irakurleari, teknika diskurtsiboa eta hitz lauak erabiliaz.

Saiakeren ezaugarri nagusiak honako hauek dira:

* Gai askea: edozein gairi buruz idatz daiteke.
* Helburu didaktikoa: ezagutzak aztertu, sakondu eta gizartean zabaltzen saiatzen da.
* Subjektibotasuna: idazleak bere iritzia azaltzen du.
* Argudiaketa, ondorioztatzea eta azalpena erabiltzen dira batez ere.

## Euskal saiakera

Jean Etxepareren *Buruxkak* 1910 jotzen da lehen euskarazko saiakeratzat. Gai ugari lantzen ditu. Saiakeraren ezaugarriak hobekien betetzen dituen lehen liburua *Unamuno ta Abendats. Bilbotar filosofuaren eta euskal animaren jokeri antzemate batzuk* 1958 da.

Saiakerak idatzi dituzten zenbait egile:

* Joxe Azurmendi, saiakera nabarmenak: *Espainolak eta euskaldunak* (1992), *Demokratak eta biolentoak* (1997), *Oraingo gazte eroak* (1998), *Euskal Herria krisian* (1999), *Espainiaren arimaz* (2006), *Volksgeist. Herri gogoa* (2008), *Humboldt. Hizkuntza eta pentsamendua* (2007), *Azken egunak Gandiagarekin* (2009), *Barkamena, kondena, tortura* (2012), *Historia, arraza, nazioa* (2014).
* Koldo Mitxelena *Bertso berriak, berriketan zinea eta adabakiak*1989.
* Joseba Sarrionandia. *Moroak gara behelaino artean?* 2010
* Txillardegi.
* Anjel Lertxundi.
* Jon Alonso.
* Kepa Altonaga.
* Juan Mari Torrealdai.
* Pruden Gartzia.
* Joserra Garzia Garmendia.
* Juan Garzia Garmendia.
* Jon Kortazar.
* Iban Zaldua.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Request for Comments

Sarearteetan eta Konputagailu Sareen ingeniaritzan, **Request for Comments** (“iritzi/komentario eskaerak” moduan uler daitezkeenak) dokumentuak, RFC akronimoez ezagunak, interneteko teknologien ikerketa, garapen eta metodologia aplikaziora zuzendutako dokumentu sorta bat dira.

Internet gizartearen bitartez, ingeniari eta konputagailu zientzialariek idazkiak plazaratu ditzakete RFC dokumentu modura, batzuetan aurreko lanen berrikuspen modura, kontzeptu berriak proposatzeko asmoz, edo (kasu batzuetan) ingeniari humore gisan. Internet Engineering Task Force (IETF) erakundeak RFC-etan kaleratutako proposamen batzuk Interneteko estandar modura onartzen ditu.

## RFC produkzioa eta eboluzioa

RFC editoreak RFC dokumentu bakoitzari identifikatzaile bakar bat egokitzen dio. Behin identifikatzailea egokituta, RFC-a ez da ezabatzen edo aldatzen; dokumentuak konponketak behar baditu, egileak RFC berri bat kaleratzen du. Hortaz ohikoa da RFC batek aurretik plazaratutako bat “baliogabe” edo “zaharkitutzat” uztea. Halere azken hauek ez dira ezabatzen eurei esker sare-teknologia ezberdinen ikuspegi kronologiko bat lor daitekeelako.

Kontuan eduki behar da RFC terminoa ez dela sail honetan bakarra. Beste erakunde askok erabili izan dute edo/eta erabiltzen dute RFC terminoa euren dokumentuei erreferentzia egiteko, halere hau da bere kasurik ezagunena.

RFC produkzio prozesuak alde nabarmenak ditu beste estandarizazio erakunde formalekiko, adibidez ANSI-rekiko. Internet teknologia adituek kanpo erakunde baten babesik gabe barne zirriborroak bidali ditzakete. Ohiko RFC dokumentuak IETF erakundearen onespenarekin plazaratzen diren arren, lan-taldeetan banatutako adituek osatzen dituzte; hauek lehenik internet zirriborroak kaleratzen dituztelarik. Metodologia honek lankideen arteko berrikuspen fasea errazten du RFC heldu bat gauzatu aurretik.

Antolamenduz nahiko informalak diruditen arren, testuen euren osakeraren inguruan formatu ezagun batzun erabili ohi dira kohesioa eta ulerterraztasuna mantentzeko asmoz; adibidez RFC 2119, RFC 4234 edo RFC 2026.

## RFC-ak lortzen

World Wide Web-ean RFC-en iturburu ofiziala RFC Editorea da. Halere modu ez ofizialean eskuragarri daude HTTP, FTP anonimoa eta bestelako aplikazio mailako protokolo ezagunetan.
Edonork atzitu dezake kaleratutako ia edozein RFC honako URL-sintaxia erabiliz:  (kasu hontan RFC 3700 atzituko genuke).

RFC oro aurki daiteke ASCII formatuan, nahiz eta batzuetan beste formatuetan ere aurki daitezkeen. Halere, formatu estandarra ASCII-z idaztea da.
RFC-etako meta-datuak erraz atzitzeko asmoz (hitz klabeak, egileak, data konkretuak, eta batez ere azken eguneraketak giza formatu ulergarrian) RFC editoreak bilaketa tresnak bereziak eskaintzen ditu.

## Bibliografia

* **(Ingelesez)** Webgune ofiziala
* **(Ingelesez)** Ingelesezko Wikipedia

## Kanpo Loturak

* **(Ingelesez)** Webgune ofiziala
* **(Ingelesez)** RFC FAQ/Sarri galdetutako galderak
* **(Ingelesez)** RFC Datu Base Ofiziala
* **(Ingelesez)** RFC estandarizatuak eta historikoki interesgarriak
* **(Ingelesez)** GNU/Linux inguruneetan RFC-ak atzitzeko herraminta

## Kanpo estekak
# Hari metriko

Hari metrikodun torlojua.
## Oinarrizko profila

ISO hari metrikoen oinarrizko profila.
Erabilpen orokorrerako gehien erabiltzen den hari mota da. ISO erakundea sortu bezain laster arautu zen hariaren forma.

## Hari metriko komertzialen ezaugarri nagusiak

| Diametro izendatua eta neurri normala | Zulatzeko barautsaren diametroa | Diametro izendatua eta neurri fina | Zulatzeko barautsaren diametroa |
| --- | --- | --- | --- |
| M3 x 0,5 | 2,5 | M3 x 0,25 | 2,75 |
| M4 x 0,7 | 3,3 | M4 x 0,35 | 3,65 |
| M5 x 0,8 | 4,2 | M5 x 0,50 | 4,5 |
| M6 x 1 | 5 | M6 x 0,50 | 5,5 |
| M8 x 1,25 | 6,8 | M8 x 0,75 | 7,25 |
| M10 x 1,50 | 8,5 | M10 x 0,75 | 9,25 |
| M12 x 1,75 | 10,2 | M12 x 1 | 11 |
| M14 x 2 | 12 | M14 x 1 | 13 |
| M16 x 2 | 14 | M16 x 1,25 | 14.75 |
| M18 x 2,5 | 15,5 | M18 x 1,25 | 16.75 |
| M20 x 2,5 | 17,5 | M20 x 1,50 | 18.50 |
| M22 x 2,5 | 19,5 | M22 x 1,50 | 20.50 |
| M24 x 3 | 21 | M24 x 1,50 | 22.50 |
| M27 x 3 | 24 | M27 x 2 | 25 |
| M30 x 3,5 | 26,5 | M30 x 2 | 28 |

## Ikus, gainera

* Torloju
* Azkoin

## Kanpo estekak

* Nazioarteko Hari Estandarrak
# Pong

| *Pong* |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Jatorria |
| Sortzailea(k) | Allan Alcorn |
| Argitaratze-data | 1972 |
| Izenburua | *Pong* |
| Jatorrizko herrialdea | Ameriketako Estatu Batuak |
| Argitaletxea | Atari, Inc. (en)  |
| Ezaugarriak |
| Genero artistikoa | sports video game (en)  |
| Hizkuntza | hizkuntza edukirik gabea |
| Joko-modua | shared/splitscreen multiplayer (en)  eta Jokalari anitzeko modua |
| Euskarria | arkade |
| Egile-eskubideak | copyrightduna |
| Kokapena |
| Bilduma | New Yorkeko Arte Modernoaren Museoa |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Ekoizpena |
| Diseinatzailea | Allan Alcorn |
| Garatzailea | Atari, Inc. (en)  |
| Fikzioa |
| Erabiltzen du | Elektronika analogiko |
|   |
| kronologia |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | *Pong* | →*Atari 2600* |

 |

**Pong**, 1972ko azaroaren 29an Atari enpresak merkaturatutako bideo-joko bat da. Nolan Bushnellek sortu zuen. Pong bere izenak ongi adierazten duen bezala ping-pong jokoan oinarritua dago.

Bideo-jokoen lehenbiziko belaunaldiko joko arrakastatsu eta ezagunenen artean dago, eta belaunaldi honetako joko gehienen antzera itxura nahiz jokagarritasun oso sinplea zuen: bi jokalarientzako bideo-jokoa zen; pantailaren alde banatan bi marra txikik ping-pongeko palak irudikatzen zituzten, jokalariek pala hauek gora eta behera mugitu zitzazketen, ezker eskuin zebilen eta pilota irudikatzen zuen puntu bat kolpatuz. Pantailaren erdian marra-lerro batez sarea irudikatua zegoen. Bestalde, pantailaren goialdean partiduaren tantuak zenbakiz adieraziak zeuden. Honela ping-pongeko partida bat irudikatzen zen.

## Bideojokoa

Pong bideojokoak ping-pong partida bat irudikatzen du.
## Ikus gainera

* Magnavox Odyssey

## Kanpo estekak