# 2006

| 2006. urtea |
| --- |
| Kronologia |
| Mendeak | XX.a • **XXI.a** • XXII.a |
| Hamarkadak | 1980(e)koa • 1990(e)koa • **2000(e)koa** • 2010(e)koa • 2020(e)koa |
| Urteak | 2003  • 2004  • 2005 • **2006** • 2007 • 2008 • 2009 |
| Beste egutegi batzuetan |
| Gregoriotar egutegia | 2006 *MMVI* |
| *Ab urbe condita* | 2759 |
| Armeniar egutegia | 1455 ԹՎ ՌՆԾԵ |
| Bahá'í egutegia | 162 – 163 |
| Bengaliar egutegia | 1413 |
| Berber egutegia | 2956 |
| Egutegi budista | 2550 |
| Myanmarko egutegia | 1368 |
| Bizantziar egutegia | 7514 – 7515 |
| Koptoen egutegia | 1722 – 1723 |
| Etiopiar egutegia | 1998 – 1999 |
| Hebrear egutegia | 5766 – 5767 |
| **Egutegi hinduak**

---

 |
| *Bikram Samwat* | 2062 – 2063 |
| *Shaka Samvat* | 1928 – 1929 |
| *Kali Yuga* | 5107 – 5108 |
|

---

 |
| Iraniar egutegia | 1384 – 1385 |
| Islamiar egutegia | 1426 – 1427 |
| Korear egutegia | 4339 |
| Thailandiar eguzki egutegia | 2549 |
| Unix denbora | 1136073600 – 1167609599 |
| Holozeniar egutegia | 12006 |

 *Daturen bat gaineratzen baduzu, egunaren lotura segi dezakezu han ere sartzeko. Eskerrik asko!*

---

---

## Gertaerak

### Euskal Herria

#### Urtarrila

Zigarro baten irudia.
* Urtarrilaren 1a – Tabakoaren aurkako legea indarrean jarri zen Espainia eta Hego Euskal Herrian.
* Urtarrilaren 3a – Lau eta zazpi urteko bi haur hil ziren Bilboko Basurtu auzoan, kotxe batek harrapatu eta gero.
* Urtarrilaren 4a – Bere senarrak jipoituta emakume bat hil zen Donostian.
* Urtarrilaren 18a – Umeen pornografia erabili eta banatzeagatik, hiru atxilotu Euskal Herrian, Espainia mailan poliziak eginiko operazioan.
* Urtarrilaren 20a – Emakumeek lehen aldiz, Donostiako Danborradan parte hartu zuten.

#### Otsaila

* Otsailaren 3a – Gizon bat hilik aurkitu zuten Muskizeko Garbigunetik hurbil.
* Otsailaren 10a – Fernando Grande Marlaska epaileak Usurbilgo herriko tabernaren ixteko agindu zuen.
* Otsailaren 14a – ETAk bonba bat jarri zuen Urdazubiko diskoteka batean.
* Otsailaren 19a – Iruñeako laku baten aurkitutako hegazti hilak, Hegazti gripearen beldurra ekarri zuen Euskal Herrira. Geroago gaixotasun honekin zerikusirik ez zuela frogatu zen.
* Otsailaren 22a – ETAk bonba bat jarri zuen Boluetako lantegi batean.
* Otsailaren 26a – Hiru gazte hil ziren Larrabetzun gertaturiko auto istripuan.
* Otsailaren 27a – Cuencako kartzela batean Igor Angulo ETA kidearen gorpua hilik aurkitu zuten, ustez bere buruaz beste egin ondoren.

#### Martxoa

* Martxoaren 3a – Lluís Llach abeslari katalanak "Campanades a Morts" abestia Gasteizko Fernando Buesa Arena pabiloian interpretatu zuen Gasteizko sarraskiaren 30. urteurrena oroitzeko.
* Martxoaren 4a – Lau hildako Bilboko San Frantzisko auzoko pentsio baten egondako sutean.
* Martxoaren 7a – Noaingo aireportura zihoan abioi bat Iruñeatik gertu erori zen, bi hildako eraginez.
* Martxoaren 9a – Preso bilbotar batek bere buruaz beste egin zuen Langraitzeko kartzelan, 15 hilabeteetan zazpigarren kasua.
* Martxoaren 22a – ETAk su-eten iraunkorra abiatzeko asmoa azaldu zuen, martxoak 24ean indarrean jarriko zena.
* Martxoaren 29a – Euskal Herriko Unibertsitateko irakasleek deituriko greba izan zen.

#### Apirila

* Apirilaren 5a – Espainiako ejerzitoaren hegazkin baten hegaldi oker batek elektrizitate gabe utzi zituen Nafarroa hegoaldeko 4.500 pertsona.
* Apirilaren 22a – Ustezko Kale borroka erasoaldia Barañainen UPN alderdiko zinegotzi baten negozioaren aurka. ETAren su-etenetik lehen kale borroka erasoa izan zen.
* Apirilaren 24a – Euskal Y eraikitzeko akordioa sinatu zuten Euskal Autonomia Erkidegoko eta Espainiako administrazioek.

#### Maiatza

* Maiatzaren 5a – Zamudioko Herriko Taberna itxi egin zuten, epaile baten aginduaren ondoren.

Legionella.
* Maiatzaren 15a – Euskal Herriko Unibertsitateko irakasleek deituriko greba izan zen.
* Maiatzaren 28a – Bikote bat agertu zen tiroz hilda Barakaldoko Basatxu gunean. Senarrak emaztea hil eta gero bere buruaz beste egin zuen.

#### Ekaina

* Ekainaren 3a – Legionella kasuak Iruñean. Ustez zabalguneko hiru enpresatako aire girotu aparailuetan agerturiko bakteriek, 130 pertsonaren ospitalaratzea eragin zuten.
* Ekainaren 7a – Polizia Nazionalak Batasunaren ekitaldi bat bertan behera utzi zuen Iruñean.
* Ekainaren 9a – Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiak onartu egin zuen Ermuko Foroak Juan Jose Ibarretxeren aurka aurkezturiko salaketa, Ibarretxek Batasunarekin bilera egin zuela eta.
* Ekainaren 23a – Fernando Grande Marlaska epaileak bi enpresaburu nafarren atxiloketa agindu zuen, ustez ETAri ordainketak egin izanagatik.
* Ekainaren 28a – Fernando Grande Marlaska epaileak Gorka Agirre EAJko kideari galdeketa egin zion, ustez ETAri ordainketak egiteagatik.

#### Uztaila

* Uztailaren 1a – Puntukako kotxe karneta indarrean jarri zen.
* Uztailaren 3a – Emakumeen aurkako indarkeria Basaurin, 21 urteko neska errumaniar bat erail zuen bere mutil lagun ohiak.
* Uztailaren 6a – Patxi Lopez eta Arnaldo Otegi, Donostian bildu ziren.
* Uztailaren 7a – Gasteizko Salburuan aurkituriko hegazti bati eginiko analisiek, Hegaztien gripea zuela erakutsi zuten.
* Uztailaren 11 – Pablo Muñoz, Diario de Noticiaseko zuzendaria, atxilotu zuten, ustez ETAko finantziazio sarearekin harremana izateagatik.
* Uztailaren 12a – Euskal Herritik joandako Judimendiko joaldunak eta Israelgo armada aurrez aurre izan ziren Bl'in-en, Ramallah ondoan. Armadak tiroka amaitu zuen.

Hegaztien gripearen birusa.
* Uztailaren 15a – Pablo Muñoz, libre utzi zuten kargurik gabe, 4.000 euroko fidantza ordaindu eta gero.
* Uztailaren 27a – Pertsona bat hilik Deban hegazkin arin batek lur jo ondoren.
* Uztailaren 30a – Istiluak Algortako jaietan, bi koadrillen arteko liskarrean, kalte material handiak izan ziren Algortako metro geltokian.

#### Abuztua

* Abuztuaren 10a – Behin Baionako jaiak amaituta Emakumeen Elkarteek bost emakume bortxatu zituztela argitara eman zuen, aurreko urtean baino gehiago.
* Abuztuaren 13a – Ezker abertzaleak manifestazioa antolatu zuen Donostian, epaitegiek manifestazioa legezkoa zela esan eta gero.
* Abuztuaren 16a – Laredoko gas leherketaren ostean larri zaurituriko emakume getxotarra ospitalean hil zen.
* Abuztuaren 20a – Kongora umeak adoptatzera joandako bi familiek, handik atera ezinean aurkitu ziren, burokrazia eta bertako gerra egoeragatik.
* Abuztuaren 23a – Lau polizoi ailegatu ziren Bilboko portura, Rotterdamera zihoan itsasontzi batean.
* Abuztuaren 26a – Iruñea gartzelan 21 urteko preso bat hilik aurkitu zuten, ustez bere buruaz beste egin eta gero.
* Abuztuaren 27a – Zornotzako txatartegi batean egondako suak, ke hodei handia sortu zuen, AP-8 autobidea ixteko zorian egon zen.
* Abuztuaren 31 – Eusko Alkartasunak EAJrekin koalizioan ez joatea erabaki zuen, barne bozketa baten ondoren.

#### Iraila

* Irailaren 2a – Gasteizko 13 urteko gazte bat hil zen Gorbeia mendian, harri batek jo eta gero.
* Irailaren 5a – Gerra Zibilean Euskal Herritik ihes egin behar izan zuten haurrei omenaldia egin zitzaien Gasteizen.
* Irailaren 10a – Uda Euskal Herrian igaro eta gero euren herrira itzultzera zihoazen 238 haur Saharauiar Loiu eta Getxoko kiroldegietan pasa behar izan zuten gaua, Argeliara eraman behar zien hegazkina ailegatu ez zelako.
* Irailaren 15a – Iruñako San Kristobalen fusilaturiko 203 pertsonen gorpuak identifikatu zituzten.
* Irailaren 21a – Gordon urakana izandakoaren arrastoek uholdeak eragin zituzten Kaparroson eta haize bolada bortitzak Euskal Herrian.
* Irailaren 27a – Espainiar estatuko ejerzitoak maniobrak egin zituen Euskal Herrian, besteak beste, Muxika, Getxo, Durango eta Elorrioko herrietan, jende askoren haserrea sorraraziz.
* Irailaren 28a – Europar Parlamentuak babesa eskaini zion Euskal Herrian zabalduriko bake-prozesuari. Parlamentuko talde politiko guztiek aldeko botua eman zuten PPk izan ezik.
* Irailaren 29a – Iruzurra egitearen susmoagatik, hamazortzi pertsona atxilotu zituzten Bilboko portuan.

#### Urria

* Urriaren 4a -
	+ Miguel Sanz, Nafarroako lehendakariak Nafarroako Unibertsitatean elebitasun osoa ezartzearen aurka agertu zen.
	+ Emakumeen prostituzio sare bateko kideak atxilotu zituen Ertzaintzak Bilboko Maria Diaz de Haro kalean.
* Urriaren 5a – Plazida Insausti, Euskal Herriko emakumerik nagusienak, 110 urte bete zituen.
* Urriaren 8a – 18/98 sumarioan inputaturiko pertsonei laguntza emateko Altsasun "Bat egin eguna" antolatu zen.
* Urriaren 9a – Norbegiako gobernuak, ETA eta Espainiako gobernua, Oslon bildu zirela argitara eman zuen.
* Urriaren 12a – Istiluak Iruñean eskuin muturreko manifestazio falangista bati erantzuteko zenbait pertsonek kontramanifestazioa antolatu zutenean.
* Urriaren 17a – Hiru alemaniar hilik euren hegazkin txikia Lagranen erori eta gero.
* Urriaren 22a – Baltasar Garzon epaileak Euskal Herriko hainbat Herriko Tabernen miaketa agindu zuen.
* Urriaren 25a -
	+ AP-1 autobidearen mantenuan zebiltzan bi langile hil ziren, kotxe batek harrapatu ondoren.
	+ ETAk ustez hirurehun pistolatik gora lapurtu zituen Frantzian.
* Urriaren 30a – 70 eta 74 urteko bi anai-arreba hilik agertu ziren euren etxean, Nafarroako Uterga herrian.

#### Azaroa

* Azaroaren 8a – Iñaki de Juana Chaos ETAkideak gose greba hasi zuen.
* Azaroaren 10a -
	+ Nafarroako familia medikuek greba egin zuten.
	+ Ezker abertzaleko manifestazio baten ostean egondako istilu larrietan zabor kontainerrak eta kutxazainak erre zituzten. Horrez gain, polizia munizipal bati gasolina bota zioten Bilbon.

Etxebizitzak eraikitzen.
* Azaroaren 14a – Eusko Jaurlaritzak Babes Ofizialeko 8 etxebizitza desjabetu zituela jakitera eman zuen, okerreko erabilpenagatik.
* Azaroaren 15a – Fiskaltzak Segi erakundea 18/98 auzian sartzea eskatu zuen, ustez ETArekin zerikusia izateagatik.
* Azaroaren 16a -
	+ Eustat erakunde estatistikoak 20 urte bete zituen.
	+ Haize indartsuak suteak piztu zituen Zalduondon (Araba) eta Azpeitian (Gipuzkoa). Zalduondoko udaletxea eta Azpeitiko baserri bat erre ziren.
* Azaroaren 18a -
	+ Euromillones lehiaketak 9,6 milioi utzi zituen Zumaiako herrian.
	+ Hiru mila bat pertsonek Euskal Yaren aurka manifestazioa egin zuten Gasteizen.
* Azaroaren 29a – Euskal Autonomia Erkidegoako lehen hezkuntzako irakasleek greba egin zuten.
* Azaroaren 30a – Ustezko hiru etakide atxilotu zituzten Frantzian.

#### Abendua

* Abenduaren 6a – Osakidetzak inoiz antolaturiko lan-eskaintzarik handienerako probak hasiko dira. Guztira 2.700 lanpostu berrietarako plazak eskainiko direlarik.
* Abenduaren 7a – 86 urteko emakume bat hil zen Artziniegan, bere etxeak su hartu eta gero.
* Abenduaren 28a – Eusko Legebiltzarrak 2007rako aurrekontuak onartu zituen PSE-EE, EAJ, EA eta Ezker Batuaren aldeko botuekin. PPk, EHAKk eta Aralarrek ezetz bozkatu zuten.

### Espainia

* Martxoaren 27a – LaSexta telebista kate berriaren emisioak hasi ziren.
* Apirilaren 5a – Greba, RTVEn, gobernuak aurrera eraman nahi izan zuen gastu murrizketengatik, 2.000 lanpostutik gora murrizteko asmoarekin.
* Maiatzaren 9a – Kataluniako gobernuaren hirukoaren apurketa, PSCk, ERC gobernutik kanporatzerakoan.
* Maiatzaren 14a – Immigranteen etorrera masiboa Kanarietara, Afrikatik txalupetan ehundaka kilometro egin eta gero. Egun bakarren 900 afrikar iritsi ziren.
* Ekainaren 10a – Terrorismoaren Biktimen Elkarteak polemika ugari sortu zuen manifestaldia egin zuen Madrilen, Espainiako gobernuak ETArekin hitz egitearen aurka.
* Ekainaren 15a – Meteotsunami batek Ciutadellako portua jo zuen. Itsas maila 4 metro igo eta kalte materialak utzi zituen.
* Ekainaren 18a – Kataluniako estatutu proposamen berria onartzea erabakiko zen erreferendum bidez.
* Uztailaren 3a – Metro istripua Valentzian, tren bat errailetatik atera eta beste tren batek jo zuen. 43 hildako eta 47 zauritu gertatu ziren.
* Uztailaren 27a – Gas leherketa Kantabriako Laredo herrian. Bost hildako, euretatik lau Bizkaitarrak.
* Abuztuaren 8a – Galizia osoan zehar suteak, ezezagunek pizturiko suek 80.000 hektarea erre zituzten bi astetan, lau hildako eraginez. Poliziak 41 pertsona atxilotu zituen, ustez suteak eragiteagatik.
* Abuztuaren 13a – Mediterraneo itsasoaren ezohiko tenperatura igoerak, Marmoka izurria eragin zuen, eta Katalunia, Valentzia eta Murtziako hondartza asko itxiarazi.
* Abuztuaren 20a – Etorkinen etorrera masiboa Kanariar uharteetan. Guztira 2.000 etorkinetik gora ailegatu zen Kanarietako hondartzetara egun gutxitan.
* Abuztuaren 21a – Tren istripua Palentziako Villada herrian. Sei hildako egon ziren, TALGO tren batek, gehiegizko abiaduragatik bere bidetik irten eta gero. Hildakoen artean Pasaiako bikote bat egon zen.
* Abuztuaren 27a – Gizon batek bere emaztea eta haurdun zegoen bere alaba erail zituen Sevillako Osuna herrian. Emazteak askotan denuntziatu zuen jipoitu eta tratu txarrak emateagatik.
* Irailaren 1a – Espainiako gobernuak Libanora 1.100 soldatu bidaltzea erabaki zuen, Nazio Batuen misioaren barnean.
* Irailaren 3a – 2.000 etorkinetik gora ailegatu ziren Kanarietara asteburu bakar batean, inoizko kopururik handiena.
* Irailaren 8a – Joan Clos Bartzelonako alkate ohiak, Jose Montilla ordezkatu zuen, Industria Ministrari moduan.
* Irailaren 11 – 736 etorkin ailegatu ziren Kanarietara Mauritaniatik itsasoz etorriak.
* Irailaren 13a – Marbellako alkate ohia fidantzapean libre utzi zuten.
* Irailaren 17a – Espainiako gobernuak Garoñako zentral nuklearraren itxiera 2009. urtean egingo zela adierazi zuen.
* Irailaren 20a – Murtziara patera bat ailegatu zen, Gibraltarreko itsasarteko polizi kontrolak saihestu nahian.
* Irailaren 29a – Baltasar Garzón epaileak 2004ko maiatzaren 11ean gertaturiko atentatuaren ikerketan azido borikoa ETArekin erlazionatu zuten bi ikerlari deklaratzera deitu zituen. Ustez euren txostenean iruzurra egiteagatik, ETA aipatuz Al Qaedaren ordez.
* Urriaren 17a – Bi hildako San Fernando de Henareseko plastiko lantegi batean egondako leherketan.
* Urriaren 22a – Eurite indartsuek haziarazitako ibai baten urek bi emakume zihoazen autoa eraman eta hil egin zituen Huelvan.
* Urriaren 29a – Edanda zegoen gidari batek, hiru pertsona harrapatu zituen Tenerife, hirurak hil zirelarik.
* Azaroaren 1a – Parlamenturako hauteskundeak Katalunian. CIUk hauteskundeak irabazi zituen 48 parlamentari lortuz.
* Azaroaren 8a – Eurite indartsuek emakume bat hil zuten Valentziako Alzira herrian, hazitako ibaia batek bere kotxea eraman eta gero.
* Azaroaren 14a – Ustelkeri urbanistikoaren aurkako operazioa Marbellan, hamaika pertsona gehiago atxilotu zituzten, horien artean Mayte Zaldivar, Marbellako alkate ohiaren emazte izandakoa.
* Azaroaren 16a – 300 bat etorkin ailegatu ziren pateretan Kanariar uharteetara.
* Azaroaren 17a – 50 pertsona atxilotu zituzten, ustez etorkinei iruzur egiten zien sare bateko kideak izateagatik, paper eta lan-eskaintza faltsuak eskaintzen zizkieten.
* Azaroaren 24a – Jose Montilla Kataluniako presidente bihurtu zen, PSC, ERC eta ICVren aldeko botua eman ostean.
* Azaroaren 25a – AVTak ETArekin negoziatzearen aurkako manifestaldia egin zuen Madrilen.
* Azaroaren 27a – PSOEk 1998an ETAk egindako su-etenean PPk negoziatzearen alde izandako jarrera biltzen zuen bideo bat kaleratu zuen.
* Abenduaren 20a – Recreativo de Huelva futbol taldearen zaletuak Madrila zeramatzan autobus batek istripua izan zuen Sevilla parean. Lau hildako.
* Abenduaren 29a – 67 urteko emakume bateak, bikiak erditu zituen Bartzelonako Sant Pau ospitalean.
* Abenduaren 30a – ETAk bonba-auto bat jarri zuen Madrilgo Barajasko aireportuko T-4 terminalean.

### Mundua

* Urtarrilaren 2a – Bost hildako Alemanian, izotz pista bat behera etorri eta gero.
* Urtarrilaren 4a -
	+ Hamabi meatzari hilik Ameriketako Estatu Batuetako Virginiako meategi batean.
	+ Ariel Sharon, Israelgo lehen ministroa, boterea uztera beharturik egon zen osasun arazoengatik.
* Urtarrilaren 5a -
	+ Hegazti gripeak hiru hildako eragin zituen Turkian.
	+ Bi eraso bortitzek 110 hildako eragin zituzten Iraken.
* Urtarrilaren 12a – Saudi Arabiako Meka hirian 362 hildako, jende pilaketa baten ondorioz.
* Urtarrilaren 15a – Michelle Bachelet, Txileko presidente aukeratu zuten.
* Urtarrilaren 22a – Evo Morales Boliviako eta Amerika osoko lehen presidente indigena bihurtu zen.
* Martxoaren 11 – Michelle Bachelet aukeratu zuten Txileko presidente.
* Apirilaren 6a – Alerta egoera Alemania iparrean, Elba ibaiak eragindako uholdeak direla eta.
* Apirilaren 9a – Peruko hauteskundeen lehen itzulian Ollanta Humala hautagai populistak garaipena lortu zuen.
* Apirilaren 10a – Romano Prodik Italiako hauteskundeak irabazi zituen.
* Apirilaren 17a – Atentatua Tel Aviven, hamar hildako.
* Apirilaren 24a – Egiptoko Dahab herrian egondako hiru leherketek 30 hildako eragin zituzten.
* Maiatzaren 1a – Boliviako petrolio eta gasa nazionalizatu zituen Evo Morales presidenteak.
* Maiatzaren 4a – 2001eko Irailaren 11ko atentatuen ondorioz auzipetutako Zacarias Moussaoui Al Qaedako ustezko partaidea, bizi osorako kartzela zigorrera kondenatu zuten.
* Maiatzaren 20a – Txinako Hiru Eztarrien Urtegia inauguratu zuten.
* Maiatzaren 21a – Montenegrok Serbiatik banatzea bozkatu zuen erreferendum baten bitartez; baiezko botuak %55,4 izan ziren.
* Maiatzaren 26a – Europako tren geltokirik handiena inauguratu zuten Berlinen, Berlin Hauptbahnhof delakoa.
* Maiatzaren 27a – 6,2 graduko lurrikara Java uhartean, 5.000 hildakotik gora.
* Maiatzaren 28a – Alvaro Uribe Kolonbiako presidente aukeratu zuten bigarren aldiz jarraian, botuen %62arekin.
* Ekainaren 4a – Alan Garciak Peruko hauteskundeen bigarren itzulia irabazi zuen.
* Ekainaren 10a – Israelgo ejerzitoak zazpi pertsona hil zituen Gazako hondartza baten.
* Ekainaren 15a – 65 hildako Sri Lankan egondako atentatu odoltsu baten ondoren.
* Ekainaren 25a – Israelgo soldatu bat Gazan bahitu ondoren, Israelek Gazaren aurkako eraso militarra hasi zuen.
* Uztailaren 1a – Selina Asenjo Fueyo espainiar sindikalista eta politikaria.
* Uztailaren 2a – Felipe Calderon, Mexikoko presidente aukeratu zuten botuen %35,88 eskuratu ostean.
* Uztailaren 5a – Ipar Koreak bost misil jaurtiki zituen Japoniako itsasoan, nazioartean iskanbila handia sortuz.
* Uztailaren 8a – Benedikto XVI.a aita santuak, Valentziara iritsi zen.
* Uztailaren 9a – Hegazkin istripua Siberian, 122 hildako, Airbus hegazkin bat Irkutsken lurrera erori eta gero.
* Uztailaren 11 – Atentatu odoltsua Mumbain (India), 190 hildako eta 600 zauritu baino gehiago.
* Uztailaren 12a – Hezbollah taldeak Israelgo bi soldatu bahitu zituen, gertaera hau 2006ko Libanoko gerraren hasiera izango zelarik.
* Uztailaren 13a – Soldaduen bahiketari erantzunez, Israelek Beiruteko aireportua bonbardatu zuen 47 hildako eraginez. Blokeoa ezarri zuten Libanoren aurka, airez eta itsasoz.
* Uztailaren 15a – 18 hildako Libanon Israelen bonbardaketen ostean, euren artean 9 ume.
* Uztailaren 16a – Hezbollah talde terroristak jaurtitako misilek zortzi hildako eragin zituzten Haifan (Israel).
* Uztailaren 17a – 7,2 graduko lurrikara Java uhartean. Lurrikarak 2-3 metro bitarteko tsunamia sortu eta 350 pertsona hil zituen.
* Uztailaren 18a – 40 hildako Libanon Israelen bonbardaketen indiskriminatuen ostean. Milaka atzerritarrek euren enbaxaden bitartez Beirutetik ihes egin zuten.
* Uztailaren 19a – 50 hildako Libanon Israelen bonbardaketa indiskriminatuen ostean.
* Uztailaren 26a – Israelen bonbardaketek Nazio Batuen Erakundearen lau ikuskatzaile erail zituzten.
* Uztailaren 30a – Israelgo ejerzitoak Libanoko etxebizitza bloke bat bonbardatu zuen, 55 hildako, euren artean 21 haur.
* Abuztuaren 1a – Fidel Castrok gaixotasunagatik boterea bere anaia Raul Castrori laga zion.
* Abuztuaren 10a – Londresko poliziak atentatuak egiteko zorian zeuden 21 pertsona atxilotu zituen. Ustez Ingalaterra eta AEBen artean hegaldia egitera zihoazen hamar hegazkin leherarazi nahi izan zuten.
* Abuztuaren 14a – Nazio Batuen Erakundeak Libanorako harturiko su eten akordioa indarrean jarri zen, 1.200 hildako Libandar eta 150 hildako Israeldarren ostean.
* Abuztuaren 18a – HIESaren aurkako nazioarteko konferentzia ospatu zen Torontoko hiri Kanadiarrean.
* Abuztuaren 22a – Hegazkin Errusiar bat erori zen Ukraina eta Errusiako mugan. 171 hildako, horien artean 45 haur.
* Abuztuaren 24a – Natasha Kampusch, zortzi urteetan zehar bahiturik egondako neska Austriarra, bere bahitzailearengandik ihes egitea lortu zuen. Ordu batzuk lehenago, bahitzaileak bere buruaz beste egin zuen.
* Abuztuaren 26a – Asteetako eurite gogorrek 1.000 hildakotik gora eragin zituzten Etiopian.
* Abuztuaren 27a – Kanariar uharteetara zihoazen hamabost etorkinen gorpuak aurkitu zituzten Mauritaniako hondartzetan.
* Irailaren 6a – Bahiturik egondako Natasha Kampusch neska Austriarrari eginiko elkarrizketa bat eman zuen herri horretako telebista batek.
* Irailaren 12a – Benedikto XVI.a aita santuak Islamari buruz egindako hitzaldi batek haserrea eta indarkeria sorrarazi zuten herrialde musulmanetan.
* Irailaren 19a – Estatu kolpea Thailandian, militarrek Thaksin Shinawatra lehen ministroa kargutik kendu eta salbuespen egoera ezarri zuten.
* Irailaren 22a – 25 hildako Alemanian egondako Maglev tren istripu batean.
* Irailaren 25a – Autobus istripua Ekuadorren, 47 hildako, euretarik 20 haur.
* Irailaren 26a – Shinzo Abek Junichiro Koizumi ordezkatu zuen Japoniako lehen ministro moduan.
* Irailaren 29a – Xangsane tifoiak, 94 hildako eragin zituen Filipinetan.
* Irailaren 30a – 155 hildako Manausetik Rio de Janeirora zihoan hegazkin batek istripua izan eta gero.
* Urriaren 2a – Amishak bizi ziren herrixka baten Charles Carl Roberts izeneko gizon batek bost emakume gazte erail zituen.
* Urriaren 5a – Errusia eta Georgiarraren arteko gatazka, polizia georgiarrak espioi errusiarrak Georgian atzeman ondoren.
* Urriaren 6a – Evo Moralesek aginduriko nazionalizazioak istiluak eragin zituen Boliviako mehategi batean, mehategiko jabeen eta mehategiaren jabetza bereganatu nahi zuten pertsonen arteko liskarrak, 12 hildako eragin zituen.
* Urriaren 7a – Vladimir Putinekin eta Txetxeniako gerratearekin kritika ugari egindako Anna Politkovskaia kazetaria erail zuten bere etxean.
* Urriaren 8a – Belgikako udal hauteskundeetan, eskuin muturreko Vlaams Belang alderdi politikoak, uste baino botu gutxiago lortu zituen.
* Urriaren 9a – Ipar Koreak proba nuklearra egin zuen.
* Urriaren 11 -
	+ Bi trenek elkar jo zuten Luxenburgo eta Frantziako mugan, bost hildako.
	+ Hegazkin txiki bat 50 solairuko Belair dorrearen kontra jo zuen, bi hildako eraginez.
* Urriaren 17a – Hildako bat Erromako metroko bi bagoiek elkar jo eta gero.
* Urriaren 22a – Panamako Kanala handitzea erabaki zuten Panamako biztanleek, %78k baiezko botua eman ondoren.
* Urriaren 23a – Hamazortzi hildako Panama Hirian autobus batek arazo mekanikoengatik sute bat izan eta gero.
* Urriaren 25a – Europako parlamentuak, Euskal Herriko bake prozesuari buruzko erresoluzioa bozkatu zuen, baiezkoa irabaziz, 321 botu alde eta 311 botu aurka.
* Urriaren 26a – Hiru hildako Oaxacan (Mexiko), irakasleen grebaren ondorioz egondako liskarretan.
* Urriaren 28a – 100 hildakotik gora Errusian, aizunduriko alkohola edan eta gero.
* Urriaren 29a -
	+ 104 hildako Nigerian, hegazkin bat Lagoseko aireportutik hurbil istripua izan eta gero.
	+ Lula da Silva Brasilgo presidente beraukeratu zuten, hauteskundeak bigarren itzulian irabazi ondoren.
* Urriaren 31 – Pakistango armadak ustez terroristak hezteko erabiltzen zen eskola koraniko bat bonbardatu zuen Afganistango mugatik gertu, 80 lagun hil zirelarik.
* Azaroaren 1a – Somalian bake negoziazioak eten ziren.
* Azaroaren 4a – Alemaniako zentral elektriko bateko matxurak, argia joatea ekarri zuen Alemania, Frantzia, Italia eta Espainiako gune batzuetan.
* Azaroaren 5a – Sadam Husseinen aurkako lehen epaiketaren epaia argitara eman zuen epaileak, heriotza zigorrera kondenatu zuten, 1980ko hamarkadako sarraskiengatik.
* Azaroaren 6a – Hokkaido uhartean (Japonia) egondako tornado batek bederatzi hildako eragin zituen.
* Azaroaren 7a – Kongresurako eta Senaturako hauteskundeak Ameriketako Estatu Batuetan. Alderdi Demokratak gehiengoa eskuratu zuen bi kameretan.
* Azaroaren 8a -
	+ Donald Rumsfeldek dimisioa aurkeztu zuen Ameriketako Estatu Batuetako defentsa idazkari moduan.
	+ Israelgo ejerzitoak 24 palestinar hil zituen Gazan eta Zisjordanian.
* Azaroaren 12a – 35 hildako Bagdaden poliziak kontratatzeko postu baten aurkako atentatuan.
* Azaroaren 15a – Al Jazeera telebista kateak, bere ingelesezko kate berria aurkeztu zuen, Al Jazeera English.
* Azaroaren 16a – Joseph Kabila Kongoko Errepublika Demokratikoko hauteskunde presidentzialak irabazi zituen, behin botu kontaketa amaituta.
* Azaroaren 17a – Segolene Royal Frantziako Alderdi Solialistako hautagai aukeratu zuten, alderdiko hauteskunde primarioak irabazi eta gero.
* Azaroaren 18a – Irakeko hainbat puntutan egindako atentatuetan 50 hildako.
* Azaroaren 21a – Libanoko industria ministraria Pierre Amine Gemayel, hil zuten Beiruten.
* Azaroaren 22a – Aleksandr Litvinenko, Anna Politkovskaiaren erailketa ikertzen zebilen KGBko espioi ohia, gai nuklearrak erabilita hil zuten.
* Azaroaren 23a – Egun odoltsuan 202 hildako egon ziren Iraken egindako atentatu ezberdinetan.
* Azaroaren 25 – Michael Stone atxilotu zuten, Ipar Irlandako parlamentuan sartu eta Sinn Feingo presidentea hiltzen saiatu ondoren.
* Azaroaren 27a – Rafael Correa ezkertiarra Ekuadorreko presidente bilakatu zen hauteskundeetako bigarren itzulian botuen gehiena lortu eta gero.
* Azaroaren 28a – Kanadako parlamentuak Quebec, Kanada barruko nazio bezala onartu zuen.
* Azaroaren 29a – Benedikto XVI.ak Turkiarako bidaia hasi zuen, mehatxu eta kritika askoren artean, hilabete batzuk lehenago islameko buruzagiak irain moduan hartu zuten hitzaldiaren ondoren.
* Abenduaren 1a – Ia 1.400 hildako Filipinetan Durian tifoiaren euriek eragindako uholde eta lubiziengatik.
* Abenduaren 2a – Romano Prodiren gobernuaren aurkako manifestaldia antolatu zuen Italiako eskuinak, Forza Italia alderdiak antolaturik.
* Abenduaren 3a – Hugo Chavezek Venezuelako hauteskundeak irabazi zituen, botuen %61 eskuratu ostean.
* Abenduaren 5a – Militarrek estatu kolpea eman zuten Fijin, azken hogei urteetako laugarrena.
* Abenduaren 8a – Ameriketako Estatu Batuetako ejerzitoak eginiko bonbardaketak hogei zibil hil zituen Iraken.
* Abenduaren 9a – Moskuko ospitale baten egondako sutean 45 hildako egon ziren.
* Abenduaren 12a – Atentatu odoltsua Irakeko hiriburuan, kotxe-bonba batek 60 hildako eragin zituen.
* Abenduaren 14a – Kofi Annanek Nazio Batuen Erakundeko Idazkaritza Orokorra utzi zuen. Bere lekua Ban Ki-moon korearrak hartu zuen.
* Abenduaren 15a – Ismail Haniyeh Palestinako lehen ministrioaren aurkako hilketa saiakerak, indarkeria areagotu zuen Palestinako fakzio ezberdinen artean.
* Abenduaren 25a – Eurite indartsuek uholdeak eragin zituzten Indonesiako Aceh probintzian, 100 hildakotik gora eraginez.
* Abenduaren 26a – Nigeriako oliobide batean egondako leherketan 500 hildako egon ziren, petrolioa lapurtzen zebiltzan pertsona batzuk eragin zuten leherketa.
* Abenduaren 30a – 840 bidaiari zeramatzan ontzi bat hondoratu zen Indonesian.

## Ekonomia

* Urtarrilaren 15a – BBVA bankuak bere 2005.eko emaitzak aurkeztu zituen, 3806 milioi euroko irabaziekin.
* Otsailaren 17a – Ryanair konpainiaren lehen hegaldia Gasteiz eta Londres artean.
* Otsailaren 21a – E.On konpainiak Endesa erosteko eskaintza egin zuen, aurretiaz Gas Naturalek eginikoan baino %29 gehiago ordainduz.
* Martxoaren 6a – Makina-tresnaren 24. azoka hasi zen Bilbao Exhibition Centrerren.
* Martxoaren 27a – Roman Knörr, Arabako Merkataritza Ganberaren buru aukeratu zuten.
* Apirilaren 25a – Gaztela Mantxako aurrezki kutxak, Gamesa enpresaren dibisio aeronautikoa erosi zuen 45 milioi eurorengatik.
* Maiatzaren 6a – Mercedes-Benz automobilgintza enpresak bere Gasteizko fabrikan 750 enplegu gutxitzeko asmoa erakutsi zuen.
* Maiatzaren 24a – Urteko lehen hiruhilekoan Euskal ekonomiak %4,3 hazkundea izan zuela argitara eman zen.
* Maiatzaren 25a – Enron enpresa estatubatuarraren bi buruzagi nagusien aurkako epaiketan, errudun jo zituzten eta 15 urteko kartzela zigorra jarri zieten.
* Maiatzaren 26a – Arcelor eta Severstal altzairuegileen arteko fusioa argitara eman zen Mittal Steel enpresak Arcelor erosteko zituen asmoak zapuzteko.
* Ekainaren 5a – Cementos Portland Valderrivas zementuegile nafarrak Uniland enpresa erosi zuen, 1.091 milioi eurorengatik.
* Ekainaren 8a – Europako Banku Zentralak, interes tasak %2,75era igo zituen.
* Ekainaren 9a – Zamakona Ontziolak, Pasaiako Ontziola erosi zuen.
* Ekainaren 12a – BBVA bankuak, Texas Regional eta State National bankuak erosi zituen Estatu Batuetan.
* Ekainaren 19a – Gasdour gasbidearen lehen fasea zabaldu zuten.
* Ekainaren 25a – Mittal Steel eta Arcelor enpresek akordioa sinatu zuten elkarrekin batzeko, 27.000 milioi euroko operazioan.
* Uztailaren 1a – Europar Batasunak antxoa arrantzatzeko debekua ezarri zuen urte amaiera arte.
* Uztailaren 5a – Iberdrola Gamesa enpresaren akziodun nagusia bilakatu zen, akzioen %11 erosi eta gero.
* Uztailaren 10a – Petronor enpresak 2005. urteko irabazien berri eman zuen, guztira 316 milioi euroko irabazia lortuz.
* Uztailaren 13a – 55 urteko langile bat hilik, Ziordian egondako Lan istripu baten ondorioz.
* Uztailaren 18a – Eustatek Euskal Autonomia Erkidegoko langabezi tasa %4,2era jaitsi zela argitara eman zuen.
* Uztailaren 28a – Renfe enpresak CAFi 107 tren egiteko enkargua eman zion, 1.000 milioi eurotik gorako balioarekin.
* Abuztuaren 6a – Euskal Autonomia Erkidegoko aurrezki kutxak Sacyr Vallehermoso enpresarekin batu ziren Europistas erosteko, 825 milioi eurogatik.
* Abuztuaren 17a – nazioarteko bankuren bat BBVA erostekotan zebilelako zurrumurrua zabaldu zen, eta BBVAren akzioak azken sei urteko mailarik altuenera iritsi ziren.
* Irailaren 13a – Reckitt Benckiser enpresak, Gueñes herrian duen fabrika itxiko zuela esan zuen, produkzioa Europa ekialdera eramateko. Guztira, 190 langile, kalean utziz.
* Irailaren 25a – Acciona eraikuntza enpresak Endesa konpainia elektrikoaren %25a erosteko asmoa zeukala adierazi zuen.
* Irailaren 26a – ACS eraikuntza enpresak Iberdrola euskal konpainia elektrikoaren %10a erosteko asmoa zeukala adierazi zuen.
* Irailaren 29a – Espainiako burtsako balorerik handienak biltzen dituen Ibex 35 indizeak inoizko mailarik altuena eskuratu zuen 13.000 puntuko maila gainditu eta gero.
* Irailaren 30a – Volkswagen automobilgintza enpresaren Landabengo lantegiak 40 urte bete zituela eta ospakizuna egin zen, langileak euren lan egoerari buruz kezkaturik, ez zuten parte hartu.
* Urriaren 3a – Dow Jones indizeak inoizko mailarik altuena eskuratu zuen, 11.727,34 puntu, 2000. urtean eskuraturiko maila gaindituz.
* Urriaren 4a – Gamesak inoiz izandako aerosorgailuen eskaerarik handiena jaso zuen Iberdrolaren bitartez. Guztira 3.000 milioi euroko balioarekin.
* Urriaren 6a – BBVA bankuaren akzioek 20 euroko maila eskuratu zuten, nazioarteko bankuren batek erosiko zuela burtsan zabaldu eta gero.
* Urriaren 9a – Googleek Youtube enpresa erosi zuen 1.300 milioi dolarreko prezioagatik.
* Urriaren 16a -
	+ Sacyr Vallehermoso eraikuntza enpresak, Repsolen %9,23a erosi zuen 2.855 milioi eurorengatik.
	+ Euskal kutxek eta Sacyr Vallehermosok Europistas erosteko enkatea irabazi zuten, akzioko 9,15 euro eskaini eta gero.
* Urriaren 29a – Repsolek akordio bat sinatu zuen Boliviako gobernuarekin, zerga gehiago ordaintzearen truke herrialde hartan petrolioa ateratzen jarraitzeko.
* Azaroaren 1a – Faes Farma Euskal Herriko enpresak eta Inspire Pharmaceuticals estatubatuar enpresak akordio bat sinatu zuten, Faesen botika bat Inspireek saltzeko, guztira 89 milioi dolarrengatik.
* Azaroaren 2a – Iruzurraren aurkako operazioa Espainian. Goardia Zibilak, Banco Espirito Santo eta BNP bankuen egoitzak miatu zituen. Banku hauetako kontuak erabilita 1.500 milioi eurotako zerga iruzurra egin zela argitara eman zen.

## Arte eta kultura

#### Euskal Herria

* Urtarrilaren 21a – Der Fligende Hollander opera antzeztu zen Bilboko Euskalduna Jauregian.
* Urtarrilaren 26a – Euskarazko Wikipedia 5.000 artikulura heldu zen.
* Otsailaren 18a – Madame Butterfly opera antzeztu zen Bilboko Euskalduna Jauregian.
* Apirilaren 1a – 2006ko Nafarroako Bertsolari Txapelketan Xabier Silveirak jantzi zuen txapela laugarren aldiz.
* Apirilaren 5a – Kulturaren Vianako Printzea Saria Javier Tejada fisikoari eman zitzaion.
* Apirilaren 22a – Spencer Tunick argazkilariak ehundaka pertsona bildu zituen Donostiako Kursaalen, biluzik argazki bat egiteko.
* Apirilaren 26a – Miren Azkarate sailburuak Guernica koadroa Guggenheim Bilbao Museora aldi baterako ekartzeko eskaera egin zuen.
* Apirilaren 26a – Bernardo Atxaga idazleak New Yorkeko nazioarteko literatura festibalean parte hartu zuen.
* Maiatzaren 1a – Bilboko Koralak bira hasi zuen Japonian zehar.
* Maiatzaren 6a – Les contes D’Hoffman opera antzeztu zen Bilboko Euskalduna Jauregian
* Maiatzaren 14a – Herri Urratsa ospatu zen Senpereko lakuan.
* Maiatzaren 22a – Indiako Bollywood filme baten grabaketa hasi zen Bilbon.
* Maiatzaren 26a – Euskaltzaindiak 35 euskaltzain urgazle berri izendatu zituen, bere Elantxobeko bileran.
* Maiatzaren 27a – 2006ko Arabako Bertsolari Txapelketaren finala jokatu zen Gasteizen: Zigor Enbeita irabazlea izan zen, txapeldunordea Oihane Perea eta hirugarrena Asier Otamendi.
* Maiatzaren 28a -
	+ Ibilaldia ospatu zen Elorrion.
	+ Euskarazko Wikipedia 10.000 artikulura heldu zen.
* Ekainaren 8a – Aida opera antzeztu zen, Bilbao Exhibition Centrerreko Bizkaia Arenan.
* Ekainaren 10a – AEK Eguna ospatu zen Larrabetzun.
* Ekainaren 21a – Guernica koadroa Euskal Herrira ekartzearen aldeko eskakizunari ezetza eman zion Reina Sofia Museoak.
* Uztailaren 11 – Bob Dylanek kontzertua eskaini zuen bakearen alde Mikel Laboarekin batera, Donostiako Jazzaldian.
* Uztailaren 13a -
	+ Bilbao Live Festivala hasi zen.
	+ UNESCOk Bizkaiko Zubia, Gizateriaren Ondare izendatu zuen.
* Uztailaren 14a – Josu Zabala Iturraldek Inaxio Oliveri ordezkatu zuen Mondragon Unibertsitateko errektoretzan.
* Abuztuaren 31 – Hiru egun iraungo dituen Azkena Rock Festivala hasi zen.
* Urriaren 1a – Kilometroak ospatu zen Oiartzunen.
* Urriaren 15a – Nafarroa Oinez ospatu zen Beran.
* Azaroaren 23a – Ruper Ordorika abeslariak disko berria kaleratuko zuen, "Kantuok jartzen ditut" izeneko diskoa.
* Abenduaren 16a – 2006ko Bizkaiko Bertsolari Txapelketaren finala Xabier Payak irabazi zuen.
* Abenduaren 17a – 2006ko Lau eta erdiko Pilota Txapelketa: Martinez de Irujo txapeldun.

#### Mundua

* Martxoaren 5a – Los Angelesen Oscar sariak eman ziren, Crash filmea garaile irten zelarik.
* Maiatzaren 20a – Eurovision musika lehiaketa ospatu zen Atenasen.
* Abuztuaren 1a – MTV musika kateak 25 urte bete zituen.
* Abuztuaren 31 – Edvard Munch margolariaren "Oihua" eta "Madonna" koadro lapurtuak berreskuratu zituen poliziak.

## Zientzia eta teknologia

* Urtarrilaren 6a – 2005.eko urakan denboraldia amaitutzat eman zen Zeta ekaitz tropikalak indarra galtzean. 2005.ean inoiz egondako ekaitz eta urakan kopururik handiena izan eta gero.
* Martxoaren 29a – Eguzki eklipse partzial bat ikusi ahal izan zen, Brasiletik Mongoliara doan tartean.
* Apirilaren 8a – Internetetik musika eta filmeak doan bajatzeko aukera ematen zuten 18 web gune itxi zituen poliziak.
* Maiatzaren 26a – Balear uharteetan munduko izaki bizidunik handiena topatu zuten. Alga Posidoniar bat, zortzi kilometroko zabalera, eta 100.000 urte inguru dituena.
* Uztailaren 4a – Discovery espaziontziaren misioa hasi zen.
* Abuztuaren 24a – Nazioarteko Astronomia Elkarteak Pragan eginiko bileran Planeta bat zer den zehaztu zuen, urteetako eztabaidaren ostean. Definizio horren arabera, Pluton planeta izateari utzi zion.
* Urriaren 5a – NASAk Martera bidalitako Opportunity errobotak, planetako gainazalari eginiko irudiak argitaratu ziren.
* Azaroaren 11 – Sonyk bere PlayStation 3 joko kontsola berria jarri zuen Japoniako merkatuan.
* Azaroaren 22a – Euskal Herriko lehen ama zelulen bankua zabaldu zuten Donostian.
* Abenduaren 8a – Nintendo Wii bideokontsola kaleratu zuen Nintendok.
* Abenduaren 12a – Biomagune bioteknologia laborategia inauguratu zuten Donostiako Miramongo teknologi parkean.

## Kirolak

* 2006ko Neguko Olinpiar Jokoak (Turin, Italia; Otsailaren 10a – Otsailaren 26a).
	+ 3 Euskal herritarrek hartu zuten parte kirol bakarrean, Espainia eta Frantziako selekzioekin.
* Martxoaren 1a – Donostiako Ibaeta auzoan Lautximeneta pilotalekua inauguratu zen.
* Martxoaren 18a – 2006ko Sei Nazioen Txapelketa bukatu zen. Frantziak bere 15. txapelketa eskuratu zuen.
* Apirilaren 6a – San Mames futbol zelai berria eraikitzeko proiektua aurkeztu zuen Bilboko Athletic Klubak.
* Apirilaren 8a – Jose Angel Gomez Marchantek Euskal Herriko Itzulia irabazi zuen.
* Apirilaren 9a – 2006ko Paris-Roubaix: Fabian Cancellara irabazle.
* Maiatzaren 3a – F.C. Barcelona Espainiako futbol ligako txapelduna.
* Maiatzaren 13a – Alaves futbol taldea Bigarren Mailara jaitsi zen, nahiz eta Deportivo taldeari 1-0 irabazi.
* Maiatzaren 17a – Futboleko Txapeldunen Ligako finala ospatu zen Arsenal F.C. eta F.C. Barcelona taldeen artean. Bigarrenak irabazi zuen.
* Maiatzaren 20a – Europako errugbi txapelketaren finala: Munster talde irlandarrak Biarritz Olympique 23-19 menderatu zuen.
* Maiatzaren 25a – Manolo Sainz eta Liberty Seguros txirrindulari taldeko kide batzuk atxilotu zituzten, ustez odol aldaketak egiteagatik.
* Maiatzaren 28a -
	+ 2006ko Laudioko Sari Nagusia: Jaume Rovira Pous kataluniarra irabazle.
	+ 2006ko Nafarroako Itzulia: Jesús Tendero irabazle.
* Ekainaren 4a -
	+ 2006ko Esku Huskako Buruz Buruko Pilota Txapelketa Nagusia: Mtnez. de Irujo txapeldun.
	+ 2006ko Euskal Bizikleta: Koldo Gil irabazle.
* Ekainaren 9a – Munduko Futbol Txapelketa hasi zen Alemanian.
* Ekainaren 10a -
	+ Biarritz Olympique errugbi taldea Frantziako txapelduna izan zen finala 40-13 irabaziz Stade Toulousain taldearen aurka.
	+ Iban Mayok Dauphiné Libéré lasterketako etapa bat irabazi zuen.
* Ekainaren 11 -
	+ Rafael Nadal tenis jokalariak Roland Garros txapelketa irabazi zuen.
	+ Barañaingo Lagunak futbol taldeak Erreginaren Kopako finala galdu zuen.
* Ekainaren 30a – Jan Ullrich, Joseba Beloki eta beste hogei bat txirrindulariri Frantziako Tourrean parte hartzea eragotzi zieten, Espainian agerturiko doping kasuekin zerikusia izatearen susmoagatik.
* Uztailaren 4a – Javier Clemente, Athletic Futbol taldeko entrenatzaile kargutik kendu zuten.
* Uztailaren 7a – 2006ko Nafarroako lau eta erdiko txapelketa: Martinez de Irujo irabazle.
* Uztailaren 9a – Italia, Munduko Futbol Txapelketa irabazi zuen, Frantziari penaltietan irabazi eta gero.
* Uztailaren 11 – Julen Guerrero, Athletic Futbol taldeko jokalariak, futbola utziko zuela argitara eman zuen.
* Uztailaren 12a – 2006ko Frantziako Tourreko 10. etapa Kanbon hasi eta Pauen amaitu zen. Etapak 190,5 kilometro zituen, eta Juan Miguel Mercado (Agritubel) espainiarrak irabazi zuen.
* Uztailaren 13a – Iban Mayo txirrindularia Frantziako Tourretik erretiratu zen.
* Uztailaren 23a – Floyd Landis txirrindulariak, Frantziako Tourra irabazi zuen.
* Uztailaren 25a – 2006ko Ordiziako Klasika: Félix Cárdenas irabazle.
* Uztailaren 27a – Floyd Landis txirrindulariak, Frantziako Tourreko 17. etapan positibo eman zuela argitara eman zuen bere taldeak.
* Uztailaren 31 – 2006ko Getxoko Zirkuitua: Mikel Gaztañaga gipuzkoarra irabazle.
* Abuztuaren 12a – 2006ko Donostia Klasikoa: Xavier Florencio irabazle.
* Abuztuaren 31 – Astean zehar eztabaida handia izan ostean, eta bertan behera geratzeko arriskuan izan eta gero, Kontxako Ikurrinan parte hartzera sailkatzeko estropada jokatu zen. Astillerok parte hartu zuen.
* Irailaren 10a -
	+ Castroko arraun elkarteak Kontxako Ikurrina irabazi zuen, lasterketako errekorra hautsita.
	+ Michael Schumacher, Formula 1eko gidariak, denboraldia amaitzerakoan erretiratuko zela esan zuen.
* Irailaren 17a – 2006ko Espainiako Itzulia: Alexander Vinokurov irabazle.
* Irailaren 22tik urriaren 1era Munduko XV. Pilota Txapelketa jokatu zen Mexiko Hirian.
* Irailaren 27a – Fernando Lamikiz, Athletic Klubeko presidenteak, dimisioa aurkeztu zuen, Ana Urkijok kargua eskuratu zuelarik.
* Urriaren 8a -
	+ Euskadi eta Kataluniako futbol selekzioek, partidua jokatu zuten Bartzelonan, 2-2 emaitzararekin.
	+ Josu Ugarte pilotua, Urrakiko Igoeran parte hartzen zegoela istripua izan eta hil egin zen.
* Urriaren 22a – Velux Five Oceans izeneko belauntzi lasterketa hasi zen Bilbon.
* Urriaren 26a – Jose Mari Bakero Real Sociedadeko entrenatzaile kargutik bota zuten.
* Urriaren 27a – Miguel Angel Lotina Real Sociedadeko entrenatzaile moduan aurkeztu zuten.
* Azaroaren 6a – Athletic Klubeko lehendariak, Ana Urkijok, taldeak Real Sociedad futbol taldearekin harremanak eten zituela argitara eman zuen.
* Azaroaren 27a – Félix Sarriugarte Athletic Klubeko entrenatzaile kargutik bota zuten.
* Azaroaren 28a – Jose Manuel Esnal Mane Athletic Klubeko entrenatzaile moduan aurkeztu zuten.

## Jaiotzak

* Urtarrilaren 3a – Tara Babulfath, suediar judoka.
* Urtarrilaren 4a – Ibai Cabo, gipuzkoar futbolaria.
* Urtarrilaren 15a – Ainhize Belar, bizkaitar eskalatzailea, Espainiako Estatuan 8c zailtasuneko bide bat eskalatu duen emakumerik gazteena.
* Otsailaren 12a – Beñat Larrea, gipuzkoar futbolaria.
* Otsailaren 18a – Paul Oiartzabal, gipuzkoar eskiatzaile akrobatikoa.
* Otsailaren 28a – Claudia Fernández Sánchez, espainiar padel-jokalaria.
* Martxoaren 7a – Joan Oleaga, gipuzkoar futbolaria.
* Apirilaren 5a – Ander Peciña, bizkaitar futbolaria.
* Apirilaren 6a – Janna Jihad, palestinar gazte ekintzaile eta kazetari amateurra.
* Apirilaren 7a – Lander Astiazaran, gipuzkoar futbolaria.
* Apirilaren 7a – Xabi Zurutuza, gipuzkoar motoziklista.
* Apirilaren 23a – Jon Martín, gipuzkoar futbolaria.
* Apirilaren 26a – Kamila Valieva, errusiar patinatzaile-artistikoa.
* Apirilaren 28a – Kiawentiio, kanadar aktore eta abeslaria.
* Maiatzaren 13a – Gorka Gorosabel, gipuzkoar futbolaria.
* Maiatzaren 19a – Aimar Bonel, nafar futbolaria.
* Maiatzaren 19a – India Sardjoe, herbeheretar breakdancerra.
* Ekainaren 1a – Iker Ropero, gipuzkoar futbolaria.
* Ekainaren 6a – Angela Andreoli, italiar gimnasta artitikoa.
* Ekainaren 11 – Elijah Gift, nafar futbolaria.
* Ekainaren 12a – Francisca Aronsson, suediar-perutar aktorea, abeslaria eta modeloa.
* Ekainaren 23a – Efe Korkut, turkiar-alemaniar jatorriko gipuzkoar futbolaria.
* Ekainaren 26a – Asier Larrion, nafar futbolaria.
* Uztailaren 3a – Jon Ander Barriga, arabar futbolaria.
* Abuztuaren 1a – Hodei Muñoz Gabiña, arabar txirrindularia.
* Abuztuaren 11 – Pello Arana, bizkaitar futbolaria.
* Abuztuaren 18a – Summer McIntosh, kanadar igerilaria.
* Irailaren 11 – Rikuto Tamai, japoniar tranpolin jauzilaria.
* Irailaren 27a – Mikel Gogorza, euskal jatorriko danimarkar futbolaria.
* Urriaren 7a – Marcos Goñi, nafar futbolaria.
* Urriaren 8a – Ander Honrado, bizkaitar futbolaria.
* Urriaren 22a – Unax Aio, gipuzkoar futbolaria.
* Urriaren 25a – Adrián Pérez Sordo, bizkaitar futbolaria.
* Azaroaren 2a – Manila Esposito, italiar gimnastika artistikoa.
* Azaroaren 4a – Darja Varfolomeev, alemaniar gimnasta erritmikoa.
* Azaroaren 8a – Peio Huestamendia, bizkaitar futbolaria.
* Azaroaren 15a – Izar Zubiaga, bizkaitar futbolaria.
* Azaroaren 21a – Manex Rezola, gipuzkoar futbolaria.
* Abenduaren 7a – Baptiste Addis, frantziar arkularia.
* Abenduaren 30a – Kaylia Nemour, aljeriar-frantziar gimnasta artitstikoa.
* Haira Aizpurua, lapurtar bertsolaria.
* June Aiestaran, gipuzkoar bertsolaria.

## Heriotzak

#### Urtarrila

* Urtarrilaren 1a – Gudrun Corvinus, alemaniar geologoa, paleontologoa eta arkeologoa (j. 1932).
* Urtarrilaren 1a – Casiano Floristán, nafar teologo eta apaiza (j. 1926).
* Urtarrilaren 2a – Arlette Gruss, frantziar zirkuko-artista, lehoinabar hezle gisa nabarmena (j. 1930).
* Urtarrilaren 3a – Bill Skate, Papua Ginea Berriko lehen ministro eta gobernadore orokorra (j. 1953).
* Urtarrilaren 4a – Lourdes Van-Dúnem, angolar abeslaria (j. 1935).
* Urtarrilaren 6a – Ramona Komandantea, tzotzil herriko emakumea eta Mexikoko Nazio Askapenerako Armada Zapatistaren burua (j. 1959).
* Urtarrilaren 7a – Heinrich Harrer, austriar mendizale, kirolari, geografo eta egilea (j. 1912).
* Urtarrilaren 13a – Märit Huldt, suediar idazlea, sukaldaritzako liburuen egilea (j. 1912).
* Urtarrilaren 13a – Mary Kenner, estatubatuar asmatzailea (j. 1912).
* Urtarrilaren 14a – Shelley Winters, estatubatuar aktorea (j. 1920).
* Urtarrilaren 15a – Jaber Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah, Kuwaiteko emirra (j. 1926).
* Urtarrilaren 16a – Pilar Arostegi, gasteiztar agirizaina, Gasteizko Udal Artxiboko lehenengo emakumezko artxibozaina (j. 1944).
* Urtarrilaren 17a – Alberto Bacigalupe, bizkaitar kazetaria (j. 1946).
* Urtarrilaren 18a – Pedro Ortuzar, *Iturri*, bizkaitar bertsolaria (j. 1932).
* Urtarrilaren 19a – Wilson Pickett, estatubatuar abeslaria (j. 1941).
* Urtarrilaren 20a – Patxi Altuna, gipuzkoar euskalaria, idazlea eta jesulaguna (j. 1927).
* Urtarrilaren 20a – Manolita del Arco, bizkaitar politikaria, PCEko kidea (j. 1920).
* Urtarrilaren 21a – Ibrahim Rugova, Kosovoko presidentea (j. 1944).
* Urtarrilaren 24a – Chris Penn, estatubatuar aktorea (j. 1965).
* Urtarrilaren 24a – Schafik Handal, salvadortar politikaria, El Salvadorreko ezkerreko lider garrantzitsua (j. 1930).
* Urtarrilaren 25a – Maurice Plantier, lapurtar politikaria (j. 1921).
* Urtarrilaren 26 – Jean-Christophe Lafaille, frantziar alpinista eta mendi-gidaria (j. 1965).
* Urtarrilaren 27a – Chris Heunis, Hegoafrikako jarduneko presidentea (j. 1927).
* Urtarrilaren 27a – Johannes Rau, Alemaniako presidentea (j. 1931).
* Urtarrilaren 29a – Margaluz, espainiar aktore, abeslari eta dantzaria (j. 1939).
* Urtarrilaren 29a – Nam June Paik, korear-estatubatuar artista (j. 1932).
* Urtarrilaren 30a –
	+ Lola Cardona, espainiar aktorea (j. 1936).
	+ Coretta Scott King, eskubide zibilen aldeko borrokalaria, Martin Luther Kingen emaztea (j. 1927).
* Urtarrilaren 31 – Ruairí Brugha, irlandar politikaria (j. 1917).
* Urtarrilaren 31 – Jason Sears, Rich kids on lsd taldeko abeslari originala (j. 1968).
* Urtarrilaren 31 – Moira Shearer, eskoziar dantzaria eta antzezlea (j. 1926).

#### Otsaila

* Otsailaren 1a – Guy Basquet, frantziar errugbilaria (j. 1921).
* Otsailaren 3a – Ants Ilus, Estoniako Independentzia Gerran borrokatu zuen azken soldadua (j. 1901).
* Otsailaren 3a – Romano Mussolini, italiar jazz pianista eta margolaria (j. 1927).
* Otsailaren 4a – Betty Friedan, estatubatuar idazle feminista (j. 1921).
* Otsailaren 8a – Jean-Robert Ipoustéguy, frantziar pintore eta eskultorea (j. 1920).
* Otsailaren 9a – Phil Brown, estatubatuar aktorea (j. 1916).
* Otsailaren 13a – Peter Frederick Strawson, ingeles filosofoa (j. 1919).
* Otsailaren 14a – Shoshana Damari, *hebrear musikaren erregina*, yemendar-israeldar abeslaria (j. 1923).
* Otsailaren 19a – Isidoro Urra, euskal herritar futbolaria (j. 1916).
* Otsailaren 22a – Said Mohamed Djohar, Komoreetako presidentea (j. 1918).
* Otsailaren 22a – Gisberta Salce Júnior, brasildar emakume transgeneroa, diskriminazio anitzaren ikurra (j. 1960).
* Otsailaren 23a – Benno Besson, suitzar antzerki zuzendari eta antzezlea (j. 1922).
* Otsailaren 23a – Telmo Zarraonandia, *Zarra*, Bilboko Athletic Klubeko futbolaria, bere garaian eta luzaroan Espainiako ligako goleatzailerik handiena (j. 1921).
* Otsailaren 24a – Octavia E. Butler, zientzia fikzioko estatubatuar idazlea (j. 1947).
* Otsailaren 24a – Don Knotts, estatubatuar aktore eta umorista (j. 1924).
* Otsailaren 24a – Dennis Weaver, estatubatuar aktorea (j. 1924).
* Otsailaren 25a – Darren McGavin, estatubatuar aktorea (j. 1922).
* Otsailaren 25a – Xanti Vicente Altxu, *Madelon*, LGBTI pertsonen eskubideen aldeko gipuzkoar ekintzailea (j. 1959).
* Otsailaren 27a – Igor Angulo Iturrate, bizkaitar ETAkidea, Cuencako espetxean (j. 1973).
* Otsailaren 28a – Owen Chamberlain, estatubatuar fisikaria, 1959ko Fisikako Nobel Saria (j. 1920).

#### Martxoa

* Martxoaren 1a – José Luis Castejón, nafar sindikalista eta politikaria (j. 1950).
* Martxoaren 3a – Roberto Sainz del Olmo, LAB sindikatuko ordezkaria, Aranjuezeko espetxean (j. 1965).
* Martxoaren 4a – Felix Aranzabal, *Angiozarko Itsua*, gipuzkoar soinujolea (j. 1919).
* Martxoaren 5a – Richard Kuklinski, soldatapeko estatubatuar hiltzailea (j. 1935).
* Martxoaren 6a – Pedro Maria Iturriaga, bizkaitar futbolaria (j. 1939).
* Martxoaren 7a – Ali Farka Touré, maliar abeslari eta gitarra-jotzailea (j. 1939).
* Martxoaren 11 – Juani Mendiola, euskal antzezlea (j. 1924).
* Martxoaren 11 – Slobodan Milošević, Serbiako presidentea eta Jugoslaviakoa (j. 1941).
* Martxoaren 13a – Jimmy Johnstone, eskoziar futbolaria (j. 1944).
* Martxoaren 13a – Maureen Stapleton, estatubatuar aktorea (j. 1925).
* Martxoaren 14a – Lennart Meri, estoniar idazle, zinemagile eta politikaria (j. 1929).
* Martxoaren 15a – Georgios Rallis, Greziako lehen ministroa (j. 1918).
* Martxoaren 16a – René Lasserre, lapurtar sukaldaria (j. 1912).
* Martxoaren 23a – Sarah Caldwell, estatubatuar antzerki enpresaburua, orkestra zuzendaria eta musikaria (j. 1924).
* Martxoaren 23a – Desmond Doss, AEBko Ohore domina eskuratu zuen lehen kontzientzia eragozlea (j. 1919).
* Martxoaren 23a – Eloy de la Iglesia, zarauztar zine zuzendaria (j. 1944).
* Martxoaren 24a – Antonio Fernández de Trocóniz, euskal herritar matematikari, ingeniari, irakasle eta katedraduna (j. 1916).
* Martxoaren 25a – Rocío Dúrcal, espainiar aktorea eta abeslaria (j. 1944).
* Martxoaren 25a – Richard Fleischer, estatubatuar zinema-zuzendaria (j. 1916).
* Martxoaren 27a – Stanisław Lem, zientzia fikzioko poloniar idazlea (j. 1921).
* Martxoaren 28a – Proinsias Ó Maonaigh, irlandar biolinjolea eta irlandar musika eta kulturaren bultzatzailea (j. 1922).
* Martxoaren 28a – Charles Schepens, belgikar-estubatuar oftalmologoa, *kirurgia erretiniko modernoaren aitatzat* hartua (j. 1912).

#### Apirila

* Apirilaren 3a – Adanech Kidanemariam, etiopiar erizain eta politikaria (j. 1942).
* Apirilaren 7a – Jadgar Nasriddinova, uzbeko-sobietar politikaria, SESBeko Sobiet Goreneko goi-mailako kidea (j. 1920).
* Apirilaren 9a – Vilgot Sjöman, suediar zinema-zuzendaria eta aktorea (j. 1924).
* Apirilaren 12a – José Manuel Martín, espainiar aktore eta irrati-esataria (j. 1924).
* Apirilaren 13a – Muriel Spark, ingelesezko eskoziar idazlea (j. 1918).
* Apirilaren 14a – Miguel Reale, brasildar filosofo eta legelaria (j. 1910).
* Apirilaren 15a – José Méndez, espainiar artzapezpikua, Iruñeko artzapezpiku eta Tuterako apezpikua izandakoa (j. 1921).
* Apirilaren 19a – Ellen Kuzwayo, Hegoafrikako emakumeen eskubideen aldeko militantea eta politikaria (j. 1914).
* Apirilaren 20a – Kathleen Antonelli, ENIACen sei programatzaile originaletako bat (j. 1921).
* Apirilaren 20a – Paul Moritz Cohn, alemaniar matematikaria (j. 1924).
* Apirilaren 21a – Joxe Mari Urbieta, *Egañazpi*, gipuzkoar panderojotzailea eta abeslaria (j. 1920).
* Apirilaren 22a – Henriette Avram, estatubatuar informatikari, programatzaile eta liburuzaina (j. 1919).
* Apirilaren 22a – Alida Valli, italiar antzezlea (j. 1921).
* Apirilaren 23a – William P. Gottlieb, estatubatuar kazetaria eta argazkilaria, jazzaren «Urrezko Garaiaren» irudiegatik ezaguna (j. 1917).
* Apirilaren 25a – Jokin Gorostidi, euskal politikaria (j. 1944).
* Apirilaren 25a – Jane Jacobs, estatubatuar-kanadiar zientzia dibulgatzailea, hirigintzaren teorikoa eta ekintzaile soziopolitikoa (j. 1916).
* Apirilaren 28a – Mari Jose Urruzola, gipuzkoar pedagogoa, feminista eta gaztelaniazko idazlea (j. 1940).
* Apirilaren 29a – Juantxo Boriko, Ginean jaiotako Gasteiztar abeslaria (j. 1957).
* Apirilaren 29a – John Kenneth Galbraith, kanadar-estatubatuar ekonomialaria eta diplomatikoa (j. 1908).
* Apirilaren 30a – Jean-François Revel, frantziar kazetari, filosofo eta idazlea (j. 1924).
* Apirilaren 30a – Pramoedya Ananta Toer, indonesiar idazlea, herrialde horretako garrantzitsuenetako bat (j. 1925).

#### Maiatza

* Maiatzaren 3a – Karel Appel, herbeheretar margolaria (j. 1921).
* Maiatzaren 11 – Floyd Patterson, estatubatuar boxeolaria (j. 1935).
* Maiatzaren 12a – Miguel Fisac, Ciudad Realdar arkitektoa (j. 1913).
* Maiatzaren 14a – Stanley Kunitz, estatubatuar poeta (j. 1905).
* Maiatzaren 14a – Robert Bruce Merrifield, estatubatuar kimikaria, 1984ko Kimikako Nobel Saria (j. 1921).
* Maiatzaren 16a – André Labarrère, frantziar politikaria, Akitaniako Eskualde Kontseiluko presidentea (j. 1928).
* Maiatzaren 21a – Julián Gállego, espainiar arte-kritikari eta historialaria (j. 1919).
* Maiatzaren 25a – Desmond Dekker, jamaikar ska eta reggae musika abeslari eta musikagilea (j. 1941).
* Maiatzaren 26a – Carlos Etaio, *Capitán Etayo*, euskal itsasgizon eta esploratzailea (j. 1921).
* Maiatzaren 27a - Carmen Caamaño Díaz, espainiar historialari eta ekintzaile politikoa, PCEko buruzagia (j. 1909).
* Maiatzaren 27a – Alfonso Lusson, euskal aktore eta umorista (j. 1941).
* Maiatzaren 30a – Shohei Imamura, japoniar zinegilea (j. 1926).
* Maiatzaren 31 – Raymond Davis, estatubatuar kimikari eta fisikaria, 2002ko Fisikako Nobel Saria (j. 1914).
* Maiatzaren 31 – Miguel Ortiz Berrocal, espainiar eskultorea (j. 1933).

#### Ekaina

* Ekainaren 1a – Rocío Jurado, espainiar abeslari eta aktorea, andaluziar koplan eta flamenkoan espezializatua (j. 1943).
* Ekainaren 6a – Billy Preston, estatubatuar musikaria (j. 1946).
* Ekainaren 7a - Jaione Murelaga Izagirre, Lekeitioko alkatea, herriko lehenengo emakumezko alkatea (j. 1959).
* Ekainaren 12a – György Ligeti, hungariar-austriar musikagilea (j. 1923).
* Ekainaren 13a – Charles Haughey, Irlandako Taoiseacha (j. 1925).
* Ekainaren 14a – Angelina Acuña, guatemaldar prosa eta poesia idazlea (j. 1905).
* Ekainaren 19a – Jose Luis Lekuona, *Lexoti*, gipuzkoar bertsolaria (j. 1925).
* Ekainaren 22a – Asun Balzola, bizkaitar ilustratzaile, idazle eta itzultzailea (j. 1942).
* Ekainaren 23a – Aaron Spelling, estatubatuar telebista ekoizle eta idazlea (j. 1923).
* Ekainaren 25a – Kenneth Griffith, galestar aktorea (j. 1921).
* Ekainaren 27a – Marta Mata Garriga, kataluniar politikari eta pedagogoa, Trantsizioan eskola publikoen berritzearen sustatzailea (j. 1926).
* Ekainaren 29a – Tadao Onishi, japoniar futbolaria (j. 1943).

#### Uztaila

* Uztailaren 1a – Ryutaro Hashimoto, Japoniako Lehen Ministroa (j. 1937).
* Uztailaren 1a - Selina Asenjo Fueyo , espainiar sindikalista eta politikaria (j.1910).
* Uztailaren 4a – Lars Korvald, Norvegiako lehen ministroa (j. 1916).
* Uztailaren 7a – Syd Barrett, ingeles abeslari, egile abeslari eta musikaria, Pink Floyd taldeko kide sortzailea (j. 1946).
* Uztailaren 7 – José Glaria, *Glaria I* , nafar futbolaria (j. 1929).
* Uztailaren 7a – Elias Hrawi, Libanoko presidentea (j. 1926).
* Uztailaren 8a – June Allyson, estatubatuar antzezlea, dantzaria eta abeslaria (j. 1917).
* Uztailaren 8a - Catherine Leroy, frantziar gerra-fotokazetaria (j. 1944).
* Uztailaren 8a – Fernando Muniozguren, gipuzkoar pentsalaria eta euskalgintzako eragilea (j. 1950).
* Uztailaren 10a – Xamil Basaiev, txetxeniar gerrillako liderra (j. 1965).
* Uztailaren 13a – Pirmin Aldabaldetreku, gipuzkoar dantzaria (j. 1930).
* Uztailaren 13a – Red Buttons, estatubatuar aktorea (j. 1919).
* Uztailaren 13a – Angel Sukia, gipuzkoar kardinal eta artzapezpikua (j. 1916).
* Uztailaren 17a – Mickey Spillane, estatubatuar idazlea (j. 1918).
* Uztailaren 19a – Juan María Benegas, gipuzkoar futbolaria (j. 1934).
* Uztailaren 19a – Jack Warden, estatubatuar aktorea (j. 1920).
* Uztailaren 20a – Angela Arregi, bizkaitar moda-diseinatzailea (j. 1939).
* Uztailaren 20a – Gaizka Barandiaran, gipuzkoar idazle eta musikagilea (j. 1916).
* Uztailaren 21a – Juliana Zubizarreta, trikiti musikako panderojole eta abeslari gipuzkoarra (j. 1910).
* Uztailaren 25a – Pura Vázquez, galizierazko eta espainierazko poeta (j. 1918).
* Uztailaren 30a – Murray Bookchin, estatubatuar historialaria, irakaslea, ikertzailea, ideologoa eta ekintzailea, ekoanarkismoaren fundatzailea eta mugimendu ekologistaren aitzindaria (j. 1921).

#### Abuztua

* Abuztuaren 3a – Arthur Lee, estatubatuar abeslaria, *Love* taldeko kidea (j. 1945).
* Abuztuaren 3a – Elisabeth Schwarzkopf, alemaniar-britainiar sopranoa (j. 1915).
* Abuztuaren 9a – James Alfred Van Allen, estatubatuar fisikaria, Van Allenen gerrikoen aurkitzailea (j. 1914).
* Abuztuaren 11 – Mazisi Kunene, zuluerazko hegoafrikar poeta (j. 1930).
* Abuztuaren 11 – Salma Kuzbari, libanoar idazlea, poeta, eta itzultzailea (j. 1923).
* Abuztuaren 13a – Xosé Henrique Rodríguez Peña, galiziar politikari eta arkitektoa (j. 1942).
* Abuztuaren 15a – Te Atairangikaahu, maori erregina (j. 1931).
* Abuztuaren 16a – Alfredo Stroessner, Paraguaiko presidente eta diktadorea (j. 1912).
* Abuztuaren 20a – Joe Rosenthal, estatubatuar argazkilaria, *Bandera goratuz Iwo Jiman* argazkiaren egilea (j. 1911).
* Abuztuaren 23a – Maynard Ferguson, kanadar jazz tronpeta-jotzailea (j. 1928).
* Abuztuaren 23a – Francisco Peralta, espainiar apezpikua, Gasteizko gotzaina izandakoa (j. 1911).
* Abuztuaren 23a – Marie Tharp, estatubatuar geologoa eta itsas kartografoa, itsas ondoaren lehen mapa zientifikoaren sortzailea (j. 1920).
* Abuztuaren 24a – Fernanda de Utrera, andaluziar flamenko-kantaria (j. 1923).
* Abuztuaren 27a – María Capovilla, 116 urte eta 347 egun bizi izandako ekuadortarra, heriotza momentuan munduan bizirik irauten zuen pertsona zaharrena (j. 1889).
* Abuztuaren 28a – Melvin Schwartz, estatubatuar fisikaria, 1988ko Fisikako Nobel Saria (j. 1932).
* Abuztuaren 29a – Youenn Gwernig, bretoi idazle eta abeslaria (j. 1925).
* Abuztuaren 30a – Glenn Ford, estatubatuar aktorea (j. 1916).
* Abuztuaren 30a – Nagib Mahfuz, arabierazko egiptoar idazlea, 1988ko Literaturako Nobel Saria (j. 1911).

#### Iraila

* Irailaren 4a – Giacinto Facchetti, italiar futbolaria (j. 1942).
* Irailaren 4a – Steve Irwin, *Krokodilo-ehiztaria*, australiar naturalista eta telebistako aurkezlea (j. 1962).
* Irailaren 10a – Juan Garate Alkorta *Maltzeta*, gipuzkoar trikitilaria (j. 1924).
* Irailaren 10a – Taufa'ahau Tupou IV.a, Tongako erregea (j. 1918).
* Irailaren 11 – Solange Fernex, frantziar ekintzaile politiko eta bakezalea, Europako mugimendu ekologistaren aitzindarietako bat (j. 1934).
* Irailaren 11 – Joachim Fest, alemaniar historialari, kazetari, kritikari eta argitaratzailea (j. 1926).
* Irailaren 12a – Dionisio Txoperena, *Dio*, Estatu Batuetara emigratutako euskaldun artzaina, AT&T konpainiaren iragarki-kanpaina batean parte hartzeagatik ospetsua (j. 1954).
* Irailaren 14a – José Antonio Nieves Conde, espainiar kazetari eta zinema zuzendaria (j. 1915).
* Irailaren 14a – Ogulsapar Muradova, turkmenistandar kazetaria (j. 1948).
* Irailaren 15a – Oriana Fallaci, italiar kazetaria eta idazlea (j. 1929).
* Irailaren 16a – Rob Levin, *Lilo*, estatubatuar programatzailea (j. 1955).
* Irailaren 17a – José Gallego, gipuzkoar futbolaria, Ingalaterran aritutakoa (j. 1923).
* Irailaren 20a – Sven Nykvist, suediar zinema argazki-zuzendaria (j. 1922).
* Irailaren 21a – Boz Burrell, ingeles musikaria, *King Crimson* eta *Bad Company* taldeetako kidea (j. 1946).
* Irailaren 22a – Enrique Gorriarán, argentinar iraultzailea (j. 1941).
* Irailaren 23a – Malcolm Arnold, britainiar konpositorerik garrantzitsuenetakoa, bai zinemarako musikan baita musika formalean (j. 1921).
* Irailaren 26 – Byron Nelson, estatubatuar golfaría (j. 1912).
* Irailaren 27a – Luis Goya, euskal zinema ekoizle eta zuzendaria (j. 1951).

#### Urria

* Urriaren 2a – Paul Halmos, hungariar-estatubatuar matematikaria (j. 1916).
* Urriaren 3a – John Crank, ingeles matematikaria (j. 1916).
* Urriaren 5a – Maria Bengoetxea, *Maria Txindurri*, bizkaitar euskaltzalea (j. 1906).
* Urriaren 6a – José María Galardi, Real Sociedadeko gipuzkoar futbolaria (j. 1931).
* Urriaren 7a – Julen Goikoetxea, bizkaitar txirrindulari amateurra (j. 1985).
* Urriaren 7a – Anna Politkovskaia, errusiar kazetaria (j. 1958).
* Urriaren 12a – Gillo Pontecorvo, italiar zinema zuzendaria (j. 1919).
* Urriaren 16a – Valentín Paniagua, Peruko presidentea (j. 1936).
* Urriaren 18a – Pedro Antonio Gainzarain, arabar apaiz, unibertsitate irakasle eta idazlea (j. 1928).
* Urriaren 18a – Fermin Gordejuela, nafar futbolaria (j. 1933).
* Urriaren 18a – Xosé Quiroga Suárez, Galiziako Xuntako bigarren presidentea (j. 1920).
* Urriaren 21a – Urien Wiliam, galestar idazle eta antzerkigilea (j. 1929).
* Urriaren 22a – Choi Kyu-hah, Hego Koreako presidentea (j. 1919).
* Urriaren 25a – Luisa Alberca, eleberri eta gidoi erradiofonikoen espainiar idazlea (j. 1920).
* Urriaren 25a – Emilio Vedova, italiar margolaria (j. 1919).
* Urriaren 27a – Brad Will, estatubatuar dokumentalista independente eta militante anarkista (j. 1970).
* Urriaren 28a – Tina Aumont, estatubatuar-frantses aktorea (j. 1946).
* Urriaren 30a – Pedro Alonso, euskal herritar saskibaloi jokalaria (j. 1910).
* Urriaren 31 – Pieter Willem Botha, Hegoafrikako azken lehen ministroa eta lehendabiziko estatu presidentea, apartheid sistemaren sustatzailea (j. 1916).

#### Azaroa

* Azaroaren 1a – William Styron, estatubatuar eleberrigilea (j. 1925).
* Azaroaren 4a – Alaíde Lisboa, brasildar irakasle, kazetari, idazle eta politikaria (j. 1904).
* Azaroaren 5a – Bülent Ecevit, Turkiako presidentea (j. 1925).
* Azaroaren 6a – Francisco Fernández Ochoa, espainiar eskiatzaile alpinoa (j. 1950).
* Azaroaren 6a – Mara Goyanes, espainiar vedette eta aktorea (j. 1942).
* Azaroaren 10a – Vera Atseva, mazedoniar politikari komunista eta jugoslaviar partisanoen kidea (j. 1919).
* Azaroaren 10a – Jack Palance, estatubatuar aktorea (j. 1919).
* Azaroaren 11 – Esther Lederberg, estatubatuar mikrobiologoa izan zen, bakterioen genetikan aitzindaria (j. 1922).
* Azaroaren 12a – Adam Schaff, poloniar filosofoa eta soziologoa (j. 1913).
* Azaroaren 15a – Adelaida Las Santas, espainiar kazetari eta poeta (j. 1918).
* Azaroaren 16a – Milton Friedman, estatubatuar ekonomialari eta intelektuala, 1976ko Ekonomiako Nobel Saria (j. 1912).
* Azaroaren 16a – Jordi Sarsanedas, kataluniar idazlea (j. 1924).
* Azaroaren 17a – Ruth Brown, estatubatuar rhythm and blues abeslaria (j. 1928).
* Azaroaren 17a – Ferenc Puskás, hungariar futbolaria, historiako jokalari onentsuenetako bat (j. 1927).
* Azaroaren 19a – Lidia Sem, sobietar-errusiar hizkuntzalari eta etnografoa (j. 1926).
* Azaroaren 20a – Robert Altman, estatubatuar zinema zuzendaria (j. 1925).
* Azaroaren 21a – Hassan Gouled Aptidon, Djibutiko lehenbiziko presidentea (j. 1916).
* Azaroaren 23a – Philippe Noiret, frantziar aktorea (j. 1930).
* Azaroaren 23a – Anita O'Day, estatubatuar jazz-abeslaria, jazzaren emakumezko ahots garrantzitsuenetakoa (j. 1919).
* Azaroaren 24a – Juice Leskinen, finlandiar kantautore, olerkari eta konpositorea (j. 1950).
* Azaroaren 25a – Valentín Elizalde, *El Gallo de Oro*, *norteño* estiloko mexikar abeslari eta abestigilea, erahila (j. 1979).
* Azaroaren 26a – Mário Cesariny de Vasconcelos, portugaldar idazlea eta margolaria (j. 1923).

#### Abendua

* Abenduaren 1a – Claude Jade, frantziar aktorea (j. 1948).
* Abenduaren 4a - Henri Lenaerts, belgikar-nafar artista (j. 1923).
* Abenduaren 10a – Augusto Pinochet, Txileko diktadorea (j. 1915).
* Abenduaren 12a – Peter Boyle, estatubatuar aktorea (j. 1935).
* Abenduaren 13a – Loyola de Palacio, Europako Batzordeko lehendakariorde eta jatorri euskalduneko espainiar politikaria (j. 1950).
* Abenduaren 15a – Clay Regazzoni, suitzar 1 Formulako gidaria (j. 1939).
* Abenduaren 18a – Joseph Barbera, estatubatuar animatzaile, zuzendari eta ekoizlea, Hanna-Barbera estudioaren sortzailea (j. 1911).
* Abenduaren 20a – Jozef Abasq, bretainiar idazlea (j. 1923).
* Abenduaren 21a – Étienne Camy-Peyret, zuberotar sindikalista, CGTkoa (j. 1922).
* Abenduaren 21a – Saparmurat Nijazov, Turkmenistango diktadorea (j. 1940).
* Abenduaren 23a – Milagros Bidegain, gipuzkoar irakaslea, liburuzaina, hizkuntzalaria eta artxibozaina (j. 1922).
* Abenduaren 25a – James Brown, estatubatuar soul eta funk abeslari, konposatzaile, musikari eta ekoizlea (j. 1933).
* Abenduaren 25a – Francisco Salinas, nafar legelaria (j. 1915).
* Abenduaren 26a – Manuel Quintas de Almeida, Sao Tome eta Principeko bitarteko presidentea (j. 1957).
* Abenduaren 26a – Gerald Ford, Ameriketako Estatu Batuetako 38. Presidentea (j. 1913).
* Abenduaren 28a – Jose Maria Etxaburu, *Kamiñazpi*, euskal idazlea eta euskaltzain urgazlea (j. 1913).
* Abenduaren 28a – Ramón Reparaz, euskal aktorea (j. 1931).
* Abenduaren 30a – Saddam Hussein, Irakeko diktadorea (j. 1937).
* Abenduaren 31 – Seymour Martin Lipset, estatubatuar soziologo politikoa (j. 1922).

#### Egun ezezaguna edo zehaztugabea

* Andoni Sarasola Martínez, gipuzkoar ingeniaria (j. 1917).
* Erramun Gametxo, euskal pentsalari eta idazlea (j. c. 1914).
* Ignacio González Bastida, gipuzkoar musikaria (j. 1913).
* Isaias Albistegi, gipuzkoar erbesteratua, hegazkinlaria Sobietar Batasunean II. Mundu Gerran (j. 1924).
* Iñaki Zubiri, euskal idazlea (j. 1913).

## Nobel saridunak:

* Fisika: John C. Mather, George F. Smoot
* Kimika: Roger D. Kornberg
* Literatura: Orhan Pamuk
* Medikuntza: Andrew Fire, Craig Mello
* Ekonomia: Edmund Phelps
* Bakea: Muhammad Yunus eta Grameen Bankua.

---

## Kanpo estekak