Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Eliza Erreformatuak

Eliza Erreformatu nagusiak dituzten herrialdeak.
**Eliza Erreformatuak** historikoki Joan Kalbinoren doktrinarekin lotutako eliza kristau protestanteak dira. XVI. mendean sortu ziren lehen aldiz Europan, teologo erreformatzaileak buru zituen Erreforma protestantearen barruan, hala nola:

* Ulrich Zwingli
* Martin Bucer
* Heinrich Bullinger
* Pietro Martire Vermigli
* Théodore de Bèze
* Guillaume Farel

XVI. mendean zehar, Mendebaldeko Europako hainbat naziotara hedatu ziren, hala nola:

* Suitza
* Eskozia
* Frantzia
* Herbehereak
* Hungaria

## Antolaketa

Erreformaren mugimendua ezarri zen nazio bakoitzak, jatorrian, bere elizaren gobernua antolatu zuen. Tokiko eliza edo kongregazio horietako batzuk mundu osora zabaldu dira, eta eliza gehienetan banaketak izan dira. Jatorrizko kalbinismoa irakasteko konpromisoa, oro har, doktrina ofizialaren definizioetan islatzen da, baina askok onartzen dute nolabaiteko malgutasuna doktrinan. 1999ko ikerketa batek 746 eliza erreformatu aurkitu zituen mundu osoan.

Beren iragan historikoa dela eta, Eliza Erreformatuek elkarrengandik independente izateko berezitasuna dute, bai doktrinaren aldetik, bai antolakuntzaren aldetik, gehienak Eliza nazionaletan federatuta dauden arren. Mundu mailan, Munduko Aliantza Erreformatua zen erakunderik garrantzitsuena (75 milioi kiderekin), 10 milioi pertsona zituen Kontseilu Ekumeniko Erreformatuaren aurrean. 2010eko ekainetik, bi erakundeek bat egin zuten Eliza Erreformatuen Munduko Elkartea eratzeko. Badira garrantzi txikiagoko eta ezaugarri fundamentalistagoak dituzten beste bi munduko erakunde ere: Eliza Erreformatuen Nazioarteko Konferentzia eta Munduko Anaitasun Erreformatua.

1973an, Europako Eliza Erreformatuek eta luterotarrek dokumentu teologiko bat sinatu zuten, Leuenbergeko Konkordia izenekoa, eta, horren bidez, 450 urteko eliza-banaketari amaiera eman zioten eta Eliza bateratu baten alde egitea erabaki zuten. Ordutik, Europako eta Latinoamerikako beste Eliza protestante batzuk eta Europako zazpi Eliza Metodistak elkartu ziren.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Nahuel Pérez Biscayart

| Nahuel Pérez Biscayart |
| --- |
|   Irudi gehiago |
| Bizitza |
| Jaiotza | Buenos Aires, 1986ko martxoaren 6a (40 urte) |
| Herrialdea |  Argentina |
| Hezkuntza |
| Hizkuntzak | gaztelania frantsesa |
| Jarduerak |
| Jarduerak | aktorea, telebista-aktorea eta zinema aktorea |
| Jasotako sariak |
ikusi
* Gizonezko errebelazio aktore onenaren César Saria  (2018) : 120 battements par minute Lumière Award for Best Actor  (2018ko otsailaren 5a) : 120 battements par minute
 |
|

---

 |
|

---

   |

**Nahuel Pérez Biscayart** (Buenos Aires, Argentina, 1986ko martxoaren 6a) argentinar aktorea da. Poliglota da.

120 battements par minute (2017) filmean egindako lanagatik da ezaguna, César eta Lumière sari bat irabazi baitzituen.

## Biografia

Perez Biscayart Buenos Airesen jaio zen. Amak jatorri italiarra eta euskalduna dauka eta aitak andaluziarra. Buenos Airesko Arte Ederren Eskolan trebatu zen.

## Iritzi politikoak

2024ko ekainean Emmanuel Macron Frantziako presidenteari zuzendutako eskaera bat sinatu zuen, Frantziari Palestinako Estatua ofizialki aitortzeko eskatuz.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Parsons The New School for Design

| Parsons The New School for Design |
| --- |
|  |
| Datuak |
| Mota | collegea eta design school (en)  |
| Herrialdea | Ameriketako Estatu Batuak |
| Jarduera |
| Kidetza | American Council on Education (en)  |
| Honen parte | New School |
| Jabea | New School |
| Historia |
| Sorrera | 1896 1936 |
| Sortzailea | William Merritt Chase |
| webgune ofiziala    |

**Parsons The New School for Design** (**Parsons School of Design** edo, besterik gabe, **Parsons)** New York hiriko The New School unibertsitateko arte eta diseinu eskola da. Mundu mailan arte eta diseinu unibertsitate ospetsuenetako bat dela aitortzen da. New Yorkeko Greenwich Villagen dago. Parsons *Arte eta Diseinu Eskolen Elkarte Nazionaleko* (NASAD) eta *Arte eta Diseinu Unibertsitate Independenteen Elkarteko* (AICAD) kidea da.

## Historia

Parsons 1896an sortu zuen William Merritt Chase margolari eta irakasle inpresionista estatubatuarrak *The Chase School* izenarekin. Chase-k New York League of Art Students-etik alde egin zuen progresista talde txiki bat zuzendu zuen artearen adierazpen indibidualago, dramatiko eta askeago baten bila. *Chase School-*ek izena aldatu zuen 1898an *New York School of Art-ra*.

1904an, Frank Alvah Parsons Chasen sartu zen eta sei urte geroago eskolako presidente bihurtu zen.

1909an, eskolak *New York School of Fine and Applied Art izena hartu zuen*; Parsons 1911an administratzaile bakarra bihurtu zen, 1930ean hil arte mantenduko zuen kargua. William M. Odom, *Paris Ateliersen* sortzailea 1921ean, eskolako presidente izan zen; 1936an eta Parsons-i egindako omenaldian, funtsezko pieza izan zen erakundearen garapenaren norabidean, bai eta arte bisualetan hezkuntzaren eraketan ere mundu osoko artea eta industriaren arteko loturari buruzko teorien bidez. Eskolak izena aldatu zuen *Parsons School of Design* izenarekin.

1970ean, *New School for Social Research-en* (gaur egun The New School) dibisio bihurtu zen; 1972an, kanpusa Sutton Place-tik Greenwich Villagera aldatu zen.

2005ean, jatorriko unibertsitateak izena aldatu zuenean, *Parsons School of Design-*ek *Parsons The New School for Design* izena hartu zuen.

### Aurreko izenak

* *Chase School* (1896-1898)
* *New York School* Of Art (1898-1909)
* *New York School Of Fine And Applied Art* (1909-1936)
* *Parsons School Of Design* (1936-2005)

## Nabarmendutako ikasleak

* Magdalena Atria
* Adolph Gottlieb
* Marc jacobs
* Donna karan
* Tom ford
* Alexander Wang
* Steven Meisel
* Anna Sui
* Stephen Dwoskin
* Ai Weiwei
* Julie Umerle
* Barbara kruger
* Jasper johns
* Angela Gisela Brown
* Narciso Rodriguez

## Ikus, gainera

* The New School

## Kanpo estekak
# Chuck Close

| Chuck Close |
| --- |
|   Irudi gehiago |
| Bizitza |
| Jaiotzako izen-deiturak | Charles Thomas Close |
| Jaiotza | Monroe, 1940ko uztailaren 5a |
| Herrialdea |  Ameriketako Estatu Batuak |
| Heriotza | Oceanside, 2021eko abuztuaren 19a (81 urte) |
| Heriotza modua | berezko heriotza: bihotz-gutxiegitasuna |
| Familia |
| Ezkontidea(k) | Sienna Shields (en)   (2013 - |
| Hezkuntza |
| Heziketa | Washingtongo Unibertsitatea Everett High School (en)  University of Washington School of Art + Art History + Design (en)  Yale Unibertsitatea Yale School of Art Massachusettsko Unibertsitatea Amhersten Everett Community College (en)  |
| Hizkuntzak | ingelesa |
| Jarduerak |
| Jarduerak | margolaria, argazkilaria, marrazkilaria, grabatzailea eta collagist (en)  |
|
Parte-hartzailea
* Documenta 5 (en)  Documenta 6 (en)
 |
| Lantokia(k) | Viena New Haven Norfolk Amherst New York eta Seattle |
| Enplegatzailea(k) | Massachusettsko Unibertsitatea Amhersten |
| Lan nabarmenak |
ikusi
* *Subway Portraits (en)*
 |
| Jasotako sariak |
ikusi
* Rome Prize  الميدالية الوطنية للفنون
 |
| Kidetza | Ameriketako Estatu Batuetako Arte eta Letren Akademia Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia |
| Mugimendua | Arte garaikidea |
| Izengoitia(k) | Close, Charles Thomas |
| Genero artistikoa | erretratua biluzia Autorretratua |
|

---

 |
| chuckclose.com |
|      |

**Charles Thomas "Chuck" Close** (Monroe, Washington, 1940ko uztailaren 5a – Oceanside, New York, 2021eko abuztuaren 19a) estatubatuar artista izan zen.

Umetatik gaixotasun neuromuskular bat izan zuen eta, dislexia zela eta, emaitza txikiak izan zituen eskolan. 1962an Washingtongo Unibertsitatean graduatu zen. Yaleko Unibertsitatean eta Vienako Arte Ederren Akademian ere ikasi zuen. Estatu Batuetara itzuli zenean, arte irakaslea izan zen Massachusettseko Unibertsitatean eta 1967an New Yorken kokatu zen.

Margolaria, artista bisuala eta argazkilaria izan zen. Estilo abstraktuan, fotorrealistan eta hiperrealistan tamaina erraldoiko erretratuak eta autoerretratuak egiteagatik nabarmendu zen.
# Manuel Ávila Camacho

| Manuel Ávila Camacho |
| --- |
|   Irudi gehiago |
|

|  45. Mexikoko presidente |
| --- |

 1940ko abenduaren 1a - 1946ko azaroaren 30a ← Lázaro Cárdenas - Miguel Alemán Valdés →

|  Secretary of National Defense (en)  |
| --- |

 1936ko urriaren 18a - 1939ko urtarrilaren 31 |
| Bizitza |
| Jaiotza | Teziutlán eta Teziutlán (udalerria), 1897ko apirilaren 24a |
| Herrialdea |  Mexiko |
| Heriotza | Huixquilucan de Degollado (en) , Mexiko Hiria eta Huixquilucan (udalerria), 1955eko urriaren 13a (58 urte) |
| Hobiratze lekua | Panteón Francés de San Joaquín (en)  |
| Familia |
| Ezkontidea(k) | Soledad Orozco (en)  |
| Haurrideak |
ikusi
* Maximino Ávila Camacho (en)  Rafael Ávila Camacho (en)
 |
| Hezkuntza |
| Heziketa | Escuela Nacional Preparatoria (en)  |
| Jarduerak |
| Jarduerak | politikaria, Errepublikaren presidentea eta soldadua |
| Jasotako sariak |
ikusi
* Arrano Zuriaren Ordena  Order of Propitious Clouds  (1945)
 |
| Zerbitzu militarra |
| Adar militarra | Constitutional Army (en)  |
| Gradua | ezezaguna |
| Ideologia eta sinesmenak |
| Erlijioa | erromatar katolikoa |
| Alderdi politikoa |  Alderdi Iraultzaile Instituzionala |

**Manuel Ávila Camacho** ( Teziutlán, Puebla ; 1897ko apirilaren 24a - Huixquilucan, Mexikoko estatua ; 1955eko urriaren 13a ) Mexikoko presidentea izan zen 1940ko abenduaren 1etik 1946ko azaroaren 30era. "Presidente caballero" bezala ezagutua izan zen, bere hitza herrialdeko gurtza askatasunaren alde konprometitu ondoren irabazi zuena. Bere administrazioak lidergo militarretik zibilerako trantsizioa burutu zuen, konfrontazioaren antiklerikalismoarekin amaitu zen, hezkuntza sozialistaren bultzada irauli zuen eta AEBekin lan harreman bat berrezarri zuen Bigarren Mundu Gerran.

## Kanpo estekak
# Anatolijs Gorbunovs

| Anatolijs Gorbunovs |
| --- |
|   Irudi gehiago |
|

|  Saeimako kidea |
| --- |

Hautetsia: 7th Saeima (en)  |
| Bizitza |
| Jaiotza | Pilda (en) , 1942ko otsailaren 10a (84 urte) |
| Herrialdea |  Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna  Letonia |
| Hezkuntza |
| Heziketa | Rigako Unibertsitate Teknikoa |
| Hizkuntzak | letoniera |
| Jarduerak |
| Jarduerak | politikaria |
| Lantokia(k) | Riga |
| Jasotako sariak |
ikusi
* Order of the Three Stars, 2nd Class  Grand Cross of the Order of the Lithuanian Grand Duke Gediminas  Order of the Three Stars  Order of the Lithuanian Grand Duke Gediminas  Order of the Cross of Terra Mariana  Order of the Dannebrog  January 13th commemorative medal  Ohorezko Intsigniaren ordena
 |
| Ideologia eta sinesmenak |
| Alderdi politikoa | Latvian Way (en)   Sobietar Batasuneko Alderdi Komunista |

**Anatolijs Gorbunovs** (errusieraz: Анато́лий Валериа́нович Горбуно́в; Ludza, Letonia, 1942ko otsailaren 10a -) letoniar politikaria da.

## Biografia

Rigako Institutu Politeknikoan egin zituen ikasketak, eta eraikuntza-industrian eta estatuaren landetxe batean lan egin zuen karrera politikoa hasi aurretik.

1966an Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistako (PCUS) kide egin zen eta 1974. urtean eskuratu zuen alderdi barruko lehenengo kargua. Harrezkero, zenbait kargu izan zituen bere esku, besteak beste Kiroveko barrutiko idazkari nagusiarena eta Letoniako Batzorde Zentraleko Ideologia Idazkariarena.

1988an Letoniako Errepublika Sozialista Sobietarreko Presidiumeko lehendakari izendatu zuten (RSSL), eta horrela eskuratu zuen Errepublika hartako kargu politiko gorena. 1991n Letoniak burujabetasuna eskuratu zuenean aldatu egin zen kargu haren izena (Kontseilu Goreneko lehendakaria), baina Gorbunovsek jarraitu zuen Letoniako lehendakari izaten 1993. urtea arte.

Burujabetasuna eskuratu aurretik Errusiaren aldeko jarrera moderatua erakutsi zuen, eta kritikak jaso zituen horregatik, baina burujabetasunaren ondoren Errusiako gobernuaren politikaren arerio nagusietako bat izan zen. Besteak beste 1994. urtea ezarri zuen Letoniatik gudaroste atzerritarrak ateratzeko data gisa, eta ez errusiar gudarostea erretiratzen hastekoa, Errusiak nahi zuen bezala, eta nazioarteko ikuskatzaileak eskatu zituen 1993ko Letoniaren eta Errusiaren arteko negoziazioetarako. 1993. urtean Guntis Ulmanisek hartu zuen errepublikako lehendakari kargua, eta Gorbunovs Letoniako legebiltzarreko lehendakari izendatu zuten. 2002. urtera arte izen zen legebiltzarreko kide.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak