# Martxoaren 16

**Martxoaren 16**a gregoriotar egutegiaren urteko hirurogeita hamabosgarren eguna da, 76.a bisurteetan. 290 egun falta dira urtea amaitzeko.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  **Jaiotzak** |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Euskal Herrian**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **SabicasJaiotza:** Iruñea, 1912
 **Heriotza:** New York, 1990eko apirilaren 14a
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Jose IraragorriJaiotza:** Basauri, 1912
 **Heriotza:** Galdakao, 1983ko apirilaren 27a
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Mikel IturriaJaiotza:** Urnieta, 1992

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Eneko AgirreJaiotza:** Eibar, 1968

 |

Eskuz gaurkotu
**+** Jaiotza gehiago...
 | **Munduan**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **James MadisonJaiotza:** Port Conway, 1751
 **Heriotza:** Montpelier, 1836ko ekainaren 28a
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Isabelle HuppertJaiotza:** Parisko 16. barrutia, 1953

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Richard StallmanJaiotza:** Manhattan, 1953

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Sully PrudhommeJaiotza:** Parisko 10. barrutia, 1839
 **Heriotza:** Châtenay-Malabry, 1907ko irailaren 7a
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Jaiotza gehiago...
 |

**Artikulurik ez duten Martxoaren 16ko jaiotzak**
Casimir Delavigne •

Eskuz gaurkotu |
|  **Heriotzak** |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Euskal Herrian**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Jesus Maria LeizaolaJaiotza:** Donostia, 1896ko irailaren 7a
 **Heriotza:** Donostia, 1989
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Isidoro FagoagaJaiotza:** Bera, 1893ko apirilaren 4a eta 1895eko apirilaren 4a
 **Heriotza:** Donostia, 1976
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Serapio MuxikaJaiotza:** Ormaiztegi, 1854ko azaroaren 14a
 **Heriotza:** Donostia, 1941
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Pascual MarínJaiotza:** Tutera, 1893
 **Heriotza:** Donostia, 1959
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Heriotza gehiago...
 | **Munduan**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Marko AurelioJaiotza:** Erroma, 121eko apirilaren 26a
 **Heriotza:** Vindobona, 180
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Selma LagerlofJaiotza:** Östra Ämtervik church parish (en) , 1858ko azaroaren 20a
 **Heriotza:** Östra Ämtervik church parish (en) , 1940
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Constantin BrâncușiJaiotza:** Hobița (en) , 1876ko otsailaren 19a
 **Heriotza:** Paris, 1957
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Aubrey BeardsleyJaiotza:** Brighton, 1872ko abuztuaren 21a eta 1872ko abuztuaren 24a
 **Heriotza:** Menton, 1898
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Heriotza gehiago...
 |

**Artikulurik ez duten Martxoaren 16ko heriotzak**
Nicolas de Staël •
Egon Friedell •
Edward Augustus Freeman •
Antoine Lacroix •

Eskuz gaurkotu |

 |  |

|  |
| --- |
|  **Gertaerak** |
| Aldo Moro* K. a. 597 - Nabukodonosor II.a babiloniarren erregeak Jerusalem bereganatu zuen.
* 1521 - Magallaes eta Elkano Filipinetan lehorreratu ziren.
* 1802 - AEBtan West Pointeko akademia militarra sortu zuten
* 1935 - Adolf Hitlerrek Versaillesko Itunaren haustura iragarri zuen Wehrmacht-aren sorrerarekin (Alemania naziko indar armatuak).
* 1978 - Aldo Moro (*irudian*) Italiako lehen ministro ohia bahitu zuten Brigada Gorriek (maiatzaren 9an hil zuten).

**+** Gertaera gehiago...
 |
|  **Egutegia** |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  <<  | **Martxoa** |  >>  |
| Al | As | Az | Og | Or | Lr | Ig |
|  |  |  |  |  |  | 1 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |
| 30 | 31 |
| 2026 |

 |
| **Aurreko eta hurrengo urteetan 2023: Osteguna
* 2024: Larunbata
* 2025: Igandea
* 2027: Asteartea
* 2028: Osteguna
* 2029: Ostirala
 |
|  **Izendegia** |
| **Santutegia:**
Heriberto Koloniakoa, José Gabriel Brochero, Joan de Brébeuf

**Seaska egutegia:**
Eusebe eta Xaxi.

 |

 |

*Daturen bat falta bada, urtearen lotura jarraitu han sartzeko.*

---

## Gertaerak

### Euskal Herria

* 1177 – Henrike II.a Ingalaterrakoaren laudoa Nafarroa eta Gaztelaren arteko mugak zehazten dituena.
* 1540 – “Sorginkeria” egotzita 69 otsagabiar epaitu zituen publikoki Inkisizioak Iruñean. Penitentzia aplikatu zieten autofede deituriko ekitaldi jendetsuan. Gabriel del Monte Mayor juduzalekeria egotzita exekutatua izan zen.
* 1972 – Poliziak Jon Goikoetxea ETAko kidea hil zuen Elizondon.
* 1978 – ETAk Esteban Beldarrain Madariaga Bilboko udaleko alkateordea erail zuen.
* 1979 – ETAk Jose Maria Maderal Oleaga zibila erail zuen Bilbon.
* 1989 – Portugaleten emakume gazte bati eraso egin, zigarro batekin besoa erre eta eskuineko hankan GAL siglak markatu zizkioten.
* 2010 – ETAk jendarme bat hil zuen ustekabeko tiroketa batean Paristik gertu.
* 2015 – Gasteizko autobus geltokia inauguratu zen.

### Mundua

* K. a. 597 – Babiloniarrek Jerusalem hartu zuten eta Jehoiachin-en ordez Zedekiah egin zuten errege.
* 1802 – AEBtan West Pointeko akademia militarra sortu zuten
* 1935 – Adolf Hitlerrek Versaillesko Itunaren haustura iragarri zuen Wehrmacht-aren sorrerarekin (Alemania naziko indar armatuak).
* 1939 – Espainiako Estatu Ministerioaren Propaganda Idazkariordetzaren idazki ofizial baten bidez, zentsura ezarri zen gaztelania ez ziren hizkuntzentzat, euskararentzat tartean. Aginduan “hizkuntza erregionalak” debekatu behar zirela zioen.
* 1968 – Estatu Batuetako Armadako unitate militar batek Mỹ Laiko sarraskian 504 lagun hil zituen.
* 1988 – Halabjako eraso kimikoa gertatu zen, gutxienez 5.000 hildako inguru eragin zituena.
* 1988 – Milltown hilerriko erasoa: Belfast hiriko Milltown hilerrian, UDA talde paramilitar loialistako Michael Stone kideak hiru pertsona hil eta 60 zauritu zituen.

## Arte eta kultura

### Euskal Herria

* 1871 – *Marina*, Emilio Arrieta nafar konposatzailearen musika eta Francisco Camprodónen eta Miguel Ramos Carriónen libretoa duen zarzuela estreinatu zen Madrilgo Errege Antzokian.
* 2013ko Arabako Bertsolari Txapelketaren finala Oihane Pereak irabazi zuen, hirugarren aldiz.

### Mundua

* 1956 – *The Searchers* ("Bilatzaileak") filma estreinatu zen, John Fordek zuzendu eta John Wayne, Jeffrey Hunter, Vera Miles, Ward Bond eta Natalie Wood aktoreek antzeztu zutelarik.
* 1979 – *The China Syndrome* ("Txinako Sindromea") filma estreinatu zen, James Bridgesek zuzendu eta Jane Fonda, Jack Lemmon eta Michael Douglas aktoreek antzeztu zutelarik.
* 1990 – *Lord of the Flies* ("Eulien Jauna") filma estreinatu zen, William Golding idazlearen izen berdineko *Lord of the Flies* eleberrian oinarritua zegoelarik.

## Zientzia eta teknologia

## Kirolak

### Mundua

* 2013 – Galesko errugbi selekzioak 2013ko Sei Nazioen Txapelketa irabazi zuen.
* 2019ko Sei Nazioen Txapelketa: Galesek bere 27. txapelketa eskuratu zuen eta partida guztiak irabazi zituenez Slam nagusia eta Koroa hirukoitza ere bai.

## Jaiotzak

### Euskal Herria

* 1754 – Manuel Enparan, gipuzkoar noble eta kapitaina (h. 1801).
* 1880 – Felix Garcia Larratxe, nafar farmazialari eta politikari abertzalea (h. 1962).
* 1895 – Jose Markiegi, euskal idazle eta itzultzailea (h. 1936).
* 1908 – Kastora Irigoien, bizkaitar panderojolea (h. 1994).
* 1912 –
	+ Ziriako Andonegi, *Kuireka*, gipuzkoar jostuna eta euskal idazlea (h. 1982).
	+ Jose Iraragorri, *Chato*, euskal herritar futbolaria (h. 1983).
	+ Sabicas, nafar flamenko gitarrajolea (h. 1990).
* 1913 – Ramón Lekuona, gipuzkoar futbolaria (h. 1999).
* 1922 – Benita Uribarrena, PCEko bizkaitar militantea eta Emakume Antifrankisten Espainiako Batasuneko ekintzailea (h. 2011).
* 1924 – María Franciska Dapena Rico, palentziar- bizkaitar artista, margolaria eta idazlea, Barruelo de Santullánen (h. 1995).
* 1927 – Maritxu Sorabilla, nafar mendizale aitzindaria (h. 2025).
* 1930 – Marcel Queheille, zuberoar txirrindularia (h. 2021).
* 1933 – Alatz Robles-Arangiz, euskal idazlea.
* 1934 – Jose Maria Maguregi, *Magu*, euskal herritar futbolari eta entrenatzailea (h. 2013).
* 1944 – Juan Urrutia Elexalde, bizkaitar ekonomialaria.
* 1946 –
	+ Patxi Izko, nafar enpresaburua, Osasunako presidentea (h. 2023).
	+ José Antonio Santamaría, gipuzkoar futbolari eta ostalaritza-enpresaburua (h. 1993).
	+ Carlos Trevilla, bizkaitar sindikalista.
* 1953 – Xabier Jose Loidi, bizkaitar ikertzaile, botanikari, pteridologo eta EHUko irakaslea.
* 1958 – Lourdes Lejarreta, bizkaitar erizain eta kooperantea (h. 1995).
* 1959 – Elisa Rueda, bizkaitar irakaslea, poeta eta aktorea.
* 1960 – Agustin Mujika, *Takolo*, euskal pailazoa.
* 1968 – Eneko Agirre, EHUko gipuzkoar irakaslea, Ixa Taldeko kidea eta HiTZ zentroko zuzendaria.
* 1975 – Unai Aranzadi, bizkaitar kazetari eta zinegilea.
* 1976 – Aiora Renteria, bizkaitar abeslari, kantagile eta irakaslea, *Zea Mays* taldeko kidea.
* 1980 – Adela Úcar, euskal herritar kazetaria.
* 1986 –
	+ Ricardo de Burgos, bizkaitar futbol arbitroa.
	+ Héctor González, bizkaitar txirrindularia.
* 1990 – Nagua Alba, gipuzkoar politikaria, Ahal Dugu alderdiko Euskadiko idazkari nagusia.
* 1991 – Beatriz Chivite, nafar idazlea.
* 1992 – Mikel Iturria, gipuzkoar txirrindularia.
* 1995 – Adrián Vallés Iñarrea, nafar atleta, pertika jauzian aditua.
* 1997 – Itsasne Alzola Garamendi, bizkaitar biolin-jotzailea.
* 2004 – Ieltxu Garcia, bizkaitar futbolaria.

### Mundua

* 1445 – Johann Geiler von Kaysersberg, alemaniar sermolaria eta apaiza (h. 1510).
* 1478 – Francisco Pizarro, espainiar konkistatzailea (h. 1541).
* 1568 – Juan Martínez Montañés, Pizkundeko eta Barrokoko espainiar eskultorea (h. 1649).
* 1627 – Sarah Wildes, Salemgo sorginkeria prozesuan sorginkeriagatik exekutatu zuten emakumea (h. 1692).
* 1687 – Sofia Dorotea Hannoverkoa, Prusiako Erresumako erregina ezkontidea (h. 1757).
* 1729 – Luisa Albertina de Leiningen-Falkenburg-Dagsburgekoa, Prusiako erregina ezkontidea (h. 1818).
* 1743 – Claude-Anne de Rouvroy de Saint Simon, frantziar militar eta politikaria (h. 1819).
* 1750 – Caroline Lucretia Herschel, alemaniar astronomoa (h. 1848).
* 1751 – James Madison, Ameriketako Estatu Batuetako laugarren presidentea (h. 1836).
* 1771 – Antoine-Jean Gros, frantziar margolaria (h. 1835).
* 1774 – Matthew Flinders, ingeles itsasgizon eta esploratzaile ingelesa (h. 1814).
* 1789 – Georg Simon Ohm, alemaniar fisikaria, Ohm-en legearen sortzailea (h. 1854).
* 1794 – Ami Boué, austriar geologoa (h. 1881).
* 1799 – Anna Atkins, ingeles botanikari eta argazkilaria (h. 1871).
* 1813 –
	+ Sofia Gerhardt, herbeheretar-errusiar enpresaburua (h. 1887).
	+ Gaëtan de Rochebouët, Frantziako lehen ministroa (h. 1899).
* 1822 – Rosa Bonheur, frantziar margolari eta eskultorea, animaliak erretratatzen aditua (h. 1899).
* 1825 – Camilo Castelo Branco, portugaldear idazlea (h. 1890).
* 1839 –
	+ Efigénia do Carvalhal, portugaldar poeta eta idazlea (h. 1932).
	+ Sully Prudhomme, frantziar poeta, 1901eko Literaturako Nobel Saria (h. 1907).
	+ John Butler Yeats, irlandar margolaria (h. 1922).
* 1846 – Gösta Mittag-Leffler, suediar matematikaria (h. 1927).
* 1851 – Martinus Beijerinck, herbeherar botanikaria eta zitopatologoa (h. 1931).
* 1856 – Luis-Napoleon Bonaparte, Frantziako printze inperiala (h. 1879).
* 1859 – Aleksandr Stepanovitx Popov, errusiar fisikaria eta ingeniaria (h. 1906).
* 1865 – Carme Karr i Alfonsetti, kataluniar kazetari, idazle, musikologo eta publizista feminista eta bakezalea (h. 1943).
* 1874 – Frédéric François-Marsal, Frantziako lehen ministroa (h. 1958).
* 1878 – Clemens August Graf von Galen, alemaniar kardinala (h. 1946).
* 1882 – Jim Lightbody, estatubatuar atleta (h. 1953).
* 1891 – Alfonsina Strada, italiar txirrindularia, Lonbardiako Giroa bukatu zuen lehenengo emakumea (h. 1959).
* 1892 – César Vallejo, perutar poeta, Hego Ameriketako literaturako poeta nagusietakoa (h. 1938).
* 1895 – Ernest Labrousse, frantziar historialaria, historia ekonomiko eta sozialean espezializatua (h. 1988).
* 1903 – Henri Lhote, frantziar etnologo eta esploratzailea (h. 1991).
* 1906 – Francisco Ayala, espaniar idazlea (h. 2009).
* 1908 – Robert Rossen, estatubatuar gidoigile eta zinemagilea (h. 1966).
* 1910 – Lota de Macedo Soares, brasiladar arkitektoa (h.1967).
* 1911 –
	+ Pierre Harmel, Belgikako 40. lehen ministroa (h. 2009).
	+ Josef Mengele, *Heriotzaren aingerua*, alemaniar gerra kriminal nazia (h. 1979).
* 1914 – William Westmoreland, estatubatuar jenerala (h. 2005).
* 1915 – Kunihiko Kodaira, japoniar matematikaria (h. 1997).
* 1916 – Mercedes McCambridge, estatubatuar aktorea (h. 2004).
* 1918 –
	+ Frederick Reines, estatubatuar fisikaria, 1995eko Fisikako Nobel Saria (h. 1998).
	+ Aldo van Eyck, nederlandar arkitektoa, Herbehereetako estrukturalismoaren aitzindaria (h. 1999).
* 1920 –
	+ Tonino Guerra, italiar olerkari, antzerkigile, eleberrigile eta gidoilaria (h. 2012).
	+ Traudl Junge, Adolf Hitlerren azken idazkari pribatua (h. 2002).
	+ Leo McKern, australiar antzerki, zinema, telebista eta irratiko aktorea (h. 2002).
* 1921 – Anne Truitt, estatubatuar eskultorea (h. 2004).
* 1925 – Raúl Sendic, uruguaiar politikaria eta gerrillaria (h. 1989).
* 1926 –
	+ Else Granheim, norvegiar liburuzaina (h. 1999).
	+ Jerry Lewis, estatubatuar, aktorea, umorista, zinema zuzendaria, gidoigilea eta ekoizlea (h. 2017).
* 1927 – Vladimir Komarov, sobietar kosmonauta (h. 1967).
* 1928 – Christa Ludwig, alemaniar mezzosopranoa (h. 2021).
* 1929 – Lea Kleiner Haas, txiletar akuarelista, grabatzaile eta argazkilaria
* 1932 –
	+ Kurt Diemberger, austriar alpinista, zinemagile, argazkilari eta idazlea.
	+ Walter Cunningham, estatubatuar astronauta (h. 2023).
* 1933 – Teresa Berganza, espainiar mezzo-sopranoa (h. 2022).
* 1936 –
	+ Raymond Vahan Damadian, estatubatuar fisikari eta medikua, erresonantzia magnetiko (MR) bidezko eskaneatze makina asmatzailea (h. 2022).
	+ Thelma Hopkins, iparirlandar atleta (h. 2025).
* 1940 – Claus Offe, joera marxistako alemaniar soziologoa (h. 2025).
* 1941 –
	+ Bernardo Bertolucci, italiar idazlea eta zinema zuzendaria (h. 2018).
	+ Robert Guéï, Boli Kostako presidentea (h. 2002).
* 1942 –
	+ Carmen Iglesias, espainiar historialaria, irakaslea eta akademikoa.
	+ Jorge Enrique Serpa Pérez, kubatar apezpiku katolikoa (h. 2026).
* 1943 – Maruja Torres, kataluniar kazetaria eta idazlea.
* 1944 –
	+ Frank Fernández Tamayo, kubatar piano-jotzaile, musikagile eta pedagogoa.
	+ Andrew Stuart Tanenbaum, estatubatuar informatikaria, MINIX sistema eragilea sortzeagatik eta informatikako liburuegatik ezaguna.
* 1948 –
	+ Jesús Esperanza, espainiar txirrindulari ohia.
	+ José Antonio García Belaúnde, perutar diplomazialari eta politikaria (h. 2025).
* 1949 – Elliott Murphy, estatubatuar rock abeslari, gitarra-jotzaile, musikari, eleberrigile eta kazetaria.
* 1953 –
	+ Vincent Coulibaly, ginear artzapezpiku katolikoa.
	+ Yoshiharu Horii, japoniar futbolari ohia eta entrenatzailea.
	+ Isabelle Huppert, frantziar antzezlea.
	+ Richard Stallman, estatubatuar programatzailea, software librearen mugimenduaren sustatzailea eta Free Software Foundationen sortzailea.
* 1954 –
	+ Anna Grodzka, poloniar politikaria, Poloniako historiako lehenengo parlamentari transgeneroa.
	+ Mónica Mayer, mexikar artista feminista.
* 1956 – Eveline Widmer-Schlumpf, Suitzako Konfederazioko presidentea.
* 1959 – Jens Stoltenberg, Norvegiako lehen ministro ohia eta NATOko idazkari nagusia.
* 1961 – Madhumala Chattopadhyay, indiar antropologoa.
* 1962 – Patricia Echegoyen, argentinar aktorea.
* 1963 – Jerome Flynn, ingeles aktorea.
* 1964 –
	+ Pascal Richard, suitzar txirrindulari ohia.
	+ Octavia St. Laurent, estatubatuar emakumezko artista transexuala (h. 2009).
	+ Patty Griffin, estatubatuar abeslaria, kantautorea.
* 1965 –
	+ Mark Carney, Kanadako lehen ministroa.
	+ Belén Rueda, espainiar zinema, aktore eta telebistako aktore eta aurkezlea.
* 1967 – Lauren Graham, estatubatuar aktorea.
* 1968 –
	+ Adílson Batista, brasildar futbolari ohi eta entrenatzailea.
	+ David MacMillan, eskoziar-estatubatuar kimikaria, 2021eko Kimikako Nobel Saria.
* 1972 – Veiko Õunpuu, estoniar zinema zuzendaria.
* 1973 – Tom Wlaschiha, alemaniar aktorea.
* 1975 – Sienna Guillory, britainiar aktorea eta modelo ohia.
* 1976 –
	+ Zhu Chen, sino-qatartar xake jokalaria.
	+ Susanne Ljungskog, suediar txirrindulari ohia.
* 1977 –
	+ Luis Alegre Zahonero, espainiar filosofo eta politikaria.
	+ Mónica Cruz, espainiar dantzari eta aktorea.
* 1978 – Brooke Burns, estatubatuar aktore eta modeloa.
* 1979 – Tatsuya Enomoto, japoniar futbolari ohia.
* 1980 – Felipe Reyes, espainiar saskibaloi-jokalari ohia.
* 1981 – Péter Magyar, Hungariako lehen ministroa.
* 1982 – Diane Rodríguez, pertsona transexualen eskubideen aldeko ekuadortar ekintzailea.
* 1984 – Wilfried Sanou, burkinafasoar futbolari ohia.
* 1986 – Alexandra Daddario, estatubatuar aktorea.
* 1987 – Daniela Catrileo, txiletar idazle feminista, maputxe jatorrikoa.
* 1989 –
	+ Gabriel Attal, Frantziako lehen ministroa.
	+ Theo Walcott, ingeles futbolaria.
* 1991 – Taishi Taguchi, japoniar futbolaria.
* 1992 – Kim Mi-soo, hegokorear aktore eta modeloa (h. 2022).
* 1993 – Víctor Esteban, errioxar pilotaria.
* 1994 – Camilo, kolonbiar abeslari eta musikagilea.
* 1995 – Aïssatou Tounkara, frantziar futbolaria, defentsa.
* 1996 –
	+ Hisui Haza, japoniar futbolaria.
	+ Tsend-Ochiryn Tsogtbaatar, mongoliar judoka.

## Heriotzak

### Euskal Herria

* 1796 – Juan de Iturburu, bizkaitar arkitektoa (j. 1724).
* 1904 – Manuel Calvo Aguirre, bizkaitar enpresaria, esklabo trafikatzailea Kuban eta ongilea Portugaleten, Cádizen (j. 1816).
* 1941 – Serapio Muxika, gipuzkoar historialaria eta artxibozaina (j. 1854).
* 1954 – Tomas Bilbao, euskal arkitekto eta politikari abertzalea, Mexiko Hirian (j. 1890).
* 1959 –
	+ Pascual Marín, nafar argazkilaria (j. 1893).
	+ Tere Verdes, bizkaitar abertzalea, EAJko eta Emakume Abertzale Batza taldeko kidea (j. 1907).
* 1964 – José Goñi Aizpurua, gipuzkoar kazetari tradizionalista, Madrilen (j. 1908).
* 1969 – Miguel Sena, gipuzkoar futbolaria (j. 1884).
* 1974 – Eduardo Aizpun, nafar epaile eta futbolaria (j. 1895).
* 1976 – Isidoro Fagoaga, nafar opera-abeslaria eta idazlea (j. 1893).
* 1988 –
	+ Vicente Unamuno, gipuzkoar futbolaria (j. 1917).
	+ Antonio Vega de Seoane Barroso, gipuzkoar enpresaburu eta ingeniaria, Donostiako alkatea (j. 1914).
* 1989 – Jesus Maria Leizaola, Eusko Jaurlaritzako 2. lehendakaria (j. 1896).
* 1993 – Emilio Sánchez Cayuela, *Gutxi*, nafar margolaria eta marrazkilaria (j. 1907).
* 2002 – Alfredo Goienetxe, euskal noble, ingeniari eta zaldizkoa (j. 1937).
* 2006 – René Lasserre, lapurtar sukaldaria, Morsang-sur-Seinen (j. 1912).
* 2012 –
	+ Xabier Alvarez de Eulate, euskal artista eta fraidea (j. 1919).
	+ Dominika Etxart, euskal herri-kantaria, Zuberoako herri kantuak berreskuratzen lan aparta egin zuena (j. 1933).
* 2019 – Miguel Azkarate, gipuzkoar futbolaria (j. 1938).
* 2021 – Jose Antonio Agorreta, arabar espeleologo eta arkeologo aintzindaria (j. 1938).
* 2025 – Maite Lafourcade, lapurtar unibertsitate-irakaslea, euskal zuzenbidean espezializatua (j. 1934).

### Mundua

* 37 – Tiberio, Erromako bigarren enperadorea (j. K. a. 42).
* 455 – Valentiniano III.a, erromatar enperadorea (j. 419).
* 1185 – Balduino IV.a Jerusalemgoa, errege legenduna, Jerusalemgo erregea (j. 1161).
* 1450 – Margarita III.a Flandriakoa, Flandriako kondesa (j. 1350).
* 1485 – Ana Neville, Ingalaterrako erregina ezkontidea (j. 1456).
* 1520 – Martin Waldseemüller, alemaniar kartografoa, *Amerika* izena erabiltzen lehenengoa (j. 1470).
* 1670 – Johann Rudolf Glauber, alemaniar alkimista eta kimikaria (j. 1604).
* 1736 – Giovanni Battista Pergolesi, italiar musikagile, biolinista eta organo-jotzailea (j. 1710).
* 1738 – George Bähr, alemaniar arkitektoa (j. 1666).
* 1837 – François-Xavier Fabre, frantziar margolaria (j. 1766).
* 1858 – Christian Gottfried Daniel Nees von Esenbeck, alemaniar botanikari, sendagile, zoologo eta filosofo naturala (j. 1776).
* 1889 – Ernst Wilhelm Leberecht Tempel, alemaniar astronomoa (j. 1821).
* 1898 – Aubrey Beardsley, ingeles marrazkilaria (j. 1872).
* 1899 – Mary D. R. Boyd, estatubatuar haur literaturako idazlea (j. 1809).
* 1912 – Lawrence Oates, britainiar militar eta esploratzaile antartikoa (j. 1880).
* 1914 – Charles Albert Gobat, suitzar politikaria, Bakearen Nobel Sariduna 1902an (j. 1843).
* 1919 – Jakov Sverdlov, errusiar militante boltxebikea (j. 1885).
* 1923 – Ulrikke Dahl, norvegiar idazlea (j. 1846).
* 1925 – August von Wassermann, alemaniar bakteriologoa (j. 1866).
* 1927 – Victoria Aguirre Anchorena, argentinar margolaria, arte bildumagilea eta Sociedad de Beneficencia elkarteko kidea (j. 1858).
* 1930 – Miguel Primo de Rivera, Espainiako diktadorea (j. 1870).
* 1932 – Lucy Foster Madison, estatubatuar idazle eta irakaslea (j. 1865).
* 1935 –
	+ John James Rickard Macleod, ingeles sendagilea, 1923ko Medikuntzako Nobel Saria (j. 1876).
	+ Aron Nimzowitsch, errusiar-daniar xakelaria, hipermodernismoaren xakelari nabarmenetakoa (j. 1886).
* 1936 – Marguerite Durand, frantziar kazetari, aktore, politikari eta feminista, *La Fronde* egunkariaren sortzailea (j. 1864).
* 1940 – Selma Lagerlöf, suediar idazlea, 1909ko Literaturako Nobel Saria (j. 1858).
* 1945 – Maurice Halbwachs, durkheimdar eskolako frantziar soziologoa (j. 1877).
* 1957 – Constantin Brâncuși, Frantzian lan egin zuen errumaniar eskultorea (j. 1876).
* 1962 – Fred Pentland, ingeles futbolari eta entrenatzailea, Athletic Clubeko entrenatzailea (j. 1883).
* 1963 – William Beveridge, britainiar ekonomialaria eta gizarte erreformagilea (j. 1879).
* 1968 –
	+ Mario Castelnuovo-Tedesco, italiar musikagile, piano-jotzaile eta idazlea (j. 1895).
	+ Gunnar Ekelöf, suediar olerkaria (j. 1907).
* 1970 – Tammi Terrell, estatubatuar abeslaria, Marvin Gaye abeslariarekin duetoan abesteagatik ezaguna (j. 1945).
* 1979 –
	+ Carmen de Icaza, espainiar kazetari eta idazlea (j. 1899).
	+ Jean Monnet, frantziar ekonomialari eta diplomatikoa, Europar Batasunaren arkitekto nagusienetariko bat (j. 1888).
* 1985 – Jean Purdy, britainiar erizaina eta enbriologoa, ugalkortasunaren tratamenduan aitzindaria (j. 1945).
* 1992 –
	+ Roger Lemelin, frantsesezko kanadar nobelagilea (j. 1919).
	+ Yves Rocard, frantziar fisikaria (j. 1903).
* 1993 – Natália Correia, portugaldar idazlea (j. 1923).
* 1998 – Derek Harold Richard Barton, britainiar kimikaria, 1969 Kimikako Nobel Saria (j. 1918).
* 1999 – Gratien Gélinas, kanadar antzerkigilea (j. 1909).
* 2003 – Rachel Corrie, Nazioarteko Elkartasuneko Mugimenduko estatubatuar kidea, Israelgo armadako bulldozer batek azpian hartuta Gazako zerrendan (j. 1979).
* 2005 – Julia Rodríguez-Maribona, espainiar erizaina eta asmatzailea, lanbasaren asmatzaileetako bat (j. 1923).
* 2008 – Ola Brunkert, suediar bateria-jolea (j. 1946).
* 2011 – Josefina Aldecoa, espainiar idazle eta pedagogoa (j. 1926).
* 2015 – Andy Fraser, ingeles baxu jotzailea, *Free* taldeko kidea (j. 1952).
* 2018 –
	+ Vytautas Andziulis, lituaniar tipografo, argitaratzaile eta disidentea (j. 1930).
	+ Georgette Rizk, palestinar militante eta ekintzaile politiko, sozial eta feminista (j. 1925).
* 2019 –
	+ Dick Dale, estatubatuar rock gitarra-jotzailea (j. 1937).
	+ Mohamed Mahmoud Ould Louly, Mauritaniako estatuburua (j. 1943).
* 2020 – Stuart Whitman, estatubatuar aktorea (j. 1928).
* 2021 – Moudud Ahmed, Bangladeshko lehen ministroa (j. 1940).
* 2025 –
	+ AnNa R., alemaniar abeslari eta konpositorea (j. 1969).
	+ Émilie Dequenne, valoniar aktorea (j. 1981).
	+ Rivka Oxman, israeldar arkitektoa (j. 1948).
* 2026 –
	+ Dolores Keane, irlandar folk abeslaria (j. 1953).
	+ Rainelle Krause, estatubatuar opera sopranoa (j.1988).

## Jaiak eta urteurrenak

* Seaska egutegiko izendegia: Eusebe eta Xaxi.

## Kanpo estekak

Martxoaren 15 | Urteko egutegi | Martxoaren 17