# 1799

| 1799. urtea |
| --- |
| Kronologia |
| Mendeak | XVII.a • **XVIII.a** • XIX.a |
| Hamarkadak | 1770(e)koa • 1780(e)koa • **1790(e)koa** • 1800(e)koa • 1810(e)koa |
| Urteak | 1796  • 1797  • 1798 • **1799** • 1800 • 1801 • 1802 |
| Beste egutegi batzuetan |
| Gregoriotar egutegia | 1799 *MDCCXCIX* |
| *Ab urbe condita* | 2552 |
| Armeniar egutegia | 1248 ԹՎ ՌՄԽԸ |
| Bahá'í egutegia | -45 – -44 |
| Bengaliar egutegia | 1206 |
| Berber egutegia | 2749 |
| Egutegi budista | 2343 |
| Myanmarko egutegia | 1161 |
| Bizantziar egutegia | 7307 – 7308 |
| Koptoen egutegia | 1515 – 1516 |
| Etiopiar egutegia | 1791 – 1792 |
| Hebrear egutegia | 5559 – 5560 |
| **Egutegi hinduak**

---

 |
| *Bikram Samwat* | 1855 – 1856 |
| *Shaka Samvat* | 1721 – 1722 |
| *Kali Yuga* | 4900 – 4901 |
|

---

 |
| Iraniar egutegia | 1177 – 1178 |
| Islamiar egutegia | 1213 – 1214 |
| Japoniar egutegia | Kansei 11 (寛政11年) |
| Korear egutegia | 4132 |
| Thailandiar eguzki egutegia | 2342 |
| Holozeniar egutegia | 11799 |

 *Daturen bat gaineratzen baduzu, egunaren lotura segi dezakezu han ere sartzeko. Eskerrik asko!*

---

## Gertaerak

* Azaroaren 9a – Brumaireko estatu-kolpea.

### Artea eta kultura

* Uztailaren 15a – Egiptoko Rosetta herrian, soldadu frantziarrek "Rosettako Harria" aurkitu zuen, geroago hieroglifo egiptoarren dezifratzea ahalbidetu zuena.

### Zientzia eta teknologia

### Kirolak

## Jaiotzak

* Urtarrilaren 14a – Augier Alexandre Leremboure, lapurtar politikaria (h. 1868).
* Urtarrilaren 17a – Avdotia Istomina, errusiar ballet dantzaria (h. 1848).
* Urtarrilaren 31 – Rodolphe Töpffer, suitzar irakasle, politikari, idazle eta margolaria (h. 1846).
* Otsailaren 4a – Almeida Garrett, portugaldar idazle, antzerkigile, mintzalari, erresumako pare, ministro eta estatu-idazkaria (h. 1854).
* Otsailaren 19a – Ferdinand Reich, alemaniar kimikaria (h. 1882).
* Otsailaren 27a – Frederick Catherwood, ingeles esploratzaile, marrazkilari, arkitekto eta argazkilaria (h. 1854).
* Martxoaren 16a – Anna Atkins, ingeles botanikari eta argazkilaria (h. 1871).
* Martxoaren 22a – Friedrich Wilhelm Argelander, alemaniar astronomoa (h. 1875).
* Martxoaren 25a – Jakub Kryštof Rad, suitzar fisikaria eta industria zuzendaria, azukre-koxkorren "asmatzailetzat" hartua (h. 1871).
* Martxoaren 29a – Edward Smith-Stanley, Erresuma Batuko lehen ministroa (h. 1869).
* Apirilaren 12a – Henri Druey, Suitzako Konfederazioko presidentea (h. 1855).
* Apirilaren 17a – Eliza Acton, sukaldaritzako liburu idazle eta poeta ingelesa (h. 1859).
* Maiatzaren 20a – Honoré de Balzac, frantziar eleberrigilea eta antzerkigilea (h. 1850).
* Maiatzaren 21a – Mary Anning, ingeles jasotzailea, saltzailea eta paleontologoa (h. 1847).
* Maiatzaren 27a – Fromental Halévy, frantziar musikagilea (h. 1862).
* Ekainaren 6a – Aleksandr Puxkin, errusiar poeta, nobelagile, dramagile eta istorio motzen idazlea (h. 1837).
* Ekainaren 18a – Prosper Ménière, frantziar medikua (h. 1839).
* Ekainaren 29a – François-Auguste Biard, frantziar margolaria (h. 1882).
* Uztailaren 4a – Oskar I.a Suediakoa, Suedia eta Norvegiako erregea (h. 1859).
* Uztailaren 8a – Pedro Cirilo Uritz, nafar apaiza, Iruñeko apezpikua (h. 1870).
* Abuztuaren 1a – Ségurreko kondesa, errusiar jatorriko frantziar idazlea (h. 1874).
* Abuztuaren 6a – Joaquín Ignacio Mencos, Gendulaingo zazpigarren kondea, nafar politikari eta poeta, Iruñeko alkatea (h. 1882).
* Abuztuaren 18a – Paulin Talabot, frantziar burdinbide eta kanal ingeniaria (h. 1885).
* Abuztuaren 30a – Rosa Taddei, italiar aktore eta poeta (h. 1869).
* Irailaren 30a – Jean Saint-Gaudens, baxenafar politikaria (h. 1875).
* Urriaren 8a – Martin Jose Iriarte, nafar militarra, Nafarroako erregeordea.
* Abenduaren 23a – Karl Bryullov, errusiar margolaria (h. 1852).
* Abenduaren 30a – Chipita Rodriguez, mexikar-estatubatuar emakumea, hilketa leporatuta urkatua eta 100 bat urtera barkatua (h. 1863).
* Facundo Goñi, nafar abokatu eta diplomazialaria (h. 1869).
* Maria Angela Telleria, euskal gerrillaria (h. 1864).
* Maria Ann Smith, britainiar-australiar baratzezaina, *Granny Smith* sagar motaren landatzailea (h. 1870).

## Heriotzak

* Urtarrilaren 9a – Maria Gaetana Agnesi, italiar matematikaria, hizkuntzalaria, teologoa eta filosofoa (j. 1718).
* Urtarrilaren 22a – Horace Bénédict de Saussure, genevatar botanikari, geologo, meteorologo, fisikari, mendigoizale eta Alpeetako esploratzailea (j. 1740).
* Otsailaren 2a – José Antonio Alzate, mexikar zientzialaria, kazetaria eta teologoa (j. 1737).
* Otsailaren 4a – Étienne-Louis Boullée, frantziar arkitekto neoklasizista (j. 1724).
* Otsailaren 4a – José Joaquín Enparan, gipuzkoar noble eta politikaria (j. 1725).
* Otsailaren 7a – Qianlong, Txinako enperadorea (j. 1711).
* Otsailaren 8a – Luis Urbina, arabar militarra (j. 1721).
* Otsailaren 10a – Eugenio Llaguno, arabar politikari eta idazlea (j. 1724).
* Otsailaren 14a – Luis Paret y Alcázar, espainia]r margolaria (j. 1746).
* Otsailaren 16a – Karlos Teodoro Bavariakoa, Bavariako hautesle eta dukea (j. 1724).
* Martxoaren 18a – Adam Friedrich Oeser, alemaniar margolari eta eskultorea (j. 1717).
* Martxoaren 28a – Etta Palm d'Aelders, Frantziako Iraultzaren garaiko herbeheretar feminista eta espioia (j. 1743).
* Maiatzaren 4a – Tipu Sahib, *Tipu sultana*, Indiako hegoaldeko gudari ospetsua (j. 1750).
* Maiatzaren 9a – Armand Joseph Dubernad, lapurtar politikari eta enpresaburua (j. 1741).
* Maiatzaren 15a – Jules-Basile Ferron de La Ferronnays, frantziar apaiz katolikoa, Baionako apezpikua izandakoa (j. 1735).
* Maiatzaren 18a – Pierre Augustin Caron de Beaumarchais, frantziar idazle, musikari eta enpresagizona (j. 1732).
* Ekainaren 9a – Dominique Cabarrus, lapurtar bankari eta armadorea (j. 1716).
* Uztailaren 7a – William Curtis, ingeles zientzialari eta naturalista (j. 1746).
* Abuztuaren 2a – Jacques-Etienne Montgolfier, frantziar industriagizon eta asmatzailea, bere anai Joseph-Michelekin batera baloi aerostatikoaren sortzaileetako bat (j. 1745).
* Abuztuaren 15a – Giuseppe Parini, italierazko poeta (j. 1729).
* Abuztuaren 21a – Johann Julius Walbaum, alemaniar mediku, naturalista, zoologo eta taxonomista (j. 1724).
* Abuztuaren 29a – Pio VI.a, aita santua (j. 1717).
* Urriaren 24a – Karl Ditters von Dittersdorf, austriar biolinista eta musikagilea (j. 1739).
* Azaroaren 16a – Dominique Garat Hiriarte, lapurtar politikaria (j. 1735).
* Abenduaren 14a – George Washington, AEBetako lehenengo presidentea (j. 1932).
* Abenduaren 31 – Jean-François Marmontel, frantziar historialari, idazle eta entziklopedista (j. 1723).
* Joseph Black, eskoziar fisikari eta kimikaria (j. 1728).
* Lazzaro Spallanzani, italiar biologoa (j. 1729).
* Anna Zhukova, errusiar idazle eta poeta (j. ?).

---

## Kanpo estekak