# Nazionalismo erromantiko

Delacroixen "Askatasuna, herriaren gidari", Uztaileko Iraultzaren ikuspegi erromantikoa aldarrikatzen duena
**Nazionalismo erromantikoa**, **nazionalismo organikoa** edo **identitatearen nazionalismoa** nazionalismo mota bat da, non estatuak bere legitimitate politikoa bideratzen duen gobernatzen duen gizabanakoen batasunaren ondorio organiko gisa. Horrek barne hartzen ditu, praktikaren modu bereziaren arabera, «nazioaren» hizkuntza, arraza, kultura, erlijioa eta ohiturak, kulturaren barruan «jaiotako» pertsonen multzoaren lehen zentzuan. Nazionalismo mota hau, monarkak Jainkoarengandik jasotzen zuen "goitik beherako" estatuaren legitimitatea aldarrikatzen zuen hegemonia dinastiko edo inperialaren aurkako erreakzio bezala sortu zen.

Erromantizismoaren funtsezko gaien artean, eta bere ondare iraunkorrenaren artean, nazionalismo erromantikoaren kultur asmoak Ilustrazioaren osteko artean eta filosofia politikoan ere nagusi izan ziren. Hasiera-hasieratik, hizkuntzen garapenean eta folklore nazionalean kontzentratuta, eta tokiko ohitura eta tradizioen balio espiritualarekin, Europako mapa berrantolatu beharko duten mugimenduekin, nazioen «autodeterminaziorako» deiekin, nazionalismoa erromantizismoaren funtsezko gaia izan zen, eta haren zeregina, adierazpideak eta esanahiak zehaztu zituen.

## Historia

Europan nazionalismo erromantiko goiztiarrak Rousseauren eta Johann Gottfried von Herderren ideien eragin handia izan zuen. Johann Gottfried von Herderrek 1784an geografiak herri baten ekonomia naturala osatzen zuela argudiatu zuen, eta bere ohiturak eta gizartea ingurumenak bultzatutako ildoei jarraituz garatu beharko direla.

XVIII. mendearen amaieran hasi zenetik, nazionalismo erromantikoa kultura etniko historiko batean oinarritu zen, ideal erromantikoarekin harmonian; folklorea kontzeptu nazionalista erromantikoa izatera iritsi zen. Grimm anaiak Herderren idazkietan oinarritu ziren, eta idealizatutako ipuin-bilduma bat sortu zuten, benetan alemaniar deitu zutena. Jatorri komun batetik oinordetzan hartutako ondare kulturalaren kontzeptuak garrantzi handia hartu zuen berehala gai erromantiko honetan: iturri genetiko beretik, hau da, arrazatik, datorren nazioa al da, edo «folk» kulturaren natura organikoan parte hartzea al da nahikoa? Gai hau gaur egunera arte izan diren liskarren muinean dago.

Nazionalismo erromantikoak funtsezko zeregina izan zuen Hegelen filosofian, eta argudiatu zuen bazegoela «garaiko izpiritu» bat —«*zeitgeist*»— herri jakin bat ezaugarritzen zuena denboraldi jakin batean, eta, herri hori historiaren determinatzaile aktibo bihurtzen zenean, bere une kultural eta politikoa iritsia zelako besterik ez zela. Hegelek, alemaniarra izanik, une historiko hori alemanez hitz egiten duten herrien parte izan behar dela adierazi zuen.

Europa kontinentalean, erromantikoek hasieran Frantziako Iraultzaren alde egin zuten, baina kontra-iraultzan parte hartzera iritsi ziren Napoleonen nazioz gaindiko sistema inperialean. Autodeterminazioaren eta kontzientzia nazionalaren zentzua, indar iraultzaileei erregimen aristokratikoak garaitzeko aukera eman ziena, Frantziar Inperioaren aurkako erresistentziarako garrantzitsuak izatera pasa ziren. Prusian, Johann Gottlieb Fichtek, Kanten ikasleak, besteak beste, Napoleonen aurkako borrokan sartzeko neurri gisa gaztetze espiritual baten garapena garatu zuen. Alemanian, frantziar hegemoniaren aurkako erresistentziaren garaian sortu zen, «*volkstum*» edo «nazio izatearen baldintza» hitza, herri bat izatearen zentzuan.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak