# Milorri

| Milorri |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Iraute egoera |
|  Arrisku txikia  (IUCN 3.1)  |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Erreinua | Plantae |
| Ordena | Asterales |
| Familia | Asteraceae |
| Leinua | Anthemideae |
| Generoa | Achillea
 |
| Espeziea  | **Achillea millefolium** Linnaeus, 1753 |
|  |
| Datu orokorrak |
| Gizakiak ateratzen dizkion produktuak | Millefolii flos (en)  eta yarrow oil (en)  |

**Milorria** (*Achillea millefolium*) Asteraceae familiako landare loredun belarkara bat da. Ipar hemisferioko eskualde epeletan hazten da. Bide-ertzeetan edo erreka-ertzetan hazten da, leku hezeetan. 0 m eta 2.400 m bitarteko altitudean bizi daiteke, baina, normalean, 1.500 m-ko altitudetik behera dago. Ondo jasaten ditu lehortea eta hotza, eta leku eguterak nahiago ditu. Lurzoru-mota guztietara egokitzen da, baldin eta ondo drainatuta badaude, eta ondo hazten da lurzoru txiroetan.

Grekoek sendabelar gisa erabili zuten, eta "*Achillea*" izena eman zioten Akilesengatik, Akiles zauriezina baitzen, eta soldaduek zauriak sendatzeko erabiltzen baitzuten.

## Ezaugarriak

Landare belarkara errizomaduna da. Errizomatik zurtoin bat edo bat baino gehiago atera daitezke, denak zutak. 60 cm eta 100 cm bitarteko altuera izaten du. Hostoak txandakatuak dira, 20 bat cm-ko luzerakoak, lantza-formakoak. Loreak txikiak dira, eta korinbo erako infloreszentziak eratzen dituzte.

*Achillea* generoko landareak lorezaintzan erabiltzen dira, hala loreengatik nola usainagatik.

Sendabelarra da, eta infusioa erabiltzen da zauriak garbitzeko. Antiinflamatorioa, astringentea eta antiespasmodikoa da.

Printzipio aktiboak:

* Azidoak: azido askorbikoa, azido kafeikoa, azido oleikoa eta azido salizilikoa (hostoetan)
* Flabonoideak: apigenina eta luteolina
* Olio lurrunkorrak
* Laktona seskiterpenikoak
* Alkaloideak
* Mineralak

* Hostoak eta zurtoina.
* Korinboa.
* Kapituluaren xehetasuna.
* Errezeptakulua.
* Akenioak.

## Sinonimia

|  |  |
| --- | --- |
| * *Achillea albida* Willd.
* *Achillea alpicola* (Rydb.) Rydb.
* *Achillea ambigua* Boiss.
* *Achillea ambigua* Pollini
* *Achillea anethifolia* Fisch. ex Herder
* *Achillea angustissima* Rydb.
* *Achillea arenicola* A.Heller
* *Achillea bicolor* Wender.
* *Achillea californica* Pollard
* *Achillea ceretanica* Sennen
* *Achillea compacta* Lam.
* *Achillea coronopifolia* Willd.
* *Achillea crassifolia* Colla
* *Achillea cristata* Hort. ex DC.
* *Achillea cuspidata* Wall.
* *Achillea dentifera* Rchb.
* *Achillea eradiata* Piper
* *Achillea fusca* Rydb.
* *Achillea gigantea* Pollard
* *Achillea gracilis* Raf.
* *Achillea haenkeana* Tausch
* *Achillea intermedia* Schleich.
* *Achillea lanata* Lam.
* *Achillea lanulosa* Nutt.
* *Achillea laxiflora* A.Nelson
* *Achillea laxiflora* Pollard & Cockerell
* *Achillea magna* All.
* *Achillea magna* L.
* *Achillea magna* Haenke
* *Achillea marginata* Turcz. ex Ledeb.
* *Achillea megacephala* Raup
* *Achillea millefolilium* E.Mey.
* *Achillea nabelekii* Heimerl
* *Achillea nigrescens* (E.Mey.) Rydb.
 | * *Achillea occidentalis* (DC.) Raf. ex Rydb.
* *Achillea ochroleuca* Eichw.
* *Achillea ossica* K.Koch
* *Achillea pacifica* Rydb.
* *Achillea palmeri* Rydb.
* *Achillea pannonica* Scheele
* *Achillea pannonica f. laxa* Dabrowska
* *Achillea pecten-veneris* Pollard
* *Achillea pratensis* Saukel & R.Länger
* *Achillea pseudotanitifolia* Wierzb. ex Rchb.
* *Achillea puberula* Rydb.
* *Achillea pumila* Schur
* *Achillea rosea* Desf.
* *Achillea seidlii* J.Presl & C.Presl
* *Achillea setacea* Schwein.
* *Achillea sordida* (W.D.J.Koch) Dalla Torre & Sarnth.
* *Achillea subalpina* Greene
* *Achillea subhirsuta* Gilib.
* *Achillea submillefolium* Klokov & Krytzka
* *Achillea sylvatica* Becker
* *Achillea tanacetifolia* Mill.
* *Achillea tenuifolia* Salisb.
* *Achillea tenuifolia var. albicaulis* (C.A.Mey.) Trautv.
* *Achillea tenuis* Schur
* *Achillea tomentosa* Pursh
* *Achillea virgata* Hort. ex DC.
* *Achillios millefoliatus* St.-Lag.
* *Alitubus millefolium* (L.) Dulac
* *Alitubus tomentosus* Dulac
* *Chamaemelum millefolium* (L.) E.H.L.Krause
* *Chamaemelum tanacetifolium* (All.) E.H.L.Krause
* *Chamaemelum tomentosum* (L.) E.H.L.Krause
 |

## Subespezieak

* *Achillea millefolium* bar. *fulva* B.Boivin
* *A. millefolium* bar. *litoralis* Ehrend. ex Nobs
* *A. millefolium* bar. *manshurica* Kitam.
* *A. millefolium* bar. *maritima* Jeps.
* *A. millefolium* bar. *megacephala* B.Boivin
* *A. millefolium* bar. *occidentalis* DC.
* *A. millefolium* bar. *pallidotegula* B.Boivin
* *A. millefolium* bar. *parviligula* B.Boivin
* *A. millefolium* bar. *parvula* B.Boivin
* *A. millefolium* bar. *russeolata* B.Boivin

## Bibliografía

* Dillon, M. O. 1981. Family Compositae: Part II. Tribe Anthemideae. Flora of Peru. Fieldiana, Bot., n.s. 7: 1–21.
* Fernald, M. 1950. Manual (ed. 8) i–lxiv, 1–1632. American Book Co., New York.
* Flora of China Editorial Committee. 1988-2013. Fl. China Unpaginated. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
* Flora of North America Editorial Committee, e. 2006. Magnoliophyta: Asteridae, part 6: Asteraceae, part 1. 19: i–xxiv. In Fl. N. Amer.. Oxford University Press, New York.
* Gibbs Russell, G. E., W. G. Welman, E. Reitief, K. L. Immelman, G. Germishuizen, B. J. Pienaar, M. v. Wyk & A. Nicholas. 1987. List of species of southern African plants. Mem. Bot. Surv. S. Africa 2(1–2): 1–152(pt. 1), 1–270(pt. 2).
* Gleason, H. A. 1968. The Sympetalous Dicotyledoneae. vol. 3. 596 pp. In H. A. Gleason Ill. Fl. N. U.S. (ed. 3). New York Botanical Garden, New York.
* Gleason, H. A. & A. J. Cronquist. 1991. Man. Vasc. Pl. N.E. U.S. (ed. 2) i–910. New York Botanical Garden, Bronx.
* Great Plains Flora Association. 1986. Fl. Great Plains i–vii, 1–1392. University Press of Kansas, Lawrence.

## Kanpo estekak