Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Sandome no Satsujin

| *Sandome no Satsujin* |
| --- |
| Jatorria |
| Argitaratze-data | 2017 |
| Izenburua | *三度目の殺人* |
| Jatorrizko hizkuntza | japoniera |
| Jatorrizko herrialdea | Japonia |
| Banatze bidea | eskatu ahalako bideo |
| Ezaugarriak |
| Genero artistikoa | film dramatikoa |
| Iraupena | 124 minutu |
| Kolorea | koloretakoa |
|  |
|  |
|  |
| Zuzendaritza eta gidoia |
| Zuzendaria(k) | Hirokazu Koreeda |
| Gidoigilea(k) | Hirokazu Koreeda |
| Antzezlea(k) |
| Masaharu Fukuyama Kōji Yakusho Suzu Hirose Yuki Saito Mikako Ichikawa      |
| Ekoizpena |
| Konpainia ekoizlea | Fuji Television |
| Edizioa | Hirokazu Koreeda |
| Bestelako lanak |
| Musikagilea | Ludovico Einaudi |
| Fikzioa |
| Kontakizunaren tokia | Japonia |
|

---

 |
| gaga.ne.jp… |
|

---

   |

Hirugarren hilketa (japonieraz: 三度目の殺人, Hepburn: *Sandome no Satsujin*)
 2017ko Hirokazu Koreeda japoniar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia

Shigemori abokatu ezagunak Misumi defendatuko du, giza hilketa eragin duen lapurreta delitu batez akusatutako gizon bat. Aurrez ere bete du espetxe-zigorra, duela hogeita hamar urteko erailketa bat zela eta.

## Aktoreak

* Masaharu Fukuyama: Tomoaki Shigemori
* Kōji Yakusho: Misumi
* Suzu Hirose: Sakie Yamanaka
* Yuki Saito: Sakieren ama
* Kōtarō Yoshida: Daisuke Settsu
* Shinnosuke Mitsushima: Kawashima
* Izumi Matsuoka: Akiko Hattori
* Mikako Ichikawa: Shinohara
* Isao Hashizume: Akihisa Shigemori
* Aju Makita: Tomoakiren alaba
* Hajime Inoue: Ono

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau zinemari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Ai no Bōrē

| *Ai no Bōrē* |
| --- |
| Jatorria |
| Argitaratze-data | 1978 |
| Izenburua | *愛の亡霊* |
| Jatorrizko hizkuntza | japoniera |
| Jatorrizko herrialdea | Frantzia eta Japonia |
| Ezaugarriak |
| Genero artistikoa | film dramatikoa eta beldurrezko zinema |
| Iraupena | 104 minutu |
| Kolorea | koloretakoa |
|  |
|  |
|  |
| Zuzendaritza eta gidoia |
| Zuzendaria(k) | Nagisa Oshima |
| Gidoigilea(k) | Nagisa Oshima |
| Antzezlea(k) |
| Kazuko Yoshiyuki Takahiro Tamura Takuzo Kawatani Tatsuya Fuji Taiji Tonoyama      |
| Ekoizpena |
| Ekoizlea | Anatole Dauman |
| Konpainia ekoizlea | Argos Films |
| Bestelako lanak |
| Musikagilea | Toru Takemitsu |
| Argazki-zuzendaria | Yoshio Miyajima |
| Historia |
| Nominazioak | International Submission to the Academy Awards (en)   Japonia |
|

---

 |
|         |

Grinaren inperioa (japonieraz: 愛の亡霊, Hepburn: *Ai no Bōrei*)
 1978ko Nagisa Oshima japoniar zinema zuzendarien filma da.

## Sinopsia

Gisaburo Sekirekin dago ezkonduta, baina hark bera baino gazteagoa den Toyojirekin engainatzen du. Maitaleek senarra hilko dute: Sekik mozkortu egingo du eta, ondoren, Toyojik ito.

## Aktoreak

* Tatsuya Fuji - Toyoji
* Kazuko Yoshiyuki - Seki
* Takahiro Tamura - Gisaburo
* Takuzo Kawatani - Hotta inspektorea
* Akyoshi Fujiwara
* Masami Hasegawa - Oshin
* Kenzo Kawarazaki
* Tatsuya Kimura
* Eizo Kitamura
* Akiko Koyama - ama
* Osugi - Dancer
* Sumie Sasaki - Odame
* Takaki Sugiura
* Taiji Tonoyama - Toichiro

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau zinemari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Tengoku to jigoku

| *Tengoku to jigoku* |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Jatorria |
| Argitaratze-data | 1963 |
| Izenburua | *天国と地獄* |
| Jatorrizko hizkuntza | japoniera |
| Jatorrizko herrialdea | Japonia |
| Banatze bidea | eskatu ahalako bideo |
| Ezaugarriak |
| Genero artistikoa | film dramatikoa, zinema beltza, Neo-noirra, polizia prozesala eta eleberri batean oinarritutako filma |
| Iraupena | 143 minutu |
| Kolorea | zuri-beltzekoa |
| Grabazio lekua(k) | Yokohama eta TOHO Studios Co., Ltd. (en)  |
|  |
|  |
|  |
| Zuzendaritza eta gidoia |
| Zuzendaria(k) | Akira Kurosawa |
| Gidoigilea(k) | Hideo Oguni Akira Kurosawa Ryūzō Kikushima (en)   [[Kategoria:Ryūzō Kikushima (en)  idatzitako filmak]] |
| Antzezlea(k) |
| Toshirō Mifune Tatsuya Nakadai Isao Kimura Takashi Shimura Minoru Chiaki Kyōko Kagawa Tsutomu Yamazaki Takeshi Katō (en)  Susumu Fujita Kamatari Fujiwara Kin Sugai Eijirō Tōno        [[Kategoria:Takeshi Katō (en)  antzeztutako filmak]]     |
| Ekoizpena |
| Ekoizlea | Ryūzō Kikushima (en) [[Kategoria:Ryūzō Kikushima (en)  ekoitzitako filmak]] |
| Edizioa | Akira Kurosawa |
| Bestelako lanak |
| Musikagilea | Masaru Sato |
| Argazki-zuzendaria | Asakazu Nakai Takao Saito (en)  |
| Fikzioa |
| Kontakizunaren tokia | Yokohama |
|

---

 |
|           |

Zerua eta Infernua (japonieraz: 天国と地獄, Hepburn: *Tengoku to jigoku*)
 1963ko Akira Kurosawa japoniar zinema zuzendarien filma da.

## Sinopsia

Gondok, etxera iristean, familiari jakinaraziko dio lan egiten duen enpresa erosi nahi duela; baina gau horretan bertan telefono dei bat jasoko du. Norbaitek bere semea bahitu duela dio eta diru-kopuru handi bat eskatzen du.

## Aktoreak

* Toshiro Mifune: Kingo Gondo (japonieraz: 権藤 金吾, Hepburn: *Gondo Kingo*)
* Tatsuya Nakadai: Tokura detektibea (japonieraz: 戸倉)
* Kyōko Kagawa: Reiko Gondo (japonieraz: 権藤伶子, Hepburn: *Gondo Reiko*)
* Tatsuya Mihashi as Kawanishi (japonieraz: 河西)
* Yutaka Sada as Aoki (japonieraz: 青木)
* Kenjiro Ishiyama as 'Bos'n' Taguchi detentibea (japonieraz: 田口)
* Isao Kimura: Detective Arai (japonieraz: 荒井)
* Takeshi Katō: Nakao detektibea (japonieraz: 中尾)
* Tsutomu Yamazaki: Ginjirô Takeuchi (japonieraz: 竹内 銀次郎, Hepburn: *Takeuchi Ginjiro*)
* Takashi Shimura: polizia
* Minoru Chiaki: kazetaria

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau zinemari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Für Elise

| *Für Elise* |
| --- |
|  Irudi gehiago |
|  |
| Partitura osoa |
| Jatorria |
| Sorrera-urtea | 1810 |
| Argitaratze-data | 1867 |
| Izenburua | *Für Elise* |
| Ezaugarriak |
| Genero artistikoa | piano piece in one movement (en)  |
| Hizkuntza | hizkuntza edukirik gabea |
| Tonoa | la minor |
| Egile-eskubideak | jabari publiko |
|
Motibo musikala
*
 |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Bestelako lanak |
| Musikagilea | Ludwig van Beethoven |
|

---

 |
|    |

**25. bagatela** La minorrean (WoO 59, Bia 515), normalean Für Elise (fyːɐ̯ ʔeˈliːzə ahoskatua, euskaraz: «Elisarentzat») deitua, Ludwig van Beethovenen pianorako konposizioa da, historiako lanik ezagunetariko bat dena. Ez zuen bere bizitzan zehar argitaratu eta hil eta 40 urte geroago topatu zuten. Berez, bagatela edo album-orri bat da. Ez dugu ezagutzen nor zen "Elisa" baina adituek zenbait teoria- Therese Malfatti, Elisabeth Röckel edota Elise Barensfeld- proposatu dituzte.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau musikari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Open Library

|  *Open Library* |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Jatorria |
| Egilea(k) | Aaron Swartz |
| Sorrera-urtea | 2007 |
| Ezaugarriak |
| Hizkuntza | ingelesa, gaztelania, frantsesa, alemana, txekiera, Kroaziera eta Telugua |
| Programazio-lengoaia | Python |
| Egile-eskubideak | copyrightduna |
| Lizentzia | GNU Affero General Public License, version 3.0 |
| Deskribapena |
| Honen parte da | Internet Archive |
|  |
|  |
|  |
|  |
|

---

 |
| openlibrary.org |
|     |
| Iturri-kodea |  |

**Open Library** (euskaraz: «Liburutegi irekia») Internet Archive irabazi asmorik gabeko erakundeak bultzatutako proiektua da. Helburua irekia eta guztion arteko laguntzaz sortutako liburuen datu-base bat sortzea da. Ekonomikoki California State Libraryk beka bat ematen du proiektuarekin aurrera jarraitzeko.

## Ezaugarriak

Internet webguneko iturburu kodea Affero General Public License version 3. lizentziarekin argitaratuta dago. Wiki semantiko bat erabiltzen du non mundu osoko liburutegien eta argitaletxeen metadatu bibliografikoak biltzen diren. Wiki guztietan moduan irakurleek datu berriak sar ditzaketen proiektuan.

Online Computer Library Center proiektuarekin antza handia du baina Open Libraryrekin, hau da, partekatutako katalogazio bat sortzearena, baina hau librea eta doakoa da.

## Helburuak

Helburu nagusia, sortzaileen arabera, «inoiz argitaratu den liburu bakoitzak weborri bat izatea da» eta, hori da, alegia, proposamenaren lema nagusia. 2009ko urrian, ordurako, 30 milioi erregistro zeuden sartuta; horietatik 14 milioi webgunean eskuratzeko moduan zeuden.

Liburuzaintzaren ikuspegitik sailkapen-sistema guztiak erabiltzen saiatzen dira eta ez bakar bat: LC, Sailkapen Hamartar Unibertsala, Dewey, LC, e.a.

## Ikus, gainera

* Online Computer Library Center
* Google Book Search
* Amazon.com

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

* **(Ingelesez)**:Webgune ofiziala.
# Gramatika-kategoria

Frantsesezko gramatika liburua.
**Gramatika-kategoria** (perpausaren zati bat, kategoria morfosintaktikoa edo hitz-mota) haien motaren araberako hitzen sailkapen zaharra da. Hizkuntza bateko hitzak oso desberdinak dira beren esanahia, osaera eta bete ditzaketen funtzioengatik. Hiru irizpide hauek kontuan izanda, hitzak klase edo multzoetan elkar ditzakegu, tradizionalki perpausaren atalak deitu izandakoak. Hizkuntza-teoria modernoan, gramatika-kategoria terminoak ohiko terminoak baino, hitz-klase semantikoei soilik dagokiena, askoz ere alderdi gehiago biltzen ditu, oro har.

## Kategoriak

Gure inguruko hizkuntzetan bederatzi bereizi egiten dira:

1. Substantibo (edo izena): perpaus baten subjektu eta aditz eta preposizio baten objektuaren funtzioa betetzen duen hitza da.
2. Adjektibo: izena lagundu eta nolakoa den adierazten duen hitza da, hari buruzko ñabardurak emanez.
3. Artikulu: hainbat hizkuntzatan, aurretik edo atzetik izena mugatzen duen hitza edo atzizkia da.
4. Izenorde: izenak ordezka ditzakeen hitza da.
5. Aditz: ekintza, egoera edo gertaera bat adierazten duen hitza da.
6. Adberbio: aditzak —edo perpaus osoak— adierazten duenari buruzko informazio osagarria ematen duen hitz edo hitz-multzoa. da.
7. Interjekzio: bat-bateko emozioak (haserrea, alaitasuna, mina, nahigabea, zalantza etab.) adierazteko erabiltzen diren esaldi labur eta aldaezinak dira.
8. Preposizio: perpausaren barnean hitz batzuk beste batzuen mende ipintzen dituena.
9. Juntagailu: esaldiaren zatia da, maila bereko hitzak, sintagmak edo perpausak elkartzeko balio duena.

## Kategoriak euskaraz

Euskaltzaindiaren Hiztegiak zehaztasun handiz ematen du hitz bakoitzaren kategoria gramatikala: iz. (izena), ad. (aditza), adj. (adjektiboa), etab.

Kontuan hartzekoa da, ordea, euskarak erraztasun handia duela kategoriak aldatzeko. Testuinguruaren arabera, zernahi denak bere ‘lehen’ kategoria laga eta bestelako funtzio bat aise bete dezake. Hona hemen, esate baterako, horren agerkari, izenondoarekin sarrien gertatzen diren kategoria-aldaketak:

a) Adjektiboa adberbio bihurtzea: Erantzun zuzenak nahi ditut. (adjektiboa) / Ez duzu zuzen erantzun. (adberbioa)

b) Adjektiboa, izen: Ur beroa ezinbesteko gertatzen zaigu etxeetan. (adjektiboa) / Beroak ez dit lo egiten uzten. (izena) / Negu hotza aurtengoa! (adjektiboa) / 1956ko neguaren hotza! (izena)

c) Izena, adjektibo: Gero eta asto gutxiago dago baserrietan. (izena) / Pertsona asto samarrak ezagutzen ditut nik. (adjektiboa)

d) Aditza, adjektibo: Askotan joan izan gara mendira. (aditza) / Denbora joanak desiratzen dira askotan. (adjektiboa)

## Erreferentziak

## Ikus, gainera

* Gramatika
* Gramatika sortzaile

## Kanpo estekak

* Gramatika-kategorien aurkezpen erraza.
# Minbei

| Minbei |
| --- |
|  |
| Datu orokorrak |
| Hiztunak | ama-hizkuntza: 11.000.000 (2019) |
| Hizkuntza sailkapena |
| giza hizkuntza Sino-Austronesian (en)  sino-tibetar hizkuntzak txinera Min txinera Inland Min (en)  |
| Alfabetoa | txinatar karakterea eta latindar alfabetoa |
| Hizkuntza kodeak |
| ISO 639-3 | `mnp` |
| Ethnologue | `mnp` |
| Glottolog | `minb1244` |
| IETF | mnp |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Hemengo testu batzuk txineraz daude.** Euskarri eleaniztun egokirik gabe, galdera ikurrak ikusiko dituzu txinera ikurren ordez. |

**Minbei** (txinera tradizionalez: 閩北; txinera sinplifikatuz: 闽北; pinyinez: *Mǐnběi*) min txineraren taldeko txineraren aldaeren adarra da. Hegoaldeko min nanen antzekoa, Nanping (南平) eremuan hitz egiten dute, probintziako hiriburutik 130 bat kilometrora dagoen Fujiango hiri batean. Fujian kostaldeko probintzian hitz egiten diren Txinako hizkuntzak bi motatakoak izan ohi dira: iparraldean (min bei) eta hegoaldean (min nan). Min txinera azpifamilia sinitikoaren parte dira.

## Sailkapena

Min dialektoek txineraren familia linguistikoaren adar osatzen dute. Txinera ertainaren ondorengoak diruditen gainerako txinatar talde dialektalak ez bezala, protomim-a txinera ertainaren arreba-hizkuntza izango litzateke, ez txinera ertainaren ondorengo zuzena.

Min nan-en barietateak min-aren bi dibisioetako bat bezala hartu izan dira tradizionalki. Autore askok eskema honetan bezala jarraitzen dute sailkapen hori:

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Mǐn  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  *mǐnbéi*  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|     |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Mǐn bei* |
|  |
|  | *Shaojiang mǐn bei* |
|  |

 |
|  |
|  | *Mǐndong* |
|  |
|  | *Mǐnzhong* |
|  |
|  | *Puxian* |
|  |

 |
|  |
|  **mǐnnán**  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  *Hokkienera*  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Amoy* (amoyera) |
|  |
|  | *Hoklo* (taiwanera) |
|  |

 |
|  |
|  | *Teochew* |
|  |
|     |

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Leizhouera |
|  |
|  | *Hainanera (Qiongwenera)* |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Latinxua Sin Wenz

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Hemengo testu batzuk txineraz daude.** Euskarri eleaniztun egokirik gabe, galdera ikurrak ikusiko dituzu txinera ikurren ordez. |

*Dazhung bao* egunkariaren alea (1932) osoki *Latinxua Sin Wenz*ez idatzia
Latinxua Sin Wenz (txineraz: 拉丁化新文字, pinyinez: *lādīnghuà xīn wénzì*, hitzez hitz, "latindartutako idazkera berria") mandarin txineraren erromatartze (latindar alfabetorako transkribatze) sistema bat da, hasiera batean Sobietar Batasunean garatua, 1929an. *Latinxua Sin Wenz*ak ondoren *Hanyu Pinyin* sistemak (gaur egun erabiltzen dena) hartutako hainbat ezaugarri ditu. Esaterako, *c* eta *z* hizkien edota *ch* eta *zh* digrafoen erabilera gaur egun *Hanyu Pinyin*ak darabilen bera da. Zentzu horretan, *latinxua sin wenz*a *Hanyu Pinyin*aren aurrekaria da.

Txinera erromatartzeko beste sistema batzuk ez bezala (Wade-Gilesa, adibidez), *Latinxua Sin Wenz*a txineraren idazketa sistema estandar gisa sortu zen. Wade-Gilesa eta antzekoak, aldiz, txineraren hotsak latindar alfabetoaren bidez adierazteko sortu ziren, txinerazko izen nahiz termino zehatzak Europako hizkuntzetara itzuli ahal izateko. Horrela, *Latinxua Sin Wenz*a txinatar idazketa sistema gainditu nahi zuten Txinako hainbat intelektual erreformistak bultzatu zuten, txinera sistema fonetiko baten bidez idatzi ahal izateko.

## Ikus, gainera

* Hanyu Pinyin

## Kanpo estekak
# Foochow erromanizatua

Foochow dialektoaren hiztegia, 3. edizioa, 1929an argitaratua
Foochow erromanizatutako eskuz idatzitako oharra, 1910.
**Foochow erromanizatua**, baita **Bàng-uâ-cê** (**BUC** laburtua; txinera tradizionalez: 平話字) ere deitua edo Hók-ciŭ-uâ Lò̤-mā-cê (txinera tradizionalez: 福州話羅馬字), Mindongeko Fuzhou dialektoaren latindar alfabetoa da. mendebaldeko misiolariek XIX. mendearen erdialdean hartu zutena. Aldizka aldatu zen eta 1890. urtean normalizatu zen. Foochow erromanizatua Eliza zirkuluen barruan batez ere erabili zen, eta Fuzhou-ko hainbat misio eskoletan irakasten zen. Baina Hokkien hizkuntzaren Péh-ōe-jī homologoa ez bezala, ezta lehen egunetan ere, Foochow erromanizatua ez zen kristau guztiek ulertua izan.

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau hizkuntzalaritzari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Beta (hizkia)

Beta letra
**Beta** edo **vita** alfabeto grekoaren bigarren letra da. **B** (larriz) eta **β** (xehez) idazten da. Nazioarteko alfabeto fonetikoan, /β/ letra xeheak zenbait hizkuntzatako leherkari ezpainbikari afrikaria adierazten du; adibidez, euskarazko *a**b**ere* hitzekoa (euskaraz, bokal artean beti).

## Ikus, gainera

* Beta oxidazioa
* Beta partikula
* Beta desintegrazioa

## Kanpo estekak
# Internet Assigned Numbers Authority

**Internet Assigned Numbers Authority** (Interneteko Zenbakien Esleipenerako Erakundea) edo **IANA** IP helbideak esleitu, DNS bideraketak eta Interneteko beste protokolo batzuen esleipena egiteaz arduratzen den erakundea da. Gaur egun ICANN izenpean egiten du lan hau.

ICANN sortu aurretik, Hego Kaliforniako Unibertsitateko Informazio Zientzien Institutuko Jon Postelek kudeatzen zuen.

## Kanpo estekak

* **(Ingelesez)** IANAren webgunea

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau informatikari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Eslaviar hizkuntzak

| Eslaviar hizkuntzak |
| --- |
|      Mendebaldeko eslaviar hizkuntza bat ofizialtzat duten herrialdeak
     Ekialdeko eslaviar hizkuntza bat ofizialtzat duten herrialdeak
     Hegoaldeko eslaviar hizkuntza bat ofizialtzat duten herrialdeak |
| Datu orokorrak |
| Hiztunak | 315.000.000 (2001) |
| Hizkuntza sailkapena |
| giza hizkuntza indoeuropar hizkuntzak balto-eslaviar hizkuntzak |
| Alfabetoa | alfabeto glagolitikoa |
| Hizkuntza kodeak |
| ISO 639-2 | `sla` |
| Linguist List | slav |
| IETF | sla |

Eslaviar hizkuntzak
**Eslaviar hizkuntzak** Indoeuropar taldeko azpitalde bat da, eta ekialdeko Europan, Balkanetan eta Asiako iparraldean hitz egiten dira.

Honako hauek dira taldeko hizkuntzak:

* Iparraldeko eslaviar hizkuntza taldeak
	+ Ipar-ekialdeko eslaviar hizkuntza taldea
		- Errusiera
		- Bielorrusiera
		- Ukrainera
	+ Ipar-mendebaldeko eslaviar hizkuntza taldea
		- Talde txeko-eslovakiarra
			* Eslovakiera
			* Txekiera
		- Sorabiera
		- Talde lekitikoa
			* Poloniera
			* Kaxubiera
			* Polabera

* Hegoaldeko eslaviar hizkuntza taldeak
	+ Hego-mendebaldeko eslaviar hizkuntza taldea
		- Esloveniera
		- Serbiera
		- Kroaziera
		- Bosniera
		- Montenegroera
	+ Hego-ekialdeko eslviar hizkuntza taldea
		- Mazedoniera
		- Bulgariera

Europako erdialde eta ekialdeko eliza ortodoxo batzuetan, elizako eslaviarra izeneko hizkuntza erabili izan da. Bulgariako Eliza Ortodoxoan, Kroaziako Greziar Eliza Katolikoan, Mazedoniako Eliza Ortodoxoan, Errusiako Eliza Ortodoxoan, Erruteniako Eliza Katolikoan, Serbiako Eliza Ortodoxoan eta beste Eliza Ortodoxo eslaviarretan. Gutxienez hiru mendeko tradizioa dauka.

## Ikus, gainera

* Eslaviar herriak

## Kanpo estekak

* **(Ingelesez)** WordReference - Eslaviar hizkuntzak
# UNIX-moduko

Unix moduko sistema eragileen historia sinplifikatua.
**Unix-moduko** sistema eragileak Unix sistemen moduan funtzionatzen duten sistemei deitzen zaie, baina ez dute zertan Single Unix Specification espezifikazioa bete edo onartu behar. Termino honek UNIX-en inspiratutako iturri irekiko sistema eragileak edo hauen ezaugarriak emulatzeko diseinatuak dauden iturri irekiko sistema eragileak, komertzialak edo jabetasun lanez egindakoak, edo UNIX bertsioren bateko lizentzia dutenak (eta ondorioz Unix-modukoa izateaz gain UNIX marka erregistratua erabili dezakete) elkartzen ditu. Ez dago termino hau formalki zehazteko araurik, eta ondorioz iritzi ezberdinak daude sistema eragileak Unix-modukoak diren ala ez esateko.

## "Unix-moduko" terminoa eta UNIX marka erregistratua

The Open Group da UNIX marka erregistratuaren jabe eta berak administratzen du Single UNIX Specification espezifikazioa. Honek "Unix-moduko" sistemak izena gaizki erabiltzen dutela dio, eta hobeto izango litzatekeela "POSIX-conforming system" deitzea sistema eragile hauei. Honekin Unix-moduko sistema ezberdinen konpatibilitatea eta estandarizazio sistemari erreferitzen direla abokatzen dute. Hala ere "POSIX-conforming" edo "Posix-bete" terminoak bere arazoak ditu. Adibidez sistema eragili batzuk POSIX estandareak betetzen dituzte (adibidez, Microsoft Windows) eta ondorioz hauek "Posix-betetzen" duten sistemak dira, baina ez dute Unix-modukoekin zer ikusirik. Unix-erako idatzitako eta konpilatutako programa askok ez dute bertan funtzionatuko. Gainera, "Unix-moduko"tzat ezagutzen diren hainbat sistemek ez dute guztiz betetzen POSIX espezifikazioa

Unix eta Unix-moduko sistemen bilakaera.

## Unix-moduko sistemen garapena

"Unix-moduko" lehen sistema eragilea AT&T-k Unix lizentziatu zuelako izan zen, eta honek Unix asmo komertzialetatik kanpo usten zuen. Sistema hauek enpresei akademia eta unibertsitateetan zueden UNIX erabiltzaileen ezaugarri berak emateko garatzen ziren. Unix-moduko sistema eragile jabedunak 1980ko harmakadan eta 1990ko harmarkadan eskuragarri zeuden, eta hauen artean Idris, Coherent, eta UniFlex.

1980ko hamarkadan AT&T-k UNIX lizentzia komertzialpean erabiltzea baimendu zuen, eta hainbat sistema eragile jabedun garatu ziren, hauen artean: AIX, HP-UX, IRIX, Solaris, Ultrix, eta Xenix.

Bitartean, Unix-moduko sistema eragile ez komertzialak garatu ziren, UNIX-en ordezko doako edo ez oso garestiak ziren sistemak. Adibidez: BSD, GNU, Minix, eta Linux.

## Unix-moduko iturri irekikoak diren sistema eragileak

* Darwin
* FreeBSD eta eratorriak:
	+ DragonFly BSD
	+ PicoBSD
	+ TrustedBSD
* GNU/Hurd
* Linux
* Minix
* NetBSD
* OpenBSD eta eratorriak:
	+ ekkoBSD
	+ MicroBSD
	+ MirOS BSD

## Ikus, gainera

* Berkeley Software Banaketa
* Linux banaketak
* Un\*x

## Kanpo estekak

* Unix-en historia – denbora-lerro bidezko Unix eta Unix-modukoen historia Éric Lévénez-ek egina
* Grokline-n UNIX Jabetzaren Historia Proiektua – Unix eta Unix-moduko sitemen historia teknikoa