# Urtarrilaren 16

**, Urtarrilaren 16**a gregoriotar egutegiaren urteko hamaseigarren eguna da. 349 egun falta dira urtea amaitzeko, 350 egun bisurteetan.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  **Jaiotzak** |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Euskal Herrian**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Henrike EzpondaJaiotza:** Maule-Lextarre, 1568
 **Heriotza:** Tolosa Okzitania, 1643ko maiatzaren 18a
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **José Manuel OtxotorenaJaiotza:** Hernani, 1961
 **Heriotza:** Valentzia, 2025eko urriaren 27a
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Rafaela YbarraJaiotza:** Bilbo, 1843
 **Heriotza:** Bilbo, 1900eko otsailaren 23a
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Roger LapébieJaiotza:** Baiona, 1911
 **Heriotza:** Peçac, 1996ko urriaren 11
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Jaiotza gehiago...
 | **Munduan**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **AaliyahJaiotza:** Brooklyn, 1979
 **Heriotza:** Marsh Harbour (en) , 2001eko abuztuaren 25a
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Susan SontagJaiotza:** New York, 1933
 **Heriotza:** New York, 2004ko abenduaren 28a
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **John CarpenterJaiotza:** Carthage eta Jefferson konderria, 1948

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Eugène CarrièreJaiotza:** Gournay-sur-Marne, 1849, 1849 eta 1849
 **Heriotza:** Paris, 1906ko martxoaren 27a
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Jaiotza gehiago...
 |

**Artikulurik ez duten Urtarrilaren 16ko jaiotzak**
Edward Gordon Craig •
Gregor Gysi •
FKA twigs •
Nicklas Bendtner •
Debbie Allen •

Eskuz gaurkotu |
|  **Heriotzak** |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Euskal Herrian**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Jean CassouJaiotza:** Bilbo, 1897ko uztailaren 9a
 **Heriotza:** Parisko 5. barrutia, 1986
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Tomás GaricanoJaiotza:** Iruñea, 1910eko otsailaren 9a
 **Heriotza:** Madril, 1988
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Felipe Arrese BeitiaJaiotza:** Otxandio, 1841eko maiatzaren 25a
 **Heriotza:** Otxandio, 1906
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Heriotza gehiago...
 | **Munduan**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Marco PoloJaiotza:** Venezia, 1254ko irailaren 15a eta 1254
 **Heriotza:** Venezia, 1324
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **David LynchJaiotza:** Missoula, 1946ko urtarrilaren 20a
 **Heriotza:** Los Angeles, 2025
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Gina LollobrigidaJaiotza:** Subiaco, 1927ko uztailaren 4a
 **Heriotza:** Erroma, 2023
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Giotto di BondoneJaiotza:** Vicchio, 1267, 1276 eta 1266
 **Heriotza:** Florentzia, 1337
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Heriotza gehiago...
 |

**Artikulurik ez duten Urtarrilaren 16ko heriotzak**
Hugo Münsterberg •
Mikhail Prishvin •
Sarat Chandra Chattopadhyay •

Eskuz gaurkotu |

 |  |

|  |
| --- |
|  **Gertaerak** |
| Columbia espaziontzia.* K. a. 27 - Zesar Augustoren izendapenarekin Erromatar Inperioa sortu zen, Erromatar Errepublikaren ondoren.
* 1791 - Jandarmeria sortu zen Frantzian.
* 1795 - Frantziak Herbehereak indarrez hartu zituen.
* 1991 - George W. Bushek Golkoko Gerra hasteko agindua eman zuen.
* 2003 - Columbia espazio anezka (*irudian*) atmosferatik irtetera zihoala, objektu batek talka egin zion, 13 egun geroago lurreratzean ontziaren suntsitzea eragin zuena.

**+** Gertaera gehiago...
 |
|  **Egutegia** |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  <<  | **Urtarrila** |  >>  |
| Al | As | Az | Og | Or | Lr | Ig |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |  |  |
| 2026 |

 |
| **Aurreko eta hurrengo urteetan 2023: Astelehena
* 2024: Asteartea
* 2025: Osteguna
* 2027: Larunbata
* 2028: Igandea
* 2029: Asteartea
 |
|  **Izendegia** |
| **Santutegia:**
Martzelo, Honorato Arleskoa, Danakto Aulonakoa

**Seaska egutegia:**
Lexuri eta Markel/Marzel/Martxel.

 |

 |

*Daturen bat falta bada, urtearen lotura jarraitu han sartzeko.*

---

## Gertaerak

### Euskal Herria

* 1937 – Etxauri inguruko bide bazter batean frankistek Eladio Zilbeti futbolari eta politikari hil zuten.
* 1945 – Jesús Carrera Olaskoaga komunista hondarribiarra fusilatu zuten. 1943an atxilotu zuten frankistek, Espainiako Alderdi Komunistako barnealdeko idazkari nagusi zela. Bost hilabetez torturak jasan ostean, heriotzara kondenatu zuten.
* 1980 – Karlos Saldise Korta hil zuen Lezon Grupos Armados Españoles talde parapolizialeko pistolari batek. Saldisek herriko mugimendu sozial ugaritan hartzen zuen parte.
* 2009 – ETAk telebista hedagailu baten aurka bonba lehertarazi zuen Hernanin, eta Ertzaintzak beste bi desaktibatu inguruetan.
* 2016 – Donostiako autobus geltoki berria inauguratu zen.

### Mundua

* K. a. 27 – Zesar Augustoren izendapenarekin Erromako Inperioa sortu zen, Erromatar Errepublikaren ondoren.
* 1219 – Ipar Itsasotik zetorren sagailo zikloniko batek iparraldeko Herbehereak eta Zuiderzee inguruko eskualdea urez bete zituen.
* 1412 – Medicitarrak Aita Santuaren bankari ofizial bihurtu ziren.
* 1492 – Gaztelaniazko lehen gramatika, Nebrijak idatzia, aurkeztu zitzaion Elisabet erreginari.
* 1547 – Ivan IV.a (*Ivan Beldurgarria* izenez ezaguna) Errusiako tsar izendatu zuten.
* 1556 – Felipe II.a Espainiako errege izendatu zuten.
* 1581 – Ingalaterrako parlamentuak katolizismoa legez kanporatu zuen.
* 1707 – Eskoziako parlamentuak *Batasun Akta* berretsita, Britainia Handia sortu zuten Ingalaterra eta Eskoziak.
* 1786 – Virginian (AEB) erlijio askatasuneko legea indarrean sartu zen.
* 1919 – Ameriketako Estatu Batuetan alkohola debekatzen zuen Lege Lehorra indarrean jarri zen.
* 1920 – Nazioen Liga lehen aldiz elkartu zen Parisen (Frantzia).
* 1939 – IRAk bonba erasoen kanpaina bat abiarazi zuen Ingalaterraren aurka.
* 1945 – Adolf Hitler bere bunkerrean (Führerbunker) ezkutatu zen.
* 1968 – AEBek Niagara Operazioa abiatu zuten Vietnamgo gerran. 66 eguneko aire bonbardaketan, 15.000 vietnamdar hil eta eremua erabat suntsitu zuten.
* 1979 – Irango Sha Egipton erbesteratu zen, Iraultza islamiarretik ihesi.
* 1991 – Golkoko Gerra hasi zen, AEBek Iraki eraso egin ondoren.
* 2001 – Laurent-Désiré Kabila Kongoko presidentea erail zuen bere bizkartzainetako batek.
* 2005 – Adriana Iliescu, 66 urteko emakume errumaniarrak ume bat izan zuen. Historian ume bat izaten emakumerik zaharrena.
* 2006 – Ellen Johnson Sirleaf Liberiako presidente izendatu zuten; Afrika osoan estatu buru izatera hauteskunde bidez iritsitako lehen emakumezkoa.
* 2025 – Catatumboko erasoak 2025ean eman ziren Kolonbian. Borrokak piztu ziren FARC Kolonbiako Indar Armatu Iraultzaileen adar disidente baten eta ELN Nazioa Askatzeko Armadaren artean Kolonbiako Catatumbo eskualdean. Horien ondorioz, 80 pertsona baino gehiago hil ziren.

## Arte eta kultura

### Mundua

* 1605 – Miguel de Cervantes idazleak On Kixote Mantxakoa bere eleberri ezagunaren lehen edizioa argitaratu zuen Madrilen.
* 1782 – *Die Entführung aus dem Serail* (euskaraz: *Bahiketa harenean*), Wolfgang Amadeus Mozarten musika eta Christoph Friedrich Bretznerren libretoa duen opera estreinatu zen Vienako Burgtheaterren.
* 1886 – Los Angelesen *Escualdun gazeta* aldizkariaren azkena izango zen hirugarren zenbakia atera zen.
* 1998 – *Fallen* ("Eroria") filma estreinatu zen, Gregory Hoblitek zuzendu eta Denzel Washington, John Goodman, Donald Sutherland, Embeth Davidtz, James Gandolfini eta Elias Koteas aktoreek antzeztu zuten.
* 2005 – Telecinco espainiar telebista katean *Aída* umorezko lehenbizikoz telesaila aireratu zen.

## Zientzia eta teknologia

## Kirolak

## Jaiotzak

### Euskal Herria

* 1803 – Pablo Gorosabel, gipuzkoar legegilea, historialaria eta politikaria (h. 1868).
* 1843 – Rafaela Ibarra, bilbotar beata (h. 1900).
* 1879 – Benigno Belaustegigoitia, bizkaitar futbolaria (h. 1946).
* 1885 - Juana Aiestaran Mendiluze, EAJko militantea eta Oiartzungo Emakume Abertzale Batzako lehendakaria (h. 1954).
* 1891 – Antonio Lizartza, nafar karlista (h. 1974).
* 1898 – Pedro Biritxinaga, bizkaitar kirol masaje-emailea (h. 1958).
* 1911 – Roger Lapébie, lapurtar txirrindularia, 1937ko Frantziako Tourreko irabazlea (h. 1996).
* 1914 – Jose Antonio Garate, gipuzkoar kazetaria (h. 2003).
* 1915 – Xavier Bueno, nafar margolaria (h. 1979).
* 1920 – Marcelino Bilbao, Euzko Gudarostearen eta CNTren Isaac Puente batailoiako tenientea (h. 2014).
* 1921 – José Arribas, euskal herritar futbolari eta entrenatzailea (h. 1989).
* 1923 – Esteban Etxebarria, bizkaitar futbolaria (h. 1987).
* 1927 – José María Benito del Valle, Ekin eta ETAren sortzaileetako bat (h. 2011).
* 1937 – Koxme Lizaso, gipuzkoar bertsolaria (h. 2013).
* 1938 – José Luis Almandoz, gipuzkoar arraunlaria (h. 2013).
* 1939 – Juan Cruz Labeaga Mendiola, nafar apaiz eta ikertzailea (h. 2025).
* 1959 – Mikel Hernández Abaitua, euskal idazlea, Batxilergoko Euskal Hizkuntza eta Literaturako katedraduna eta Euskal Filologian doktorea.
* 1960 – Sabin Bilbao, bizkaitar futbolari ohia.
* 1961 –
	+ Juan Matute, bizkaitar zaldizko ohia.
	+ José Manuel Otxotorena, gipuzkoar futbolaria (h. 2025).
* 1966 – Ana Beltrán, Nafarroako Alderdi Popularraren presidentea, Zaragozan.
* 1969 – Josema López, gipuzkoar futbolari ohia.
* 1970 – Mikel Roteta, gipuzkoar futbolari ohi eta entrenatzailea.
* 1971 – Armando Ribeiro, bizkaitar futbolari ohia.
* 1973 –
	+ Lionel Bilbao, lapurtar izotz hockey jokalalari ohia.
	+ Asier Cuevas, gipuzkoar atleta, ultramaratoietan aditua.
* 1977 – Iban Malo, gipuzkoar aktorea.
* 1978 – Koldo Gil, nafar txirrindulari ohia.
* 1982 – Amaia Lujambio, nafar biologo eta atleta ohia.
* 1983 – Larraitz Ugartemendia Otxoa de Alaiza, gipuzkoar margolari eta irakaslea.
* 1988 – Lander Lasa, gipuzkoar saskibaloi jokalaria.
* 1990 – Jon Ander Pérez, arabar futbolaria.
* 1991 – Irati Santiago, gipuzkoar zinema ekoizlea.
* 1992 – Alexander Vallejo, arabar futbolaria.
* 1995 –
	+ Borja Cabo, bizkaitar historialari eta irakaslea.
	+ Arantza Moreno, bizkaitar atleta, xabalina jaurtiketan aditua.
* 2003 – Endika Buján, bizkaitar futbolaria.

### Mundua

* 1409 – Renato Anjoukoa, Napoliko eta Aragoiko erregea (h. 1480).
* 1478 – Contessina Lorenzo Medici, italiar noblea (h. 1518)
* 1558 – Jakobe Badengoa, Badengo printzesa (h. 1597).
* 1655 – Bernard de Montfaucon, frantziar monje beneditarra, idazle eta paleografoa (h. 1741).
* 1675 – Louis de Rouvroy (Saint-Simongo dukea), frantziar militar, diplomazialari eta idazlea (h. 1755).
* 1728 – Niccolò Piccinni, italiar musikagilea (h. 1800).
* 1749 – Vittorio Alfieri, italiar antzerkigile eta poeta (h. 1803).
* 1820 – Johannes Rebmann, alemaniar misiolaria (h. 1876).
* 1821 – John C. Breckinridge, Ameriketako Estatu Batuetako 14. presidenteordea (h. 1875).
* 1831 – Jovan Ristic, Serbiako lehen ministroa (h. 1899).
* 1836 – Frantzisko II.a Bi Sizilietakoa, Bi Sizilietako erregea (h. 1894).
* 1838 – Franz Brentano, alemaniar filosofo eta psikologoa (h. 1917).
* 1846 – Eugène Carrière, Fin de siècle garaiko frantziar margolari inpresionista (h. 1906).
* 1847 – Kálmán Mikszáth, hungariar eleberrigile, kazetari eta politikaria (h. 1910).
* 1851 – William Hall-Jones, Zeelanda Berriko lehen ministroa (h. 1936).
* 1855 – Eleanor Marx, aktibista politikoa eta autore marxista (h. 1898).
* 1859 – Jón Magnússon, Islandiako lehen ministroa (h. 1926).
* 1868 – Armin Otto Leuschner, estatubatuar astronomoa (h. 1953).
* 1880 – Jüri Jaakson, Estoniako estatuburua (h. 1942).
* 1882 – Margaret Wilson, estatubatuar eleberrigilea (h. 1973).
* 1884 – Jules Supervielle, uruguaiar frantziar olerkaria (h. 1960).
* 1895 – Evripidis Bakirtzis, Greziako lehen ministroa (h. 1947).
* 1896 – Maria Ossowska, poloniar soziologo eta filosofo soziala (h. 1974).
	+ Társila Criado, cacerestar aktorea (h. 1985)
* 1900 – Edith Frank, judu alemaniar errefuxiatua, Otto Franken emaztea eta Margot Frank eta Anne Franken ama (h. 1945).
* 1901 –
	+ Fulgencio Batista, Kubako presidente eta diktadorea (h. 1973).
	+ Laura Riding, estatubatuar idazle eta literatura kritikoa (h. 1991).
* 1902 – Eric Liddell, eskoziar korrikalari, errugbi jokalari eta misiolaria (h. 1945).
* 1905 – Ernesto Halffter, espainiar musikagilea eta orkestra-zuzendaria (h. 1989).
* 1908 – Ethel Merman, estatubatuar aktore eta abeslaria (h. 1984).
* 1911 –
	+ Eduardo Frei Montalva, Txileko presidentea (h. 1982).
	+ Jacques Guillermaz, frantziar sinologoa, armadako jenerala eta diplomatikoa (h. 1998).
	+ Mercedes Núñez Targa, kataluniar errepublikar politikaria, Las Ventas eta Nazien kontzentrazio-eremuetako preso eta lekukoa (h. 1986).
* 1917 –
	+ Justin Ahomadegbé-Tomêtin, Dahomeyko presidentea (h. 2002).
	+ Muhammad Mansur Ali, Bangladeshko lehen ministroa (h. 1975).
	+ Constanza Martínez Prieto, espainiar errepublikanoa (h. 1997).
* 1918 - Inga Fischer-Hjalmars, suediar fisikari, farmazialari eta humanista, kimika kuantikoan aitzindaria (h. 2008).
* 1920 –
	+ William Boone, estatubatuar matematikaria (h. 1983).
	+ Andreana Družina, esloveniar eta jugoslaviar partisano, Jugoslaviako Herriaren Heroi izendatua (h. 2021).
	+ Stephanos II.a Ghattas, egiptoar kardinala eta Eliza Katoliko Koptoaren patriarka (h. 2009).
* 1924 – Katy Jurado, mexikar aktorea (h. 2002).
* 1925 – Shafik Wazzan, Libanoko lehen ministroa (h. 1999).
* 1926 – Germán Schmitz Sauerborn, perutar apezpiku katolikoa (h. 1990).
* 1928 –
	+ William Kennedy, estatubatuar kazetari eta idazlea.
	+ Pilar Lorengar, espainiar opera-abeslaria (h. 1996).
* 1931 – Johannes Rau, Alemaniako presidentea (h. 2006).
* 1932 – Dian Fossey, estatubatuar zoologoa, gorilei buruz egindako ikerketengatik ezaguna (h. 1985).
* 1933 – Susan Sontag, estatubatuar idazlea (h. 2004).
* 1934 – Marilyn Horne, estatubatuar mezzosopranoa.
* 1938 – José Manuel Villabella, espainiar saiakeragile eta eleberrigilea.
* 1939 – Jean Van Hamme, belgikar eleberrigile eta komikigilea.
* 1942 – Nicole Fontaine, frantses politikaria, Europako Legebiltzarrako presidentea (h. 2018).
* 1944 – Jill Tarter, estatubatuar astronomoa eta SETIko zuzendaria.
* 1945 – Wim Suurbier, herbeheretar futbolari eta entrenatzailea (h. 2020).
* 1946 – Marja Leinonen, finlandiar hizkuntzalari, itzultzaile eta irakaslea (h. 2019).
* 1948 – John Carpenter, estatubatuar zinema zuzendari, gidoilari, musikagile eta ekoizlea.
* 1949 – Barbara Balzerani, Brigada Gorriak talde armatu komunistako buruzagia eta idazlea (h. 2024).
* 1951 – Gemma Lienas, kataluniar idazlea da eta ekintzaile feminista.
* 1952 – Fuad II.a Egiptokoa, Egiptoko azken erregea.
* 1954 – Morten P. Meldal, daniar kimikaria, 2022ko Kimikako Nobel Saria.
* 1955 –
	+ Paulette Marcelline Adjovi, benindar politikari eta diplomazialaria.
	+ Mary Karr, estatubatuar idazlea, poeta, saiakeragilea.
* 1957 – Ricardo Darín, argentinar aktorea.
* 1959 –
	+ Sade Adu, britainiar-nigeriar musikagile eta abeslaria.
	+ Jill Sobule, estatubatuar abeslari, musikagile eta aktorea (h. 2025).
* 1960 –
	+ Luis de Guindos, PPko espainiar politikaria.
	+ Míriam Ferradáns, galiziar dazlea, poeta, irakaslea eta politikaria.
* 1962 – Bethan Gwanas, galeseraz soilik idazten duen galestar idazlea.
* 1963 –
	+ Carlos Xavier, portugaldar futbolari ohia.
	+ Simon Johnson, britainiar-estatubatuar ekonomialaria, 2024ko Ekonomiako Nobel Saria.
* 1967 –
	+ Andrea James, estatubatuar film-ekoizle, zuzendari, blogari eta transgeneroen eskubideen aldeko ekintzailea.
	+ Alberto Puig, kataluniar motoziklismoko pilotu ohia.
	+ Dolores Serrano, espainiar musikagilea, piano-jotzailea eta irakaslea.
* 1968 – Mònica Terribas, kataluniar kazetaria.
* 1972 – Radivoje Manić, serbiar futbolari ohia.
* 1974 –
	+ Mónica García Gómez, espainiar mediku anestesiologoa eta politikaria, Espainiako Gobernuko Osasun ministroa.
	+ Kate Moss, britainiar top-modela.
* 1975 –
	+ Ayako Fuchigami, japoniar politikaria, Japoniako prefektura bateko asanblakide hautatutako lehen pertsona transgeneroa.
	+ Nozomi Yamago, japoniar futbolari ohia.
* 1976 –
	+ Martina Moravcová, eslovakiar igerilaria.
	+ America Vera-Zavala, txiletar eta perutar jatorriko suediar politikari eta idazle politikoa.
* 1979 –
	+ Aaliyah, estatubatuar abeslari, aktore eta modeloa (h. 2001).
	+ Mélanie Joly, kanadar abokatua, politikaria eta estatistikaria.
* 1980 –
	+ Noura Erakat, estatubatuar-palestinar ekintzailea, unibertsitateko irakaslea, legelaria eta giza eskubideen abokatua.
	+ Lin-Manuel Miranda, estatubatuar musikagilea, kanta-idazlea, antzerkigilea, raperoa eta aktorea.
	+ Yuki Tsuchihashi, japoniar futbolari ohia.
* 1981 – Marta Roure, andorratar abeslaria, Eurovision Abesti Lehiaketan katalanez abestu zuen lehen artista.
* 1982 –
	+ Míriam Ferradáns, galiziar idazlea, poeta, irakaslea eta politikaria.
	+ Su Garrido Pombo, galiziar abeslaria eta musikagilea.
* 1983 - Marta Marrero, kanariar tenislaria, padel jokalaria eta enpresaburua.
* 1984 – Sergio Pardilla, espainiar txirrindularia.
* 1985 – Pablo Zabaleta, euskal jatorriko argentinar futbolari ohia.
* 1986 –
	+ Aija Andrejeva, letoniar abeslaria.
	+ Daiki Niwa, japoniar futbolaria.
* 1988 – Iñaki Gómez Goroztieta, mexikar-kanadar atleta, ibilketan aditua.
* 1990 – Owen Wright, australiar surflaria.
* 1992 – Piper Gilles, estatubatuar-kanadar patinatzaile artistiko olinpikoa.

## Heriotzak

### Euskal Herria

* 1895 – Juan Jose Telleria Aiesta, beasaindar musikagilea (j. 1857).
* 1906 – Felipe Arrese Beitia, euskal idazlea (j. 1841).
* 1916 – Juan Bautista Bilbao, bizkaitar idazlea (j. 1887).
* 1928 – Manuel Martinez de Ubago, nafar arkitektoa (j. 1869).
* 1937 – Eladio Zilbeti, nafar politikaria, EAE-ANV alderdiaren bultzatzailea eta Osasuna futbol klubaren sortzaileetako bat, fusilatua (j. 1898).
* 1945 – Jesús Carrera, gipuzkoar buruzagi politiko, sindikalista eta gudaria, Alcalá de Henares (j. 1911).
* 1953 – Santiago Cunchillos Manterola, nafar legegizona eta itzultzailea (j. 1882).
* 1980 – Karlos Saldise, Amnistiaren Aldeko Batzordetako gipuzkoar kidea, Gerra zikinaren biktima (j. 1947).
* 1986 – Jean Cassou, Euskal Herrian jaiotako frantziar idazlea, Parisen (j. 1897).
* 1988 – Tomás Garicano, nafar militar eta politikaria, Madrilen (j. 1910).
* 2002 – Ignazio Urkixo, bizkaitar euskaltzalea eta diplomatikoa (j. 1907).
* 2005 – Edurne Garitazelaia, bizkaitar euskaltzalea,  Arrigorriagan bertako herritarrei euskara klaseak eman zizkien lehen emakumea (j. 1926).
* 2006- Pilar Arostegi, gasteiztar agirizaina, Gasteizko Udal Artxiboko lehenengo emakumezko artxibozaina (j. 1944).
* 2015 –
	+ Carlos Aseginolaza, gipuzkoar botanikoa, Euskal Herriko floran aditua (j. 1955).
	+ Pello Iguaran, gipuzkoar futbolaria (j. 1940).
	+ Josu Uribetxebarria, gipuzkoar ETAkidea (j. 1955).
* 2016 – Sotero Lizarazu, euskal txirrindularia (j. 1919).
* 2026 – Joxean Llorente, bizkaitar musikaria (j. 1962).

### Mundua

* 309 – Martzelo I.a, aita santua.
* 1263 – Shinran, japoniar erlijio-gizon budista (j. 1173).
* 1391 – Muhammad V.a ibn Jusuf, Granadako emirra (j. 1338).
* 1611 – Niiro Tadamoto, japoniar samuraia (j. 1526).
* 1678 – Madeleine de Souvré, Sabléko markesa, frantziar idazlea (j. 1599).
* 1794 – Edward Gibbon, britainiar historialaria, Tazitoren garaitik izan den garrantzitsuena askoren ustez (j. 1737).
* 1800 – Margaret Corbin, estatubatuar erizaina eta soldadua (j. 1751)
* 1866 – Phineas Quimby, estatubatuar sendagilea (j. 1802).
* 1883 – Matilde Díez, espainiar antzerki-aktorea (j. 1818).
* 1885 – Edmond About, frantziar kazetari eta idazlea (j. 1828).
* 1886 – Amilcare Ponchielli, italiar musikagilea (j. 1834).
* 1891 – Léo Delibes, frantziar musikagilea (j. 1836).
* 1894 – Alexander von Middendorff, errusiar biogeografo, zoologo eta esploratzailea (j. 1815).
* 1901 –
	+ Jules Barbier, frantziar poeta, antzerkigile eta libretista (j. 1825).
	+ Arnold Böcklin, suitzar margolari sinbolista (j. 1827).
* 1906 – Brita Bjørgum, norvegiar idazle, irakasle eta feminista (j. 1858).
* 1912 – Georg Heym, alemaniar olerkari espresionista (j. 1887).
* 1925 – María Ernestina Larráinzar Córdoba, mexikar idazle eta irakaslea (j. 1854).
* 1927 – Jovan Cvijić, serbiar geografo eta etnologoa (j. 1865).
* 1933 – Artur Ivens Ferraz, Portugalgo lehen ministroa (j. 1870).
* 1935 – Alizia Borboi-Parmakoa, Borboi-Parmako printzesa (j. 1849)
* 1942 –
	+ Arturo, Connaughteko eta Strathearngo dukea, britainiar printzea, Kanadako gobernadore orokorra (j. 1850).
	+ Carole Lombard, Hollywoodeko itzal handiko estatubatuar aktorea (j. 1908).
* 1947 – Piotr Krasnov, errusiar jeneral kosako tsarista (j. 1869).
* 1948 – Augusto Weberbauer, alemaniar naturalista, botanikari eta unibertsitateko irakaslea, XX. mendeko botanikari garrantzitsuenetakoa (j. 1871).
* 1950 – Gustav Krupp von Bohlen und Halbach, alemaniar diplomazialari eta enpresaburua (j. 1870).
* 1957 – Arturo Toscanini, italiar orkestra-zuzendaria (j. 1867).
* 1958 – Sofía Casanova, galiziar kazetaria, korrespontsala eta idazlea (j. 1861).
* 1961 – Amantina Cobos de Villalobos, espainiar kazetaria, idazlea, maistra (j. 1895)
* 1962 –
	+ Frank Hurley, australiar argazkilari eta abenturazalea (j. 1885).
	+ Antonio Sagardía, espainiar militarra (j. 1880).
* 1967 – Robert J. Van de Graaff, estatubatuar fisikaria (j. 1901).
* 1968 – Panagiotis Poulitsas, Greziako lehen ministroa (j. 1881).
* 1971 – Philippe Thys, belgikar txirrindularia (j. 1890).
* 1979 – Fred Elizalde, euskal jatorriko filipinar musikagile eta orkestra-zuzendaria (j. 1907).
* 1980 – Benjamín Palencia, espainiar margolaria (j. 1894).
* 1982 – Ramón José Sender, espainiar idazlea (j. 1901).
* 2000 – Dionisio Gamallo, galiziar idazlea (j. 1914).
* 2001 – Laurent-Désiré Kabila, Kongoko Errepublika Demokratikoko presidentea (j. 1939).
* 2004 – Kalevi Sorsa, Finlandiako lehen ministroa (j. 1930).
* 2005 –
	+ Mireille Best, frantziar ipuingile eta eleberrigilea (j. 1943).
	+ Agustín González, espainiar aktorea (j. 1930).
* 2009 – Andrew Wyeth, estatubatuar margolaria (j. 1917).
* 2010 – Judi Chamberlin, estatubatuar aktibista (j. 1944)
* 2012 –
	+ Gustav Leonhardt, herbehereetar klabezin eta organista eta orkestra-zuzendaria (j. 1928).
	+ Carlos Pujol, katalan idazlea eta itzultzailea (j. 1936).
* 2016 – Palmira Julia Tello, espainiar errepublikaren aldeko propagandista eta milizianoa (j. 1920).
* 2017 – Eugene Cernan, estatubatuar astronauta eta militarra (j. 1934).
* 2020 – Christopher Tolkien, J. R. R. Tolkienen semea eta honen lan askoren argitaratzailea (j. 1924).
* 2021 – Phil Spector, estatubatuar musika ekoizle, musikari eta abesti egilea (j. 1939).
* 2022 –
	+ Kevin Flynn, irlandar errugbilaria (j. 1939).
	+ Hana Horka, kantari txekiarra, Asonance folk-taldeko kidea (j. 1964).
	+ Ibrahim Boubacar Keïta, Maliko presidentea (j. 1945).
* 2023 –
	+ Vladas Česiūnas, piraguismoan lehiatu zen sobietar eta lituaniar kirolaria (j. 1940).
	+ Gina Lollobrigida, italiar aktorea (j. 1927).
	+ Lupe Serrano, txiletar balleteko dantzaria eta dantza-irakaslea (j. 1930).
	+ Luisa Josefina Hernández, mexikar antzerkigilea, eleberrigilea, saiakeragilea eta itzultzailea (j. 1928)
* 2025 –
	+ David Lynch, estatubatuar zinema zuzendaria (j. 1946).
	+ Joan Plowright, ingeles aktorea (j. 1929).
* 2026 –
	+ Serafín Cartagena Ocaña, ekuadortar apezpiku katolikoa (j. 1924).
	+ Luisa Diogo, Mozambikeko lehen ministroa (j. 1958).

## Jaiak eta urteurrenak

* Seaska egutegiko izendegia: Lexuri eta Markel/Marzel/Martxel.

Jaieguna, ondoko herrietan:

* Bizkaian: Berriz, Mungia.
* Gipuzkoan: Elgoibar, Getaria.
* Nafarroan: Buñuel, Kadreita, Ultzama.

## Kanpo estekak

Urtarrilaren 15 | Urteko egutegi | Urtarrilaren 17