Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Azentu

Hizkuntzalaritzan, **azentu**a hitzen silaba jakin bati edo batzuei, edo esaldi batean zenbait hitzi ematen zaien enfasi fonikoa da. Andres Alberdik horrela definitu du: "Prosodiako elementua da azentua ere, eta honela defini daiteke: modu adierazgarrian silaba bat besteetatik nabarmentzea, tonuz nahiz intentsitatez".

## Azentu motak

Hitzen barruan kokatutako azentuei **azentu lexikal** edo **hitzen azentu** ere deritzo; esaldietan hitzek duten azentuari, berriz, **azentu prosodiko** edo **esaldien azentu** deritzo. Azkena prosodiaren hiru osagaietako bat da, erritmo edo isokroniarekin eta intonazioarekin batera. Azentuaren kokapena eta erabilera hizkuntzen arabera aldatu egiten da.

## Euskararen azentua

Gaiaren inguruan, Andres Alberdik haren zailtasuna azpimarratu du: auzi zaila da azentuarena, molde asko baita euskaraz; azentu-sistema bat baino gehiago, alegia. Idatzia bakarra izan arren –horretarakoxe dugu euskara batu estandarra–, hizkerak askotarikoak dira, azentua barne. Euskalki bakoitzak, eskualde bakoitzak, baita auzo bakoitzak ere, bere prosodia du gurean, bere azentu-doinuera; modu zainduan ala zaindugabean ari garen ere, ez dugu prosodia bera erabiltzen". Euskara batuan eta Euskaltzaindiaren ikuspuntutik "arautu gabeko kontua da".

Euskararen azentua intentsiboa da. Ezin da erraz azaldu zertan datzan, zubereraz izan ezik, euskalki horretan azentuazioa finkoa baita, hitzeko azkenaurreko silaban. Beste euskalkietan, arau hauek dute indarra:

1. hitzaren erroa monosilabikoa denean, hitzak berak silaba gehiago izanik ere, azentua lehen silaban doa: *lúrra < lurr-a*, *lúrretan < lurr-etan*;
2. erroa bisilabikoa bada eta bokalez bukatzen bada, kasu horretan ere lehen silaban doa azentua: *méndi*, *áte*;
3. beste kasuetan, silaba anitzetako hitzetan, azentua azkenaurreko silaban doa (*gizón, gizóna*) eta hitzaren bukaeran bigarren mailako azentu bat gehi dezakete, hitzak lau silaba edo gehiago dituenean (*gizónarentzàt*).

## Bibliografia

* ALBERDI, Andres: *Ahoskera*, Ikasmaterialetako hizkuntzaren egokitasun-irizpideak finkatzeko Aholku Batzordea, Gasteiz: Eusko Jaurlaritza, 2014, Webgunean:

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Norman Taurog

| Norman Taurog |
| --- |
|   Irudi gehiago |
| Bizitza |
| Jaiotza | Chicago, 1899ko otsailaren 23a |
| Herrialdea |  Ameriketako Estatu Batuak |
| Lehen hizkuntza | ingelesa |
| Heriotza | Rancho Mirage, 1981eko apirilaren 7a (82 urte) |
| Hobiratze lekua | baliorik ez |
| Familia |
| Ezkontidea(k) | Julie Leonard (en)   (1925 -  1943) |
| Hezkuntza |
| Hizkuntzak | ingelesa |
| Jarduerak |
| Jarduerak | film-zuzendaria, aktorea, gidoilaria eta errealizadorea |
| Enplegatzailea(k) | Kaliforniako Unibertsitatea |
| Jasotako sariak |
ikusi
* Zuzendari onenaren Oscar Saria  (1931ko azaroaren 10a) : Skippy Izarra Hollywoodeko Ospearen pasealekuan
 |
|

---

 |
|

---

     |

**Norman Rae Taurog** (Chicago, Illinois, 1899ko otsailaren 23a - Rancho Mirage, Kalifornia, 1981eko apirilaren 7a) estatubatuar zinema zuzendari eta gidoigilea izan zen.

## Filmografia hautatua

* 1931 - *Skippy*
* 1931 - *Huckleberry Finn*
* 1933 - *A Bedtime Story*
* 1938 - *Mad About Music*
* 1938 - *The Adventures of Tom Sawyer*
* 1938 - *Boys Town*
* 1950 - *The Toast of New Orleans*
* 1952 - *Jumping Jacks*
* 1955 - *The Caddy*
* 1956 - *Pardners*
* 1959 - *Don't Give Up the Ship*
* 1960 - *Visit to a Small Planet*
* 1962 - *Girls! Girls! Girls!*
* 1968 - *Live a Little, Love a Little*

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau Illinoisko biografia baten **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Michel Hazanavicius

| Michel Hazanavicius |
| --- |
|   Irudi gehiago |
| Bizitza |
| Jaiotza | Parisko 11. barrutia, 1967ko martxoaren 29a (59 urte) |
| Herrialdea |  Frantzia |
| Bizilekua | Paris |
| Familia |
| Ezkontidea(k) | Bérénice Bejo |
| Haurrideak |
ikusi
* Serge Hazanavicius (en)
 |
| Hezkuntza |
| Heziketa | École nationale supérieure d'arts de Paris-Cergy (en)  |
| Hizkuntzak | frantsesa |
| Jarduerak |
| Jarduerak | zinema ekoizlea, film-zuzendaria, gidoilaria, film-muntatzailea, aktorea eta errealizadorea |
| Jasotako sariak |
ikusi
* Directors Guild of America Award Zuzendari onenaren Oscar Saria  (2012ko otsailaren 26a) : The Artist BAFTA Award for Best Direction  (2012ko otsailaren 12a) : The Artist Indiana Film Journalists Association Award for Best Director  Ohorezko Legioko zalduna  (2023ko uztailaren 13a) Zuzendari onenaren César Saria  (2012ko otsailaren 24a) : The Artist René Clair Award  (2025) François Morellet Prize  (2023)
 |
| Kidetza | Mendebaldeko Ameriketako Idazleen Elkartea |
| Genero artistikoa | komedia |
|

---

 |
|        |

**Michel Hazanavicius** (Paris, 1967ko martxoaren 29a) Frantziako zinema zuzendari, ekoizle eta gidoigilea da, 2011n *The Artist* filmarengatik zuzendari onenaren Oscar Saria lortu zuena. Espioen parodiak ere zuzendu ditu, arrakastatsuenak *OSS 117 : Le Caire, nid d'espions* eta *OSS 117 : Rio ne répond plus* izanik.

1920ko hamarkadan Lituaniatik ihes egindako familia judu batean jaioa, Bérénice Bejo bikotekidea du.

## Filmografia

Filmografia| Urtea | Filma | Oharra |
| --- | --- | --- |
| 1992 | *Derrick contre Superman* | Telefilma |
| 1992 | *Ca détourne* | Telefilma |
| 1993 | *La Classe américaine* | Telefilma |
| 1994 | *C'est pas le 20 heures* | Telesaila |
| 1996 | *Les films qui sortent le lendemain dans les salles de cinéma* | Telesail-dokumentala |
| 1997 | *Echec au capital* | Film laburra |
| 1999 | *Mes amis* |  |
| 2006 | *OSS 117 : Le Caire, nid d'espions* |  |
| 2009 | *OSS 117 : Rio ne répond plus* |  |
| 2011 | *The Artist* |  |
| 2012 | *Les Infidèles* |  |
| 2014 | *The Search* |  |
| 2017 | *Redoubtable* |  |
| 2020 | *Le Prince oublié* |  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau Frantziako biografia baten **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Picasso Museoa (Bartzelona)

| Bartzelonako Picasso Museoa |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Kokapena |
|  |
|  |
|  |
| Estatu burujabe |  Espainia |
|  |
| Autonomia |  Katalunia |
|  |
| Probintzia |  Bartzelonako probintzia |
|  |
| Eremu funtzionala | Bartzelonako metropoli eremua |
|  |
| Eskualdea | Barcelonès |
|  |
| Kataluniako udalerria | Bartzelona |
|  |
| Bartzelonako barrutia | Ciutat Vella |
|  |
| Arkitektura |
| Deskribapena |
| Irekitze data | 1963ko martxoaren 9a |
| Webgunea |  |

**Bartzelonako Picasso Museoa** (katalanez *Museu Picasso de Barcelona*) Bartzelonaan dagoen museo bat da, Pablo Picasso espainiar artistaren lana erakusgai duena. Bertan 4.249 artelan daude, artistaren bilduma osatuena. La Ribera auzoan dago, Carrer de Montcada kalean, eta Erdi Aroko bost jauregitan hedatua dago. 1963ko martxoaren 9an ireki zen, Picassoren lanari buruzko lehen museo bihurtuz eta artista bizirik zegoenako bakarra. Kataluniako gobernuak Interes Nazionaleko Museo izendatu du.

Bertan erakusgai dauden artelan nagusiean artean daude *Lehen Jaunartzea* (1896) eta *Zientzia eta karitatea* (1897). Museo honetan, batez ere Picassoren eta hiriaren arteko harremana erakusten da, gaztaroan eratu eta hil arte luzatu zen harreman estua.

## Zuzendariak

* John Ainaud Lasarte (1963–1966)
* Rosa Maria Subirana (1966–1983)
* Maria Teresa Ocaña (1983–2007)
* Pepe Sierra (2007–2011)
* Bernardo Laniano Romero (2012-)

## Iruditegia

* Sarrera.
* Barnealdea.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

* Bartzelonako Picasso Museoaren webgunea
# Estatina

| Estatina |
| --- |
|  |
| Mota | farmako, anticholesteremic agents (en) , Entzimen inhibitzaile eta oxidoreductase inhibitor (en)  |
| Identifikatzaileak |
| Gmelin | 87631 |
| MeSH | D019161 |

Farmakologian, **estatina** esaten zaio kolesterola eta triglizeridoak modu desberdinetan murrizteko erabiltzen den farmako-talde bati, hauek maila altuan dituzten pazienteen kasuan (adibidez, hiperkolesterolemia dutenak) erabiltzen dira, eta, beraz, ateroesklerosia garatzeko eta patologia kardiobaskularreko gertakariak izateko arrisku handiagoa dute. Farmakologiaren ikuspegitik, HMG-CoA erreduktasaren inhibitzaileak deitzen dira, nahiz eta orokorrean estanina izena hartzen duten. Inhibizio entzimatiko hori da, hain zuzen ere, organismoan lipoproteinak gutxitzea eragiten duena.

## Kanpo estekak
# Afrika iparraldeko espainiar subiranotasuneko lurrak

| Subiranotasuneko lurrak |
| --- |
| Plazas de soberanía |
|

|  |  |
| --- | --- |
|   |   |

 |
|  |
| Geografia |
| Hiriburua | , parametroa ez da «latitude,longitude» baliozkoa |
| Kontinentea | Afrika |
| Administrazioa |
| Administrazioa | Defentsa Ministerioa |
| Demografia |
| Bestelako informazioa |

**Afrika iparraldeko espainiar subiranotasuneko lurrak** edo, gaztelaniaz, *plazas de soberanía*, Espainiak Ipar Afrikan dituen lurraldeak dira. Marokok lurraldeok aldarrikatzen ditu, Maroko Handia kontzeptuaren barnean.

## Lurrak

Politikoki bi multzotan banatzen dira: *plazas mayores* (euskaraz: "gune nagusiak") eta *plazas menores* (euskaraz: "gune txikiak"). Gune nagusiak bi dira: Ceuta eta Melilla. Espainiak hiri biak izendatzeko jadanik ez du *plaza de soberanía* izena erabiltzen, 1995etik aurrera autonomia hiriak direlako.

Gune txikiak, berriz, hiru uhartetxo dira. Guztiak Espainiako Armadaren kanpamenduak dira, Espainiako Gobernuak berak zuzenki administratuak. Hona hemen hirurak:

| **Lurraldea** | **Koordenatuak** | **Azalera (ha)** |
| --- | --- | --- |
| Alhucemak | ﻿ / ﻿ | 4,6 |
| Alhucemetako haitza | ﻿ / ﻿ | 1,5 |
| Tierra uhartea | ﻿ / ﻿ | 1,7 |
| Mar uhartea | ﻿ / ﻿ | 1,4 |
| Chafarinak | ﻿ / ﻿ | 52,5 |
| Kongresuaren uhartea | ﻿ / ﻿ | 25,6 |
| Elisabete II.aren uhartea | ﻿ / ﻿ | 15,3 |
| Erregearen uhartea | ﻿ / ﻿ | 11,6 |
| Vélez de la Gomera haitza | ﻿ / ﻿ | 1,9 |

Beste alde batetik, Perrexil uhartea, 2002an Espainiaren eta Marokoren arteko gatazka armatua izan zuen uhartetxoa, berriki espainiar subiranotasuneko lurtzat hartu da, baina historikoki ez da inoiz horrela deitu, eta juridikoki egun "ez-inoren lurra" da.

Azkenik, Alboran uhartea eta gertuko Nubes uhartea, Afrikan badaude ere, Marokok ez ditu inoiz aldarrikatu.

## Ikus, gainera

* Maroko Handia

## Kanpo estekak
# Amoebozoa

| Amoebozoa |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Filuma  | **Amoebozoa** Lühe, 1913 *emend.* Cavalier-Smith, 1998
 |
|  |
| Azpibanaketa |
| * Conosa
	+ Mycetozoa
	+ Archamoebae
* Lobosa
* Protamoebae
 |

**Amoebozoa** edo **amebozooak** protozoo ameboideen talde handi bat da, barneko fluxu zitoplasmatikoaren bitartez mugitzen diren izaki bizidun gehienak biltzen dituena. Amebozooen pseudopodoak behatzen antzekoak dira, lobopodia izenekoa. Gehienak zelulabakarrak dira, eta oso ohikoak dira lurzoru eta ingurune urtarretan. Batzuetan sinbiosian bizi dira beste izaki batzuekin, eta batzuk patogenoak dira.

Amebak mugikorrak dira, baina beste protozooen aldean ez dute ez zilio ez flagelorik, haien mugimendua zitoplasmaren barneko aldaketen ondorioz burutzen baita. Berezko mugimendu honi *ameboidea* deritzo. Mugimendu honek itxura aldakorra ematen die amebei, eta zelula hormaren ezak ahalbidetzen du.

Zelula horma ez dutenez, eta zelula mintza oso malgua denez, zitoplasmaren barneko korronteek mintza itxuraldatzen dute, eta pseudopodoak —zitoplasmaren luzapenak— azaltzen dira. Higitzeko ez ezik, fagozitosia egiteko ere baliagarriak dira pseudopodo horiek.

Amebak uretan eta lurzoruan bizi dira. Heterotrofoak direnez fagozitosi eta pinozitosiren bidez elikatzen dira.

*Amoeba proteus* *Amoeba* generoaren amebarik handiena da, 800 μm neurtzen baitu. *Chaos* eta *Pelomyxa* generoko amebek ehunka nukleo dituzte, *Amoeba* generokoek nukleo bakarra duten bitartean.

Ameba gehienak bizitza askeko saprofito ez-kaltegarriak dira. Gutxi batzuk, baina, patogenoak dira, aipagarriena disenteria eragiten duen *Entamoeba histolytica* izanik

## Ikus, gainera

* Ameba

## Kanpo loturak

**(Ingelesez)** amebaren mugimendua, bideoa
# Alelo

**Aleloak** gene baten aldaerak dira. Bizidun diploideetan, aleloak kromosoma homologoetako leku berean (locus) kokatzen dira, eta karaktere bakoitza alelo pare batek kontrolatzen du. Alelo bikote honetako bat aitarengandik dator, eta bestea amarengandik.

Esaterako, ilarraren haziaren kolorea kontrolatzen duen geneak bi alelo ditu: batek berde kolorea eragiten du, eta besteak kolore horia. Horrela, bi alelo horiekin (a1 eta a2) hiru konbinazio mota izan daitezke:

* Bi alelo a1 a1 (a1 aleloarekiko homozigotikoa)
* Bi alelo a2 a2 (a2 aleloarekiko homozigotikoa)
* Alelo bat a1 eta bestea a2 (heterozigotikoa: a1, a2)

Bestalde, fenotipoan agertzen den emaitzaren arabera honako sailkapen hau egin daiteke:

* **Alelo gainartzaileak** edo dominanteak: karaktere batentzat heterozigotoen fenotipoan, eta homozigotoenetan ere, agertzen direnak. Aurreko adibidea jarraituz, eta a1 ilarraren haziaren kolore horia eragiten duen aleloa bada (eta a2 kolore berdea sortzen duena), a1 a1 konbinazioak eta a1 a2-koak ere fenotipo horia izango dute (a1 alelo gainartzailea baita).
* **Alelo azpirakorrak** edo errezesiboak: heterozigotoen fenotipoan ezkutatuta geratzen direnak, homozigotoetan bakarrik agertuz (aurreko adibidean, a2 aleloa).

Alelo azpirakorra letra xehez (a, adibidez) idatzi ohi da, eta alelo gainartzailea, aldiz, letra larriz (A, esaterako).

Adibide bat jartzearren, ilarraren haziaren kolorea mugatzen duen geneak bi alelo ditu: batek hori kolorea eragiten du (A), eta besteak berdea (a). Kolore horia mugatzen duen aleloa (A) gainartzailea da, eta kolore berdea mugatzen duena (a) azpirakorra. Hortaz:

* Genotipo homozigoto gainartzailea (*AA*) duen ilarrak hori kolorekoa izango du hazia.
* Genotipo heterozigotoa duenak ere (*Aa*) hori kolorekoa izango du.
* Genotipo homozigoto azpirakorra duenak (*aa*), aldiz, hazi berdea izanen du.

## Kanpo estekak
# National Center for Biotechnology Information

| National Center for Biotechnology Information |
| --- |
|  |
| Datuak |
| Izen laburra | NCBI |
| Mota | ikerkuntzarako institutua |
| Herrialdea | Ameriketako Estatu Batuak |
| Jarduera |
| Honen parte | Ameriketako Estatu Batuetako Medikuntza Liburutegi Nazionala |
| Erabiltzen du | NCBI Gene, NCBI Genome (en) , NCBI Protein (en) , NCBI Epigenomics (en) , NCBI Nucleotide (en) , NCBI Assembly (en) , Taxonomy database of the U.S. National Center for Biotechnology Information (en) , dbSNP (en) , Entrez (en) , RefSeq (en)  eta ClinVar (en)  |
| Agintea |
|  |
|  |
| Egoitza nagusi

 | * Maryland Route 355, 8600, 20894
* Bethesda
 |
|  |
| Jabea | Ameriketako Estatu Batuetako Medikuntza Liburutegi Nazionala |
| Zeren jabe | PubChem, PubMed, PubMed Central, BLAST (en)  eta GenBank |
| Historia |
| Sorrera | 1988ko azaroaren 4a |
| webgune ofiziala      |

**National Center for Biotechnology Information** (NCBI; euskaraz: «Bioteknologiaren Informaziorako Zentro Nazionala») Estatu Batuetako National Library of Medicine erakundearen partea da, National Institutes of Health edo NIH-ren adarra. Biologia molekularraren informazio iturri gisa 1988an sortu zuten.

## Historia

Zentroa 1988ko azaroaren 4an sortu zen. Helburua Biologia molekularraren informazio iturri garrantzitsua izatea zen. Genomen sekuentzien informazioa GenBanken biltzen eta berritzen dituzte momenturo. Halaber gai desberdinei buruzko artikulu zientifikoen zerrendak egiten eta PubMeden koordinatzen dituzte; gai nagusiak hauek dira: biomedikuntza, biokimika, genetika eta genomika. Halaber, giza-gaixotasun genetikoen bilduma egiten dute, beste informazio bioteknologikoekin batera.

## Ezaugarriak

NCBIren datu-base guzitan edonoren eskuetan daude on-line moduan. Horretarako Entrez bilatzailea erabili behar da.

NCBIk, bestetik, tresna bioinformatikoak eskaintzen ditu. Tresna horiekin DNA sekuentziak, Azido erribonukleiko eta proteinak azter daitezke. Gehien erabiltzen dena BLAST izenekoa da.

## David Lipman

David Lipmanek NCBI zuzentzen du. Lipman BLAST sekuentziazio programaren jatorrizko egile bat da. Orokorrean, bioinformatikan oso ospetsua da. NCBItik kanpo beste ikerketa taldeak zuzentzen ditu, Stephen Altschulek zuzendutakoak barne; Stephen Altschul BLASTen koegilea da. Beste proiektuak David Landsman eta Eugene Koonin-enak dira.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

* **(Ingelesez)**:NCBI webgune ofiziala.
* **(Ingelesez)**:NCBI BLAST
* **(Ingelesez)**:Entrez
* **(Ingelesez)**:Entrez PubMed
* **(Ingelesez)**:Entrez OMIM
# Islamiar egutegia

**Islamiar egutegia**, baita ere **Hejira egutegia** izenez ezaguna, (arabieraz: التقويم الهجري‎, *at-taqwīm al-hijrī*, persieraz: تقویمهجري قمری‎, *taqwīm-e hejri-ye qamari*) ilargi egutegi bat da.

30 urteko zikloetan banatzen da, 360 ilargi hilabete, ohitura sumertarrei jarraituz. Zikloko 30 urteak 354 eguneko 19 urtetan eta 355 eguneko 11tan banatzen dira. Egutegi honen hasierako unea dator Hejiraren hasierarekin, gregoriotar egutegiko 622ko uztailaren 16arekin. Urtearen zenbakiaren ondoren H edo AH letrak ipintzen dira; *anno Hegirae* (Hejiraren urtean) inizialak dira.

## Egunak

Asteko egunak honakoak dira:

* al-ahad (الأحد «lehena»), igandea,
* al-ithnayn (الإثنين «bia»), astelehena,
* al-thalatha (الثلاثاء «hirugarrena»), asteartea,
* al-arba`a (الأربعاء «laugarrena»), asteazkena,
* al-jamis (الخميس «bosgarrena»), osteguna,
* al-yuma` (الجمعة «bilera») ostirala. Jaieguna delako deitzen da horrela, meskitetan otoi kolektiboak egiten diren eguna,
* as-sabt (السبت «zazpigarrena» edo «sabat»), larunbata.

## Hilabeteak

Islamiar hilabeteek honako izenak dituzte arabieraz:

1. Muḥarram — المحرّم, "debekatua" — 30 egun.
2. Ṣafar — صفر, "huts" — 29 egun.
3. Rabīʿ I (Rabīʿ al-Awwal) — ربيع الأوّل, "lehenengo udaberria" — 30 egun.
4. Rabīʿ II (Rabīʿ ath-Thānī) *or* (Rabīʿ al-Ākhir) — ربيع الثاني or ربيع الآخر, "bigarren udaberria" — 29 egun.
5. Jumādā I (Jumādā al-Ūlā) — جمادى الأولى, "lur idorraren lehenengo hilabetea" — 30 egun.
6. Jumādā II (Jumādā ath-Thāniya *edo* Jumādā al-Ākhira) — جمادى الآخرة, جمادى الثانية, "lur idorraren bigarren hilabetea" — 29 egun.
7. Rajab — رجب, "begirunea" — 30 egun.
8. Shaʿbān — شعبان, "sakabanatua" — 29 egun.
9. Ramaḍān — رمضان, "kiskalita" — 30 egun.
10. Shawwāl — شوّال, "altxatua" — 29 egun.
11. Dhū al-Qaʿda — ذو القعدة, "su-etenarena" — 30 egun.
12. Dhū al-Ḥijja — ذو الحجّة, "erromesaldiarena" — 29 edo 30 egun.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Sanskritoaren Transliteraziorako Nazioarteko Alfabetoa

**Sanskritoaren Transliteraziorako Nazioarteko Alfabetoa** (ingelesez: *International Alphabet of Sanskrit Transliteration, IAST*) transliterazio-sistema ezaguna da, Indiako idazkerak erromanizatzeko eta informazio gutxi galtzeko aukera ematen duena. IAST sanskritoa eta paliera erromanizatzeko sistemarik ezagunena da. Argitalpen inprimatuetan erabiltzen dute, batez ere sanskritozko eta pali zaharreko gaiei buruzko Indiako erlijioekin lotutako liburuetan. Unicode iturriak gero eta erabilgarriagoak direnez, testu elektronikoen artean ere zabaltzen ari da.

IAST Orientalisten Nazioarteko Kongresuak 1894an Genevan ezarritako estandar batean oinarritzen da. Devanagariaren transliterazioa ahalbidetzen du (baita beste Indiako idazkera batzuk ere), eta, horrela, sanskritoaren fonemak ez ezik, funtsean fonetikoa den transkripzio bat ere ahalbidetzen du. Noizbehinka sortzen den zailtasun bakarra bokal toniko luzeak markatzea da.

## Ikurrak

Bokal eta kodak| Devanāgarī | Transkripzioa | Kategoria |
| --- | --- | --- |
| अ | a | A | Monoptongo eta silabiko urkariak |
| आ | ā | Ā |
| इ | i | I |
| ई | ī | Ī |
| उ | u | U |
| ऊ | ū | Ū |
| ऋ | ṛ | Ṛ |
| ॠ | ṝ | Ṝ |
| ऌ | Ḷ |
| ॡ | Ḹ |
| ए | e | E | diptongoak |
| ऐ | ai | Ai |
| ओ | o | O |
| औ | au | Au |
| ं | ṃ | Ṃ | anusvara |
| ः | ḥ | Ḥ | visarga |
| ँ | ˜ |  | chandrabindu |
| ऽ | ' |  | avagraha |

Kontsonanteak| belarrak | sabaikariak | erretroflexuak | horzkariak | ezpainkariak | Kategoria |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| क k  K | च c  C | ट ṭ  Ṭ | त t  T | प p  P | ahulak |
| ख kh  Kh | छ ch  Ch | ठ ṭh  Ṭh | थ th  Th | फ ph  Ph | hasperendunak |
| ग g  G | ज j  J | ड ḍ  Ḍ | द d  D | ब b  B | bozdunak |
| घ gh  Gh | झ jh  Jh | ढ ḍh  Ḍh | ध dh  Dh | भ bh  Bh | Boz hasperendunak |
| ङ ṅ  Ṅ | ञ ñ  Ñ | ण ṇ  Ṇ | न n  N | म m  M | sudurkariak |
| ह h  H | य y  Y | र r  R | ल l  L | व v  V | hurbilkariak |
|   | श ś  Ś | ष ṣ  Ṣ | स s  S |   | frikariak |

## Erreferentziak

## Kanpo estekak