Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ekialdeko Asia

**Ekialdeko Asia**| **Ekialdeko Asia** munduko eskualdea |
| Berde ilunez definizio geo-politikoa; berde argiaz, kulturala. |

**Ekialdeko Asia** edo **Asiako ekialde**a Asiako eskualde geografiko eta kulturala da. Geografiaren aldetik, 6.640.000 km² ditu (Asiako lurren % 15), eta 1.500 milioi biztanle (Asiakoen % 40, mundu osokoen laurden bat). Biztanle dentsitatea kilometro koadroko 230 pertsonakoa da, munduko batez bestekoaren boskoitza.

Ekialde Urrunaren sinonimotzat ere erabiltzen da, termino horren eurozentrismoa saihestearren.

Kulturaren aldetik, Txinak eragin handi du eskualdean, oso zabalduta baitaude txinera, konfuzianismoa, Mahāyāna budismoa eta taoismoa.

## Banaketa

Eskualdeko estatuak hauek dira:

* Txina ( Hong Kong eta  Macau barne)
* Taiwan
* Japonia
* Ipar Korea
* Hego Korea

Eta kulturaren aldetik:

* Mongolia
* Errusiako ekialde urruna (batzuek Iparraldeko Asian sartzen dute)

## Ikus, gainera

* Asiako geografia

## Kanpo estekak
# Lau Liburuak eta Bost Klasikoak

| *Lau Liburuak eta Bost Klasikoak* |
| --- |
| Jatorria |
| Egilea(k) | Konfuzio |
| Ezaugarriak |
| Deskribapena |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Argumentu nagusia | Konfuzianismoa |

**Lau Liburuak eta Bost Klasikoak** (txinera tradizionalez: 四書五經; txinera sinplifikatuz: 四书五经; pinyinez: *Sìshū Wǔjīng*) konfuzianismoko liburu bilduma da, Txinan K.a. 300an idatzia.

Azterketa inperialak sortu zituztenean, derrigorrez memorizatu beharko lirateke funtzionario plaza bat lortzeko. Bost Klasikoen idazkera, bilduma edo iruzkina Konfuziori egotzi zitzaion.

## Lau Liburuak

**Lau Liburuak** (四書; *Sìshū*) Konfuzianismoko balio eta sinesmen garrantzitsuenak irudikatzen dituzten txinatar testu klasikoak dira. Song dinastiako Zhu Xi filosofoak aukeratu zituen, pentsamendu konfuzionistren harrerarako. Ming eta Qing dinastietan zerbitzu zibileko azterketetan kurrikulum ofizialeko oinarria bilakatu zen.

* **Mencius(孟子).*
* **Ezagutza Handia** (大學).
* **Mediaren doktrina** (中庸)

* **Analektak** (論語*).*

## Bost Klasikoak

**Bost Klasikoak** (五經; *Wǔjīng*) Qin dinastiaren aurreko liburu txinatar bilduma da, kanon konfuziarraren parte direnak.

* **Olerkilaritzaren Klasikoa(*詩經, *Shī Jīng).*
* **Dokumentuen Klasikoa** (書經, *Shūjīng*).
* **Errituen Klasikoa** (禮記, *Liji*).
* **Aldaketen Klasikoa** (易經, *I Ching).*
* **Udaberri eta udazkeneko Urte-Liburua** (春秋, *Chūnqiū*).

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau erlijioari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Zetaren bidea

Erromako menade zetaz jantzita.
**Zetaren bidea** Asia eta Europa arteko merkataritza-bide sarea zen. Bidea antzinako Chang'an (gaur egungo Xi'an) Txinako hiriburutik Antakya edo Konstantinopolisera (gaur egungo Istanbul) zihoan.

Bere izena eramaten zuen merkatugai nagusitik zetorkion: zeta. Hau Txinan baino ez zen ekoizten eta antzinako Erroman modan zegoen. Hala ere bide beratik beste merkatugai asko eramaten ziren: harri eta metal bitxiak, artile edo liho bezalako oihalak, anbarra, bolia, laka, ongailuak, beira, koralak eta abar.

Izena von Richthofen baroiak 1870ean jarri zion: *Seidenstrasse* (euskaraz: «Zetaren bidea»)

## Hasiera

Han dinastiaren Wu enperadoreak K.a. 138an Erdialdeko Asiako Hunoen aurka. Hori zela eta, elkarrekiko merkataritza harremanak ere hasi ziren. Artean Partia zegoen, Marko Lizinio Kraso erromatarrak k. a. 53an eraso zuena. Erromatarrek hantxe aurkitu eta etxera eraman zituen aipatutako merkatugaiak.

Hala ere, berrehun urte lehenago bazegoen zetaren itsas-bide bat, *Nanhai I* itsasontzia aurkitzean ikusi zenez.

## Sarea

Asiako merkataritza bideak Erdi Aroan.
Erroma-Xi'an ardatza mugak sortzen bazituen ere, bitartean milaka bidea zeuden Asiako eskualdeen artean: horrela Turkia eta Siria, Irak eta Persia edo Kaukaso eta India eta Txinako mugak. Horrela merkataritza-hiriak sortu ziren bidearen bazterretan, hala nola, Ferganako haranekoak (Bukhara, Khiva edo Samarkanda) edo Taklamakan basamortuaren oasietan sortuak (Kashgar, Yarkant edo Hotan).

Bidean merkatugaiak ez ezik lapurrak ere ibiltzen ziren. Horiek zailago egiten zuten jadanik luzea eta latza zen ibilbidea. Hori zela eta, antzinako Erroman zeta oso garestia zen, Plinio Zaharrak adierazi zuen bezala. Bidetik ere, budismoa hedatu zen Indiatik Txinara.

## Gainbehera

Txinako dinastia berriek- Tang eta Sung Yuan, VII. mendetik XIV. mendera aritu zirenak- politika aldatu ziren. Gainera Mongoliatik etorritako tribuek arriskutsuagoa egin zuten bidaia eta Europako Erdi Aroa ez zen antzinako Erroma bezain aberatsa ere.

Baina benetako bukaera XV. mendean zen, nabigazioaren berrikuntzek eta inperio berrien sorrerak (Mogol Inperioa edo Otomandar Inperioa) pixkanaka pixkanaka Zetaren bidea itzali zuten.

## Marco Polo

Nahiz eta Marco Polo bidea egiteko lehendabiziko europartzat hartu, bere osaba Mafiok eta bere aita Nicolo Polok jadanik egina zuten ibilbidea Marcok egin baino lehen. Benetan Marco Polok eman zion ospea bideari "*Il Milione*" bere liburuan.

## Kanpo estekak
# L

|  |
| --- |
| L |
| Euskal alfabetoa |
| A a • B b • C c • (Ç ç)1 • D d E e • F f • G g • H h • I i • J j K k • L l • M m • N n • Ñ ñ • O o P p • Q q • R r • S s • T t • U u V v • W w • X x • Y y • Z z |
|

---

Digramak: dd • tt • ts • tx • tz |
| Beste irudikapen batzuk |
| Bandera |  |
| Braille | ⠇ |
| ASL |  |
| Kodeak | morse kodea: .-.. NATO alfabeto fonetikoa: Lima Braille ASCII (en) : L |
|

---

1*ç* letra, *c* letraren aldaera da euskal alfabetoan. |

**L** edo **ele** euskal alfabetoko hamabigarren hizkia da. **L** (larriz) eta **l** (xehez) idazten da.

Ele hizkia larriak 50 zenbakiaren balioa du erromatar zenbakeran. Ele hizkia xehea, berriz, litroaren sinbolotzat erabiltzen da.

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Googol

**Googol** edo **gugol** bat 10100 zenbakia da, hau da, bat eta ondoren ehun zero. Hamar mila hamaseilioiren baliokidea da:

Googol 1 = 10100 = 10.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000

1938an sortu zuen Milton Sirottak, bederatzi urteko ume batek, Edward Kasner matematikariaren ilobak. Horregatik, Isaac Asimovek esan zuen "Haur txiki batek asmatutako zenbakia eternitatean sufritu beharko dugu".

Gutxi gorabehera, googol bat 70!ren parekoa da eta haren faktore lehenak 2 eta 5 dira. Sistema bitarrean, 333 bit okupatzen ditu.

Googolak ez du inolako zentzu matematiko berezirik: Kasnerrek infinituaren eta zenbaki oso handi baten arteko ezberdintasuna irudikatzeko sortu zuen, ez beste ezertarako.

## Kanpo estekak
# Funikular

Los Angeleseko funikularraren trenbideak
**Funikularra** malda oso pikoak igotzeko erabiltzen den garraiobidea da. Kablez loturiko bi kabina ditu eta igogailu baten moduan dabil, kabina bat igotzen denean, bestea jaisten da.

XIX. mendean sortutako garraiobidea da. Lurrun-makinarekin zebilen munduko lehenengo funikularra Rue Terme Croix Rousserekin batzen zuen. 1862an inauguratua izan zen Lionen.

Ondoren, hurrengo funikularrak instalatu ziren:

* Budapestekoa, 1870ean.
* Vienakoa, 1873an.
* Istanbulekoa, 1875ean.
* Britainia Handikoa, 1876an.
* Suitzakoa, 1888an.
* Fløibanen, 1918an.
* Santiagokoa, 1925ean.

Motor elektrikozko lehenengo funikularra Suitzakoa izan zen.

## Funikularrak Euskal Herrian

* Artxandako funikularra (Bilbo, Bizkaia)
* Igeldoko funikularra (Donostia, Gipuzkoa)
* Oinutsen funikularra (Iruñea, Nafarroa Garaia)
* Larreinetako funikularra (Trapagaran, Bizkaia)
* Larrungo tren ttipia (Sara, Lapurdi)
* Mamarigako funikularra (Santurtzi, Bizkaia)

## Kanpo estekak

* Artxandako funikularra
* Igeldoko funikularra
* Larreinetako funikularra
# Makurdura orbital

Ezaugarri orbitalak: **i** da makurdura orbitala.
**Makurdura orbitala**, batzuetan **makurdura** bakarrik, orbita-planoaren eta erreferentziazko planoaren arteko angelua da.

Ez da nahastu behar makurdura axiala edo zeihartasunarekin.

| Makurdura |
| --- |
|  | Izena | Makurdura ekliptikara | Makurdura Eguzkiaren ekuatorera | Makurdura plano inbariantera |
| Planeta telurikoak | Merkurio | 7.01° | 3.38° | 6.34° |
| Artizarra | 3.39° | 3.86° | 2.19° |
| Lurra | 0° | 7.155° | 1.57° |
| Marte | 1.85° | 5.65° | 1.67° |
| Gasezko erraldoiak | Jupiter | 1.31° | 6.09° | 0.32° |
| Saturno | 2.49° | 5.51° | 0.93° |
| Urano | 0.77° | 6.48° | 1.02° |
| Neptuno | 1.77° | 6.43° | 0.72° |

## Erreferentziak

## Ikus, gainera

* Makurdura axiala

## Kanpo estekak
# 99942 Apophis

| 99942 Apophis  |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Behaketa |
| Itxurazko magnitudea (*V*) | 21,69 |
| Magnitude absolutua | 19,09 |
| Gorputz-gurasoa | Eguzkia |
| Aurkitzailea | David J. Tholen, Fabrizio Bernardi eta Roy A. Tucker (en)  |
| Aurkikuntza-data | 2004ko ekainaren 19a |
| Aurkikuntza-lekua | Kitt Peak Behatoki Nazionala |
| Planeta txikien taldea | Aton asteroideak |
| Honen izena darama | Apofis |
| **Orain duen posizioa ikusi** |
| Orbitaren ezaugarriak |
| Apoapsis | 1,0987083826405 AU |
| Periapsis | 0,74605225214291 AU |
| Ardatzerdi handia | 0,9223803173917 AU |
| Eszentrikotasuna | 0,19116633553869 |
| Orbita-periodoa | 323,56643754913 egun |
| Batezbesteko anomalia | 312,80546635845 ° |
| Makurdura orbitala | 3,3409584410171 ° |
| Goranzko nodoaren luzera | 203,8996515621 ° |
| Periapsiaren argumentua | 126,67283251631 ° |
| Ezaugarri fisikoak |
| Diametroa | 0,34 km |
| Masa | 61.000.000.000 kg |
| Albedoa | 0,35 |
| Mota espektrala | S motako asteroide |
| Izendapenak |
|
ikusi[erakutsi]
* $12004 MN4
 |
| Behin-behineko izendapenak | 2004 MN4 |
| Nabigazioa |
| « 99941 Lonniewege • (99943) 2005 AS2 » |

**99942 Apophis** (aurretik **2004 MN4** behin-behineko izenarekin ezaguna) Aton asteroide bat da, bere orbita Lurretik gertu pasatzen delako. 2004ko abenduan, behaketa batzuetatik ondorioztatu zen, 2029. urtean Lurraren kontra talka egiteko aukera *handiak* zituela (%2,7koak). Beranduago egin ziren behaketa batzuek aurretik egin ziren kalkuluak hobetu eta 2029an gure planetaren aurka talka egiteko aukera ia ezinezkoa zela frogatu zuten. Ilargiarekin talka egiteko aukera oso gutxi dituela ere esan behar da. Egin ziren kalkuluek ordea ez zituzten talka egiteko aukerak zerokoak bihurtu eta beraz, 2029an asteroidea gure planetatik hurbil igarotzen denean, aukerak oso txikiak badira ere, "itxitura grabitazionala" pasatzeko aukerak badaude (espazioko eremu hau oso txikia da, 400 metro inguruko diametroa du), hau gertatzen bada, asteroidearen norabidea aldatuko da eta 2036ko apirilaren 13an gure aurka talka egingo du. Aukera hauen ondorioz, 2006ko abuztura arte asteroidea Turinen eskalako 1 mailan mantendu zen. Hurrengo urteetan egin ziren behaketei esker, lehen aipatutako aukerak are gehiago murriztu ziren eta beraz, 2006ko abuztuaren 5ean Apophis berriz ere Turinen eskalako 0 mailara jatsi izan zen. 2006ko urriaren 19an egin ziren kalkuluen arabera, asteroide honek 2036ko apirilaren 13an gure aurka talka egiteko aukerak 45 000tik 1ekoak dira. 2037an talka egiteko aukerak dituen beste egun bat identifikatu den arren, ez dirudi gertatuko denik, izan ere, aukerak 12,3 milioitik 1ekoak dira.

## Ikus, gainera

* Asteroideak
* Aton asteroideak
* Turinen eskala
* Lurra

## Kanpo estekak
# 101955 Bennu

|   |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Behaketa |
| Magnitude absolutua | 20,41 eta 20,21 |
| Gorputz-gurasoa | Eguzkia |
| Aurkitzailea | Lincoln Near-Earth Asteroid Research (en)  |
| Aurkikuntza-data | 1999ko irailaren 11 |
| Aurkikuntza-lekua | Experimental Test Site (en)  |
| Planeta txikien taldea | Apolo asteroideak |
| Honen izena darama | Bennu |
| **Orain duen posizioa ikusi** |
| Orbitaren ezaugarriak |
| Apoapsis | 1,3558876513437 AU |
| Periapsis | 0,89689440044597 AU |
| Ardatzerdi handia | 1,1263910258948 AU |
| Eszentrikotasuna | 0,20374507624164 |
| Orbita-periodoa | 436,64872811202 egun |
| Batezbesteko anomalia | 101,70395200246 ° |
| Makurdura orbitala | 6,0349437702479 ° |
| Goranzko nodoaren luzera | 2,0608661956964 ° |
| Periapsiaren argumentua | 66,223060840843 ° |
| Ezaugarri fisikoak |
| Diametroa | 484,44 m eta 0,48444 km |
| Azalera | 0,7874 km² |
| Bolumena | 0,061354 km³ |
| Masa | 73.290.000.000 kg |
| Dentsitatea | 1,194 g/cm³ |
| Tenperatura | 236 K 259 K 279 K |
| Albedoa | 0,044 0,017 |
| Mota espektrala | B-type asteroid (en)  eta F-type asteroid (en)  |
| Izendapenak |
|
ikusi[erakutsi]
* $1101955
 |
| Behin-behineko izendapenak | 1999 RQ36 |
| Nabigazioa |
| « (101954) 1999 RY33 (en)  • (101956) 1999 RS36 (en)  » |

**101955 Bennu**, izendapen probisionala 1999 RQ36, Lurretik hurbil dagoen asteroide bat da, 490 metroko diametroa eta 6× 1010 kg masa dauzkana. Bere eguzkirako gehienezko hurbiltzea (perihelio) Lurraren orbitaren barnean gelditu eta gehienezko urruntzea (afelioa) ia Marteren orbitara ailegatzen da.

1999ko irailaren 11an topatua izan zen. 2020ko urriaren 20an OSIRIS-REx zunda asteroidearen gainazalean ezarri zen.

## Ikus, gainera

* Apolo asteroideak
* OSIRIS-REx
# Ken Annakin

| Ken Annakin |
| --- |
|   Irudi gehiago |
| Bizitza |
| Jaiotza | Beverley, 1914ko abuztuaren 10a |
| Herrialdea |  Erresuma Batua |
| Heriotza | Beverly Hills, 2009ko apirilaren 22a (94 urte) |
| Hobiratze lekua | Westwood Village Memorial Park Cemetery (en)  |
| Heriotza modua | berezko heriotza: kardiopatia |
| Hezkuntza |
| Heziketa | Beverley Grammar School (en)  |
| Hizkuntzak | ingelesa |
| Jarduerak |
| Jarduerak | film-zuzendaria, gidoilaria, zinema ekoizlea eta errealizadorea |
| Jasotako sariak |
ikusi
* Britainiar Inperioko Ordenaren ofiziala Disney Legends saria  (2002) Golden Raspberry Award for Worst Director  (1983) : The Pirate Movie (en)  National Board of Review Award for Best Film
 |
| Zerbitzu militarra |
| Adar militarra | Royal Air Force |
|

---

 |
|

---

   |

**Kenneth Cooper Annakin** (Beverley, 1914ko abuztuaren 10a – Beverly Hills, Kalifornia, 2009ko apirilaren 22a) ingeles zinema zuzendaria izan zen.

Munduan zehar bidaiatu zuen hainbat lan eginez eta Bigarren Mundu Gerran Royal Air Force-rekin bat egin zuen. Liverpoolgo bonbardaketan zauritu zuten, eta RAFeko Film Unitateko kide izatera igaro zen, kamera-operadore gisa. Carol Reed zuzendariaren laguntzailea izan zen eta film dokumentalak egin zituen.

1947tik 1992ra abentura epikoen eta komedien filmak zuzendu zituen.

## Filmografia

* *London 1942* (1943)
* *Fruitful the Land* (1945)
* *We of the West Riding* (1946)
* *English Criminal Justice* (1946)
* *It Began on the Clyde* (1946)
* *Fenlands* (1946)
* *Holiday Camp* (1947)
* *Miranda* (1948)
* *Broken Journey* (1948)
* *Quartet* (1948)
* *Here Come the Huggetts* (1948)
* *Vote for Huggett* (1949)
* *The Huggetts Abroad* (1949)
* *Landfall* (1949)
* *Double Confession* (1950)
* *Hotel Sahara* (1951)
* *The Story of Robin Hood and His Merrie Men* (1952)
* *The Planter's Wife* (1952)
* *The Sword and the Rose* (1953)
* *You Know What Sailors Are* (1954)
* *The Seekers* (1954)
* *Value for Money* (1955)
* *Loser Takes All* (1956)
* *Three Men in a Boat* (1956)
* *Across the Bridge* (1957)
* *Nor the Moon by Night* (1958)
* *Third Man on the Mountain* (1959)
* *Swiss Family Robinson* (1960)
* *Very Important Person* (1961)
* *The Hellions* (1961)
* *The Fast Lady* (1962)
* *The Longest Day* (1962)
* *Crooks Anonymous* (1962)
* *The Informers* (1963)
* *Those Magnificent Men in Their Flying Machines* (1965)
* *Battle of the Bulge* (1965)
* *The Long Duel* (1967)
* *The Biggest Bundle of Them All* (1968)
* *Monte Carlo or Bust!* (1969)
* *The Call of the Wild* (1972)
* *Paper Tiger* (1975)
* *The Pirate* (1978)
* *Institute for Revenge* (1979)
* *The Fifth Musketeer* (1979)
* *Cheaper to Keep Her* (1981)
* *The Pirate Movie* (1982)
* *The New Adventures of Pippi Longstocking* (1988)
* *Genghis Khan* (1992) (amaitu gabea)
# Alexandre Desplat

| Alexandre Desplat |
| --- |
|   Irudi gehiago |
|

|  jury at the Cannes Festival (en)  |
| --- |

|  President of the Jury at the Venice International Film Festival (en)  |
| --- |

← Bernardo Bertolucci - Alfonso Cuarón → |
| Bizitza |
| Jaiotzako izen-deiturak | Alexandre Michel Gérard Desplat |
| Jaiotza | Parisko 20. barrutia, 1961eko abuztuaren 23a (64 urte) |
| Herrialdea |  Frantzia |
| Familia |
| Ezkontidea(k) | Dominique Lemonnier (en)  |
| Seme-alabak |
ikusi
* Antonia Desplat Ninon Desplat (en)
 |
| Hezkuntza |
| Hizkuntzak | frantsesa |
| Jarduerak |
| Jarduerak | konpositorea, musika-irakaslea, soinu banda konpositorea, estudioko musikaria, libretista, aktorea, musikaria eta musika-talde gidaria |
| Enplegatzailea(k) | Royal College of Music |
| Jasotako sariak |
ikusi
* Ohorezko Legioko zalduna  (2011ko uztailaren 13a) Grammy Award for Best Score Soundtrack for Visual Media  (2015) : The Grand Budapest Hotel Jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Saria  (2015eko otsailaren 22a) : The Grand Budapest Hotel Jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Saria  (2018ko martxoaren 4a) : The Shape of Water  Arte eta letren komendadorea  (2016ko otsailaren 10a)  Officer of the National Order of Merit  (2016ko azaroaren 14a) European Film Award for Best Composer  (2007) : The Queen European Film Award for Best Composer  (2010) : The Ghost Writer
 |
| Musika instrumentua | pianoa txirula |
|

---

 |
| alexandredesplat.net |
|

---

          |

**Alexandre Michel Gérard Desplat** (Paris, 1961eko abuztuaren 23a) zinemako musikagile frantziarra da. Besteak beste, birritan eskuratu du Oscar saria, *The Grand Budapest Hotel* eta *The Shape of Water* filmeen soinu bandagatik, eta hirutan César saria, *De battre mon cœur s'est arrêté*, *The Ghost Writer* eta *De rouille et d'os* filmeen soinu bandagatik. Desplaten beste lan nabarmenen artean *The Queen*, *The Curious Case of Benjamin Button*, *Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 1* eta *Part 2*, *The King's Speech*, *The Danish Girl*, *Argo*, *Zero Dark Thirty*, *The Imitation Game* edo *Isle of Dogs* daude.

## Ikus, gainera

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau Frantziako biografia baten **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Syfy

| Syfy |
| --- |
|  |
| Datuak |
| Mota | cable channel (en)  |
| Herrialdea | Ameriketako Estatu Batuak |
| Erabilitako hizkuntza | ingeles |
| Agintea |
|  |
|  |
| Egoitza nagusi

 | * 30 Rockefeller Plaza, New York, NY 10012
* GE Building
 |
|  |
| Jabea | Versant |
| Zeren jabe | Sci Fiction (en)  eta blastr.com (en)  |
| Historia |
| Sorrera | 1992ko irailaren 24a |
| webgune ofiziala       |

**Syfy** (2009ra arte **Sci-Fi Channel** deitua eta normalean **SYFY** idatzia) NBC Universal Global Networksen jabetzako kable bidezko oinarrizko kanal multinazional estatubatuarra da. 1992an sortua, fantasia, beldurra eta fenomeno paranormaletan girotutako programazioa emititzen du.

## Kanpo estekak

* **(Ingelesez)** webgune ofiziala
# Nos frangins

| *Nos frangins* |
| --- |
| Jatorria |
| Argitaratze-data | 2022 |
| Izenburua | *Nos frangins* |
| Jatorrizko hizkuntza | frantsesa |
| Jatorrizko herrialdea | Frantzia |
| Ezaugarriak |
| Genero artistikoa | drama historikoa |
| Iraupena | 92 minutu |
| Kolorea | koloretakoa |
|  |
|  |
|  |
| Zuzendaritza eta gidoia |
| Zuzendaria(k) | Rachid Bouchareb |
| Gidoigilea(k) | Rachid Bouchareb Kaouther Adimi  |
| Antzezlea(k) |
| Reda Kateb Raphaël Personnaz Samir Guesmi Lyna Khoudri     |
| Ekoizpena |
| Konpainia ekoizlea | Wild Bunch (en)  France 2 Cinéma[[Kategoria:Wild Bunch (en)  ekoitzitako filmak]]  |
| Edizioa | Guerric Catala (en)  |
| Bestelako lanak |
| Musikagilea | Amine Bouhafa |
| Argazki-zuzendaria | Guillaume Deffontaines (en)  |
| Argumentu nagusia | Malik Oussekine afera |
| Historia |
| Nominazioak | International Submission to the Academy Awards (en)   Aljeria |
|

---

 |
|    |

Nos frangins 2022ko Rachid Bouchareb frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia

Malik Oussekine poliziaren esku hartze baten ondorioz hil da, 1986ko abenduaren 5eko gauean, Paris beste hezkuntza erreforma baten aurkako ikasleen manifestazioek astindu duten une batean. Barne Ministerioak auzia isilarazi nahi du, batez ere aljeriar jatorriko beste frantziar bat hil delako gau horretan, poliziaren esku.

## Aktoreak

* Adam Amara : Malik Oussekine
* Samir Guesmi : Abdelen aita
* Reda Kateb : Mohamed
* Lyna Khoudri : Sarah
* Raphaël Personnaz : Daniel Mattei

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau zinemari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# 1446

| 1446. urtea |
| --- |
| Kronologia |
| Mendeak | XIV.a • **XV.a** • XVI.a |
| Hamarkadak | 1420(e)koa • 1430(e)koa • **1440(e)koa** • 1450(e)koa • 1460(e)koa |
| Urteak | 1443  • 1444  • 1445 • **1446** • 1447 • 1448 • 1449 |
| Beste egutegi batzuetan |
| Gregoriotar egutegia | 1446 *MCDXLVI* |
| *Ab urbe condita* | 2199 |
| Armeniar egutegia | 895 ԹՎ ՊՂԵ |
| Bahá'í egutegia | -398 – -397 |
| Bengaliar egutegia | 853 |
| Berber egutegia | 2396 |
| Egutegi budista | 1990 |
| Myanmarko egutegia | 808 |
| Bizantziar egutegia | 6954 – 6955 |
| Koptoen egutegia | 1162 – 1163 |
| Etiopiar egutegia | 1438 – 1439 |
| Hebrear egutegia | 5206 – 5207 |
| **Egutegi hinduak**

---

 |
| *Bikram Samwat* | 1502 – 1503 |
| *Shaka Samvat* | 1368 – 1369 |
| *Kali Yuga* | 4547 – 4548 |
|

---

 |
| Iraniar egutegia | 824 – 825 |
| Islamiar egutegia | 849 – 850 |
| Japoniar egutegia | Bunnan 3 (文安3年) |
| Korear egutegia | 3779 |
| Thailandiar eguzki egutegia | 1989 |
| Holozeniar egutegia | 11446 |

**1446 beste egutegi batzuetan**| Gregoriotar egutegia | 1446 *MCDXLVI* |
| *Ab urbe condita* | 2199 |
| Armeniar egutegia | 895 ԹՎ ՊՂԵ |
| Bahá'í egutegia | -398 – -397 |
| Bengaliar egutegia | 853 |
| Berber egutegia | 2396 |
| Egutegi budista | 1990 |
| Myanmarko egutegia | 808 |
| Bizantziar egutegia | 6954 – 6955 |
| Koptoen egutegia | 1162 – 1163 |
| Etiopiar egutegia | 1438 – 1439 |
| Hebrear egutegia | 5206 – 5207 |
| Egutegi hinduak |  |
|  - *Bikram Samwat* | 1502 – 1503 |
|  - *Shaka Samvat* | 1368 – 1369 |
|  - *Kali Yuga* | 4547 – 4548 |
| Holozeniar egutegia | 11446 |
| Iraniar egutegia | 824 – 825 |
| Islamiar egutegia | 849 – 850 |
| Japoniar egutegia | Bunnan 3 (文安3年) |
| Korear egutegia | 3779 |
| Thailandiar eguzki egutegia | 1989 |

 *Daturen bat gaineratzen baduzu, egunaren lotura segi dezakezu han ere sartzeko. Eskerrik asko!*

---

## Gertaerak

* Urriaren 9a – Hangul idazkera sistema aurkeztu zuten Korean, txinatar ikurren ordezkoa.

## Jaiotzak

* Maria Urtubiakoa, Urtubia leinuaren Lapurdiko andre noblea (h. 1505).
* Guy de Blanchefort, Jerusalemgo San Joan Ordenaren 42. Maisu Handia (h. 1513).

## Heriotzak

* Apirilaren 15a – Filippo Brunelleschi Pizkunde garaiko arkitekto eta eskultorea (j. 1377).

---

## Kanpo estekak