Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Mars Society

| Mars Society |
| --- |
|  |
| Datuak |
| Mota | erakundea |
| Herrialdea | Ameriketako Estatu Batuak |
| Agintea |
|  |
|  |
| Egoitza nagusi

 | * Lakewood
 |
|  |
| Historia |
| Sorrera | 1998 |
| Sortzailea | Robert Zubrin |
| webgune ofiziala     |

**Mars Society** irabazi-asmorik gabeko erakundea da, Marteren esplorazioaren eta kolonizazioaren alde egiten duena. Robert Zubrinek sortu zuen 1998an, eta haren printzipioak Mars Direct filosofian oinarritzen dira. Filosofia horren helburua da Marterako giza misioa ahalik eta arinena eta egingarriena izatea. Mars Societyren helburua Mars programan interesa sortzea da, publikoaren babesa lortuz eta lobbyaren bidez. Mars Societyko egungo eta aurreko kide askok eragin handia dute espazioko hegaldien komunitatean, hala nola Buzz Aldrin eta Elon Muskek.

Sortu zenetik, Mars Societyk aktiboki hartu du parte ekitaldiak eta ikerketa-jarduerak antolatzen. Marteren Nazioarteko Elkartearen urteroko Konbentzioaren egoitza izan da, eta hainbat ikerketa-proiektutan parte hartu du, hala nola Flashline Mars Arctic Ikerketa Estazioan eta Mars Desert Ikerketa Estazioan, biak Marteko habitat analogoak erabiliz. Bi estazioak urruneko kokalekuetan daude eta Marterako benetako ikerketa misio bat erreplikatzea dute helburu. Estazioetako eskifaiako kideek jarduera simulatuak egin behar dituzte, ikerketa-lanak egin behar dituzte eta zorrotz arrazionatutako hornikuntzetatik bizi behar dute. Erakundeak robotika-desafioak ere antolatzen ditu, unibertsitate lehiakideekin: University Rover Challenge eta European Rover Challenge.

## Kanpo estekak
# Mendebaldeko Afrika

Mendebaldeko Afrikako herrialdeak. Berde ilunez, Mendebaldeko Afrikako herrialdeak. Berde argiz, Mendebaldeko Afrikaren zatitzat hartzen direnak.
**Mendebaldeko Afrika** Afrikako mendebaldeko lurraldea da. Herrialde hauek hartzen ditu:

* Benin
* Boli Kosta
* Burkina Faso
* Cabo Verde
* Gabon
* Gambia
* Ghana
* Ginea
* Ginea-Bissau
* Kamerun
* Kongoko Errepublika
* Liberia
* Mali
* Niger
* Nigeria
* Senegal
* Sierra Leona
* Togo

Txad, Mauritania eta Mendebaldeko Sahara ere, batzuetan, Mendebaldeko Afrikako zatitzat hartzen dira.

Muga kolonialak, lurraldeko gaur egungo herrialdeen muga bihurtu dira. Kasu batzuetan, muga hauek etniak herrialde ezberdinen artean banatzen dituzte.

## Geografia

Mendebaldeko Afrika, paisaia, biolurralde eta kultura dibertsitate handiko tokia da. Mendebaldean eta hegoaldean, Ozeano Atlantikoa du muga, eta iparraldean, Saharako basamortua. Ekialdean, muga ez da hain zehatza, orohar, ekialdeko mugatzat Kamerun mendia eta Txad lakuaren arteko lerroa hartzen da.

Bestela, Niger, Senegal eta Volta ibaiak eskualde honetan kokatuta daude, besteak beste.

## Bibliografia

* Diop, Cheikh Anta. *L'Afrique noire précoloniale* (1987), Presence Africaine argitaletxea

## Kanpo estekak
# Hizkuntza isolatzaile

Hizkuntza-tipologiari dagokionez, **hizkuntza isolatzaileak** hitz monoformatikoak erabiltzen dituen eta prozedura deribatibo edo flexibo bat edo oso gutxi dituen hizkuntzak dira; beraz, hitz konplexuak, ia beti, hitz-elkarketaren emaitza dira.

Txinera moderno estandarra, kra-dai hizkuntzak eta austronesiar hizkuntzak hizkuntza isolatzaileen adibide adierazgarriak dira. Amerikako hizkuntzen artean, makro-jê hizkuntzak oso isolatzaileak dira. Hizkuntza isolatzaileetako hitz guztiek ez dute morfema bakar bat, eta, adibidez, txineraz eta thaieraz konposizioz osatutako hitz polisilabikoen adibide ugari daude).

Hizkuntza isolatzaile hizkuntza sintetikoen (eranskariak edo malgukariak) mota osagarria adierazten dute. Konparazio tipologikorako baliagarriak diren datu-baseen arabera, munduko hizkuntzen % 14 baino gutxiago isolatzaileak dira.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau hizkuntzalaritzari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Udaberria, uda, udazkena, negua... eta udaberria

| *Udaberria, uda, udazkena, negua... eta udaberria* |
| --- |
| Jatorria |
| Argitaratze-data | 2003 |
| Izenburua | *봄 여름 가을 겨울 그리고 봄* |
| Jatorrizko hizkuntza | koreera |
| Jatorrizko herrialdea | Hego Korea eta Alemania |
| Banatze bidea | eskatu ahalako bideo |
| Ezaugarriak |
| Genero artistikoa | film dramatikoa |
| Iraupena | 103 minutu |
| Kolorea | koloretakoa |
|  |
|  |
|  |
| Zuzendaritza eta gidoia |
| Zuzendaria(k) | Kim Ki-duk |
| Gidoigilea(k) | Kim Ki-duk |
| Antzezlea(k) |
| Kim Ki-duk Oh Yeong-su Kim Jong-ho (en)  Seo Jae-kyeong (en)  Park Ji-a Kim Yeong-min (en)  Choi Min (en)  Ji Dae-han (en)  Ha Yeo-jin Kim Jung-young   [[Kategoria:Kim Jong-ho (en)  antzeztutako filmak]] [[Kategoria:Seo Jae-kyeong (en)  antzeztutako filmak]]  [[Kategoria:Kim Yeong-min (en)  antzeztutako filmak]] [[Kategoria:Choi Min (en)  antzeztutako filmak]] [[Kategoria:Ji Dae-han (en)  antzeztutako filmak]]   |
| Ekoizpena |
| Ekoizlea | Karl Baumgartner Lee Seung-jae (en)  [[Kategoria:Lee Seung-jae (en)  ekoitzitako filmak]] |
| Edizioa | Kim Ki-duk |
| Ekoizpen-diseinatzailea | Oh Sang-man (en)  |
| Bestelako lanak |
| Musikagilea | Park Ji-yong (en)  |
| Argazki-zuzendaria | Baek Dong-hyeon (en)  |
| Jantzi-diseinatzailea | Kim Min-hee (en)  |
| Fikzioa |
| Kontakizunaren tokia | Hego Korea eta Cheongsong-gun |
| Argumentu nagusia | giza izaera, Espiritualtasuna, human life (en) , monakotza, maturity (en) , errugabetasuna, Desira eta autonomia |
| Historia |
| Nominazioak | International Submission to the Academy Awards (en)   Hego Korea Europako Zinemaren Saria, Europaz kanpoko Film Onenarentzakoa  16th European Film Awards (en)   Kim Ki-duk |
|

---

 |
| sonyclassics.com… |
|           |

Udaberria, uda, udazkena, negua... eta udaberria (Hangul: 봄 여름 가을 겨울 그리고 봄; RR: *Bom yeoreum gaeul gyeoul geurigo bom*), Kim Ki-duk zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia

Laku baten erdian bizi da monje budista bat, eta mutiko bihurri bat heztea da bere zeregin nagusia. Mutiko hazi ahala, bizitzaren faseak filmaren urtaroak bezala igarotzen dira, eta izenburuak dioen bezala, udaberrian hasi zena berriro udaberri bihurtzen denean, bizitzaren zikloa ere modu harrigarri batean osatzen dela jakingo dugu.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau zinemari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Choi Kyu-hah

| Choi Kyu-hah |
| --- |
|   Irudi gehiago |
|

|  4. Hego Koreako presidente |
| --- |

 1979ko abenduaren 26a - 1980ko abuztuaren 16a ← Choi Kyu-hah - Pak Choong-hoon →

|  Hego Koreako presidente |
| --- |

 1979ko urriaren 26a - 1979ko abenduaren 6a ← Park Chung-hee - Choi Kyu-hah →

|  Hego Koreako Lehen Ministroa |
| --- |

 1975eko abenduaren 18a - 1979ko urriaren 26a ← Kim Jong-pil

|  Foreign minister of South Korea (en)  |
| --- |

 1967ko ekainaren 30a - 1971ko ekainaren 3a ← Chung Il-kwon - Kim Yong-shik (en)  →

|  Foreign minister of South Korea (en)  |
| --- |

 1959ko abenduaren 22a - 1960ko apirilaren 24a ← Jo Jeong-hwan (en)  - Ho Chong → |
| Bizitza |
| Jaiotza | Wonju (en) , 1919ko uztailaren 16a |
| Herrialdea |  Hego Korea |
| Lehen hizkuntza | koreera |
| Heriotza | Seul, 2006ko urriaren 22a (87 urte) |
| Hobiratze lekua | Daejeon National Cemetery (en)  |
| Heriotza modua | berezko heriotza: miokardio infartu akutua |
| Familia |
| Ezkontidea(k) | Hong Gi (en)  |
| Hezkuntza |
| Heziketa | University of Tsukuba (en)  Tokyo University of Education (en)  Kyunggi High School (en)  |
| Hizkuntzak | koreera |
| Jarduerak |
| Jarduerak | politikaria, gobernuburua eta Errepublikaren presidentea |
| Enplegatzailea(k) | Seulgo Unibertsitate Nazionala |
| Jasotako sariak |
ikusi
* Grand Order of Mugunghwa
 |
| Ideologia eta sinesmenak |
| Erlijioa | Konfuzianismoa |
| Alderdi politikoa |  Democratic-Republican Party (en)  |
|

---

 |
|   |
|  |

*Hau korear izena da, abizena* Choi *du.*
**Choi Kyu-hah** (Hangul: 최규하; Hanja: 崔圭夏; RR: *Choe Gyu-ha*; MR: *Ch'oe Kyuha*, tɕʰwe̞.ɡju.ɦa edo tɕʰwe̞ kju.ɦa ahoskatua; Wonju, Gangwon-do, 1919ko uztailaren 16a - Seul, 2006ko urriaren 22a) Hego Koreako militarra eta politikaria izan zen. Herrialdeko presidentea izan zen 1979-1980 bitartean.

Kanpo Harremanetarako ministroa izan zen 1967-1971 bitartean, eta lehen ministro 1975-1979 bitartean. Park Chung-hee presidentea erail zutenean, haren ordezkoa izan zen. 1979ko abenduaren 6ko presidentetzarako hauteskundeak irabazi zituen. Chun Doo-hwanek buru zuen estatu-kolpe batek kargugabetu zuen 1980ko abuztuan.

## Erreferentziak

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa **Park Chung-hee** | **Hego Koreako presidentea** 1979–1980 | Ondorengoa **Chun Doo-hwan** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau Hego Koreako biografia baten **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

## Kanpo estekak
# XV. mendea

**XV. mendea** 1401. urtetik 1500. urtera bitarteko aldia da (bi urte horiek barne).

|  |
| --- |
| **Mendeak:** |
| XIV.a - **XV.a** - XVI.a |
| **Hamarkadak:** |
| 1400koa 1410koa 1420koa 1430koa 1440koa1450koa 1460koa 1470koa 1480koa 1490koa |
| **Kategoriak:** |
| Jaiotakoak - Hildakoak |

## Gertaerak

### Afrika

* Etiopiarren eta Jerusalemen arteko harremana, etiopiar kristautasunari Mendebaldearekin kontaktua ahalbidetu zuena.
* Darfur eta Kordofan erresumen sorrera.

### Amerika

* Europarren eta amerikarren arteko lehen kontaktua Antilletan (Leif Ericson izan ezik): Kristobal Kolonen hiru bidaiak
* 1440-69: Moctezuma I.aren eskutik, Aztekak Erdialdeko Amerikako zibilizazio boteretsuena bilakatu zen.
* Maien eta tolteken inperioa 1500ean amaitu zen.
* 1438: Pachacutik Inka Inperioa sortu zuen.

### Asia

* Hangul Korear alfabetoaren sorrera.
* 1403: Yongle enperadoreak Txinako hiriburua Nankinetik Pekinera mugitu zuen.
* Timuridoen Pizkundea izan zen Herat eta Samarkanda hirien inguruan,artean Shah Rukh, Baysunghur I.a, Ulugh Beg eta Husayn Bayqara-ri esker.
* Islama ekialderantz hedatu zen: Javan mende hasieran, gero Kalimantanen, Sulu uharteetan eta Moluketan mende amaieran.

### Europa

Mendebaldeko kulturan, Erdi Arotik Pizkundera igarotze garaia. Italian *Quattrocento* garaia.

* 1402: Gaztelak Kanariak konkistatu zituen.
* 1453: Konstantinopolis erori zen otomandarren agintepean eta berarekin batera Bizantziar Inperioa.
* 1478: Errege-erregina katolikoek Espainiar Inkisizioaa sortu zuten.
* 1492: Boabdilek Granada galdu zuen, al-Andalusen bukaera ekarri zuena.
* 1494: Espainiak eta Portugalek Tordesillasko Ituna sinatu zuten, zeinekin Europaz kanpoko mundua banatzea erabaki zuten.
* Jehan Lagadeuc bretoiak lehen hiztegi bretoiera-frantsesa-latina hirueleduna sortu zuen, *Catholicon* izenekoa (1464), bretoierazko eta frantsesezko lehen hiztegiak.

## Pertsona nabarmenak

* Jeanne d'Arc (1412 - 1431)
* Kristobal Kolon (1451-1506)
* Elisabet Gaztelako eta Fernando Aragoikoa, Errege-erregina katolikoak
* Vasco da Gama
* Filippo Brunelleschi
* Leonardo da Vinci
* Zheng He
* Mehmet II.a
* Jan Hus

## Kanpo estekak