# Frederiko II.a Handia

| Frederiko II.a Handia |
| --- |
|   Irudi gehiago |
|

|  Margrave of Brandenburg (en)  |
| --- |

 1740 -

|  3. King of Prussia (en)  |
| --- |

 1740 - 1786 ← Frederiko Gilen I.a Prusiakoa - Frederiko Gilen II.a Prusiakoa →

|  printze hautesle |
| --- |

 |
| Bizitza |
| Jaiotza | Berlin, 1712ko urtarrilaren 24a |
| Herrialdea |  Prusiako Erresuma  Alemania |
| Heriotza | Potsdam, 1786ko abuztuaren 17a (74 urte) |
| Hobiratze lekua | Sanssouci jauregia Garrison Church (en)   |
| Heriotza modua | berezko heriotza: eritasuna |
| Familia |
| Aita | Frederiko Gilen I.a Prusiakoa |
| Ama | Sofia Dorotea Hannoverkoa |
| Ezkontidea(k) | Elixabete Kristina Brunswick-Lüneburg-Bevernekoa  (1732ko martxoaren 10a, 1733ko ekainaren 12a -  1786ko abuztuaren 17a) |
| Seme-alabak |
ikusi[erakutsi]
* baliorik ez
 |
| Haurrideak |
ikusi[erakutsi]
* Sophie Dorothea Marie von Preußen Filipina Karlota Prusiakoa Luisa Ulrika Prusiakoa Guillermina Prusiakoa Anna Amalia of Prussia, Abbess of Quedlinburg (en)  Princess Friederike Luise of Prussia (en)  Prince Augustus Ferdinand of Prussia (en)  Prince Heinrich of Prussia (en)  Prince Augustus William of Prussia (en)  Frederick Louis, Crown Prince of Prussia (en)  Friedrich Wilhelm Prinz von Preußen (en)  Charlotte Albertine Prinzessin von Preußen (en)  Ludwig Karl Wilhelm Prinz von Preußen (en)
 |
| Familia |
ikusi[erakutsi]
* Margrave Frederick William of Brandenburg-Schwedt (en)  (koinatu, osaba) Jurgi I.a Erresuma Batukoa (osaba zahar, amaldeko aitona) Sofia Dorotea Brunswick-Lüneburgekoa (amaldeko ama) Sofia Karlota Hannoverkoa (aitaldeko amona) Frederiko I.a Prusiakoa (aitaldeko aitona) Friedrich III, Margrave of Brandenburg-Bayreuth (en)  (sibling-in-law (en) ) Frederiko Gilen II.a Prusiakoa (iloba) Margravine Elisabeth Louise of Brandenburg-Schwedt (en)  (sibling-in-law (en) , iloba) Sofia Palatinatukoa (birramona) Jurgi II.a Erresuma Batukoa (osaba)
 |
| Leinua | Hohenzollern dinastia |
| Hezkuntza |
| Hizkuntzak | alemana frantsesa |
| Jarduerak |
| Jarduerak | agintaria, arte bildumagilea, monarka, erregea, libretista eta konpositorea |
| Lantokia(k) | Erdialdeko Europa eta Prusia |
| Jasotako sariak |
ikusi[erakutsi]
* Order of the Black Eagle  Order of the White Eagle (Polish–Lithuanian Commonwealth)  Order of Saint Alexander Nevsky  Order of St. Andrew  Pour le Mérite ordena  Royal Order of the Seraphim
 |
| Kidetza | Prusiako Zientzien Akademia Zientzien Errusiar Akademia Framazoneria |
| Musika instrumentua | Zeharkako txirula |
| Zerbitzu militarra |
| Parte hartutako gatazkak | First Silesian War (en)  Second Silesian War (en)  Zazpi Urteko Gerra Third Silesian War (en)  |
| Ideologia eta sinesmenak |
| Ideologia | Despotismo Ilustratua |
| Erlijioa | luteranismoa |
|

---

 |
|      |
| Fitxategi:Signatur Friedrich II. (Preußen).svg, Federic.PNG, Signature of Frederick the Great.svg |

**Frederiko II.a Handia** (alemanez: *Friedrich II.*; Berlin, 1712ko urtarrilaren 24a – Potsdam, 1786ko abuztuaren 17a), **Frederiko II.a Prusiakoa** ere deitua, Hohenzollern dinastiako Prusiako erregea, 1740 eta 1772 artean, eta Germaniako Erromatar Inperio Santuko Brandenburgeko printze hauteslea (**Frederiko IV.a Brandenburgekoa**) izan zen.

## Biografia

Oso gazte zela, ertietarako zaletasuna erakutsi zuen, eta horrek Frederiko Gilen I.a bere aitarekin istiluak sortu zizkion. Heziketa militarrari ihes egin nahiak porrota ekarri zion: Küstrinen espe sartu zuten (1732), eta Katte bere laguna nola hiltzen zuten ikusi behar izan zuen. Politikatik bazterturik, administrari-lanetan eta bizitza militarrean hasi zen, eta ondoren Rheinsbergeko gazteluan bere gisara bizi ahal izan zuen, jakintsuez inguraturik (Voltaireren adiskide izan zen). Aginpidearen teoria bat landu zuen, frantsesez idatzia (*Antimachiavel*, 1740; *Histoire de mon temps*, 1746).

1740an errege egin zutenean, aitaren politika bera eraman zuen aurrera: aitoren seme-alaben lehentasunak zaindu zituen, eta zuzentza hobetzeko prestatua zuen kodea ez zen indarrean jarri. Administrari ona izan zen; Zazpi Urteko Gerra amaitzean, erresuma berriro jaso zuen.

Ekonomia merkantilista eta industria bultzatu zuen, baina betiere agintaritzatik gidaturik. Atzerriko politikan aitak ez bezala jokatu zuen: Austriaren kontra aritu zen etengabe. Austriako Erregetzarako Gerran, Silesia hartu zuen, gerra deklaratu ere egin gabe. Baina ez zuen Ingalaterra bereganatzea lortu (Westminsterreko hitzarmena, 1756), eta Zazpi Urteko Gerra hasi zuten, Prusia ia hondamendira eraman zuena. Poloniaren lehen zatiketan parte hartu zuen (1772), eta Bavariako Oinordetzarako Gerran (1779) Austriaren kontra egin zuen, haren kontra Printzeen liga sortuz (1885). Prusiaren indarra gailurrera eraman zuen, baina ahulezia handiak utzi zituen agerian; zurruntasunarena, batez ere, zentralismo eta autoritarismo gehiegizkoaren ondorio zena; horrek argi dezake, beharbada, zergatik erori zen Prusia Napoleonen mende.

## Genealogia

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo-estekak