Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Song dinastia

| Song dinastia 宋 |
| --- |
| 960 – 1279 |
| Monarkia |
| Song, Liao eta Xia dinastien lurrak |
| Geografia |
| Hiriburua | Bianjing) (汴京)(960–1127) Lin'an (臨安)(1127–1276) |
| Azalera | 1142an 2.000.000 km² |
| Ekonomia |
| Dirua | Jiaozi, Huizi |
| Kultura |
| Hizkuntza(k) | Txinera |
| Erlijioa | Budismoa (Txinatar zein Tibetarra), Taoismoa, Konfuzianismoa, Txinatar erlijioa |
| Historia |
|

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **← Aurrekoa**

|  |  |
| --- | --- |
|  | Bost Dinastiak eta hamar Erresumak |

 | **Ondorengoa →**

|  |  |
| --- | --- |
| Yuan dinastia |  |

 |

 |

**Song dinastia** Txinan 960tik 1279ra agintean egon zen dinastia da.

960an Iparraldeko Zhou dinastiako Zhao Kuangyin militarrak Song dinastia sortu zuen Tang dinastiaren ondoren egon ziren bost dinastien ondorengo moduan. Kaifengen ezarri zuen hiriburua eta hegoaldeko hainbat erreinu konkistatu zituen Txinak Tang dinastiarekin izan zuen boterearen parte bat berreskuratuz. Komertzioa izugarri hasi zen eta diruaren erabilera normalizatu. Dinastia honen agintean khitan, tangut eta yurchen herriek euren estatuak sortu zituzten iparraldean. Azkeneko herri honek 1127an Song dinastia hegoaldera mugiarazi zuen. Hiru herri hauek txinatarren dinastia eredua ezarri zutenez txinatar historialarientzat dinastien zerrendatan agertzen dira.

1127tik 1279ra Hegoaldeko Song erresuma sortu zen, iparraldetik ihes egitean. Hiriburua Hangzhoun jarri zen. Inoiz ez zuten lortu iparraldea bereganatzea.

Txinaren batasuna 1279an gertatu zen, baina mongoliarrek bai iparraldea bai hegoaldea konkistatu zutelako.

## Ikus, gainera

* Txinako historia

## Kanpo estekak
# Teofrasto

| Teofrasto |
| --- |
|   Irudi gehiago |
| Bizitza |
| Jaiotza | Eresos (en) , c. K.a. 371 |
| Herrialdea | Antzinako Atenas |
| Heriotza | Atenas, c. K.a. 287 (83/84 urte) |
| Hezkuntza |
| Heziketa | Eskola peripatetiko |
| Hizkuntzak | antzinako greziera |
| Irakaslea(k) | Aristoteles Platon |
| Ikaslea(k) |
ikusi
* *Strato of Lampsacus (en)  Bion of Borysthenes (en)  Chamaeleon (en)  Neleus of Scepsis (en)  Timagoras of Gela (en)  Praxiphanes (en)  Menandro Demetrios Falerokoa Metrocles (en)  Demotimus (en)*
 |
| Jarduerak |
| Jarduerak | botanikaria, fisikaria, filosofoa eta idazlea |
| Lan nabarmenak |
ikusi
* *History of Plants (en)  On the causes of plants (en)  Characters (en)  De sensu (en)  Metaphysics (en)  Callisthenes, or On Pain On Wealth (en)  Περὶ νόμων (Peri nomon)*
 |
| Mugimendua | Eskola peripatetikoa |

**Teofrasto** (antzinako grezieraz: Θεόφραστος; Ereso, Lesbos, c. K.a. 371 – Atenas, c. K.a. 287), Grezia Klasikoko filosofo bat izan zen, Aristotelesen ondorengoa eskola peripatetikoan. Botanikaren sortzailetzat jotzen da. Bere lana oso zabala izan zen: biologia eta fisikatik etika eta metafisikaraino. Erdi Aroan bereziki estimatuak izan ziren botanika alorrean idatzi zituen liburuak.

## Bibliografia

* Teofrasto (1995): *Theophrastosen kharaktereak*, Gasteiz, Ephialte.
* Agirre, Javier (2008): "Eskola Peripatetikoa" in Agustin Arrieta (et al.): *Filosofiaren historia*, Donostia, Elkar. ISBN 978-84-9783-403-2

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau biografia baten **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Scala naturae

Izakien Katearen irudikapena Diego de Valadésen *Rhetorica Christiana* obran, 1579.
Scala naturae («eskala naturala»), **izakien katea** edo **izatearen kate handia**, materia eta bizi ororen egitura hierarkikoa da, Erdi Aroko kristautasunak Jainkoak dekretatu zuela uste zuena. Jainkoarekin hasten da katea, eta aingeruen, gizakien, animalien eta landareen bederatzi zirkuluetatik mineraletaraino jaisten da.

Hortik dator biologiaren historian behin eta berriro agertzen den ideia bat, zeinaren arabera organismo guztiak modu lineal, jarraitu eta progresiboan ordenatu baitaitezke, sinpleenetik hasita konplexuena den organismora iritsi arte, normalean gizakia izaten dena. Gaur egun teoria zientifiko zaharkitutzat jotzen da.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Prokopio Zesareakoa

| Prokopio Zesareakoa |
| --- |
| Bizitza |
| Jaiotza | Zesarea Maritima, c. 500 |
| Herrialdea |  Bizantziar Inperioa |
| Heriotza | Konstantinopla, c. 565 ( urte) |
| Hezkuntza |
| Hizkuntzak | Erdi Aroko greziera antzinako greziera |
| Jarduerak |
| Jarduerak | historialaria, abokatua eta idazlea |
| Lan nabarmenak |
ikusi
* *Eraikinei buruz Historia ezkutua Justinianoren gerrak*
 |
|

---

 |
|   |

**Prokopio Zesareakoa** (grezieraz: Προκόπιος edo Καισαρεύς) Bizantzioko VI. mendeko historialari garrantzitsu bat izan zen. Justiniano I.aren erregealdia Prokopioren obrei esker ezagutzen dugu. Hauek dira Zesareakoaren lan nagusiak:

* *Justinianoren gerrak* edo *Gerren historia* (grezieraz: Ὑπὲρ τῶν πολέμων λόγοι, *Hypèr tōn polémon lógoi*; latinez: *De bellis*)
* *Eraikinei buruz* (grezieraz: *Peri Ktismaton*; latinez: *De aedificiis*)
* *Historia ezkutua* edo *Justinianoren historia ezkutua* (grezieraz: Ἀπόκρυφη Ἱστορία, *Apókryphe historía*; latinez: *Historia arcana*)

## Kanpo estekak

* **(Ingelesez)Historia ezkutua*
* **(Ingelesez)Historia ezkutua*
* **(Ingelesez)Eraikinei buruz*
# Andrea Cesalpino

| Andrea Cesalpino |
| --- |
|   Irudi gehiago |
| Bizitza |
| Jaiotza | Arezzo, 1524 |
| Heriotza | Erroma, 1603ko otsailaren 23a (78/79 urte) |
| Hezkuntza |
| Heziketa | Pisako Unibertsitatea |
| Hezkuntza-maila | Medikuntzako doktorea |
| Hizkuntzak | latina |
| Irakaslea(k) | Luca Ghini (en)  Realdo Colombo (en)  |
| Ikaslea(k) |
ikusi
* *Michele Mercati*
 |
| Jarduerak |
| Jarduerak | filosofoa, botanikaria, unibertsitateko irakaslea eta medikua |
| Enplegatzailea(k) | Pisako Unibertsitatea Erromako La Sapienza Unibertsitatea Klemente VIII.a |
| Influentziak | Aristoteles eta Averroes |
| Ideologia eta sinesmenak |
| Erlijioa | Erromatar Eliza Katolikoa |

**Andrea Cesalpino** (Arezzo, 1519 - Erroma, 1603ko otsailaren 23a) Italiako ikerlaria eta sendagilea izan zen. Pisako lorategi botanikoko zuzendaria izan zen. William Harveyren lanak iragarri zituen odolaren zirkulazioari buruz eginiko ikerketen bidez, eta Lineoren aurkikundeen aitzindari izan zen botanika-arloan erabilitako metodoari dagokionez (landareen ezaugarri morfologikoetan oinarritua). Landareen organoetako sexua bereizi zuen lehen ikertzailea izan zen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
# John Ray

| John Ray |
| --- |
|   Irudi gehiago |
| Bizitza |
| Jaiotza | Black Notley, 1627ko azaroaren 29a |
| Herrialdea |  Erresuma Batua |
| Bizilekua | Ingalaterra |
| Heriotza | Black Notley, 1705eko urtarrilaren 17a (77 urte) |
| Hobiratze lekua | Black Notley (St. Peter and St. Paul) Churchyard (en)   |
| Hezkuntza |
| Heziketa | Trinity College St Catharine's College (en)  |
| Hizkuntzak | latina ingelesa |
| Jarduerak |
| Jarduerak | botanikaria, briologoa, ornitologoa, zoologoa, teologoa, naturalista eta filologoa |
| Enplegatzailea(k) | Cambridgeko Unibertsitatea |
| Lan nabarmenak |
ikusi[erakutsi]
* *Historia Plantarum (en)*
 |
| Jasotako sariak |
ikusi[erakutsi]
* Royal Societyko kidea
 |
| Kidetza | Royal Society |
| Ahots mota | sopranoa |

**John Ray**, (Black Notley, Ingalaterra, 1627ko azaroaren 29a - *ibidem*, 1705eko urtarrilaren 17a), naturista britainiarra izan zen. Bere lanik nagusia *Historia generalis plantarum* liburua da.

1664an Francis Willughbyrekin batera 391 sarrera dituen latina-okzitaniera-gaztelania-arabiera-mendebaleko euskara ("Latine", "Provencel", "Hispanice", "African" eta "Biscay") hiztegia idazti zuen, Europan barna bidaian ibili ondoren.

Biologia modernoaren aitzindaria izan zen. Biologia sistematikoaren oinarriak jarri zituen; animalien eta landareen sailkapen zehatza egin zuen. Landare kotiledoi-bakarrak eta kotiledoi-bikoak desberdindu zituen lehena izan zen, baita mota kontzeptua ere, gaur egun erabiltzen den zentzuan, definitu eta azaldu zuena ere. Obra nagusiak: *Ornithologia* (1676), *Methodus plantarum nova* (1682), *Historia generalis plantarum* (1686-1704), *The Wisdom of God Manifested in the Works of the Creation* (1691) eta *Historia insectorum* (1710. urtean argitaratua).

## Lanak

* 1660: *Catalogue of Cambridge plants*.
* 1668: *Tables of plants*.
* 1668: *Catalogue of English plants*.
* 1670: *Catalogue of English proverbs*.
* 1673: *Observations in the Low Countries and Catalogue of plants not native to England*.
* 1674: *Collection of English words not generally used*.
* 1675: *Trilingual dictionary, or nomenclator classicus*.
* 1676: *Willughby's Ornithologia*
* 1682: *New method of plants*.
* 1686: *History of fishes*
* 1686–1704: *History of plants*
* 1690: *Synopsis of British plants*.
* 1691: *The wisdom of God*.
* 1692: *Miscellaneous discourses concerning the dissolution and changes of the world*.
	+ 1713 *Three Physico-theological discourses*.
* 1693: *Synopsis of animals and reptiles*.
* 1693: *Collection of travels*.
* 1694: *Collection of European plants*.
* 1695: *Plants of each county*.
* 1696: *Brief dissertation*.
* 1700: *A persuasive to a holy life*.
* 1705. *Method and history of insects*. (hilondokoa)
* 1713: *Synopsis of birds and fishes*. (hilondokoa)

## Erreferentziak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau Ingalaterrako biografia baten **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Ingalaterrako Erresuma

| Ingalaterrako Erresuma Kingdom of England |
| --- |
| 927 – 1707 |
| Oinordekotzako monarkia |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
|  |
| Geografia |
| Hiriburua | Londres |
| Kultura |
| Hizkuntza(k) | Latina, ingelesa, frantsesa, galesera, kornubiera |
| Erlijioa | Kristau Katoliko Erromatarra 1533ra arte, harrezgeroztik anglikanoa |
| Historia |
| Sorrera | 927 |
| Batasuna Eskoziako Erresumarekin | 1707 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **← Aurrekoak**

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wessex |
|  | Sussex |
|  | Essex |
|  | Kent |
|  | Dumnonia |
|  | Mercia |
|  | East Anglia |
|  | Northumbria |
|  | Galesko markak |
|  | Galesko Printzerria |

 | **Ondorengoa →**

|  |  |
| --- | --- |
| Britainia Handiko Erresuma |  |

 |

 |

**Ingalaterrako Erresuma**, 927tik 1707ra, Europako mendebaldean kokatutako estatu burujabea izan zen. Erpinean, Britainia Handiko uhartearen hegoaldeko bi herenetan hedatzen zen, Gales eta inguruko zenbait irla txiki ere barrenean hartuta.

Erresumaren aurrekariak herri anglo-saxoien inbasioa izan zen Migrazio Garaian. Ondoren, estatu txikien heptarkia osatu zen. Bikingoen inbasioek erresuma horien oreka zartarazi zuten, eta, azkenean, Athelstan erregeak errekonkista burutu zuen 927an.

Gales 1067 eta 1283 bitartean inbaditu zuten ingelesek, 1284an Rhuddlaneko estatutuaren bidez onetsia. Ingalaterrako legearen menpean jarri zen Gales 1535-1542z geroztik. Iparraldeko Eskoziako Erresumarekin erregeak XVII. mendetik aurrera partekatu arren, batasun politikoa 1707an etorri zen, Erresuma Batua osatuz.

Londresko Westminster hiriburua bilakaturik zegoen XII. mendearen hasierako, hastapenetan Winchester eta Gloucester ere nolabaiteko hiriburuak izan baziren ere.

## Kanpo estekak
# Joseph Pitton de Tournefort

| Joseph Pitton de Tournefort |
| --- |
|   Irudi gehiago |
| Bizitza |
| Jaiotzako izen-deiturak | Joseph Pitton de Tournefort |
| Jaiotza | Aix-en-Provence, 1656ko ekainaren 5a |
| Herrialdea |  Frantzia |
| Heriotza | Paris, 1708ko abenduaren 28a (52 urte) |
| Familia |
| Familia |
ikusi
* Scholastique Pitton ()
 |
| Hezkuntza |
| Heziketa | Faculté de médecine de Montpellier Sorbonne Parisko Unibertsitatea |
| Hizkuntzak | frantsesa latina |
| Irakaslea(k) | Pierre Magnol Guy-Crescent Fragon |
| Ikaslea(k) |
ikusi
* *Antoine de Jussieu Michel-Louis Reneaulme de Lagaranne (en)  Sébastien Vaillant*
 |
| Jarduerak |
| Jarduerak | botanikaria, pteridologoa, katedraduna, mikologoa, medikua, landare biltzailea eta biltzaile zientifikoa |
| Enplegatzailea(k) | Collège de France  (1706 -  1708) |
| Lan nabarmenak |
ikusi
* *flora*
 |
| Kidetza | Frantziako Zientzien Akademia |

**Joseph Pitton de Tournefort** (Aix-en-Provence, 1656ko ekainaren 5a - Paris, 1708ko abenduaren 28a) zientzaliari eta naturalista frantziar bat izan zuen.

Landareen sailkapen bat egin zuen, eta Linnaeusaren aitzindaritzat hartu ohi da

## Lanak

* *Élémens de botanique*, 1694
* *Histoire des plantes qui naissent aux environs de Paris*, 1698
* *Institutiones rei herbariae, editio altera*, 1700 i 1719 (*Élémens de botanique*aren itzulpena )
* *Relation d'un voyage du Levant*, 1717
* *Traité de la matière médicale*, 1717
# Species Plantarum

| *Species Plantarum* |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Jatorria |
| Egilea(k) | Lineo |
| Izenburua | *Species plantarum* |
| Jatorrizko herrialdea | Suedia |
| Ezaugarriak |
| Hizkuntza | latina |
| Egile-eskubideak | jabari publiko eta jabari publiko |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Argumentu nagusia | botanical nomenclature (en)  |

Species Plantarum (euskaraz: «Landare espezieak») Lineo botanikari suediarrak idatzitako liburuetako bat da, 1753. urtean argitaratu zena. Liburuaren laburdura Sp. Pl. da.

Garaiko landare espezie ezagun guztiak sailkatu ztuen generotan, nomenklatura binomiala erabiliz. Landareen izendapen zientifikoaren hasieratzat jotzen da.

## Argitalpena

Liburua Laurentius Salviusek argitaratu zuen 1753ko maiatzaren 1ean Estokolmon. Bi bolumenetan atera zen. 1762-1763an bigarren argitalpen bat izan zen eta hirugarrena, aldaera txikiekin, 1764an.

Lineo hil ondoren, Berlingo Lorategi Botanikoko zuzendaria zen Ludwig Willdenowek argitaratu zuen sei zatitan 1797 eta 1830 artean. *Editio Quarto* (laugarren edizioa) bezala argitaratu zen.

## Liburuaren garrantzia

Nomenklatura binomiala botanikan aplikatu zen lehenengo argitalpena izan zen. Aurretik izendatu ziren landareen izenak ez dira egoki jotzen eta komunitate zientifikoak *Species Plantarum* liburuko sistema soilik onartzen du.

Lineok izendapen zientifikoaren ondoan espeziearen desribapen labur bat gehitu zuen.

Hiru ezaugarrik bihurtu zuten ezinbesteko liburu:

* Garaian ezagunak ziren landare espezie guztiak izendatu zituen.
* Sailkapen ierarkikoak bildu zituen espezie guztiak (espezie, genero, orden, klase) eta horrek asko errazten zuen landare baten identifikazioa.
* Nomenklatura binomiala erabili zuen landareak izendatzeko.

## Kopuruak

Lehenengo edizioan 5.940 landare espezie izendatu ziren, *Acalypha australis*-etik *Zygophyllum spinosum*-era. Lineok komentatu zuen gehienez ere 10.000 landare espezie izango zirela, gaur egun 400.000 ere izendatu dira, landare loredunak doilik kontutan hartuta.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

* *Species Plantarum* liburua orriz orri.
# Dendrograma

Estatistikan, **dendrograma**, grekera klasikozko *dendron*, "zuhaitz", *-gramma*, "marrazki", hitzetatik, zuhaitz erako diagrama da. Multzokatze tekniken jomuga da: dendrogramak elementu ezberdinen bilketa eta osatutako multzoak erakusten ditu, elementu eta multzo ezberdinen arteko distantziak azalduz. Distantziak elementuen gainean jasotako datuetan oinarrituz kalkulatzen dira. Adibide gisa, hona dendrograma bat:

```
--0---------10---------20---------30---------40---------50---------60
A--------|
         |---------------------------------------|
B--------|                                       |
                                                 |-------|
C-------------------------------|                |       |
                                |----------------|       |
D-------------------------------|                        |----------
                                                         |
                                                         |
E--------------------------------------------------------|
```

Arestiko dendrograman, A, B, C, D eta E elementu, objektu edo banakoen elkarketak eta ondorengo multzoen bilketak azaltzen dira. Ardatz horizontalean distantziak azaltzen dira. Elementu antzekoenak A eta B dira, distantzia txikienera elkartzen direnak direlako. Bi multzo bereizten da A-B alde batetik eta C-D bestetik, multzo homogenoena A-B izanik, distantzia txikienera agertzen den multzoa delako. Elementu berezi bat, beste elementuekin antz handirik ez duena edo beste elementuetarako distantzia handia duena badago: E elementua.

## Eraketa

Dendrograma baten eraketa hobeto ulertzeko, ezkerreko irudia har daiteke, non elementu ezberdinak azaltzen diren. Elementuen arteko distantzia euklidearrak beraien arteko ezberdintasunaren neurri moduan hartzen badira, eskubiko dendrograma era daiteke. Elementu gertuenak, antzekoenak alegia, b-c eta d-e dira neurri berean. Hau dela eta, lehenengo pausoan biltzen diren elementuak lirateke, multzo ezberdinak osatuz. Ondoren, distantzia txikienera dagoen elementua f da, d-e multzotik zehatzago, eta horregatik biltzen dugu multzo horretara. Jarraian, b-c eta d-e-r multzoak biltzen dira, hurrengo distantzia txikiena beraien artekoa delako. Azkenik, urrutien dagoen a elementua biltzen da.

## Kanpo estekak
# Hesperornis

| *Hesperornis* |
| --- |
| Kretazeo, Txantiloi:Fossilrange |
| *Hesperornis regalis*  Irudi gehiago |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Reptilia |
| Ordena | Hesperornithiformes |
| Familia | Hesperornithidae
 |
| Generoa  | **Hesperornis** Marsh, 1872
 |
|  |
| Azpibanaketa |
| †H. regalis Marsh, 1872
†H. crassipes (Marsh, 1876)
†H. gracilis Marsh, 1876
†H. altus (Marsh, 1893)
†H. montana Schufeldt, 1915
†H. rossicus Nesov & Yarkov, 1993
†H. bairdi Martin & Lim, 2002
†H. chowi Martin & Lim, 2002
†H. macdonaldi Martin & Lim, 2002
†H. mengeli Martin & Lim, 2002
†H. lumgairi Aotsuka & Sato, 2016 |

Hesperornis ("mendebaldeko hegaztia" esan nahi duena) ubarroi itxurako hegaztien generoa da, Kretazeo Berantiarreko Campaniar aroko lehen erdia (83,5-78 mya) hedatzen zuena. Mendearen amaieran O. C. Marsh paleontologoaren aurkikuntza ezezagunetako bat Hezur Gerrak, hegazti paleontologiaren historian aurkikuntza goiztiarra izan zen. *Hesperornis* fosilen kokapenak Kansaseko Kretazeo berantiarreko itsas kareharriak eta Kanadako itsas eskistoak dira. Bederatzi espezie ezagutzen dira, horietatik zortzi Ipar Amerikako arroketatik berreskuratuak eta beste bat Errusiatik.

## Kanpo estekak
# Richard Owen

| Richard Owen |
| --- |
|   Irudi gehiago |
|

|  museo zuzendari |
| --- |

 - William Henry Flower → |
| Bizitza |
| Jaiotza | Lancaster, 1804ko uztailaren 20a |
| Herrialdea |  Britainia Handia eta Irlandako Erresuma Batua |
| Bizilekua | Ingalaterra |
| Heriotza | Londres eta Richmond parkea, 1892ko abenduaren 18a (88 urte) |
| Hobiratze lekua | St Andrew's Church, Ham, London (en)  |
| Familia |
| Seme-alabak |
ikusi
* William Owen
 |
| Hezkuntza |
| Heziketa | Edinburgheko Unibertsitatea Lancaster Royal Grammar School Barts and The London School of Medicine and Dentistry (en)  |
| Hizkuntzak | ingelesa |
| Jarduerak |
| Jarduerak | eduki-editorea, biologoa, paleontologoa, zoologoa, unibertsitateko irakaslea, anatomista, paleoantropologoa, idazlea, farmazialaria, naturalista eta zirujaua |
| Enplegatzailea(k) | Hunterian Museum (en)  Royal College of Surgeons of England (en)   (1836 - Hunterian Museum (en)   (1849 -  1856) Historia Naturalaren Museoa  (1856 -  1883ko abendua) |
| Lan nabarmenak |
ikusi
* *Historia Naturalaren Museoa*
 |
| Jasotako sariak |
ikusi
* Arteetan eta Zientziatan Merituaren Ordena Royal Societyko kidea  Knight Commander of the Order of the Bath Errege Domina  (1846) Copley Domina  (1851) Clarke Medal  (1878) Linnean Medal  (1888) Bakeriar Lezioa  (1844) Croonian Medal and Lecture  (1851) Wollaston Domina Saria  (1838)  Pour le Mérite ordena Honorary Fellow of the Royal Society Te Apārangi
 |
| Kidetza | Royal Society Alemaniako Natur Zientzien Leopoldina Akademia Suediako Zientzien Errege Akademia San Petersburgoko Zientzien Akademia Hungariako Zientzien Akademia Frantziako Zientzien Akademia Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia Prusiako Zientzien Akademia Royal Microscopical Society XL izeneko Zientzien Akademia Nazionala Zientzien Bavariar Akademia Arteen eta Zientzien Herbehereetako Errege Akademia Ameriketako Estatu Batuetako Zientzien Akademia Nazionala Accademia delle Scienze di Torino Göttingengo Zientzien Akademia Linzeen Akademia |

**Sir Richard Owen**, (Lancaster, 1804ko uztailaren 20a - Londres, 1892ko abenduaren 18a) naturalista eta biologo eta paleontologoa izan zen.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau Erresuma Batuko biografia baten **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Julian Huxley

| Julian Huxley |
| --- |
|  (1922) Irudi gehiago |
|

|  UNESCOren Zuzendari Nagusia |
| --- |

 1946 - 1948 - Jaime Torres Bodet (en)  → |
| Bizitza |
| Jaiotza | Londres, 1887ko ekainaren 22a |
| Herrialdea |  Erresuma Batua  Britainia Handia eta Irlandako Erresuma Batua  1927ko apirilaren 12a) |
| Heriotza | Londres, 1975eko otsailaren 14a (87 urte) |
| Hobiratze lekua | Golders Greeneko Erraustegia |
| Familia |
| Aita | Leonard Huxley |
| Ama | Julia Huxley |
| Ezkontidea(k) | Juliette Huxley |
| Seme-alabak |
ikusi[erakutsi]
* Anthony Julian Huxley Francis Huxley
 |
| Haurrideak |
ikusi[erakutsi]
* Aldous Huxley Andrew Fielding Huxley [[[Noel] Trevenen Huxley|[Noel] Trevenen Huxley]] (en)  Margaret Arnold Huxley (en)
 |
| Hezkuntza |
| Heziketa | Balliol College Eton College |
| Hizkuntzak | ingelesa |
| Jarduerak |
| Jarduerak | evolutionary biologist (en) , etologoa, idazlea, katedraduna, filosofoa, fisiologoa, biologoa, film-zuzendaria, landare biltzailea eta zoologoa |
| Enplegatzailea(k) | Rice Unibertsitatea Londresko King's College |
| Jasotako sariak |
ikusi[erakutsi]
* Royal Societyko kidea Humanist of the Year  (1962) Kalinga Saria  (1953) Darwin Domina  (1956) Darwin–Wallace Medal  (1958) Frink Medal  (1973) Godman-Salvin Medal  (1971) Anisfield-Wolf Book Awards  (1937) Albert Lasker Award for Basic Medical Research  Knight Bachelor Newdigate Prize
 |
| Kidetza | Royal Society Hungariako Zientzien Akademia Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia |
| Mugimendua | ateismoa |
| Zerbitzu militarra |
| Adar militarra | Britainia Handiko Armada |
| Gradua | sub-lieutenant (en)  |
| Parte hartutako gatazkak | Lehen Mundu Gerra |
| Ideologia eta sinesmenak |
| Erlijioa | ateismoa |
|

---

 |
|     |

**Sir Julian Sorell Huxley** (Londres, 1887ko ekainaren 22a - *ib.*, 1975eko otsailaren 14a), britainiar biologo, eugenesialaria eta internazionalista bat izan zen.

UNESCOren lehen zuzendaria izan zen eta Naturaren Kontserbaziorako Nazioarteko Erakundearen kide nabarmenetako bat. 1956an Darwin Domina irabazi zuen.