# Urtarrilaren 20

**Urtarrilaren 20**a gregoriotar egutegiaren urteko hogeigarren eguna da. 345 egun falta dira urtea amaitzeko, 346 egun bisurteetan.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  **Jaiotzak** |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Euskal Herrian**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Sebastián IradierJaiotza:** Lantziego, 1809
 **Heriotza:** Gasteiz, 1865eko abenduaren 6a
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Telmo ZarraonandiaJaiotza:** Erandio, 1921
 **Heriotza:** Bilbo, 2006ko otsailaren 23a
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Unai BergaraJaiotza:** Portugalete, 1977

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Jose Sebastian LaboaJaiotza:** Pasaia, 1923
 **Heriotza:** Donostia, 2002ko urriaren 24a
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Jaiotza gehiago...
 | **Munduan**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Federico FelliniJaiotza:** Rimini, 1920
 **Heriotza:** Erroma, 1993ko urriaren 31
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **David LynchJaiotza:** Missoula, 1946
 **Heriotza:** Los Angeles, 2025eko urtarrilaren 16a
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Buzz AldrinJaiotza:** Mountainside Medical Center, Glen Ridge eta Montclair, 1930

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **André-Marie AmpèreJaiotza:** Lyon, 1775
 **Heriotza:** Marseilla, 1836ko ekainaren 10a
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Jaiotza gehiago...
 |

**Artikulurik ez duten Urtarrilaren 20ko jaiotzak**
Bill Maher •
Nancy Kress •
Fareed Zakaria •
Archduke John of Austria •
Lead Belly •

Eskuz gaurkotu |
|  **Heriotzak** |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Euskal Herrian**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Sabino BilbaoJaiotza:** Leioa, 1897ko abenduaren 11
 **Heriotza:** Getxo, 1983
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Patxi AltunaJaiotza:** Azpeitia, 1927ko irailaren 8a
 **Heriotza:** Loiolako santutegia, 2006
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Joaquín Hernández GallegoJaiotza:** Bilbo, 1933ko otsailaren 5a
 **Heriotza:** Madril, 1965
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Joaquín Ignacio MencosJaiotza:** Iruñea, 1799ko abuztuaren 6a
 **Heriotza:** Madril, 1882
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Heriotza gehiago...
 | **Munduan**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Audrey HepburnJaiotza:** Rue Keyenveld - Keienveldstraat (en) , 1929ko maiatzaren 4a
 **Heriotza:** Tolochenaz, 1993
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **John RuskinJaiotza:** Londres, 1819ko otsailaren 8a
 **Heriotza:** Coniston (Cumbria), 1900
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Jurgi V.a Erresuma BatukoaJaiotza:** Marlborough House (en) , 1865eko ekainaren 3a
 **Heriotza:** Sandringham House, 1936
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Jean-François MilletJaiotza:** Gréville-Hague, 1814ko urriaren 4a
 **Heriotza:** Barbizon, 1875
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Heriotza gehiago...
 |

**Artikulurik ez duten Urtarrilaren 20ko heriotzak**
Minh Mạng •
John Linnell •

Eskuz gaurkotu |

 |  |

|  |
| --- |
|  **Gertaerak** |
|
San Sebastian eguna Donostian.
Nafarroako Unibertsitatea.* 1929 - Leon Trotski iraultzailea SESBtik Turkiara erbesteratu zuten.
* 1935 - Lehenengo Bertsolari Txapelketa Nagusia ospatu zen, Euskaltzaleak elkarteak antolatua Eusko Gaztedirekin batera.
* 1958 - Mortadelo eta Filemon lehen aldiz argitaratu ziren, Espainiako *Pulgarcito* aldizkarian.
* 1960 - Nafarroako Unibertsitatea (*irudian*) sortu zen, Opus Deik bultzatua.
* 1996 - Yasser Arafat Palestinako Aginte Nazionalaren presidente aukeratu zuten.
* 2001 - George Walker Bushek bigarren aldiz hartu zuen AEBetako presidente kargua.
* 2008 - Joseba Llorente futbolari hondarribiarrak Izarren Ligako golik azkarrena (lehen zatiko 0'07"42) sartu zion Espanyoli.

**+** Gertaera gehiago...
 |
|  **Egutegia** |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  <<  | **Urtarrila** |  >>  |
| Al | As | Az | Og | Or | Lr | Ig |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |  |  |
| 2026 |

 |
| **Aurreko eta hurrengo urteetan 2023: Ostirala
* 2024: Larunbata
* 2025: Astelehena
* 2027: Asteazkena
* 2028: Osteguna
* 2029: Larunbata
 |
|  **Izendegia** |
| **Santutegia:**
Sebastian, Eustakia Calafato, Fabian

**Seaska egutegia:**
Sebaste/Xebastian, Fabian eta Bilintx.

 |

 |

*Daturen bat falta bada, urtearen lotura jarraitu han sartzeko.*

---

## Gertaerak

### Euskal Herria

* 1423 – Karlos III.a Nobleak Vianako Printzerria eratu zuen.
* 1975 – Guardia Zibilak Manuel Pérez Elexpe PTEko militantea hil zuen eskuorriak banatzen ari zenean.
* 1980 – Batallón Vasco Españolek —Grupos Armados Españoles-en izenean aldarrikatuz— lehergailua zartarazi zuen Alonsotegiko Aldana taberna abertzalean, Liborio Arana Gómez, Manuel Santacoloma Velasco, María Paz Armiño Barón eta Pacífico Fika Zuloaga hilez, eta beste 10 lagun zaurituz.
* 2016 – Donostia 2016ko Europako Kultur Hiriburuaren inaugurazio ekitaldia ospatu zen.

### Mundua

* 1924 – Kuomintangen Lehen Kongresu Nazionala hasi zen, Guangzhou hirian, Guangdongen, Txinako Errepublika.
* 1936 – 50 egunez luzatuko zen greba orokorra abiatu zuten Sirian, Frantziaren okupazioaren aurka. Herrialde osoa gerarazi zuten eta Frantzia Bloke Nazionalarekin negoziatzera behartu zuen.
* 1951 – Alpeetan egondako elurrolde batek 250 hildako eragin zituen, eta beste milaka pertsona elur azpian utzi zituen Alemania, Italia eta Suitzan.
* 1976 – Libanoko Gerra Zibilean, PAEko unitateek gehiengo kristaua zuen hiria eraso eta biztanleak sarraskitu zituzten.
* 1981 – Ronald Reagan Ameriketako Estatu Batuetako presidente izendatu zuten, Jimmy Carter ordezkatuz.
* 1993 – Bill Clintonek Ameriketako Estatu Batuetako presidente izateko zina egin zuen.
* 2001 – George W. Bush Ameriketako Estatu Batuetako 43. presidente izendatu zuten.
* 2009 – Barack Obama, Ameriketako Estatu Batuetako historiako lehen presidente afroamerikarrrak, kargua hartu zuen.
* 2016 –
	+ Wroclaw 2016ko Europako Kultur Hiriburuaren inaugurazio ekitaldia ospatu zen, Donostiarekin batera.
	+ Talde armatu integrista batek Charsaddako Unibertsitatearen aurkako erasoa burutu zuen.
* 2017 – Donald Trumpek Ameriketako Estatu Batuetako presidente izateko zina egin zuen.
* 2021 – Joe Biden Ameriketako Estatu Batuetako presidente izateko zina egin zuen irekiera ekitaldian.
* 2025 – Donald Trumpen inbestidura presidente gisa izan zen Washingtonen.

## Arte eta kultura

### Euskal Herria

* 1935 – Lehenengo Bertsolari Txapelketa Nagusia ospatu zen, Euskaltzaleak elkarteak antolatua Eusko Gaztedirekin batera. Inazio Eizmendi *Basarri* izan zen irabazlea.
* 2016 – Donostia 2016ko Europako Kultur Hiriburuaren inaugurazio ekitaldia ospatu zen.

### Mundua

* 1949 – *A Letter to Three Wives* (*Hiru Emazteentzako Gutuna*) filma estreinatu zen, Joseph L. Mankiewiczek zuzendu eta Jeanne Crain, Linda Darnell, Ann Sothern, Kirk Douglas, Paul Douglas eta Jeffrey Lynn aktoreek antzeztu zuten.
* 1958 – Mortadelo eta Filemon lehen aldiz argitaratu ziren, Espainiako *Pulgarcito* aldizkarian.
* 1994 – *Four Weddings and a Funeral* (*Lau Ezkontza eta Hileta bat*) filma estreinatu zen, Mike Newellek zuzendu eta Hugh Grant, Andie MacDowell eta Kristin Scott Thomas aktoreek antzeztu zuten.
* 2005 – Giza kate erraldoiek Coca-Colaren eta Pepsiren fabrikak inguratu zituzten Indian, lantegi horietan ura erauzi eta kutsatzen zutela salatuz.

## Zientzia eta teknologia

### Euskal Herria

### Mundua

## Kirolak

### Euskal Herria

* 2008 – Joseba Llorente futbolari hondarribiarrak Izarren Ligako golik azkarrena (lehen zatiko 0'07"42) sartu zion Espanyoli.

### Mundua

## Jaiotzak

### Euskal Herria

* 1635 – Juan Bautista Artzamendi, arabar elizgizona, inkisidore nagusi izandakoa (h. 1720).
* 1687 – Sebastian de la Quadra, Muskizen jaiotako Espainiako Handikia eta lehendabiziko Villariaseko markesa (h. 1766).
* 1779 – Sebastián de Miñano, Donostian bizitako espainiar idazle, kazetari, geografo, historialari eta politikari afrantsesatua (h. 1845).
* 1809 – Sebastian Iradier, euskal musikagilea (h. 1865).
* 1857 – Ramon de la Sota, euskal enpresaburu, abokatu eta politikari abertzalea, Castro Urdialesen (h. 1936).
* 1867 – Sebastian Amorrortu, bilbotar inprimatzailea (h. 1949).
* 1882 – Santiago Cunchillos Manterola, nafar legegizona eta itzultzailea (h. 1953).
* 1894 – Fabiana Zudaire, gipuzkoar musikaria eta musika irakaslea (h. 1970).
* 1897 – Cecilia Álvarez Calvo, nafarra, Espaniako Gerra Zibilean bere buruaz beste egin zuena (h. 1936)
* 1902 – Fabián Velasco, euskal atleta, Castro Urdialesen (h. 1953).
* 1913 – José Agüero, bizkaitar toreatzailea (h. 1997).
* 1915 – Sebastián Mendívil, bizkaitar anarkista, Euzko Gudarostearen eta CNTren Bakunin batailoiko tenientea (h. 2014).
* 1920 – Sebastián Ontoria, gipuzkoar futbolari, gudari eta gerra-presoa (h. 2004).
* 1921 – Telmo Zarraonandia, *Zarra*, Bilboko Athletic Klubeko futbolaria, bere garaian eta luzaroan Espainiako ligako goleatzailerik handiena (h. 2006).
* 1923 – Jose Sebastian Laboa, donostiar apaiza eta nuntzio apostolikoa (h. 2002).
* 1934 – Joxe Aierbe, euskal idazlea (h. 2012).
* 1957 – Patrick Perrier, lapurtar errugbilaria (h. 2015).
* 1958 – Sebastian Lizaso, gipuzkoar bertsolaria.
* 1961 – Yolanda González, bilbotar ikasle eta militante komunista (h. 1980).
* 1963 – Iñigo Iturrate, EAJko bizkaitar politikaria.
* 1965 – Chantal Gorostegi, lapurtar txirrindulari ohia.
* 1968 – Marian Beitialarrangoitia, euskal herritar kazetari eta politikaria.
* 1971 – Kike Burgos, bizkaitar futbolari ohia.
* 1973 – Carlota Merchán, arabar politikaria.
* 1976 – Maria Merino, bizkaitar EHUko irakaslea, matematikaria eta ikertzailea.
* 1977 –
	+ Unai Bergara, bizkaitar futbolari ohia.
	+ Iratxe Retolaza Gutierrez, gipuzkoar literatura kritikaria.
* 1978 – Arkaitz Bellon, *Pantxi*, espetxean hildako bizkaitar preso politikoa (h. 2014).
* 1982 –
	+ Ekaitz Goienetxea, euskal idazlea.
	+ Ines Olza, nafar hizkuntzalaria.
* 1985 –
	+ Oier San Miguel, bizkaitar futbolaria.
	+ Pablo Urrizelki, nafar pilotari ohia, nekazaria eta aktorea.
* 1989 – Lander Otaola, bizkaitar aktorea.
* 1990 – Oihana Cereijo, gipuzkoar arraunlaria.
* 1992 – Garazi Arregi, euskal saskibaloi-jokalaria.
* 1993 – Mikel Fernández, bizkaitar futbolaria.
* 1994 – Pablo Íñiguez, arabar futbolaria, Burgosen.
* 1999 – Iñaki Elejalde, bizkaitar futbolaria, Madrilen.
* 2002 – Ane Briz, bizkaitar boleibol eta hondartza-bolei jokalaria.

### Mundua

* 225 – Gordiano III.a, erromatar enperadorea (h. 244).
* 1211 – Aines Bohemiakoa, printzesa eta moja klaratarra (h. 1282).
* 1435 – Ashikaga Yoshimasa, Ashikaga shogunerriko zortzigarren shoguna (h. 1490).
* 1488 – Sebastian Münster, alemaniar kartografo eta kosmografoa (h. 1552).
* 1554 – Sebastian I.a Portugalgoa, Portugalgo erregea (h. 1578).
* 1562 – Ottavio Rinuccini, italiar olerkaria, Jacopo Peri musikagilearekin batera lehenbiziko operatzat jo ohi den *Dafne* musikalanaren egilea (h. 1621).
* 1586 – Johann Hermann Schein, alemaniar musikagilea (h. 1630).
* 1669 – Susanna Wesley, metodismoaren amatzat hartua (h. 1742).
* 1716 –
	+ Jean-Jacques Barthélemy, frantziar apaiz, antropologo, arkeologo, numismatikari eta idazlea (h. 1795).
	+ Karlos III.a Espainiakoa, Napoliko, Siziliako eta Espainiako erregea (h. 1788).
* 1750 – Luisa Danimarkakoa, danimarkar aristokrata, printzesa (h. 1831).
* 1758 – Marie-Anne Pierrette Paulze, frantziar kimikaria eta noblea, *Kimika modernoaren ama* bezala ezagutua (h. 1836).
* 1775 – André-Marie Ampère, frantziar fisikari eta matematikaria (h. 1836).
* 1812 –
	+ William Fox, Zeelanda Berriko lehen ministroa (h. 1893).
	+ Édouard Séguin, frantziar psikiatra (h. 1880).
* 1816 – Agustina Ortiz de Rozas, argentinar politikaria eta filantropoa (h. 1898).
* 1822 – Sebastián Herrero, Espainiako kardinala, Gasteizko apezpikua izandakoa (h. 1903).
* 1823 – Imre Madách, hungariar idazle eta politikaria (h. 1864).
* 1848 – Frances Courtenay Baylor, estatubatuar idazlea (h. 1920).
* 1855 – Ernest Chausson, frantziar musikagile erromantikoa (h. 1899).
* 1868 – Keisuke Okada, Japoniako lehen ministroa (h. 1952).
* 1860 – Antônio Parreiras, brasildar margolaria (h. 1937).
* 1865 –
	+ Josef Fischer, alemaniar txirrindularia (h. 1953).
	+ Yvette Guilbert, frantziar kabaret abeslari, aktore eta idazlea (h. 1944).
* 1870 – Guillaume Lekeu, belgikar musikagilea (h. 1894).
* 1872 – Julia Morgan, estatubatuar arkitektoa, Parisko Arte Ederretako Eskolan onartutako lehen emakumea (h. 1957).
* 1873 – Johannes Vilhelm Jensen, daniar idazlea, 1944ko Literaturako Nobel saria (h. 1950).
* 1877 – Raymond Roussel, frantziar idazlea (h. 1933).
* 1878 – Finlay Currie, eskoziar aktorea (h. 1968).
* 1881 – Andrea Villarreal, mexikar kazetaria, idazlea eta iraultzailea (h. 1963).
* 1888 – Lluís Nicolau d'Olwer, kataluniar politikari eta idazlea (h. 1961).
* 1890 – Nikolai Reek, Estoniako Independentzia Gerran borrokatu zuen estoniar komandantea (h. 1942).
* 1894 – Walter Piston, estatubatuar musikagilea (h. 1976).
* 1896 –
	+ George Burns, estatubatuar komiko, aktore, idazle eta abeslaria (h. 1996).
	+ Elmer Diktonius, suediera eta finlandieraz idazten zuen finlandiar poeta (h. 1961).
* 1901 – Louis Boyer, frantziar astronomoa (h. 1999).
* 1906 – Aristoteles Onassis, XX. mendeko greziar ontzigintzako enpresaburu ospetsuena eta bere garaiko gizon aberatsena (h. 1975).
* 1907 – Jorgjia Filçe-Truja, albaniar sopranoa, Albaniako musika lirikoaren ikonoetako bat (h. 1994).
* 1909 – Carlos Delgado Chalbaud, Venezuelako presidentea (h. 1950).
* 1910 – Joy Adamson, austriar naturalista (h. 1980).
* 1913 – Joan Borboikoa eta Battenbergekoa, Joan Karlos I.a Espainiako erregearen aita (h. 1993).
* 1920 –
	+ Marcos Ana, espainiar poeta, kazetaria eta giza eskubideen aldeko ekintzailea (h. 2016).
	+ Federico Fellini, italiar zinema zuzendaria, XX. mendeko ospe handienetakoa (h. 1993).
	+ DeForest Kelley, estatubatuar aktore, gidoigile, olerkari eta abeslaria (h. 1999).
* 1921 –
	+ Bernt Engelmann, alemaniar idazlea (h. 1994).
	+ Jacques Ferron, kanadar eleberrigile eta antzerkigilea (h. 1985).
* 1923 – Nora Brockstedt, norvegiar abeslaria (h. 2015).
* 1924 – Yvonne Loriod, frantziar pianista (h. 2010).
* 1925 –
	+ Ernesto Cardenal, nikaraguar teologo, apaiz katoliko eta poeta (h. 2020).
	+ Eugen Gomringer, boliviar jatorriko suitzar idazlea (h. 2025).
* 1926 – Patricia Neal, estatubatuar aktorea (h. 2010).
* 1928 – Yacef Saâdi, aljeriar idazlea, zinegilea, senataria eta FLNko borrokalaria (h. 2021).
* 1928 – Amèlia Riera Toyos, kataluniar margolari eta grabatzailea (h. 2019)
* 1929 – Jimmy Cobb, estatubatuar jazz musikaria (h. 2020).
* 1930 –
	+ Buzz Aldrin, estatubatuar astronauta eta militar ohia, ilargia zapaldu zuen bigarren pertsona.
	+ Anita Sirgo, asturiar ekintzaile komunista (h. 2024).
* 1931 –
	+ Sawako Ariyoshi, japoniar idazlea (h. 1984).
	+ David Morris Lee, estatubatuar fisikaria, 1996ko Fisikako Nobel Saria.
* 1935 – Sándor Balassa, hungariar musikagilea (h. 2021).
* 1936 – José María Cruz Novillo, espainiar eskultore, grabatzaile, margolari eta diseinatzailea (h. 2026).
* 1937 – Amando de Miguel, espainiar soziologoa (h. 2023).
* 1938 – Hassiba Ben Bouali, Aljeriako gerrako gudaria eta militantea (h. 1957).
* 1939 – María Luisa Solá, kataluniar bikoizketa-aktorea.
* 1940 –
	+ Jana Brejchová, txekiar aktorea (h. 2026).
	+ Mandé Sidibé, Maliko lehen ministroa (h. 2009).
* 1943 – Armando Guebuza, Mozambikeko presidente ohia.
* 1944 –
	+ Nancy Chodorow, estatubatuar psikoanalista eta soziologoa (h. 2025).
	+ José Luis Garci, espainiar zinemagilea.
* 1945 –
	+ Gianni Amelio, italiar zinemagilea.
	+ Momčilo Krajišnik, Bosnia-Herzegovina banatzean sorturiko Srpska Errepublikako hiru presidenteetako bat (h. 2020).
* 1946 – David Lynch, estatubatuar zinema zuzendaria (h. 2025).
* 1947 – Cyrille Guimard, frantziar txirrindulari ohia eta kirol zuzendaria.
* 1949 – Göran Persson, Suediako lehen ministroa.
* 1950 –
	+ Mahamane Ousmane, Nigerko presidentea.
	+ Franca Sozzani, italiar kazetaria (h. 2016)
* 1952 – Paul Stanley, estatubatuar hard rock gitarjole, abeslari, musikari, margolari eta musikagilea, *Kiss* taldeko kidea.
* 1953 –
	+ Jeffrey Epstein, estatubatuar finantzari aberatsa, sexu-delituetan inplikatua egoteagatik ezaguna (h. 2019).
	+ Filipe Neri Ferrão, indiar kardinala.
	+ John Robertson, eskoziar futbolaria (h. 2025).
* 1954 – Ken Page, estatubatuar abeslari eta aktorea (h. 2024).
* 1956 -- Liliana Olivero, argentinar politikaria.
* 1963 –
	+ Aleksei Bolotov, errusiar alpinista, 11 zortzimilako ezberdin igo zituena (h. 2013).
	+ Mark Ryden, estatubatuar margolaria, *surrealismo poparen aitabitxia*.
* 1964 – Alexandru Munteanu, Moldaviako lehen ministroa.
* 1967 – Pepón Nieto, espainiar aktorea.
* 1970 – Rosa Mariscal, espainiar aktorea (h. 2022)
* 1971 – Blas Uberuaga, euskal estatubatuar fisikaria eta euskal kulturaren sustatzailea.
* 1972 – Nikki Haley, estatubatuar politikaria.
* 1973 – Matilde Belgikakoa, Belgikako erregina ezkontidea.
* 1977 – Ilian Stoyanov, bulgariar futbolari ohia.
* 1978 – Omar Sy, frantziar aktorea eta umorista.
* 1979 – Hindi Zahra, marokoar-frantziar abeslari eta aktorea, ingelesez eta amazigeraz abesten duena.
* 1980 – Federico Martín Aramburú, argentinar errugbilaria (h. 2022).
* 1981 – Iker Gimeno, kantabriar traineru-estropadetako patroia.
* 1982 – Pierre Achille Webo, kamerundar futbolaria.
* 1984 – Rene Mandri, estoniar txirrindularia.
* 1987 – Marco Simoncelli, motoziklismoko italiar pilotua (h. 2011).
* 1989 – Bet Salom, espainiar gimnasta erritmiko ohia, entrenatzailea eta nazioarteko epailea.
* 1992 – Sara Sálamo, espainiar aktorea.
* 1995 –
	+ Sergi Samper, kataluniar futbolaria.
	+ Ariane Rädler, austriar eskiatzaile olinpikoa

## Heriotzak

### Euskal Herria

* 1479 – Joanes II.a Aragoikoa, Nafarroako, Aragoiko eta Siziliako (1458-1479) erregea (j. 1398).
* 1720 – Baltasar Hurtado Ametzaga, Riscal de Alegreko markesa, euskal jenerala (j. 1657).
* 1741 – Juan Bautista Iturralde, nafar negozio-gizon eta politikaria (j. 1674).
* 1759 – Frantzisko Tomas Agirre, Montehermosoko III. markesa, arabar aitoren seme eta politikaria (h. 1705).
* 1789 – Pedro Luis Ozta, nafar apaiza, Calahorrako eta La Calzadako apezpikua (j. 1742).
* 1835 – Joakin Lizarraga, nafar apaiz eta euskal idazlea (j. 1748).
* 1882 – Joaquín Ignacio Mencos, Gendulaingo zazpigarren kondea, nafar politikari eta poeta, Iruñeko alkatea, Madrilen (j. 1779).
* 1960 – Adelina Méndez de la Torre, asturiar maistra, pedagogoa eta intelektuala, Bilboko hezkuntzaren antolaketan eragin handia izandakoa, Bilbon (j. 1871).
* 1965 – Joaquín Hernández Gallego, bizkaitar saskibaloi jokalari eta entrenatzailea, Madrilen (j. 1933).
* 1967 – Juan Goyanarte, gipuzkoar argitaratzailea eta idazlea, Argentinan (j. 1900).
* 1975 - Manuel Pérez Elexpe, bizkaitar gaztea, Guardia Zibil batek tiroz eraila (j. 1951).
* 1983 – Sabino Bilbao, euskal herritar futbolaria (j. 1897).
* 2003 - Francis Gaudeul, lapurtar militarra eta arkeologoa (j. 1911).
* 2006 –
	+ Patxi Altuna, gipuzkoar euskalaria, idazlea eta jesulaguna (j. 1927).
	+ Manolita del Arco, bizkaitar politikaria, PCEko kidea, Madrilen (j. 1920).
* 2008 – Vicente Luis Lapatza, bizkaitar futbolaria, atezaina (j. 1927).
* 2017 – José Luis Astigarraga, gipuzkoar pasiotar apaiz eta gotzaina, Perun (j. 1940).
* 2019 – Lolo Rico, espainiar kazetari eta telebista zuzendaria, Donostian (j. 1935).
* 2022 – Jesus Murgiondo, gipuzkoar pilotazalea, Euskadiko Euskal Pilota Federazioaren lehenengo lehendakaria (j. 1931).
* 2024 – Maite Idirin, euskal abeslaria (j. 1943).
* 2026 – Jean Fagoaga, lapurtar sendagile eta politikaria (j. 1928).

### Mundua

* 250 – Fabian, aita santua.
* 714 – Filipiko, Bizantzioko Inperiokoko enperadorea.
* 842 – Teofilo, Bizantziar enperadorea (j. 813).
* 882 – Luis III.a Gaztea, Ekialdeko Frantziako erregea.
* 1343 – Roberto I.a Napolikoa, Anjouko dukea, Proventzako kondea eta Napoliko erregea.
* 1375 – Jakue IV.a Mallorcakoa, Mallorcako erregea (j. 1336).
* 1516 – Juan Díaz de Solís, itsasgizon eta esploratzailea (j. 1470).
* 1612 – Rodolfo II.a, Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadorea (j. 1552).
* 1639 – Mustafa I.a, Otomandar Inperioko sultana.
* 1649 – Claude de Rueil, frantziar gomendiozko abadea, Baionako apezpikua izandakoa (j. c. 1561).
* 1665 – Famiano Michelini, italiar matematikaria, batez ere hidraulikan interesa zuena (j. 1604).
* 1666 – Ana Austriakoa, Espainia eta Portugalgo infanta (j. 1601).
* 1745 – Karlos VII.a, Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadorea (j. 1697).
* 1750 – Maria Luisa Ana Lobkowiczekoa (j. 1683).
* 1767 – Etienne de Xiloeta, frantziar politikaria (j. 1709).
* 1773 – Lovisa von Burghausen, suediar noblea, gerrako esklabua eta idazlea (j. 1698)
* 1779 – David Garrick, ingeles antzezle, antzerkigile eta antzerki-ekoizlea (j. 1717).
* 1813 – Christoph Martin Wieland, alemaniar poeta eta idazlea (j. 1733).
* 1819 – Karlos IV.a Espainiakoa, *Ehiztaria*, Espainiako erregea (j. 1748).
* 1837 – John Soane, ingeles arkitekto neoklasikoa (h. 1753).
* 1848 – Kristian VIII.a Danimarkakoa, Danimarkako eta Norvegiako erregea (j. 1786).
* 1859 – Bettina von Arnim, alemaniar idazlea (j. 1785).
* 1875 – Jean-François Millet, frantziar margolari errealista, grabatzaile eta marrazkilaria (j. 1814).
* 1880 – Jules Favre, frantziar politikaria (j. 1809).
* 1888 – Gustave de Ponton d'Amécourt, frantziar asmatzaile, arkeologo eta numismatikoa (j. 1825).
* 1891 – Kalākaua, Hawaiiko Erresumaren azken erregea (j. 1836).
* 1900 – John Ruskin, britainiar idazlea (j. 1819).
* 1901 – Zénobe Gramme, belgikar fisikaria (j. 1826).
* 1902 – Carlos Albán, kolonbiar asmatzailea, matematikaria, militarra, medikua, politikaria, kazetaria, abokatua, ingeniari zibila eta polizia (j. 1844).
* 1905 – Gyula Szapáry, Hungariako lehen ministroa (j. 1832).
* 1907 – Agnes Mary Clerke, britainiar astronomo eta idazlea (j. 1842).
* 1916 – Kyriakoulis Mavromichalis, Greziako lehen ministroa (j. 1850).
* 1936 – Jurgi V.a Erresuma Batukoa, Erresuma Batuko errege eta Indiako enperadorea (j. 1865).
* 1943 – Akira Matsunaga, japoniar futbolaria (j. 1914).
* 1949 – Gustaf Komppa, finlandiar kimikaria (j. 1867).
* 1962 – Robinson Jeffers, estatubatuar poeta (j. 1887).
* 1969 - Enrique Ruano, zuzenbideko ikasle eta frankismoaren aurkako militante espainiarra, eraila (j. 1947).
* 1973 – Amílcar Cabral, Ginea Bissauko politikaria, Afrikak XX. mendean eman duen iraultzaile nagusietakoa (j. 1924).
* 1977 – Dimitrios Kiousopoulos, Greziako lehen ministroa (j. 1892).
* 1983 – Garrincha, brasildar futbolaria, historiako futbolaririk hoberenetakoa (j. 1933).
* 1984 – Johnny Weissmuller, estatubatuar kirolari eta aktorea, Tarzanen pertsonaia antzezteagatik ospetsua (j. 1904).
* 1989 – Józef Cyrankiewicz, Poloniako lehen ministroa (j. 1911).
* 1990 –
	+ Naruhiko Higashikuni, Japoniako Lehen Ministroa (j. 1887).
	+ Barbara Stanwyck, estatubatuar aktorea (j. 1907).
* 1993 – Audrey Hepburn, belgikar-ingeles aktorea (j. 1929).
* 1994 –
	+ Matt Busby, eskoziar futbolari eta entrenatzailea (h. 1994).
	+ Ľubor Kresák, eslovakiar astronomoa (j. 1927).
* 1995 – Vicente Otero Pérez, *Terito*, espainiar kontrabandista, enpresaburu eta droga-trafikatzailea (j. 1918).
* 1996 –
	+ Joseph Mermans, belgikar futbolaria (j. 1922).
	+ Gerry Mulligan, estatubatuar jazz musikagilea (j. 1927).
* 1999 – Josefina Pla, espainiar idazle eta irakaslea (j. 1903).
* 2002 – Dolors Piera, kataluniar irakasle sindikalista (j. 1910).
* 2005 – Per Borten, Norvegiako lehen ministroa (j. 1913).
* 2009 – Stephanos II.a Ghattas, egiptoar kardinala eta Eliza Katoliko Koptoaren patriarka (j. 1920).
* 2012 –
	+ Stella Cunliffe, britainiar estatistikaria, *Royal Statistical Society*ko lehen emakumezko presidentea (j. 1917).
	+ Etta James, estatubatuar abeslaria (j. 1937).
* 2013 – Dolores Prida, kubatar-estatubatuar kazetari eta antzerkigilea (j. 1943).
* 2014 – Claudio Abbado, italiar orkestra-zuzendaria (j. 1933).
* 2015 –
	+ Canserbero, venezuelar raperoa, abeslaria, konpositorea eta aktibista soziala (j. 1988).
	+ Pascuala Corona, mexikar ipuin-kontalari, idazle, ikertzaile, kultur sustatzaile, ilustratzaile eta ipuin herrikoien biltzailea (j. 1917).
* 2016 – Edmonde Charles-Roux, frantziar idazlea (j. 1920).
* 2018 –
	+ Paul Bocuse, frantziar sukaldaria, *nouvelle cuisine* mugimenduaren sortzaileetako bat (j. 1926).
	+ Naomi Parker, estatubatuar langilea, *Rosie errematxatzailearen* irudiaren modeloa (j. 1921).
	+ Mercè Torrents Turmo, kataluniar piano-jole eta konpositorea (j. 1930).
* 2021 – Justin Lekhanya, Lesothoko lehen ministroa (j. 1938).
* 2022 –
	+ Heidi Biebl, alemaniar eskiatzailea (j. 1941).
	+ Meat Loaf, estatubatuar aktore eta abeslaria (j. 1947).
	+ Elza Soares, brasildar sanba, bossa nova eta Brasilgo herri musika abeslaria eta musikagilea (j. 1930).
* 2024 –
	+ Norman Jewison, kanadar zinema-zuzendaria, ekoizle eta aktorea (j. 1926).
	+ Germán Uribe, kolonbiar idazle, diplomazialari eta kazetaria (j. 1943).
* 2025 –
	+ Bertrand Blier, frantziar zinema zuzendari eta gidoigilea (j. 1939).
	+ Fred Newhouse, estatubatuar abiadura-lasterkaria (j. 1948).
* 2026 –
	+ Deborah Cameron, eskoziar hizkuntzalari feminista (j. 1958).
	+ Thadeu Gomes Canellas, brasildar apezpiku katolikoa (j. 1930).
	+ Rob Hirst, australiar musikaria, *Midnight Oil* taldeko kidea (j. 1955).

## Jaiak eta urteurrenak

* Seaska egutegiko izendegia: Sebaste/Xebastian, Fabian eta Bilintx.

Jaieguna, ondoko herrietan:

* Araban: Eltziego, Kanpezu (Antoñana), Oion. Legutio.
* Bizkaian: Barakaldo, Gueñes (Saratxo), Muxika, Zaratamo (Arkotxa).
* Gipuzkoan: Azpeitia, Beasain (Garin), Donostia.
* Nafarroan: Tafalla

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

Urtarrilaren 19 | Urteko egutegi | Urtarrilaren 21