# Azaroaren 4

**Azaroaren 4**a gregoriotar egutegiaren urteko hirurehun eta zortzigarren eguna da, 309.a bisurteetan. 57 egun falta dira urtea amaitzeko.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  **Jaiotzak** |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Euskal Herrian**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Mikel RicoJaiotza:** Basauri, 1984

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Gorka VerdugoJaiotza:** Etxarri Aranatz, 1978

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Miguel Maria LasaJaiotza:** Oiartzun, 1947

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **José Ángel BerraondoJaiotza:** Donostia, 1878
 **Heriotza:** Donostia, 1950eko apirilaren 11
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Jaiotza gehiago...
 | **Munduan**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Guido ReniJaiotza:** Bolonia, 1575 (egutegi gregorianoa) eta 1575
 **Heriotza:** Bolonia, 1642ko abuztuaren 18a
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Sean CombsJaiotza:** Harlem, 1969

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Gilen III.a Ingalaterrakoa eta II.a EskoziakoaJaiotza:** Binnenhof (en)  eta Haga, 1650 eta 1650 (juliotar egutegia)
**Heriotza:** Kensington jauregia eta Londres, 1702ko martxoaren 8a (juliotar egutegia) |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Gerard van HonthorstJaiotza:** Utrecht, 1592
 **Heriotza:** Utrecht, 1656ko apirilaren 27a
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Jaiotza gehiago...
 |

**Artikulurik ez duten Azaroaren 4ko jaiotzak**
G. E. Moore •
Will Rogers •
Toshiyuki Nishida •
Malena Ernman •
Adriana Chechik •
Klabund •

Eskuz gaurkotu |
|  **Heriotzak** |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Euskal Herrian**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **José Luis PinillosJaiotza:** Bilbo, 1919ko apirilaren 11
 **Heriotza:** Madril, 2013
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **José María OriolJaiotza:** Santurtzi, 1905eko abuztuaren 12a
 **Heriotza:** Madril, 1985
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Karmelo EtxegaraiJaiotza:** Azpeitia, 1865eko uztailaren 3a eta 1865
 **Heriotza:** Gernika-Lumo, 1925
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Tomás MeabeJaiotza:** Durango, 1879ko urriaren 15a
 **Heriotza:** Madril, 1915
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Heriotza gehiago...
 | **Munduan**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Felix MendelssohnJaiotza:** Hanburgo, 1809ko otsailaren 3a eta 1809
 **Heriotza:** Leipzig, 1847
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Gilles DeleuzeJaiotza:** Parisko 17. barrutia, 1925eko urtarrilaren 18a
 **Heriotza:** Parisko 17. barrutia, 1995
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Michael CrichtonJaiotza:** Chicago, 1942ko urriaren 23a
 **Heriotza:** Los Angeles, 2008
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Isaak RabinJaiotza:** Jerusalem, 1922ko martxoaren 1a
 **Heriotza:** Tel Aviv, 1995
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Heriotza gehiago...
 |

**Artikulurik ez duten Azaroaren 4ko heriotzak**
Thiệu Trị •
Gustav Schwab •
Salomon Reinach •
Abulfeda •
Andrew Dickson White •
Francis Dvornik •

Eskuz gaurkotu |

 |  |

|  |
| --- |
|  **Gertaerak** |
| Tutankamonen maskara.* 1869 - *Nature* aldizkari zientifikoaren lehen alea irten zen argitara.
* 1922 - Tutankamon (*irudian*) faraoiaren hilobia aurkitu zuen Howard Carter britainiarrak.
* 1946 - UNESCO sortu zen, kultura, hezkuntza eta zientziarako NBEren erakundea.
* 1975 - Laosko errepublika sortu zen, Pathet Lao alderdi politikoak monarkia kendu zuenean.
* 1979 - Euskal Herrian Euskaraz elkartea sortu zen.
* 1998 - Mitch urakanak 20.000 hildako utzi zituen Erdialdeko Amerikan.
* 2007 - Aritz Aranburu surflari zarauztarrak Surfeko Europako txapelketa irabazi zuen.

**+** Gertaera gehiago...
 |
|  **Egutegia** |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  <<  | **Azaroa** |  >>  |
| Al | As | Az | Og | Or | Lr | Ig |
|  |  |  |  |  |  | 1 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |
| 30 |
| 2026 |

 |
| **Aurreko eta hurrengo urteetan 2023: Larunbata
* 2024: Astelehena
* 2025: Asteartea
* 2027: Osteguna
* 2028: Larunbata
* 2029: Igandea
 |
|  **Izendegia** |
| **Santutegia:**
Karlos Borromeo

**Seaska egutegia:**
Xarles eta Solatxi.

 |

 |

*Daturen bat falta bada, urtearen lotura jarraitu han sartzeko.*

---

## Gertaerak

### Euskal Herria

* 1979 – Euskal Herrian Euskaraz elkartea sortu zen.
* 1980 – ETAk Miguel Lasa Arrubarrena ileapaintzailea hil zuen Zarautzen.
* 2008 – Gutxienez zortzi lagun atxilotu zituen Frantziako Poliziak Lapurdin, "ezker abertzalearen finantzaketarekin" lotuta. Egun batzuen ostean denak libre gelditu ziren.
* 2010 – Motxo arrantzontziak hondartzea izan zuen Zumaia eta Deba arteko harraldean, Gipuzkoako flysch ingurunean.

### Mundua

* 1975 – Laoseko Errepublika sortu zuten.
* 1984 – Nikaraguaren historiako lehen hauteskunde libreak egin zituzten, Iraultza Sandinistak garaipena lortu eta gero.
* 1998 – Mitch hurakanak 20.000 hildako utzi zituen Erdialdeko Amerikan.
* 2006 – Alemaniako zentral elektriko bateko matxurak, argia joatea ekarri zuen Alemania, Frantzia, Italia eta Espainiako gune batzuetan.
* 2008 – Barack Obamak Ameriketako Estatu Batuetako 2008ko hauteskundeak irabazi zituen.
* 2018 – Kaledonia Berrian egin zen independentzia erreferendumak %79,9ko parte hartzea izan zuen eta independentziaren aurkakoak nagusitu ziren bozen %56,9rekin.

## Arte eta kultura

### Euskal Herria

* 2008 – Jokin Muñozek irabazi zuen Euskadi Literatura Saria, eta Josu Zabaletak itzulpenekoa.
* 2018 – Barakaldoko Bilbao Exhibition Centren 2018ko MTV Europe Music Awards musika sariak banatzeko ekitaldia izan zen.
* 2024 – Azpeitian, Gipuzkoan, Mendietxe museoa inauguratu zen.

### Mundua

* 1863 – *Troiatarrak* (frantsesez: *Les Troyens*), Hector Berliozen opera estreinatu zen Parisko Place du Châtelet antzokian.
* 2001 – *Harry Potter and the Philosopher's Stone* ("Harry Potter eta Sorgin Harria") filma estreinatu zen, Chris Columbusek zuzendu eta Daniel Radcliffe, Rupert Grint, Emma Watson, Richard Harris, Maggie Smith, Alan Rickman eta Robbie Coltrane aktoreek antzeztu zutelarik.

## Zientzia eta teknologia

## Kirolak

### Euskal Herria

* 2007 – Aritz Aranburu surflari zarauztarrak Surfeko Europako txapelketa irabazi zuen.

## Jaiotzak

### Euskal Herria

* 1805 – Jean-Baptiste Etxeberri, euskal herritar politikaria (h. 1874).
* 1877 – José Luis Oriol, euskal enpresaburua, Talgo trenak ekoizten dituen enpresaren sortzailea (h. 1972).
* 1878 – José Ángel Berraondo, gipuzkoar futbolari eta entrenatzailea (h. 1950).
* 1879 – Zakarias Bizkarra, bizkaitar apaiz katolikoa, *Hispanitatea* kontzeptuaren zabaltzailea (h. 1963).
* 1895 – Filomena Baldezate, Bilbon aritutako erizaina eta emagina, Valladoliden (h. 1980).
* 1910 – Carlos Anasagasti Zulueta, bizkaitar misiolaria, Bolivian gotzaina (h. 1998).
* 1918 – Ángel Galíndez, bikaitar ingeniari agronomoa, Bilboaldeko ur-horniduran funtsezko papera izan zuena, eta Bizkaiko Bankuko presidentea (h. 2003).
* 1919 – Rafael Escudero, bizkaitar futbolaria (h. 1953).
* 1926 – Casiano Floristán, nafar teologo eta apaiza (h. 2006).
* 1932 – Andoni Esparza Gallastegi, bizkaitar kooperatibista eta albaitaria (h. 2012).
* 1934 – María del Carmen Careaga Salazar, Cadaguako IV. kondesa.
* 1940 – Carlos Etxeberria, nafar txirrindulari ohia.
* 1941 –
	+ Unai Dorronsoro, gipuzkoar politikari ohia.
	+ Emilio Gurutzeta, gipuzkoar futbol arbitroa (h. 1987).
* 1943 – Mario Fernández, bizkaitar abokatu eta politikari jeltzalea (h. 2024).
* 1944 – Jokin Gorostidi, euskal politikaria (h. 2006).
* 1947 – Miguel Maria Lasa, *Lapa*, gipuzkoar txirrindulari ohia.
* 1948 –
	+ Javier Elkoro, gipuzkoar futbolaria (h. 2023).
	+ José Cruz Pérez Lapazaran, nafar politikaria, Madrilen.
* 1955 – Carlos Aseginolaza, gipuzkoar botanikoa, Euskal Herriko floran aditua (h. 2015).
* 1957 - Karlos Santiago, gipuzkoar pedagogoa eta hezkuntzaren ikertzailea (h. 2025).
* 1959 – Guillaume Irigoien, baxenafar idazle eta kazetaria.
* 1962 – Karlos Linazasoro Izagirre, euskal idazlea.
* 1963 – Luciano Iturrino, gipuzkoar futbolari ohia.
* 1967 – Julian Iantzi, telebista aurkezle euskaltzalea eta jeltzalea, Kalifornian.
* 1968 – Carlos Zelaia, nafar txirrindulari ohia.
* 1969 –
	+ Sergio Rey, gipuzkoar boxeolari ohia.
	+ Ana Zelaia, gipuzkoar ikertzailea, EHUko irakaslea eta informatikaria.
	+ Ainhoa Arregi, bizkaitar euskaltzain urgazlea
* 1972 – Juan María Galdos, gipuzkoar txirrindulari ohia.
* 1973 –
	+ Denis Greslin, lapurtar politikari eta ekintzailea.
	+ Aitziber Sarasola, nafar politikari eta euskaltzalea (h. 2014).
* 1977 – Iban Sastre, gipuzkoar txirrindulari ohia, Ávilan.
* 1978 – Gorka Verdugo, nafar txirrindularia.
* 1981 – Juan Martinez de Irujo, nafar pilotari ohia, hiru txapel nagusiak urte berean janztea bi aldiz lortu duen pilotari bakarra.
* 1982 – Koldo Garcia Etxebarria, bizkaitar biologo ikertzailea.
* 1984 – Mikel Rico, bizkaitar futbolaria.
* 1985 –
	+ Oihane Iraguen, bizkaitar artista ziberfeminista eta EHUko irakaslea.
	+ Maider Sierra Marin, bizkaitar medikua, brakiterapian eta erradioterapia egokitzailean espezializatua.
* 1997 – Jagoba Zarraga, bizkaitar futbolaria.

### Mundua

* 1470 – Eduardo V.a Ingalaterrakoa, Ingalaterrako erregea eta Irlandako jauna (h. c. 1483).
* 1575 – Guido Reni, italiar margolaria, dekoratzailea eta marrazkilaria (h. 1642).
* 1592 – Gerard van Honthorst, herbeheretar margolaria (h. 1656).
* 1650 – Gilen III.a Ingalaterrakoa eta II.a Eskoziakoa, Ingalaterra, Eskozia eta Irlandako erregea (h. 1702).
* 1719 – Nicolasa Helguero Alvarado, espainiar poeta, zistertar moja eta noblea (h. 1805)
* 1731 – Maria Josefa Saxoniakoa, Frantziako dofin ezkontidea (h. 1767).
* 1765 – Manuel Freyre, espainiar militarra (h. 1834).
* 1798 – Bonaventura Carles Aribau, kataluniar idazle, ekonomialari, politikari eta takigrafoa, Renaixença mugimenduaren sortzailetzat joa (h. 1862).
* 1806 – Karl Friedrich Mohr, alemaniar kimikaria eta botikaria (h. 1879).
* 1811 – Sebastian Gabriel Borboikoa, Espainia eta Portugalgo infantea (h. 1875).
* 1829 –
	+ Hanna Hammarström, suediar asmatzaile, ingeniari eta enpresaburua (h. 1914).
	+ Philip Sclater, ingeles abokatu, zoologo eta ornitologoa (h. 1913).
* 1863 – Trinitat Aldrich i de Pagès, kataluniar poeta (h. 1939).
* 1868 – La Bella Otero, galiziar dantzari, abeslari eta aktorea (h. 1965).
* 1869 – Maria Antònia Salvà, mallorcar idazlea, olerkaria eta itzultzailea, katalanezko lehen emakume poeta (h. 1958).
* 1874 –
	+ Charles Despiau, frantziar eskultore eta marrazkigilea (h. 1946).
	+ Manuel de Mendívil, espainiar idazle, militar eta politikari kontserbadorea (h. 1942).
* 1883 – Nikolaos Plastiras, Greziako lehen ministroa (h. 1953).
* 1899 – Nicolas Frantz, luxenburgotar txirrindularia (h. 1985).
* 1900 – María Adela Bonavita, uruguaitar poeta (h. 1934).
* 1904 – Claire Beck Loos, txekoslovakiar argazkilaria eta idazlea (h. 1942).
* 1907 – Pilar Primo de Rivera, espainiar politikari falangista, Sección Femenina sortu eta zuzendu zuelako ezaguna (h. 1991).
* 1908 – Józef Rotblat, poloniar zientzialaria, 1995eko Bakearen Nobel Saria (h. 2005).
* 1909 – Ciro Alegría, peruar idazlea, Latinoamerikako indigenismoaren ordezkari nagusienetako bat (h. 1967).
* 1913 –
	+ Elizaveta Bykova, errusiar xake jokalaria (h. 1989).
	+ Gig Young, estatubatuar aktorea (h. 1978).
* 1915 – Wee Kim Wee, Singapurreko 4. presidentea (h. 2005).
* 1916 –
	+ Walter Cronkite, estatubatuar kazetaria eta telebistako aurkezlea (h. 2009).
	+ Ruth Handler, estatubatuar enpresaburua, Barbie panpinaren marketinean izan zuen paperagatik gogoratua (h. 2002).
* 1918 – Art Carney, estatubatuar aktorea (h. 2003).
* 1919 –
	+ Martin Balsam, estatubatuar aktorea (h. 1996).
	+ Jacques Descheemaeker, frantziar legegizon eta historialaria (h. 2012).
* 1921 – Antonio Ruiz Soler, *Antonio el bailarin*, espainiar dantzari eta koreografoa (h. 1996).
* 1922 –
	+ Benno Besson, suitzar antzerki zuzendari eta antzezlea (h. 2006).
	+ Annick de Souzenelle, frantziar idazlea (h. 2024).
* 1923 – Guillermo Rodríguez Lara, Ekuadorko diktadorea.
* 1925 – Philippe Dreyfus, frantziar informatika aitzindaria (h. 2018).
* 1926 – Daina Avotiņa, letoniar idazle, poeta eta itzultzailea (h. 2025).
* 1929 –
	+ Anastasio Albaniakoa, Albaniako Eliza Ortodoxoko patriarka (h. 2025).
	+ Emilio Aragón Bermúdez *Miliki*, espainiar pailazoa, abeslaria eta telebista aurkezlea (h. 2012).
	+ Shakuntala Devi, *Emakume konputagailua*, indiar idazlea giza kalkulagailua (h. 2013).
* 1930 – Vytautas Andziulis, lituaniar tipografo, argitaratzaile eta disidentea (h. 2018).
* 1931 – Bernard Francis Law, estatubatuar kardinala (h. 2017).
* 1932 – Thomas Klestil, Austriako presidentea (h. 2004).
* 1933 – Charles K. Kao, *zuntz optikoaren aita*, Hong Kongeko estatubatuar ingeniaria eta fisikaria, 2009ko Fisikako Nobel Saria (h. 2018).
* 1934 – Julius Babatunde Adelakun, nigeriar apezpiku katolikoa (h. 2025).
* 1935 –
	+ Manfredo Tafuri, italiar arkitektoa eta arkitekturaren historialaria (h. 1994).
	+ Daniel Williams, Grenadako 4. gobernadore orokorra (h. 2024).
	+ Atilina Segura, kanariar funanbulista.
* 1936 –
	+ Francis Emmanuel Ogbonna Okobo, nigeriar apezpiku katolikoa (h. 2025).
	+ Didier Ratsiraka, Madagaskargo presidentea (h. 2021).
* 1937 – Loretta Swit, estatubatuar aktorea (h. 2025).
* 1940 – Anu Kaal, estoniar opera abeslari, musika hezitzaile eta aktorea.
* 1942 – Patricia Bath, estatubatuar oftalmologoa, asmatzailea, humanista eta akademikoa, kataratak laser bidez tratatzen aitzindaria (h. 2019).
* 1946 –
	+ Laura Bush, Ameriketako Estatu Batuetako lehen dama.
	+ Robert Mapplethorpe, estatubatuar argazkilaria (h. 1989).
* 1948 – Amadou Toumani Touré, Maliko presidentea (h. 2020).
* 1951 – Traian Băsescu, Errumaniako presidentea.
* 1954 – Hidehiko Shimizu, japoniar futbolari ohia eta entrenatzailea.
* 1955 –
	+ David Julius, estatubatuar fisiologoa, 2021eko Medikuntzako Nobel Saria.
	+ Matti Vanhanen, Finlandiako lehen ministroa.
* 1957 –
	+ Tony Abbott, Australiako lehen ministroa.
	+ Yoshinori Ishigami, japoniar futbolari ohia.
* 1960 –
	+ Simon Almeida, indiar apezpiku katolikoa.
	+ Jan Hajič, txekiar hizkuntzako hizkuntzalari konputazionala.
* 1961 –
	+ Ralph Macchio, estatubatuar aktorea.
	+ Malcolm Sequeira, indiar apezpiku katolikoa.
* 1963 –
	+ Horacio Elizondo, argentinar futbol epailea.
	+ Rosario Flores, espainiar abeslari, kantautore eta aktore ijitoa.
	+ Wang Shu, txinatar arkitektoa.
* 1968 – Gabriela Cabezón Cámara, idazle eta kazetari argentinarra.
* 1969 –
	+ Sean Combs, *Puff Daddy*, estatubatuar rapero, ekoizle, enpresari eta aktorea.
	+ Matthew McConaughey, estatubatuar aktorea.
* 1971 – Tabu, indiar aktorea.
* 1972 – Luís Figo, portugaldar futbolari ohia.
* 1977 – Begoña Villacís, espainiar abokatu eta politikaria.
* 1983 – Oksana Málaya, ukraniar haur basatia, txakurrekin hazia.
* 1985 – Marcell Jansen, alemaniar futbolari ohia.
* 1990 – Virginijus Sinkevičius, lituaniar ekonomialari eta politikaria, ingurumeneko Europako komisarioa.
* 1992 – Sandra Paños, espainiar futbolaria.
* 1994 – Laura Aliaga, espainiar saskibaloi-jokalaria.
* 1989 – Carmen Farala, espainiar drag-queen.
* 1997 – Bryony Botha, Zeelanda Berriko txirrindularia.
* 2006 – Darja Varfolomeev, alemaniar gimnasta erritmikoa.

## Heriotzak

### Euskal Herria

* 1728 – Juan Lakoizketa, nafar militar eta funtzionarioa, Argentinan (j. 1653).
* 1915 –
	+ Jean Hiriart Urruti, euskal idazlea eta kazetaria (j. 1859).
	+ Tomás Meabe, bizkaitar idazle eta politikaria, Madrilen (j. 1879).
* 1925 – Karmelo Etxegarai, gipuzkoar idazle eta historialaria (j. 1865).
* 1983 – José Luis del Valle, bizkaitar abokatua, Atlético de Madrideko presidente izandakoa, Madrilen (j. 1901).
* 1985 – Jose Maria Oriol, bizkaitar politikari frankista, enpresaburua eta finantzaria eta Bilboko alkatea, Madrilen (j. 1905).
* 1995 – Florencio Arostegi, bizkaitar politikari eta abokatua (j. 1950).
* 1999 – Inazio Eizmendi, *Basarri*, gipuzkoar bertsolaria, kazetaria eta euskal idazlea, XX. mendeko bertsolari nagusienetakotzat hartua (j. 1913).
* 2013 – José Luis Pinillos, bizkaitar psikologoa, Madrilen (j. 1919).
* 2020 – Junes Xuburu, zuberoar kantaria (j. 1936).
* 2021 – Carmen Miranda Zubieta, bizkaitar kultur-ekintzailea, Gerediaga Elkartearen sortzaileetako bat (j. 1937).
* 2022 – Jean Pier Mendiburu, baxenafar bertsolaria (j. 1948).

### Mundua

* 1581 – Mathurin Romegas, Maltako Ordenako almirantea (j. 1525 edo 1528).
* 1626 – Beatriz Ramirez de Mendoza, Gaztelako noblea eta moja jeronimotarra, oinutsik ibiltzearen arauari lotutako zenbait komenturen sortzailea (j. 1556).
* 1672 – Lucas van Uden, flandiar margolari barrokoa (j. 1595).
* 1781 – Faustina Bordoni, italiar mezzosopranoa (j. 1697).
* 1847 – Felix Mendelssohn, alemaniar musikagilea (j. 1809).
* 1854 – Úrsula Goyzueta, boliviar abertzale mestizoan, Boliviako Independentzia lortzeko borrokan nabarmendua (j. 1787).
* 1856 – Paul Delaroche, frantziar margolaria (j. 1797).
* 1870 – George Merryweather, ingeles medikua eta asmatzailea (j. 1794).
* 1890 – Jacob van Zuylen van Nijevelt, Herbehereetako lehen ministroa (j. 1816).
* 1893 – Pierre Tirard, Frantziako lehen ministroa (j. 1827).
* 1917 – *Chocolat*, kubatar pailazoa (j. c. 1868).
* 1918 –
	+ Wilfred Owen, ingeles olerkaria (j. 1893).
	+ Margaret Olivia Slocum Sage, estatubatuar irakaslea eta filantropoa (j. 1828).
* 1921 –
	+ Oscar Montelius, suediar arkeologoa (j. 1843).
	+ Hara Takashi, Japoniako lehen ministroa (j. 1856).
* 1924 – Gabriel Fauré, frantziar musikagilea (j. 1845).
* 1926 – Céline Joséphine Bidard de la Noë, frantziar idazlea (j. 1835).
* 1931 – Luigi Galleani, Estatu Batuetan aritu zen italiar anarkista (j. 1861).
* 1954 – Stig Dagerman, suediar kazetari eta idazlea (j. 1923).
* 1957 – Shoghi Effendi, Bahá'í fedearen burua eta zaindaria (j. 1897).
* 1958 –
	+ Josep Clarà, kataluniar eskultorea (j. 1878).
	+ Hortensia Gelabert, kubatar-espainiar aktorea (j. 1896).
* 1964 – Ezequiel Martínez Estrada, argentinar irakasle, idazle, poeta, saiakeragile, literatura kritikoa eta biografoa (j. 1895).
* 1965 – Dickey Chapelle, estatubatuar gerra-fotokazetaria, Vietnamgo Gerran (j. 1919).
* 1977 – Greta Keller, austriar abeslari eta aktorea (j. 1903).
* 1980 – Elsie MacGill, munduko aireontzien lehen emakume-diseinatzailea (j. 1905).
* 1992 –
	+ Eugene Avtsine Aveline, frantziar idazlea (j. 1901).
	+ Luisa Moreno, Estatu Batuetako langileen mugimenduaren buru bat eta gizarte aktibista (j. 1907).
	+ José Luis Sáenz de Heredia, espainiar zinema-zuzendaria (j. 1911).
* 1994 – Sam Francis, estatubatuar margolari eta grabatzailea (j. 1923).
* 1995 –
	+ Gilles Deleuze, frantziar filosofoa (j. 1925).
	+ Paul Eddington, ingeles aktorea (j. 1927).
	+ Isaak Rabin, Israelgo lehen ministroa (j. 1922).
* 1998 – Marion Donovan, estatubatuar asmatzailea eta ekintzailea, pixoihalaren asmatzailea (j. 1917).
* 2003 – Rachel de Queiroz, brasildar idazlea eta Brasilgo gobernuan kargu batean egondako lehenengo emakumea (j. 1910).
* 2005 – Nadia Anjuman, afganistandar poeta eta kazetaria, bere senarrak eta haren senideek kolpeka eraila (j. 1980).
* 2006 – Alaíde Lisboa, brasildar irakasle, kazetari, idazle eta politikaria (j. 1904).
* 2007 – Cyprian Ekwensi, nigeriar idazlea (j. 1921).
* 2008 –
	+ Charlotte-Arrisoa Rafenomanjato, madagaskartar idazlea (j. 1936).
	+ Khertek Amyrbitovna Antximaa-Toka, tuvatar eta sobietar emakumezko politikaria, jaraunspenik gabe estatuburutza lortu zuen Aro Garaikideko munduko lehenengo emakumea (j. 1912).
	+ Michael Crichton, estatubatuar eleberrigilea, zinema gidoigilea eta ekoizlea (j. 1942).
	+ Rosella Hightower, estatubatuar *osage* etniako balet dantzaria eta zuzendaria (j. 1920).
* 2010 – Gabriela David, argentinar gidoilaria, zinema zuzendaria eta irakaslea (j. 1960)
* 2011 –
	+ Alfonso Cano, kolonbiar gerrilaria, FARC-EPko mendebaldeko blokeko nagusia (j. 1948).
	+ Norman Foster Ramsey, estatubatuar fisikaria, 1989ko Fisikako Nobel Saria (j. 1915).
* 2015 – René Girard, frantziar historialari, literatur kritikari eta gizarte-zientziaren filosofoa (j. 1923).
* 2020 – Ken Hensley, ingeles musikari, abeslari, abesti egile eta ekoizlea, *Uriah Heep* taldeko kidea (j. 1945).
* 2022 –
	+ Doris Grumbach, estatubatuar idazlea (j. 1918).
	+ Balakh Sher Mazari, Pakistango behin-behineko lehen ministroa (j. 1928).
* 2025 – Dominik Duka, txekiar kardinala (j. 1943).

## Jaiak eta urteurrenak

* Sehaska egutegiko izendegia: Xarles eta Solatxi.
* Nafar sainduen eguna.

## Kanpo estekak

Azaroaren 3 | Urteko egutegi | Azaroaren 5