# Azaroaren 1

**Azaroaren 1**a gregoriotar egutegiaren urteko hirurehun eta bostgarren eguna da, 306.a bisurteetan. 60 egun falta dira urtea amaitzeko.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  **Jaiotzak** |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Euskal Herrian**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Ignazio LoiolakoaJaiotza:** Oratory of the Holy House of Loyola (en) , 1491, 1491, 1491, 1491 eta 1491 (egutegi gregorianoa)
**Heriotza:** Camere di San Ignazio (en)  eta Erroma, 1556ko uztailaren 31
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Joaquin AtxukarroJaiotza:** Bilbo, 1932

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Igor González de GaldeanoJaiotza:** Gasteiz, 1973

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Pernando BarrenaJaiotza:** Iruñea, 1965

 |

Eskuz gaurkotu
**+** Jaiotza gehiago...
 | **Munduan**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Antonio CanovaJaiotza:** Possagno, 1757
 **Heriotza:** Venezia, 1822ko urriaren 13a
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Edward SaidJaiotza:** Jerusalem, 1935
 **Heriotza:** New York, 2003ko irailaren 25a
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Nicolas BoileauJaiotza:** Paris, 1636 eta 1636
 **Heriotza:** Paris, 1711ko martxoaren 13a
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Jaiotza gehiago...
 |

**Artikulurik ez duten Azaroaren 1ko jaiotzak**
David Foster •
Katja Riemann •
Tim Cook •
Lev Gumilev •
Bernard Kouchner •

Eskuz gaurkotu |
|  **Heriotzak** |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Euskal Herrian**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Pedro IturraldeJaiotza:** Faltzes, 1929ko uztailaren 13a
 **Heriotza:** Madril, 2020
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Valentin Berrio-Otxoa santuaJaiotza:** Arriola jauregia, 1827ko otsailaren 14a
 **Heriotza:** Hải Dương, 1861
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Lewis WallerJaiotza:** Bilbo, 1860ko azaroaren 3a
 **Heriotza:** Nottingham, 1915
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Miguel OlaortuaJaiotza:** Bilbo, 1962ko azaroaren 22a
 **Heriotza:** Iquitos, 2019
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Heriotza gehiago...
 | **Munduan**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Theodor MommsenJaiotza:** Garding, 1817ko azaroaren 30a
 **Heriotza:** Charlottenburg, 1903
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Ezra PoundJaiotza:** Hailey, 1885eko urriaren 30a
 **Heriotza:** Venezia, 1972
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Alexandro III.a ErrusiakoaJaiotza:** Anichkov Palace (en) , 1845eko otsailaren 26a (juliotar egutegia) eta 1845eko martxoaren 10a
 **Heriotza:** Livadia Palace (en) , 1894 (juliotar egutegia) |

Eskuz gaurkotu
**+** Heriotza gehiago...
 |

**Artikulurik ez duten Azaroaren 1ko heriotzak**
Dale Carnegie •
John of Salisbury •
John Lindley •
Charles Diehl •

Eskuz gaurkotu |

 |  |

|  |
| --- |
|  **Gertaerak** |
|
Santu Guztien Eguna, Domu Santu, Omiasaindu, Domu Santuru.
* 1755 - Lurrikara eta tsunami batek Lisboako hiria suntsitu zuen eta 90.000 pertsona inguru hil zituen (*irudian*).
* 1922 - Otomandar Inperioa ofizialki desegin zen.
* 1952 - Estatu Batuek lehen hidrogeno bonba, *Mike* izenekoa, probatu zuten Enewetak atoloian, Marshall Uharteetan.
* 2012 - Madrilen Halloween gaua ospatzen ari zirela bost neska gazte hil ziren Madrid Arena pabilioian.

**+** Gertaera gehiago...
 |
|  **Egutegia** |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  <<  | **Azaroa** |  >>  |
| Al | As | Az | Og | Or | Lr | Ig |
|  |  |  |  |  |  | 1 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |
| 30 |
| 2026 |

 |
| **Aurreko eta hurrengo urteetan 2023: Asteazkena
* 2024: Ostirala
* 2025: Larunbata
* 2027: Astelehena
* 2028: Asteazkena
* 2029: Osteguna
 |
|  **Izendegia** |
| **Santutegia:**
Daturik ez (gehitu)
**Seaska egutegia:**
Omiasaindu, Deunoro eta Sanduru.

 |

 |

*Daturen bat falta bada, urtearen lotura jarraitu han sartzeko.*

---

## Gertaerak

### Euskal Herria

#### Mundua

* 1755 – Lurrikara bortitz batek Lisboa hiria astindu zuen. Lisboan bertan gizabanako hilak 10.000 – 100.000 bitarte izan ziren, Marokon 10.000 baino gehiago hil ziren eta Espainian beste 5.000. Orduko filosofo ilustratuek ondo ikertu zuten fenomenoa, eta sismologia modernoaren sorburu izan zen.
* 1981 – Antigua eta Barbudak independentzia lortu zuen.
* 1986 – Desastre ekologikoa Suitzan, 30 tona pestizida, plagizida, kolorant eta merkurio isuri zirenean Rhin ibaira.
* 1991 – Estatu Batuak, Iowa: Ikasle batek Iowako Unibertsitatean tiroka hasi zen. Bost pertsona hil eta bi zauritu zituen, ondoren, hiltzaileak bere buruaz beste egin zuen.
* 2006 –
	+ Somalian bake negoziazioak eten ziren.
	+ Parlamenturako hauteskundeak Katalunian. CIUk hauteskundeak irabazi zituen 48 parlamentari lortuz.
* 2011 – Mario Draghi italiar bankari eta ekonomialaria Europako Banku Zentraleko presidente izendatu zuten, Jean-Claude Tricheten ordez.
* 2012 – Madrilen Halloween gaua ospatzen ari zirela bost neska gazte hil ziren Madrid Arena pabilioian.

## Arte eta kultura

### Mundua

* 1930 – Raoul Walsh estatubatuar zinema zuzendariaren *The Big Trail* filma estreinatu zen.
* 1982 – Galesen galeserazko S4C telebista katea lehenbizikoz aireratu zen.
* 2013 – *Enderren Jokoa* filma estreinatu zen.

## Zientzia eta teknologia

## Kirolak

### Mundua

* 2020ko Emakumezkoen Sei Nazioen Txapelketa, hainbat partida COVID-19 pandemiagatik atzeratu behar izan ondoren, amaitutzat ematea erabaki zen, orduko Ingalaterra matematikoki txapelduna baitzen.

## Jaiotzak

### Euskal Herria

* 1842an bataiatua – Santos López de Letona, bizkaitar enpresaria, negozio-gizona eta hainbat obra publikoren bultzatzailea (h. 1925).
* 1868 – Etienne Decrept, euskal idazle, margolari eta dekoratzailea (h. 1938).
* 1870 – Santos Jorge, nafar musikagile eta kapera-maisua (h. 1941).
* 1898 – Santos Gandia, gipuzkoar biolontxelo-jotzailea (h. 1975).
* 1903 – Jose Maria Uzelai, bizkaitar margolaria (h. 1979).
* 1906 – Maria Bengoetxea, *Maria Txindurri*, bizkaitar euskaltzalea (h. 2006).
* 1924 – Martin Mancisidor, euskal txirrindularia (h. 2011).
* 1932 –
	+ *Koko* Abeberri, euskal ekintzailea, abokatua lanbidez (h. 2017).
	+ Joaquin Atxukarro, bilbotar piano jotzailea, mundu guztian zehar kontzertu ugari eskaini dituena.
* 1941 – José Manuel Sertutxa, bizkaitar futbolaria (h. 2014).
* 1942 – Pilar García, nafar margolaria.
* 1949 –
	+ Jose Antonio Aduriz, gipuzkoar fraide eta hizkuntzalaria (h. 2024).
	+ Santos Labaka, gipuzkoar eskubaloi jokalari ohi eta arkitektoa.
	+ Paulino Luesma, gasteiztar politikari eta irakaslea eta Espainiako Gobernuaren ordezkaria EAEn (h. 2014).
* 1953 – Christian Belaskain, lapurtar errugbilaria (h. 2004).
* 1957 – Roman Berriozabal, bizkaitar funtzionario eta ikertzailea.
* 1959 –
	+ Mari Luz Esteban Galarza, bizkaitar mediku eta antropologoa, EHUko gizarte-antropologiako irakaslea, Pedrosa de Valdeporresen.
	+ Marisol Esteban Galarza, bizkaitar EHUko ekonomiako irakaslea, Pedrosa de Valdeporresen.
* 1964 – Jon Jauregi, gipuzkoar politikari jeltzalea.
* 1965 – Pernando Barrena, nafar itzultzailea eta politikaria.
* 1966 – Imanol Landa, bizkaitar politikaria, Getxoko alkatea.
* 1968 – Javier Jacinto, gipuzkoar musikagilea eta orkestra zuzendaria.
* 1971 – Ander Lipus, bizkaitar abangoardiako-antzerkilari, bufoi eta aktorea.
* 1973 – Igor González de Galdeano, gipuzkoar txirrindulari ohi eta kirol-zuzendaria.
* 1976 – Xabier Silveira, nafar bertsolaria, zazpi aldiz Nafarroako Bertsolari Txapelketaren irabazle.
* 1979 – David Cuéllar, nafar futbolaria.
* 1980 – Jon Santacana, gipuzkoar eskiatzaile paralinpikoa.
* 1982 – Jone Novo, bizkaitar kameraria, argazkilaria eta editorea.
* 1988 – Borja Abasolo, bizkaitar txirrindulari ohia.
* 1994 – Lara Gonzalez Duarte, gipuzkoar saskibaloi-jokalaria.
* 1995 – Julen Amarika, bizkaitar txirrindularia.
* 2004 –
	+ Mikel Santos Linares, bizkaitar futbolaria.
	+ Eneritz Vadillo, bizkaitar txirrindularia.

### Mundua

* 825 – Luis II.a Italiakoa, Italiako erregea (h. 875).
* 846 – Luis II.a Frantziakoa, Akitania eta Mendebaldeko Frantziako erregea (h. 879).
* 1526 – Katalina Jagellondarra, Suediako erregina ezkontidea (h. 1583).
* 1530 – Étienne de La Boétie, frantziar epaile, humanista eta idazlea (h. 1563).
* 1535 – Giambattista della Porta, italiar polimata eta antzerkigilea (h. 1615).
* 1539 – Pierre Pithou, frantziar legegilea eta idazlea (h. 1596).
* 1542 – Tarquinia Molza, italiar abeslari, poeta, orkesta zuzendari eta filosofo naturala (h. 1617).
* 1549 – Ana Austriakoa, Espainiako erregina ezkontidea (h. 1580).
* 1636 – Nicolas Boileau, frantziar idazlea (h. 1711).
* 1647 – Juan Queipo de Llano, Asturiasko elizgizon eta legelaria, Iruñeko apezpiku izandakoa (j. 1584).
* 1757 – Antonio Canova, italiar eskultorea (h. 1822).
* 1762 – Spencer Perceval, Erresuma Batuko lehen ministroa (h. 1812).
* 1778 – Gustavo IV.a Adolfo Suediakoa, Suediako erregea (h. 1837).
* 1781 – Joseph Karl Stieler, alemaniar margolaria (h. 1858).
* 1782 – Frederick John Robinson (Goderich I. bizkondea), Erresuma Batuko lehen ministroa (h. 1859).
* 1822 – Sigismundo Felix Feliński, Varsoviako artzapezpikua (h. 1895).
* 1831 – Harry Atkinson, Zeelanda Berriko lehen ministroa (h. 1892).
* 1832 – Gyula Szapáry, Hungariako lehen ministroa (h. 1905).
* 1837 – Ella Farman, estatubatuar haur literaturako idazle eta argitaratzailea (h. 1907).
* 1841 –
	+ Minna Cauer, alemaniar hezitzailea, kazetaria eta erdi klaseko emakumeen mugimenduko aktibista (h. 1922).
	+ Charles-Ange Laisant, frantziar politikaria eta matematikaria (h. 1920).
* 1844 – Olga Wisinger-Florian, austriar margolari inpresionista (h. 1926).
* 1848 – Jules Bastien-Lepage, frantziar margolari naturalista (h. 1884).
* 1849 – William Merritt Chase, estatubatuar margolari inpresionista (h. 1916).
* 1850 – Rosario de Acuña, espainiar idazle, pentsalari eta kazetaria (h. 1923).
* 1855 – Guido Adler, austriar musika-ikerlaria (h. 1941).
* 1857 – Darío Regoyos, espainiar pintorea (h. 1913).
* 1861 – Liudmyla Vasylevska, *Dniprova Txaika*, ukrainar idazle, itzultzaile eta irakaslea (h. 1927).
* 1866 – Betzy Kjelsberg, norvegiar emakumeen aldeko aktibista, sufragista eta mugimendu feministako kidea (h. 1950).
* 1871 – Stephen Crane, estatubatuar olerkaria (h. 1900).
* 1875 –
	+ Iracema Guimarães Vilela, brasildar idazle, kronikagile eta teatrologoa (h. 1941).
	+ Percival Christopher Wren, ingeles idazlea (h. 1941).
* 1878 –
	+ Konrad Mägi, estoniar margolaria (h. 1925).
	+ Carlos Saavedra Lamas, argentinar politikari eta jurista, 1936ko Bakearen Nobel Saria (h. 1959).
* 1879 – Pál Teleki, Hungariako lehen ministroa (h. 1941).
* 1880 – Alfred Wegener, alemaniar zientzialaria, kontinenteen jitoaren teoriaren sortzailea (h. 1930).
* 1885 – Pierre Dupong, Luxenburgoko lehen ministroa (h. 1953).
* 1886 – Hermann Broch, austriar idazlea (h. 1951).
* 1889 –
	+ Hannah Höch, alemaniar dada artista (h. 1978).
	+ Philip J. Noel-Baker, britiainiar politikari eta atleta, 1959ko Bakearen Nobel Saria (h. 1982).
* 1902 –
	+ Eugen Jochum, alemaniar orkestra-zuzendaria (h. 1987).
	+ Nordahl Grieg, norvegiar idazle eta kazetaria (h. 1943).
* 1903 – Jean Tardieu, frantziar poeta eta antzerkigilea (h. 1995).
* 1905 –
	+ Aldo Fabrizi, italiar aktorea (h. 1990).
	+ Genaro Riestra, asturiar politikaria (h. 1957).
* 1908 – Jean Bony, frantziar arte-historialaria (h. 1995).
* 1909 – Elena Páez Ríos espainiar liburuzaina (h. 1998).
* 1911 –
	+ Donald William Kerst, estatubatuar fisikaria (h. 1993).
	+ Henri Troyat, errusian jaiotako frantziar idazlea (h. 2007).
* 1912 – Manuel Viegas, portugaldar antropologo eta folklorista (h. 1997).
* 1915 – Anatole Kopp, sobietar-frantziar historialaria, arkitekturaren historialaria (h. 1990).
* 1919 – Hermann Bondi, austriar jatorriko britainiar matematikari eta kosmologoa, egoera geldikorraren teoriaren garatzaileetako bat (h. 2005).
* 1921 – Ilse Aichinger, austriar idazlea (h. 2016).
* 1923 –
	+ Victoria de los Ángeles, kataluniar opera-kantaria, sopranoa (h. 2005).
	+ Tsuguo Hongo, japoniar mikologoa, *Agaricales* ordenaren biogeografia eta taxonomian espezialista (h. 2007).
* 1924 – Süleyman Demirel, Turkiako presidentea (h. 2015).
* 1929 – Ernst Lossa, 14 urte zituenean naziek erail zuten gazte yenichea (h. 1944).
* 1932 – Edgar Reitz, alemaniar zinemagilea.
* 1933 –
	+ Miguel de Oriol e Ybarra, espainiar arkitektoa (h. 2025).
	+ Ramón Tamames, espainiar ekonomialaria eta politikaria.
* 1934 – Klaus Richtzenhain, alemaniar atleta (h. 2025).
* 1935 –
	+ Gary Player, hegoafrikar golfaria.
	+ Edward Said, estatubatuar arte-kritikari eta aktibista (h. 2003).
* 1936 – Aruna Vasudev, indiar idazlea (h. 2024).
* 1939 – Carlota Bustelo, espainiar politikaria, feminismoaren eta sozialismoaren historikoa (h. 2025).
* 1941 – John Pullin, ingeles errugbilaria (h. 2021).
* 1942 – Marcia Wallace, estatubatuar aktore, ahots-bikoizle eta komediantea (h. 2013).
* 1943 –
	+ Salvatore Adamo, italar-belgikar abeslaria.
	+ Jacques Attali, frantziar politikaria eta idazlea.
* 1944 –
	+ Rafik al-Hariri, Libanoko lehen ministroa (h. 2005).
	+ Manuel Pérez Martínez, *Camarada Arenas*, Espainiako Alderdi Komunista (berrosatua) PCE (r)-ko idazkari nagusia.
* 1950 –
	+ Robert B. Laughlin, estatubatuar fisikaria, 1998ko Fisikako Nobel Saria.
	+ Dan Peek, estatubatuar musikaria, *America* taldearen kidea (h. 2011).
* 1959 –
	+ Majed Abdullah, saudiarabiar futbolari ohia.
	+ David H. Bieter, euskal jatorriko estatubatuar politikaria, Boiseko alkatea.
* 1960 –
	+ Marijan Pušnik, esloveniar futbolari ohia eta entrenatzailea.
	+ Veronika Skvortsova, errusiar neurologo eta politikaria.
* 1961 – Petr Pavel, Txekiar Errepublikako presidentea.
* 1962 –
	+ Brenda Chapman, estatubatuar idazlea, gidoilari, zuzendari, produktore eta animatzailea, marrazki bizidunetako film onenaren Oscar Saria irabazi zuen lehenengo emakumea.
	+ Anthony Kiedis, estatubatuar musikaria, *Red Hot Chili Peppers* taldeko abeslaria.
* 1963 – Mark Hughes, galestar futbolari ohia.
* 1965 – Gemma Nierga, kataluniar kazetaria.
* 1968 –
	+ Alberto San Juan, espainiar aktorea.
	+ Andrea Nugent, kanadar igerilaria, brontzezko dominadun olinpikoa.
* 1970 –
	+ Arantxa Argüelles, espainiar dantzaria eta zuzendaria.
	+ Igor Cvitanović, kroaziar futbolari ohia.
* 1972 –
	+ Toni Collette, australiar aktore eta abeslaria.
	+ Jenny McCarthy, estatubatuar aktorea, modeloa, telebista aurkezlea, idazlea eta txertoen aurkako konspirazionista.
* 1973 – Aishwarya Rai, indiar aktore eta modeloa.
* 1975 – Roberto Dueñas, espainiar saskibaloi jokalari ohia.
* 1976 – Macarena Gelman, uruguaitar giza eskubideen aldeko ekintzaile eta politikaria.
* 1977 - Pilar Alegría, espainiar politikaria, PSOEko bozeramailea.
* 1978 –
	+ Selma Ergeç, turko-alemaniar aktorea.
	+ Sonja Lang, kanadar hizkuntzalaria eta itzultzailea.
	+ Gabbi Tuft, *Tyler Reks*, estatubatuar borrokalari profesional ohia.
* 1979 – Oksana Baulina, errusiar kazetari eraila (h. 2022)
* 1980 – Dani Rovira, espainiar aktore, bakarrizketari eta umorista.
* 1983 – Sofia Castañon, asturiar poeta, idazlea, ikus-entzunezko errealizadorea eta politikaria.
* 1984 –
	+ May Peleg, israeldar LGBT eskubideen aldeko ekintzailea (h. 2015).
	+ Natalia Tena, ingeles aktorea eta abeslaria.
* 1987 – Saori Ariyoshi, japoniar futbolaria.
* 1988 – Quino Colom, andorratar saskibaloi jokalaria.
* 1995 –
	+ Nour El Sherbini, egiptoar squash-jokalaria.
	+ Margarita Mamun, errusiar gimnasta erritmikoa.
* 1996 –
	+ Apostolos Christou, greziar igerilaria.
	+ Lil Peep, estatubatuar-suediar rap-kantaria, abeslaria, musikagilea, modeloa eta musika-ekoizlea (h. 2017).
* 2004 – Javier Elías, espainiar futbolaria.

## Heriotzak

### Euskal Herria

* 1754 – Andrés Agustín Orbe, lehendabiziko Valdespinako markesa (j. 1722).
* 1802 - Juan Bautista Zengotita, bizkaitar mesedetako elizgizona, Puerto Ricon (j. 1735).
* 1861 – Balentin Berriotxoa, elorriotar santua, misiolari domingotarra, apezpiku eta martiria, Vietnamen (j. 1827).
* 1878 – Valentín Berastegi, arabar militar eta politikaria (j. 1789).
* 1944 – Joseph Abeberri, lapurtar politikaria, Mauthausen kontzentrazio-esparruan (j. 1895).
* 1981 – Joan Iturralde, euskal apaiza (j. 1897).
* 1996 – Víctor Sánchez Zabala, nafar filosofoa (j. 1926).
* 2009 – Luis Núñez Astrain, euskal idazle, kazetari eta soziologoa (j. 1939).
* 2013 – Dora Serrano, toledoar-nafar militante komunista, Iruñean (j. 1916).
* 2019 – Miguel Olaortua, bizkaitar apaiz agustindarra, Iquitosen (j. 1962).
* 2020 – Pedro Iturralde, nafar jazz-musikaria, Madrilen (j. 1929).

### Mundua

* 1399 – Joan V.a Bretainiakoa, Bretainiako dukea (j. 1339).
* 1492 – Beltrán de la Cueva, Alburquerqueko I. dukea.
* 1546 – Giulio Romano, italiar pintorea eta arkitektoa (j. c. 1499).
* 1596 – Pierre Pithou, frantziar legegilea eta idazlea (j. 1539).
* 1612 – Karlos Borboi-Soissonsekoa, Soissonseko kontea eta Frantziako printzea (j. 1566).
* 1629 – Hendrik Terbrugghen, herbeheretar margolaria.
* 1700 – Karlos II.a Espainiakoa, Espainiako erregea (j. 1661).
* 1804 – Johann Friedrich Gmelin, alemaniar naturalista, botaniko, entomologo eta malakologoa (j. 1748).
* 1818 – Marie Gabrielle Capet, frantziar margolaria (j. 1761).
* 1860 – Karlota Prusiakoa, Errusiako enperatriz ezkontidea (j. 1798).
* 1888 – Nikolai Przhevalski, errusiar geografoa (j. 1839).
* 1892 – Serafino De Tivoli, italiar margolaria (j. 1825).
* 1893 – Jan Matejko, poloniar margolaria (j. 1838).
* 1894 – Alexandro III.a Errusiakoa, Errusiako Tsarra (j. 1845).
* 1903 – Theodor Mommsen, alemaniar idazlea, 1902ko Literaturako Nobel Saria (j. 1817).
* 1907 – Alfred Jarry, frantziar idazlea, absurduaren antzerkiaren aitzindaria (j. 1873).
* 1915 – Lewis Waller, ingeles antzerki aktore eta zuzendaria (j. 1860).
* 1922 – Thomas Nelson Page, estatubatuar idazlea eta diplomatikoa (j. 1853).
* 1929 – Habibullah Kalakani, Afganistango emirra (j. 1891).
* 1938 – Francis Jammes, frantziar olerkari eta eleberrigilea (j. 1868).
* 1939 – Kálmán Darányi, Hungariako lehen ministroa (j. 1886).
* 1946 – Jeanne Bucher, frantziar argitaratzailea (j. 1872).
* 1950 – Eloisa Diaz, Txileko Unibertsitatean medikuntza ikasi zuen lehen emakumea eta Hego Amerikako lehen emakume medikua (j. 1866).
* 1956 – Pietro Badoglio, Italiako Erresumako lehen ministroa (j. 1871).
* 1966 – Roland-Manuel, frantziar musikagilea eta musikografoa (j. 1891).
* 1968 – Georgios Papandreu, Greziako lehen ministroa (j. 1888).
* 1970 – Eduviges Austriakoa, aristokrata austriarra (j. 1896)
* 1971 –
	+ Gertrud von Le Fort, alemaniar idazlea (j. 1876).
	+ Mikhail Romm, sobietar zinemagilea (j. 1901).
	+ Leonard Jimmie Savage, estatubatuar matematikari eta estatistikaria (j. 1917).
* 1972 – Ezra Pound, estatubatuar poeta eta kritikaria (j. 1885).
* 1979 – Mamie Eisenhower, Ameriketako Estatu Batuetako lehen dama (j. 1896).
* 1982 – King Vidor, estatubatuar zinema zuzendaria (j. 1894).
* 1984 – Rafael Virasoro, argentinar filosofoa (j. 1906).
* 1987 – René Lévesque, Quebeceko 23. lehen ministroa (j. 1922).
* 1993 – Severo Ochoa, espainiar biokimikaria, 1959ko Medikuntzako Nobel Saria (j. 1905).
* 1994 – Richard Krautheimer, alemaniar historialaria (j. 1897).
* 1996 –
	+ Maati Bouabid, Marokoko lehen ministroa (j. 1927).
	+ Lycette Darsonval, frantziar dantzaria (j. 1912).
	+ Junius Richard Jayawardene, Sri Lankako presidentea (j. 1906).
* 2000 –
	+ Julián Cuevas, espainiar txirrindularia (j. 1948).
	+ Steven Runciman, ingeles historialaria (j. 1903).
	+ Ruth I. Michler, estatubatuar matematikaria (j. 1967)
* 2001 – Juan Bosch, Dominikar Errepublikako presidentea eta dominikar literaturako idazle gailenetako bat (j. 1909).
* 2003 – Daishiro Yoshimura, japoniar futbolaria (j. 1947).
* 2006 – William Styron, estatubatuar eleberrigilea (j. 1925).
* 2008 –
	+ Jacques Piccard, suitzar ozeanografo eta ingeniaria (j. 1922).
	+ Yma Súmac, peruar sopranoa (j. 1922).
* 2009 –
	+ Sakher Habash, Al-Fatahren sortzaile buruzagietako bat (j. 1939).
	+ Seán McGinley, irlandar aktorea (j. 1952).
	+ Alda Merini, italiar idazle eta poeta (j. 1931).
* 2012 – Agustín García Calvo, espainiar filosofoa, hizkuntzalaria, itzultzailea eta saiakera-idazlea (j. 1926).
* 2015 – Günter Schabowski, alemaniar SEDaren kidea (j. 1929).
* 2016 – Tina Anselmi, italiar politikaria, Italiako historiako lehenengo emakume ministroa (j. 1927).
* 2019 – Rina Lazo, guatemalar margolari eta irakaslea, mexikar muralismoko partaidea (j. 1923).
* 2020 –
	+ Eddie Hassell, estatubatuar aktorea, eraila (j. 1990).
	+ Tonny Bruins Slot, herbehereetar futbol entrenatzailea (j. 1947).
* 2021 – Pat Martino, estatubatuar jazz-gitarrista (j. 1944).
* 2022 – Wilson Kiprugut, kenyar atleta (j. 1938).
* 2023 –
	+ Adriana Laffan, mexikar aktorea (j. 1960).
	+ Carlo Ambrosini, italiar marrazkilaria (j. 1954).
* 2024 –
	+ Mirta Acuña de Baravalle, argentinar giza eskubideen aldeko ekintzaile eta militantea, Maiatzeko Plazako Amak eta Maiatzeko Plazako Amonak elkarteen sortzaileetakoa (j. 1925).
	+ Michael Ruse, britainiar filosofoa (j. 1940).

## Jaiak eta urteurrenak

* Katolikoentzat Santu Guztien eguna.
* Heriotzaren Eguna: Mexiko eta Ertamerikan.
* Sehaska egutegiko izendegia: Omiasaindu, deunoro eta sanduru.
* World Vegan Day

## Kanpo estekak

Urriaren 31 | Urteko egutegi | Azaroaren 2