# Abenduaren 8

**Abenduaren 8**a gregoriotar egutegiaren urteko hirurehun eta berrogeita bigarren eguna da, 343.a bisurteetan. 23 egun falta dira urtea amaitzeko.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  **Jaiotzak** |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Euskal Herrian**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Juan Manuel de PradaJaiotza:** Barakaldo, 1970

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Julen AginagaldeJaiotza:** Irun, 1982

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Eduardo Sanz EscartínJaiotza:** Iruñea, 1855
 **Heriotza:** Donostia, 1939ko maiatzaren 28a
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Igor ArrietaJaiotza:** Uharte Arakil, 2002

 |

Eskuz gaurkotu
**+** Jaiotza gehiago...
 | **Munduan**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Nicki MinajJaiotza:** Saint James (en) , 1982

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Jim MorrisonJaiotza:** Melbourne, 1943
 **Heriotza:** Parisko 4. barrutia, 1971ko uztailaren 3a
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Jean SibeliusJaiotza:** Hämeenlinna, 1865
 **Heriotza:** Järvenpää, 1957ko irailaren 20a
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Bjørnstjerne BjørnsonJaiotza:** Kvikne, 1832 eta 1832
 **Heriotza:** Paris, 1910eko apirilaren 26a
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Jaiotza gehiago...
 |

**Artikulurik ez duten Abenduaren 8ko jaiotzak**

Eskuz gaurkotu |
|  **Heriotzak** |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Euskal Herrian**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **XenpelarJaiotza:** Errenteria, 1835eko urtarrilaren 13a
 **Heriotza:** Errenteria, 1869
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Leocadio HernándezJaiotza:** Iruñea, 1883ko abenduaren 9a
 **Heriotza:** Iruñea, 1965
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Juan Manuel LertxundiJaiotza:** Tolosa, 1870eko azaroaren 24a
 **Heriotza:** Tolosa, 1925
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Heriotza gehiago...
 | **Munduan**

|  |  |
| --- | --- |
|  | **John LennonJaiotza:** Liverpool Maternity Hospital (en) , 1940ko urriaren 9a
 **Heriotza:** New York, 1980
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Herbert SpencerJaiotza:** Derby, 1820ko apirilaren 27a eta 1820ko apirilaren 28a
 **Heriotza:** Brighton, 1903
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Golda MeirJaiotza:** Kiev, 1898ko maiatzaren 3a eta 1898ko apirilaren 21a (juliotar egutegia)
**Heriotza:** Mendebaldeko Jerusalem, 1978
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Hermann WeylJaiotza:** Elmshorn, 1885eko azaroaren 9a eta 1885
 **Heriotza:** Zürich, 1955
 |

Eskuz gaurkotu
**+** Heriotza gehiago...
 |

**Artikulurik ez duten Abenduaren 8ko heriotzak**
Juice Wrld •
Pavel Florensky •
Elisabet Karlota Palatinatukoa •
Alphonse Legros •
Thomas Corneille •
Mendele Mocher Sforim •

Eskuz gaurkotu |

 |  |

|  |
| --- |
|  **Gertaerak** |
|
Sortzez Garbiaren eguna
John Lennon* 1941 - Estatu Batuek Japoniaren aurkako gerratea hasi zuten.
* 1949 - Txina nazionalistak Taipeira (Taiwan) eraman zuen hiriburua, Maoren komunisten ihesi.
* 1980 - John Lennon musikaria (*irudian*) New Yorken hil zuten.
* 1991 - Bielorrusia, Errusia eta Ukrainako agintariek Estatu Burujabeen Erkidegoa sortu zuten.
* 1998 - Atletico Madrid - Real Sociedad futbol partida ikustera joandako Aitor Zabaleta gipuzkoarra erail zuen Vicente Calderon futbol zelaira zihoan zale ultra batek.

**+** Gertaera gehiago...
 |
|  **Egutegia** |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  <<  | **Abendua** |  >>  |
| Al | As | Az | Og | Or | Lr | Ig |
|  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 | 31 |  |  |  |
| 2026 |

 |
| **Aurreko eta hurrengo urteetan 2023: Ostirala
* 2024: Igandea
* 2025: Astelehena
* 2027: Asteazkena
* 2028: Ostirala
* 2029: Larunbata
 |
|  **Izendegia** |
| **Santutegia:**
Sortzez Garbiaren eguna, Eutikiano

**Seaska egutegia:**
Sorne, Sorkunde, Kontxi, Inma, Kontxesi eta Izortza.

 |

 |

*Daturen bat falta bada, urtearen lotura jarraitu han sartzeko.*

---

## Gertaerak

### Euskal Herria

* 1970 – Poliziak Roberto Perez Jauregi hil zuen tiroz Eibarren egindako manifestazio batean
* 1998 – Atletico Madrid Real Sociedad futbol partidua ikustera joandako Aitor Zabaleta gipuzkoarra erail zuen Vicente Calderón futbol zelaira zihoan joandako talde ultra batek.
* 2025 - Iruña Okako lurrikara 4ko magnitudekoa eta IV-V graduko intentsitatekoa.

### Mundua

* 1524 - Francisco Hernandez de Cordobak Granada hiria sortu zuen, Nikaraguan. Amerikako kontinentaleko espainiar jatorriko hiririk zaharrena da.
* 1917 – Cambraiko guduan alemaniarrek garaipen pirriko bat lortu zuten.
* 1980 – Mark David Chapmanek John Lennon erail zuen New Yorken.
* 1990 – ETAk bonba-auto bat Sabadellen leherrarazi zuen.
* 1991 – Bielorrusiako, Errusiako eta Ukrainako agintariek Estatu Burujabeen Erkidegoa sortu zuten.
* 2009 – Islamiar Magrebeko Al Kaidak bere gain hartu zuen hiru kooperante katalanen bahiketa Mauritanian.
* 2010 – Txileko Santiago hiriko kartzela batean egondako sutean 81 pertsona hil ziren.

## Arte eta kultura

### Mundua

* 1735 – Korsikako Festa Nazionala ospatu zuten lehen aldiz
* 1960 – *The Sundowners* filma estreinatu zen, Fred Zinnemannek zuzendu eta Deborah Kerr, Robert Mitchum eta Peter Ustinov aktoreek antzeztu zutelarik.
* 1976 – *Silver Streak* ("Chicagoko Espresoa/Transamerika Espresoa") filma estreinatu zen, Arthur Hillerek zuzendu eta Gene Wilder, Jill Clayburgh, Richard Pryor eta Patrick McGoohan aktoreek antzeztu zuten.
* 1982 – *48 Hrs.* ("48 ordu") filma estreinatu zen, Walter Hillek zuzendu eta Nick Nolte eta Eddie Murphy aktoreek antzeztu zuten.
* 1982 – *The Verdict* ("Epaia") filma estreinatu zen, Sidney Lumetek zuzendu eta Paul Newman, Charlotte Rampling, Jack Warden, James Mason eta Milo O'Shea aktoreek antzeztu zuten.
* 2000 – *Vertical Limit* ("Muga Bertikala") filma estreinatu zen, Martin Campbellek zuzendu eta Chris O'Donnell, Bill Paxton, Robin Tunney, Scott Glenn, Izabella Scorupco, Temuera Morrison eta Stuart Wilson aktoreek antzeztu zuten.
* 2006 – *Apocalypto* filma estreinatu zen, Mel Gibson estatubatuar-australiar aktore, gidoigile eta zinema zuzendua.
* 2006 – *Blood Diamond* ("Odolezko Diamantea") filma estreinatu zen, Edward Zwickek zuzendu eta Leonardo DiCaprio, Jennifer Connelly, Djimon Hounsou, Michael Sheen eta Arnold Vosloo aktoreek antzeztu zuten.
* 2023 – Itsasontzi batek kontainer bat galdu zuen Atlantikoan, Viana do Castelo parean, plastiko pallet edo plastiko bolatxoen kutsadura handia eraginez.

## Zientzia eta teknologia

## Kirolak

### Euskal Herria

* 2009 – Sebastien Gonzalez 2009ko Lau eta erdiko Pilota Txapelketako txapeldun berria bilakatu zen.

## Jaiotzak

### Euskal Herria

* 1855 – Eduardo Sanz Escartín, nafar soziologoa eta politikaria (h. 1939).
* 1884 – Ascensio Martiarena, euskal margolaria (h. 1966).
* 1893 – Pierre Etxebaster, euskal herritar tenislaria, *jeu de paume* kategorian historian izan den onena (h. 1980).
* 1911 – Sauveur Ducazeaux, lapurtar txirrindularia (h. 1987).
* 1918 – Juan Manuel Alonso-Allende, euskal kirolaria, belaren Snipe eta Star klasetan aditua (h. 1984).
* 1926 – José María Laso, bizkaitar filosofo eta ekintzaile komunista (h. 2009).
* 1934 –
	+ Iñaki Beobide, gipuzkoar kultura-sustatzaile, telebista-ekoizle eta Euskaltzain urgazlea (h. 2024).
	+ Jon Cortina, euskal apaiz jesuita eta ingeniaria (h. 2005).
	+ Pako Miangolarra, euskal kulturaren eta politikaren sustatzaile eta filantropoa.
* 1937 – Concha Chaos, Donostiako Haur Liburuaren Dokumentaziogunearen sortzailea, Ávilan (h. 2014).
* 1945 – Juan Miguel Gutiérrez, gipuzkoar ikertzailea eta zineman aditua, dokumentalgintzan espezializatua (h. 2019).
* 1948 – Irene Sarrionandia, mendi korrikalaria, mendi lasterketen aintzindaria.
* 1953 – Sabino Ormazabal, militante ekologista eta antimilitarista, indarkeria-ez aktiboaren bultzatzailea.
* 1963 –
	+ Amaia Aranzabal, gipuzkoar mendizalea.
	+ Ima Garrastatxu, Durangoko alkatea.
* 1966 – Luistxo Fernandez, gipuzkoar kazetari, informatikazale, idazle eta blogaria.
* 1969 – Bingen Arostegi, bizkaitar futbol entrenatzailea da.
* 1970 – Juan Manuel de Prada, gaztelerazko bizkaitar idazle eta artikulista.
* 1971 – Ibon Fernandez Iradi, gipuzkoar ETAkidea.
* 1975 – Maite Peña Lopez, gipuzkoar abokatu eta EAJ politikaria.
* 1978 - Jurdana Otxoa Lopez de Etxezarreta, gipuzkoar musikari. biolin-jotzaile, musika-irakasle, antzezle eta sortzailea.
* 1980 – Raúl Iturralde, nafar futbolaria.
* 1982 –
	+ Julen Aginagalde, gipuzkoar eskubaloi jokalaria.
	+ Ander Rodriguez, gipuzkoar politikaria.
* 1986 – Mirari Martiarena, gipuzkoar umoregile, gidoigile eta kazetaria.
* 1991 – Beñat Txoperena, nafar txirrindularia.
* 1999 - Garazi Aranburu Llorens, gipuzkoar mendi lasterkaria, boxeolaria.
* 2001 – Aritz Muguruza, gipuzkoar futbolaria.
* 2002 – Igor Arrieta, nafar txirrindularia.

### Mundua

* K. a. 65 – Horazio, Antzinako Erromako poeta (h. K. a. 8).
* 1021 – Anshi Wang, txinatar idazle klasikoa eta politikaria (h. 1086).
* 1508 – Gemma Frisius, frisiar sendagile, matematikari, kartografo, filosofo eta tresnen egilea (h. 1555).
* 1542 – Maria Estuardo, Eskoziako erregina (h. 1587).
* 1626 – Suediako Kristina, Suediako erregina.
* 1708 – Frantzisko I.a, Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadorea (h. 1765).
* 1747 – Clément Joseph Tissot, frantziar mediku militarra, gimnastikaren aitzindarietako bat (h. 1826).
* 1751 – Friedrich Heinrich Füger, klasizismo garaiko alemaniar margolaria (h. 1818).
* 1765 – Eli Whitney, estatubatuar asmatzailea, kotoi-makinaren asmatzailea (h. 1825).
* 1808 – Mariano Pérez Cuenca, espainiar idazle eta elizgizona.
* 1813 – Adolph Kolping, alemaniar apaiz katolikoa (h. 1865).
* 1815 – Adolph Menzel, alemaniar margolaria (h. 1905).
* 1817 – Christian Emil Krag-Juel-Vind-Frijs, Danimarkako lehen ministroa (h. 1896).
* 1818 – Karlos III.a Monakokoa, Monakoko printzea (h. 1889).
* 1826 – Silvestro Lega, italiar margolaria, Macchiaioli taldeko kidea (h. 1895).
* 1832 – Bjørnstjerne Bjørnson, norvegiar politikari eta idazlea, 1903ko Literaturako Nobel Saria (h. 1910).
* 1842 –
	+ Alphonse Louis Nicolas Borrelly, frantziar astronomoa (h. 1926).
	+ Gergely Csiky, hungariar antzerkigilea eta idazlea (h. 1891).
* 1861
	+ Aristide Maillol, frantziar margolari eta eskultorea (h. 1944).
	+ Georges Méliès, frantziar zinemagilea (h. 1938).
* 1862 – Georges Feydeau, frantziar Belle Époqueren antzerkigilea, bere fartsengatik ezaguna (h. 1921).
* 1863 – Edith Durham, britainiar margolaria, ilustratzaile zientifikoa, antropologo , bidaia-idazlea eta Balkanetako esploratzailea (h. 1944).
* 1864 – Camille Claudel, frantziar eskulturgilea (h. 1943).
* 1865 –
	+ Alfredo Rodrigues Gaspar, Portugalgo lehen ministroa (h. 1938).
	+ Jean Sibelius, finlandiar konpositorea (h. 1957).
* 1869 – René Worms, frantziar soziologoa (h. 1926).
* 1880 – Johannes Aavik, estoniar hizkuntzalaria (h. 1973).
* 1881 –
	+ Albert Gleizes, frantziar margolari kubista, artearen teorialari eta filosofoa (h. 1953).
	+ Padraic Colum, irlandar-estatubatuar poeta eta dramaturgoa.
* 1882 – Manuel Ponce, mexikar musikagilea (h. 1948).
* 1885 – Kenneth Roberts, estatubatuar eleberrigilea (h. 1957).
* 1886 – Diego Rivera, mexikar margolaria (h. 1957).
* 1890 – Bohuslav Martinu, txekiar musikagilea eta biolinista (h. 1959).
* 1891 – Dolores González Pérez, Lota España, espainiar idazlea (h. 1973).
* 1892 – Herbert John Louis Hinkler, australiar hegalaria (h. 1933).
* 1894 –
	+ Florbela Espanca, portugaldar idazlea (h. 1930).
	+ Elzie Crisler Segar, estatubatuar marrazkilari eta komikilaria (h. 1938).
	+ Antony Thachuparambil, indiar apaiz katolikoa eta gizarte-erreformatzailea (h. 1963).
	+ James Grover Thurber, estatubatuar idazlea eta marrazkilaria (h. 1961).
* 1902 – Wifredo Lam, kubatar margolari eta eskultorea (h. 1982).
* 1903 – Zelma Watson George, afro-amerikar opera-abeslari, musikologo eta diplomatikoa (h. 1994).
* 1907 – Tony Aubin, frantziar konpositorea (h. 1981).
* 1908 – Max Roqueta, okzitanierazko idazlea (h. 2005).
* 1909 – Gratien Gélinas, kanadar antzerkigilea (h. 1999).
* 1910 – Concha Piquer, espainiar abeslaria (h. 1990).
* 1911 – Lee J. Cobb, estatubatuar aktorea (h. 1976).
* 1912 – Guillermina Medrano, espainiar maistra eta politikaria, Valentziako Udaleko lehenengo emakumezko zinegotzia (h. 2005).
* 1916 – Richard Fleischer, estatubatuar zinema-zuzendaria (h. 2006).
* 1919 – Mieczysław Weinberg, poloniar jatorriko errusiar musikagilea (h. 1996).
* 1922 – Lucian Freud, britainiar margolaria (h. 2011).
* 1923 – Olga Gallego, galiziar historialari, artxibozain, akademiko eta idazlea (h. 2010).
* 1925
	+ Sammy Davis Jr., estatubatuar aktore eta abeslaria (h. 1990).
	+ Arnaldo Forlani, Italiako lehen ministroa (h. 2023).
	+ Carmen Martín Gaite, espainiar idazlea (h. 2000).
* 1926 – Joachim Fest, alemaniar historialari, kazetari, kritikari eta argitaratzailea (h. 2006).
* 1927 –
	+ Niklas Luhmann, alemaniar soziologoa (h. 1998).
	+ Vladimir Shatalov, kosmonauta.
* 1928 – Jean François-Poncet, Akitaniako Eskualde Kontseiluko presidente bitartekaria (h. 2012).
* 1930 –
	+ José María Carrascal, espainiar kazetari eta idazlea (h. 2023).
	+ Maximilian Schell, suitzar aktorea (h. 2014).
* 1932 –
	+ Charly Gaul, luxenburgotar txirrindularia (h. 2005).
	+ Francisco Tomás y Valiente, espainiar legelaria (h. 1996).
* 1935 – Hans-Jürgen Syberberg, alemaniar zinema-zuzendaria.
* 1936 – David Carradine, estatubatuar aktorea (h. 2009).
* 1937 – Malcolm Price, galestar errugbilaria (h. 2024).
* 1938 – John Kufuor, Ghanako presidentea.
	+ Nelbia Romero, uruguaitar artista bisuala, marrazkilaria, grabatzailea, argazkilaria, irakaslea eta erakusketa-komisarioa (h. 2015)
* 1939 –
	+ James Galway, flautajolea.
	+ Dariush Mehrjui, irandar zinema-zuzendaria (h. 2023).
* 1941 – Geoff Hurst, ingeles futbolari ohia.
* 1943 – Jim Morrison, estatubatuar idazle eta poeta eta The Doors taldeko abeslaria (h. 1971).
* 1945 – John Banville, *Benjamin Black*, irlandar idazlea, drama egokitzailea eta gidoilaria.
* 1947 –
	+ Gregg Allman, estatubatuar rock musikari eta abeslaria, *The Allman Brothers Band* taldearen sortzaileetako bat (h. 2017).
	+ Thomas Cech, estatubatuar zientzialaria, 1989ko Kimikako Nobel Saria.
	+ Kati-Claudia Fofonoff, finlandiar poeta, itzultzailea eta idazlea (h. 2011).
	+ Margaret Geller, estatubatuar astronomoa eta irakaslea.
	+ Svetlana Mojsov, mazedoniar-estatubatuar biokimikaria.
* 1948 –
	+ María Esther García López, asturiar poeta eta idazlea, asturieraz eta gaztelaniaz idazten duena.
	+ María José Goyanes, espainiar aktorea.
* 1949 –
	+ Birgit Carlstén, suediar aktore eta abeslaria (h. 2025).
	+ Nancy Meyers, estatubatuar zuzendari, ekoizle eta gidoilaria.
	+ Esperanza d'Ors, espainiar eskultorea eta arte aztertzailea.
* 1951 –
	+ Devprasad John Ganawa, indiar apezpiku katolikoa.
	+ Ham Lini, Vanuatuko lehen ministroa (h. 2025).
* 1953 – Kim Basinger, estatubatuar aktorea.
* 1955 – Joe Maggard, estatubatuar aktorea.
* 1957 – Cai Guo-Qiang, AEBetan bizi den txinatar artista.
* 1960 – Antonysamy Savarimuthu, indiar artzapezpiku katolikoa.
* 1964 – Teri Hatcher, estatubatuar aktorea.
* 1966 –
	+ Rim Banna, palestinar musikagile eta abeslaria (h. 2018).
	+ Sinéad O'Connor, irlandar abeslaria (h. 2023).
* 1967 – Xavier García Albiol, kataluniar politikaria, Kataluniako Alderdi Popularreko presidentea.
* 1968 - Inma Serrano, espainiar egile abeslaria, gitarra jolea eta musikagilea.
* 1970 – Magda Bandera, kataluniar kazetari eta idazlea.
* 1976 –
	+ Dominic Monaghan, ingeles aktorea.
	+ Camille Raymond, frantziar aktorea.
	+ Stanislav Kozlovski, errusiar psikologo, irakasle eta wikilaria.
* 1977 – Sébastien Chabal, frantziar errugbi jokalari ohia.
* 1978 –
	+ Najwan Darwish, palestinar olerkaria.
	+ Ian Somerhalder, estatubatuar aktore, modelo eta produktorea.
* 1980 – Shakina Nayfack, estatubatuar emakumezko aktore eta ekintzaile transgeneroa.
* 1982 –
	+ Nicki Minaj, trinitatear rap eta hip hop abeslari eta konposatzailea.
	+ Jimmy Rave, estatubatuar borrokalari profesionala (h. 2021).
* 1985 – Dwight Howard, NBAko estatubatuar saskibaloi jokalaria.
* 1988 – Madeleine Hogan, australiar atleta paralinpiar ohia, xabalina jaurtitzailea.
* 1992 – Esther González, espainiar futbolaria.
* 1993 – AnnaSophia Robb, estatubatuar aktore, abeslari eta modeloa.
* 1994 –
	+ Raheem Sterling, jamaikar-britainiar futbolaria.
	+ Suvi Minkkinen, finlandiar kirolaria.

## Heriotzak

### Euskal Herria

* 1576 – Antonio I.a Agaramontarra, Agaramontar leinuko eta Gaskoiniako zein Nafarroako higanoten burua (j. 1526).
* 1869 – Frantzisko Petrirena Rekondo, *Xenpelar*, bertsolaria (j. 1835).
* 1905 - Teresa Gorria Arrizabalaga, Hondarribiko nesken eskolako maistra 40 urtez (j. 1836).
* 1925 – Juan Manuel Lertxundi, euskal idazlea (j. 1870).
* 1970 – Roberto Pérez Jauregi, eibartar gaztea, Burgosko Prozesuaren aurkako manifestazio batean poliziak emandako tiroen ondorioz (j. 1949).

### Mundua

* 597 – Fredegunda, Neustriako erregina frankoa.
* 899 – Arnulfo Karintiakoa, Ekialdeko Frantziako errege karolingioa.
* 1550 – Gian Giorgio Trissino, italiar idazlea (j. 1478).
* 1625 – Kristina de Holstein-Gottorpekoa, alemaniar noblea, Suediako erregina ezkontidea (j. 1573)
* 1638 – Ivan Gundulić, dalmaziar olerkaria (j. 1589).
* 1681 – Gerard ter Borch, herbeherear pintore barrokoa (j. 1617).
* 1793 – Madame du Barry, frantziar dama, Luis XV.a Frantziakoaren maitalea (j. 1743).
* 1808 – Maria Badengoa, Bruswick-Wolfenbütteleko dukesa ezkontidea (j. 1782).
* 1830 – Benjamin Constant, suitzar jatorriko frantsesezko idazlea eta Frantziako politikaria (j. 1767).
* 1859 – Thomas De Quincey, ingeles idazlea (j. 1785).
* 1864 – George Boole, britainiar matematikari, filosofo eta logikaria (j. 1815).
* 1894 – Pafnuti Txebixev, errusiar matematikaria (j. 1821).
* 1903 – Herbert Spencer, britainiar filosofoa (j. 1820).
* 1906 – Dina Alma de Paradeda, brasildar socialitea eta izenez ezagutzen den lehenengo emakume transgeneroetako bat (j. 1871).
* 1907 – Oskar II.a Suediakoa, Suediako erregea eta Norvegiako erregea (j. 1829).
* 1908 – Josef Zemp, Suitzako Konfederazioko presidentea (j. 1834).
* 1909 – Whitcomb Judson, estatubatuar makina saltzaile, ingeniari mekanikoa eta asmatzailea, kremailera modernoaren sortzailea (j. 1846).
* 1922 –
	+ Liam Mellows, irlandar errepublikarra (j. 1892).
	+ Rory O'Connor, irlandar errepublikarra (j. 1883).
	+ Nelly Roussel, frantziar librepentsalari, anarkista eta feminista (j. 1878)
* 1926 – Sarah Doudney, ingeles idazlea (j. 1841).
* 1930 – Florbela Espanca, portugaldar idazlea (j. 1894).
* 1932 – Gertrude Jekyll, ingeles lorezain, taxonomo, paisaia arkitekto, artista eta idazlea (j. 1843).
* 1933 –
	+ Yamamoto Gonnohyōe, Japoniako lehen ministroa (j. 1852).
	+ Naema Helsingius, finlandiar irakaslea (j. 1860).
* 1935 – Francisca Clotilde, brasildar idazle, irakasle eta kazetaria (j. 1862).
* 1955 – Hermann Weyl, alemaniar matematikari, fisikari teoriko eta filosofoa (j. 1885).
* 1958 – Peig Sayers, irlandar idazle eta istorio kontalaria (j. 1873).
* 1963 – Sarit Thanarat, Thailandiako lehen ministroa (j. 1908).
* 1967 – María Rodrigo, espainiar musikagilea, piano-jotzailea eta irakaslea (j. 1888).
* 1975 – Francisco Borja da Costa, timortar poeta eta kazetaria (j. 1946).
* 1978 – Golda Meir, Israelgo lehen ministroa, Israelgo estatu modernoaren sortzaileetakoa (j. 1898).
* 1980 – John Lennon, Beatles taldeko kantaria eta abesti askoren konpositorea, jarraitzaile batek tirokatuta (j. 1940).
* 1981 –
	+ Big Walter Horton, estatubatuar abeslari eta harmonika-jotzailea (j. 1917).
	+ Ferruccio Parri, Italiako lehen ministroa (h. 1981).
* 1982 – Encarnación Fuyola Miret, Espainiako Bigarren Errepublikako maistra eta Espainiako Alderdi Komunistako militantea (j. 1907).
* 1983 – Keith Holyoake, Zeelanda Berriko lehen ministro eta gobernadore orokorra (j. 1904).
* 1990 –
	+ Tadeusz Kantor, poloniar eszenografo eta antzerki-zuzendaria (j. 1915).
	+ Martin Ritt, estatubatuar antzezlea eta zinemagilea (j. 1914).
* 1994 –
	+ Antônio Carlos Jobim, brasildar musikagile eta piano-jotzailea (j. 1927).
	+ Enrique Líster, galiziar militar eta politikari komunista (j. 1907).
* 2000 – Ionatana Ionatana, Tuvaluko lehen ministroa (j. 1938).
* 2001 – Betty Snyder Holberton, ENIAC helburu orokorreko lehen konputagailu digitalaren sei programatzaileetako bat (j. 1917).
* 2009 – Claude Vasconi, frantziar arkitektoa (j. 1940).
* 2011 – Zelman Cowen, Australiako Gobernadore Orokorra (j. 1919).
* 2013 – John Cornforth, australiar-britainiar kimikaria, 1975eko Kimikako Nobel Saria (j. 1917).
* 2015 – Anthony Francis Sharma, nepaldar elizgizon eta irakaslea (j. 1937).
* 2016 – John Glenn, estatubatuar politikari eta astronauta (j. 1921).
* 2018 – Evelyn Berezin, estatubatuar ingeniari informatikoa, *testu prozesadoreen ama* (j. 1925).
* 2019 – René Auberjonois, estatubatuar aktorea (j. 1940).
* 2020 –
	+ Alejandro Sabella, argentinar futbolaria eta futbol entrenatzailea (j. 1954).
	+ Jevgeni Xapoxnikov, sobietar militar eta politikaria (j. 1942).
* 2022 – Martha Hildebrandt, perutar hizkuntzalaria eta politikaria (j. 1925).
* 2023 –
	+ Itziar Castro, kataluniar aktorea (j. 1977).
	+ Peter-Michael Kolbe, alemaniar arraunlaria (j. 1953).
	+ Ryan O'Neal, estatubatuar aktorea (j. 1941).
* 2024 – Serif Gören, turkiar zinema-zuzendaria (j. 1944).
* 2025 – Iain Douglas-Hamilton, britainiar zoologoa (j. 1942).

## Jaiak eta urteurrenak

* Sehaska egutegiko izendegia: Sorne, Sorkunde, Kontxi, Inma, Kontxesi eta Izortza.
* Andre Maria Sortzez Garbiaren jaia: Hego Euskal Herria eta Espainian jai eguna.

## Kanpo estekak

Abenduaren 7 | Urteko egutegi | Abenduaren 9