# 2023

| 2023. urtea |
| --- |
| Kronologia |
| Mendeak | XX.a • **XXI.a** • XXII.a |
| Hamarkadak | 2000(e)koa • 2010(e)koa • **2020(e)koa** • 2030(e)koa • 2040(e)koa |
| Urteak | 2020  • 2021  • 2022 • **2023** • 2024 • 2025 • 2026 |
| Beste egutegi batzuetan |
| Gregoriotar egutegia | 2023 *MMXXIII* |
| *Ab urbe condita* | 2776 |
| Armeniar egutegia | 1472 ԹՎ ՌՆՀԲ |
| Bahá'í egutegia | 179 – 180 |
| Bengaliar egutegia | 1430 |
| Berber egutegia | 2973 |
| Egutegi budista | 2567 |
| Myanmarko egutegia | 1385 |
| Bizantziar egutegia | 7531 – 7532 |
| Koptoen egutegia | 1739 – 1740 |
| Etiopiar egutegia | 2015 – 2016 |
| Hebrear egutegia | 5783 – 5784 |
| **Egutegi hinduak**

---

 |
| *Bikram Samwat* | 2079 – 2080 |
| *Shaka Samvat* | 1945 – 1946 |
| *Kali Yuga* | 5124 – 5125 |
|

---

 |
| Iraniar egutegia | 1401 – 1402 |
| Islamiar egutegia | 1444 – 1445 |
| Japoniar egutegia | Reiwa 5 (令和5年) |
| Korear egutegia | 4356 |
| Thailandiar eguzki egutegia | 2566 |
| Unix denbora | 1672531200 – 1704067199 |
| Holozeniar egutegia | 12023 |

 *Daturen bat gaineratzen baduzu, egunaren lotura segi dezakezu han ere sartzeko. Eskerrik asko!*

---

**2023**a igandez hasitako urte arrunta izango da.

---

## Gertaerak

### Euskal Herria

* Maiatzaren 28a – 2023ko udal eta foru hauteskundeak Hego Euskal Herrian eta 2023ko Nafarroako Parlamenturako hauteskundeak ospatu ziren.
* Azaroaren 30a – Euskal Herriko mugimendu feministak deituta greba feminista orokorra egin zen Hego Euskal Herrian.
* Abenduaren 28a – Iruñean EH Bilduk, PSNk, Geroa Baik eta Zurekin Nafarroak agintetik kendu zuten UPNko Cristina Ibarrola, eta Joseba Asiron egin zuten alkate.

### Mundua

* Urtarrilaren 8a – Jair Bolsonaroren aldekoek Brasilgo Kongresu Nazionala inbaditu zuten.
* Otsailaren 6a – Turkia eta Sirian izandako lurrikara multzoak gutxienez 25000 hildako 80000 zauritu utzi zituen.
* Otsailaren 21a – Errusiak *START Berria* arma nuklearrak murrizteko tratatuan parte hartzeari utzi zion.
* Apirilaren 4a – Finlandia NATOko kide bihurtu zen.
* Maiatzaren 6a – Karlos III.a Erresuma Batuko erregearen koroazioa.
* Ekainaren 27a – Frantziako poliziak Nahel Merzouken erail zuen, kontrol batetik ihes egin eta gero.
* Ekainaren 28a – Nahel Merzouk hil ondoren etengabeko matxinada eta desordena zibilak izan ziren Frantzian hainbat egunez.
* Uztailaren 23a – Hauteskunde orokorra Espainian: Alderdi Popularrak 137 diputatu lortu zituen. PSOE 121ekin geratu zen; Vox, 33rekin, eta Sumar, 31rekin.
* Abuztuaren 3a – Uholde larriek Esloveniako eskualde asko kaltetu zituzten.
* Abuztuaren 8a – Hawaiin baso-sute larri batzuk gertatu zirela eta, larrialdi-deklarazio bat sinatu zen.
* Irailaren 8a – Marrakexetik 70 kilometro hegoaldera izandako lurrikara Afrikako eremu horretan azken hamarkadetan izan den lurrikararik latzena izan zen. Gutxienez 2.946 pertsona hil eta 5.674 zauritu ziren.
* Irailaren 19a – Azerbaijanek Artsakh errepublikaren aurkako erasoa hasi zuen. Operazio militar horren ondorioz errepublika deuseztatu zen eta milaka armeniar erbesteko bidea hartu zuten.
* Urriaren 7a – Hamasek eraso handia egin zuen Gazako Zerrendatik, Israelgo hegoaldean infiltratuz eta Israelen erantzun militar basatia eraginez.
* Urriaren 8a – Alexandriako tiroketa gertatu zen. Polizia-agente batek Alexandriako (Egipto) autobus-bidaiari talde baten aurka tiro egin zuenean. Erasoa Ponpeioren Zutabean gertatu zen. Bi turista israeldar eta gidari turistiko egiptoar bat hil ziren.
* Urriaren 14a – 2023 Australiako Ahots Indigenaren erreferenduma.
* Azaroaren 3a – Nepalen gertatutako lurrikara batek gutxienez 157 hildako utzi zituen.
* Azaroaren 19a – Argentinan, hauteskunde presidentzialen bigarren itzulia egin zen, eta Javier Milei hautagai libertario antisistemak irabazi zuen, botoen % 56 eskuratuta. Sergio Massa atzean gelditu zen, botoen % 44 eskuratuta.
* Abenduaren 6a – Perun Alberto Fujimori presidente ohia askatu zuten, Peruko Auzitegi Konstituzionalak aske uztea agindu ostean.
* Abenduaren 8a Itsasontzi batek kontainer bat galdu zuen Atlantikoan, Viana do Castelo parean, plastiko pellet edo plastiko bolatxoen kutsadura handia eraginez.
* Abenduaren 10a – Javier Mileik hartu zuen Argentinako lehendakaritza.
* Abenduaren 12a – Dubaiko COP28 gailur klimatikoan, adostasuna lortu zen herrialdeek erregai fosiletarako "trantsizioa" egin zezaten. Mota honetako lehen akordioa izan zen konferentziaren 30 urteko historian.
* Abenduaren 21a – Pragako Karlos Unibertsitateko Arte Ederren fakultatean, 24 urteko ikasle batek hamasei pertsona hil zituen.

## Ekonomia

* Urtarrilaren 1a – Kroaziak euroa hartu zuen txanpon ofizialtzat.

## Arte eta kultura

##### Euskal Herria

* Abuztuaren 13a – Luzaiden Patxi Aldunateren Populus Baskonia monumentua inauguratu zuten.
* Abenduaren 2a – 2023ko Nafarroako Bertsolari Txapelketa: eta Julio Soto izan zen txapelduna. Honako hau bere seigarren garaipena izan zen.
* Abenduaren 16a – 2023ko Bizkaiko Bertsolari Txapelketaren finala jokatu zen Bilbao Arena pabiloian. Nerea Ibarzabalek irabazi zuen, Jone Uriaren aurka buruz burukoan aritu eta gero.

##### Mundua

* Martxoaren 12a – 95. Oscar Sarien ekitaldia ospatu zen Hollywoodeko Dolby Antzokian. *Everything Everywhere All at Once* filmak zituen izendapen gehien, hamaika, eta Sari gehien ere film berak eskuratu zituen, zazpi.
* Maiatzaren 9, 11 eta 13a – 2023ko Eurovision Abesti Lehiaketa ospatu zen Erresuma Batuan. Lehiaketa Loreen abeslari suediarrak irabazi zuen.
* Azaroaren 26a – 2023ko Junior Eurovision Abesti Lehiaketa: Frantziako Zoé Clauzure izan zen garailea, "Cœur" abestiarekin

## Zientzia eta teknologia

##### Euskal Herria

* Urriaren 2a – Gaitu proiektua aurkeztu zen Donostiako Tabakalera zentroan.

##### Mundua

* Ekainaren 24a – Ruwiki entziklopedia abiarazi zen Errusian.

## Kirolak

##### Euskal Herria

* Otsailaren 19a – Winter Series 2022/2023 finala: Diego Beaskoetxea gernikarrak eta Imanol Lopez zumaiarrak osatutako bikoteak eskuratu zuen txapela, Xabier Barandika eta Unai Lekerikari irabazi ostean.
* Apirilaren 1a – 2023ko Miguel Indurain Sari Nagusia: Ion Izagirre irabazle.
* Apirilaren 8a – 2023ko Euskal Herriko Itzulia: Jonas Vingegaard irabazle.
* Maiatzaren 14a – 2023ko Euskal Herriko Emakumezkoen Itzulia: Marlen Reusser irabazle.
* Maiatzaren 28a – 2023ko Eibarko Hiria Sari Nagusia: Olivia Baril irabazle.
* Ekainaren 11 – 2023ko Nafarroako Itzulia: Hugo Aznar irabazle.
* Uztailaren 1etik 23ra – 2023ko Frantziako Tourra Bilbotik abiatu zen eta lehenengo etapak Euskal Herrian barrena egin zituen:
	+ Uztailaren 1a – Lehen etapa: Bilbo-Bilbo
	+ Uztailaren 2a – Bigarren etapa: Gasteiz-Foronda aireportua – Donostia
	+ Uztailaren 3a – Hirugarrren etapa: Amorebieta-Etxano – Baiona
* Uztailaren 25a – 2023ko Ordiziako Klasika: Marc Hirschi irabazle.
* Uztailaren 29a – 2023ko Donostia Klasikoa: Remco Evenepoel irabazle.
* Uztailaren 30a – 2023ko Getxoko Zirkuitua: Alexey Lutsenko irabazle.
* Irailaren 10a – 2023ko Kontxako Bandera: gizonezkoetan Bermeo-Urdaibaik zazpigarren bandera eskuratu zuen, bigarrena jarraian, eta emakumezkoetan Donostiako Arraun Lagunak taldeak bigarrena. Gorka Aranberri patroiak zortzigarren bandera eskuratu zuen.
* Irailaren 17a – 2023ko Donostia Klasikoa:
	+ Emakumezkoen Traineru Ligako 2023ko denboraldia zortzi traineruz osaturiko lehenengo Liga izan zen. Arraun Lagunak talde donostiarrak bigarren liga eskuratu zuen.
	+ ETE Ligako 2023ko denboraldia: Kaiku izan zen txapelduna. Lehen traineru bizkaitarra izan zen ETE Liga irabazten.

##### Mundua

* Otsailaren 19a – 2023ko Andaluziako Itzulia: Tadej Pogačar irabazle.
* Otsailaren 26a – 2023ko O Gran Camiño: Jonas Vingegaard irabazle.
* Martxoaren 12a – 2023ko Paris-Niza: Tadej Pogačar irabazle.
* Martxoaren 12a – 2023ko Tirreno-Adriatiko: Primož Roglič irabazle.
* Martxoaren 18a – 2023ko Sei Nazioen Txapelketa: Irlandak partida guztiak irabazi eta txapelketaz gain laugarren aldiz Slam Nagusia ere eskuratu zuen.
* Martxoaren 18a – 2023ko Milan-San Remo: Mathieu van der Poel irabazle.
* Martxoaren 26a – 2023ko Kataluniako Volta: Primož Roglič irabazle.
* Apirilaren 2a – 2023ko Flandriako Tourra: Tadej Pogačar irabazle.
* Apirilaren 9a – 2023ko Paris-Roubaix: Mathieu van der Poel irabazle.
* Apirilaren 9a – Masters Txapelketa: Jon Rahm bizkaitarra irabazle.
* Apirilaren 23a – 2023ko Lieja-Bastogne-Lieja: Remco Evenepoel irabazle.
* Apirilaren 29a – 2023ko Emakumezkoen Sei Nazioen Txapelketa azken partidan erabaki zen, Frantzia eta Ingalaterra neurketarik galdu gabe iritsi baitziren. Bien arteko lehia ingelesek irabazi zuten 38-33 emaitzarekin.
* Maiatzaren 28a – 2023ko Italiako Giroa: Primož Roglič irabazle.
* Ekainaren 12a – Denver Nuggets taldeak lehen aldiz NBAko finala irabazi eta Nikola Jokić jokalari onena izendatu zuten.
* Uztailaren 23a – 2023ko Frantziako Tourra: Jonas Vingegaard irabazle.
* Uztailaren 29a – 2023ko The Rugby Championship: Zeelanda Berria atera zen txapeldun, partida guztiak irabazirik.
* Uztailaren 30a – 2023ko Emakumezkoen Frantziako Tourra: Demi Vollering irabazle.
* Abuztuaren 4a – 2023ko Poloniako Itzulia: Matej Mohorič irabazle.
* Abuztuaren 6a – 2023ko Espainiako Traineru Txapelketa: Club de Remo Aresek gizonezkoetan lehenengo garaipena lortu zuen eta emakumezkoetan Chapelak bigarrena eskuratu zuen.
* Abuztuaren 19a – 2023ko Burgosko Itzulia: Primož Roglič irabazle.
* Irailaren 17a – 2023ko Espainiako Itzulia: Sepp Kuss irabazle.
* Irailaren 29tik urriaren 1era – Europak Ryder Cup 16,5-11,5 irabazi zien Ameriketako Estatu Batuei.
* Urriaren 7a – 2023ko Lombardiako Giroa: Tadej Pogačar irabazle.
* Urriaren 15a – 2023ko Turkiako Itzulia: Alexey Lutsenko irabazle.
* Urriaren 28a – 2023ko Munduko Errugbi Kopa: kanporaketa faseko finala jokatu zen. Hegoafrikak 12 eta 11 irabazi zion Zeelanda Berriari.

## Jaiotzak

## Heriotzak

#### Urtarrila

* Urtarrilaren 1a – Kadri Mälk, estoniar diseinatzailea (j. 1958).
* Urtarrilaren 3a – Walter Cunningham, estatubatuar astronauta (j. 1932).
* Urtarrilaren 3a – Elena Huelva, espainiar minbiziaren aurkako aktibista (j. 2002).
* Urtarrilaren 3a – Ruslan Khasbulatov, errusiar politikari eta ekonomialaria (j. 1942).
* Urtarrilaren 3a – Abdelsalam Majali, Jordaniako lehen ministroa (j. 1925).
* Urtarrilaren 3a – Nicolás Redondo Urbieta, bizkaitar sindikalista eta politikaria, UGTko Idazkari Nagusia (j. 1927).
* Urtarrilaren 3a – Sumitra Sen, indiar abeslararia (j. 1933).
* Urtarrilaren 4a – Renée Gailhoustet, frantziar arkitekto eta hirigilea (j. 1929).
* Urtarrilaren 4a – David Gold, britainiar enpresaburua (j. 1936).
* Urtarrilaren 4a – Rosi Mittermaier, alemaniar alpetar eskiatzailea (j. 1950).
* Urtarrilaren 4a – Fay Weldon, ingeles idazlea (j. 1931).
* Urtarrilaren 5a – Earl Boen, estatubatuar aktorea (j. 1941).
* Urtarrilaren 5a – Ernesto Castano, italiar futbolaria (j. 1939).
* Urtarrilaren 6a – Dick Savitt, estatubatuar tenislaria (j. 1927).
* Urtarrilaren 6a – Gianluca Vialli, italiar futbolari eta entrenatzailea (j. 1964).
* Urtarrilaren 7a – Russell Banks, estatubatuar eleberrigilea (h. 1940).
* Urtarrilaren 7a – Djão, Mozambiken jaiotako portugaldar futbolaria (j. 1958).
* Urtarrilaren 7a – Adam Rich, estatubatuar aktorea (j. 1968).
* Urtarrilaren 7a – Ken Scotland, eskoziar errugbilari eta kriket-jokalaria (j. 1936).
* Urtarrilaren 8a – Georgi Xaiduko, bela kirolean aritzen zen errusiar estropadalari olinpikoa (j. 1962).
* Urtarrilaren 9a – Seamus Begley, irlandar soinujole eta abeslaria (j. 1949).
* Urtarrilaren 9a – David Duckham, ingeles errugbilaria (j. 1946).
* Urtarrilaren 9a – Adolfo Kaminsky, frantziar argazkilaria (j. 1925).
* Urtarrilaren 9a – Ferenc Mészáros, hungariar futbolaria (j. 1950).
* Urtarrilaren 9a – Karl Alexander Müller, suitzar fisikaria, 1987ko Fisikako Nobel Saria (j. 1927).
* Urtarrilaren 9a – Charles Simic, Serbian jaiotako estatubatuar olerkaria (j. 1938).
* Urtarrilaren 10a – Jorge Ballesteros, gipuzkoar kirol-tiratzaile eta Espainiako Polizia Nazionaleko poliziakidea (j. 1983).
* Urtarrilaren 10a – Jeff Beck, blues zein rock musikako britainiar gitarra-jotzailea (j. 1944).
* Urtarrilaren 10a – Ireneo Jerusalemgoa, Jerusalemgo Eliza Ortodoxoko 140. patriarka (j. 1939).
* Urtarrilaren 10a – Konstantino II.a Greziakoa, Greziako erregea (j. 1940).
* Urtarrilaren 11 – Carole Cook, estatubatuar aktorea (j. 1924).
* Urtarrilaren 12a – Paul Johnson, ingeles idazle eta historialaria (j. 1928).
* Urtarrilaren 12a – Lisa Marie Presley, estatubatuar abeslari, aktore eta kantautorea (j. 1968).
* Urtarrilaren 13a – Klas Lestander, suediar biatleta (j. 1931).
* Urtarrilaren 13an desagertua – Julian Sands, ingeles aktorea (j. 1958).
* Urtarrilaren 14a – Gianfranco Baruchello, italiar marrazkilari, idazle eta zinemagilea (j. 1924).
* Urtarrilaren 14a – Lieuwe Westra, Herbehereetako txirrindularia (j. 1982).
* Urtarrilaren 15a – Jane Cederqvist, suediar igerilaria (j. 1945).
* Urtarrilaren 15a – Mursal Nabizada, afganistandar emakume politikari eta parlamentaria (j. 1993).
* Urtarrilaren 15a – Peli Romarategui, arabar misiolari eta artista (j. 1922).
* Urtarrilaren 16a – Vladas Česiūnas, piraguismoan lehiatu zen sobietar eta lituaniar kirolaria (j. 1940).
* Urtarrilaren 16a – Gina Lollobrigida, italiar aktorea (j. 1927).
* Urtarrilaren 16a – Lupe Serrano, txiletar balleteko dantzaria eta dantza-irakaslea (j. 1930).
* Urtarrilaren 17a – Antonio Kintana, sexu askapenaren aldeko militante aktibista bizkaitarra (j. 1951).
* Urtarrilaren 17a – Lucile Randon, 118 urte eta 340 egun bizi izandako frantziarra, heriotza momentuan munduan bizirik irauten zuen pertsona zaharrena (j. 1904).
* Urtarrilaren 18a – David Crosby, estatubatuar musikari eta abeslaria, *The Byrds* eta *Crosby, Stills, Nash & Young* taldeetako kide sortzailea (j. 1941).
* Urtarrilaren 18a – Denys Monastyrsky, ukrainar abokatu eta politikaria (j. 1980).
* Urtarrilaren 22a – Hossein Shahabi, irandar zinema zuzendaria, gidoilaria eta ekoizlea (j. 1967).
* Urtarrilaren 22a – Agustí Villaronga, espainiar zinema zuzendari, aktore eta gidoigilea (j. 1953).
* Urtarrilaren 23a – Álvaro Colom, Guatemalako presidentea (j. 1951).
* Urtarrilaren 24a – B. V. Doshi, indiar arkitektoa (j. 1927).
* Urtarrilaren 26a Rodolfo Ares, PSE-EEko bizkaitar politikaria (j. 1954).
* Urtarrilaren 26a – Idoia Azurmendi, gipuzkoar musikagilea, abeslaria eta abesbatza-zuzendaria (j. 1971).
* Urtarrilaren 27a – Euken Ostolaza, gipuzkoar kontratenorea (j. 1961).
* Urtarrilaren 28a – Lisa Loring, estatubatuar aktorea (j. 1958).
* Urtarrilaren 28a – Xavier Rubert de Ventós, kataluniar filosofo eta politikaria (j. 1939).
* Urtarrilaren 28a – Tom Verlaine, estatubatuar musikaria, *Television* taldeko kidea (j. 1949).
* Urtarrilaren 29a – Adriana Dias, brasildar antropologo eta aktibista (j. 1970).
* Urtarrilaren 29a – Roger Schank, hezkuntza sistemetan aldaketa sakonen sustatzailea eta adimen artifizialean aditua (j. 1946).
* Urtarrilaren 29a – Kyle Smaine, estatubatuar akrobaziazko eskiatzailea (j. 1991).
* Urtarrilaren 30a – Bobby Hull, kanadar izotz-hockey jokalaria (j. 1939).
* Urtarrilaren 30a – Alexis Ravelo, espainiar idazlea (j. 1971).

#### Otsaila

* Otsailaren 2a – Jean-Pierre Jabouille, frantziar auto-gidaria (j. 1942).
* Otsailaren 3a – Paco Rabanne, gipuzkoar jostuna eta moda diseinatzailea, munduko jostunik ospetsuenetakoa (j. 1934).
* Otsailaren 3a – Juan Velarde Fuertes, espainiar ekonomista (j. 1927).
* Otsailaren 4a – Sherif Ismail, Egiptoko lehen ministroa (j. 1955).
* Otsailaren 5a – Pervez Musharraf, Pakistango presidentea (j. 1943).
* Otsailaren 5a – Rosa Tavárez, dominikar margolari, grabatzaile, marrazkilari, instalatzaile eta hezitzailea (j. 1939).
* Otsailaren 6a – Greta Andersen, daniar igerilaria (j. 1927).
* Otsailaren 6a – Lubomír Štrougal, Txekoslovakiako lehen ministroa (j. 1924).
* Otsailaren 7a – Friedel Lutz, alemaniar futbolaria (j. 1939).
* Otsailaren 8a – Burt Bacharach, estatubatuar musikagile, abesti egile, musika ekoizle eta piano-jotzailea (j. 1928).
* Otsailaren 8a – Miroslav Blažević, kroaziar futbolari eta entrenatzailea (j. 1935).
* Otsailaren 8a – Ignatius Paul Pinto, indiar artzapezpiku katolikoa (j. 1925).
* Otsailaren 8a – Ivan Silaiev, SESBeko lehen ministroa (j. 1930).
* Otsailaren 8a – Branka Veselinović, serbiar aktorea, 80 urtetik gorako aktore ibilbideduna (j. 1918).
* Otsailaren 9a – Charlie Faulkner, galestar errugbilaria (j. 1941).
* Otsailaren 10a – Hugh Hudson, ingeles zinema zuzendaria (j. 1936).
* Otsailaren 10a – Hans Modrow, Alemania Errepublika Demokratikoko lehen ministroa (j. 1928).
* Otsailaren 10a – Carlos Saura, espainiar zinemagilea (j. 1932).
* Otsailaren 10a – Sergei Terestxenko, Kazakhstango lehen ministroa (j. 1951).
* Otsailaren 13a – José María Gil-Robles y Gil-Delgado, Europako Parlamentuko lehendakaria (j. 1935).
* Otsaularen 13a – Lalita Lajmi, indiar margolaria (j. 1932).
* Otsailaren 13a – David Singmaster, estatubatuar- britainiar matematikaria (j. 1938).
* Otsailaren 15a – Paul Berg, estatubatuar biokimikaria, 1980ko Kimikako Nobel Saria (j. 1926).
* Otsailaren 15a – Raquel Welch, estatubatuar aktorea (j. 1940).
* Otsailaren 16a – Michel Deville, frantziar zinemagilea (j. 1931).
* Otsailaren 17a – George T. Miller, eskoziar australiar zinema zuzendaria (j. 1943).
* Otsailaren 17a – Stella Stevens, estatubatuar aktorea (j. 1938).
* Otsailaren 18a – Lilia Ledon da Silva, brasildar esperantista, idazlea eta frantseseko irakaslea (j. 1956).
* Otsailaren 18a – Petar Zhekov, bulgariar futbolaria (j. 1944).
* Otsailaren 19a – Richard Belzer, estatubatuar aktorea (j. 1944).
* Otsailaren 20a – Bela Bose, indiar dantzaria eta aktorea (j. 1943).
* Otsailaren 21a – Amancio Amaro, espainiar futbolari eta futbol entrenatzailea (j. 1939).
* Otsailaren 21a – Eugenio Otsoa, gipuzkoar politikari abertzalea eta euskaltzalea (j. 1951).
* Otsailaren 21a – Uri Ruiz Bikandi, bizkaitar irakaslea, hezitzailea eta idazlea (j. 1950).
* Otsailaren 21a – Simone Segouin, Frantziako Erresistentziako borrokalaria (j. 1925).
* Otsailaren 22a – Safi Faye, senegaldar zuzendari, antropologo, etnologo eta feminista (j. 1943).
* Otsailaren 22a – Tatiana Lobo, Txilen jaiotako Costa Ricako idazlea (j. 1939).
* Otsailaren 22a – Joana da Paz, brasildar aktibista (j. 1925).
* Otsailaren 24a – Walter Mirisch, estatubatuar zinema ekoizlea (j. 1921).
* Otsailaren 26a – Betty Boothroyd, britainiar politikaria, komunen Ganberako lehendakaritzako lehen emakumezkoa (j. 1929).
* Otsailaren 26a – Bob Richards, estatubatuar pertika jauzilaria (j. 1926).
* Otsailaren 27a – Srutimala Duara, indiar irakasle eta idazlea (j. c. 1965).
* Otsailaren 27a – Gérard Latortue, Haitiko lehen ministroa (j. 1934).
* Otsailaren 27a – Juan Muñoz Martín, espainiar haur literaturaren alorrean idazlea (j. 1929).

#### Martxoa

* Martxoaren 1a – Souley Abdoulaye, Nigerko lehen ministroa (j. 1956).
* Martxoaren 1a – Just Fontaine, frantziar futbolaria (j. 1933).
* Martxoaren 2a – Steve Mackey, ingeles baxu-jotzailea eta disko ekoizlea, Pulp rock alternatibo taldeko kidea (j. 1966).
* Martxoaren 2a – Mikel Martin Conde, gipuzkoar LGTBI aktibista eta EHGAMeko kidea (j. 1954).
* Martxoaren 2a – Wayne Shorter, estatubatuar jazz saxo-jotzaile eta musikagilea (j. 1933).
* Martxoaren 3a – Beatrice Aboyade, nigeriar liburuzain eta irakaslea (j. 1935).
* Martxoaren 3a – Kenzaburo Oe, japoniar idazlea, 1994ko Literaturako Nobel Saria (j. 1935).
* Martxoaren 3a – Rita O'Hare, irlandar politikari errepublikarra, Sinn Féin alderdiko idazkari nagusia (j. 1943).
* Martxoaren 3a – Tom Sizemore, estatubatuar aktorea (j. 1961).
* Martxoaren 4a – Romualdo Arppi Filho, brasildar futbol epailea (j. 1939).
* Martxoaren 4a – Judith Heumann, estatubatuar ekintzailea, ezgaitasuna duten pertsonen eskubideen aldekoa (j. 1947).
* Martxoaren 5a – Klaus Bonsack, alemaniar luge lasterkaria (j. 1941).
* Martxoaren 5a – Claire Etcherelli, frantziar idazlea (j. 1931).
* Martxoaren 5a – Gary Rossington, estatubatuar musikari eta egile abeslaria, Lynyrd Skynyrd Southern rock taldeko kidea (j. 1951).
* Martxoaren 6a – Georgina Beyer, zeelandaberritar politikaria, mundu osoan bere burua transgenerotzat aho betez aitortutako lehenengo alkate eta legebiltzarkide transgeneroa (j. 1957).
* Martxoaren 6a – Julene Etxenike, gipuzkoarra, Euskal Herriko mendizale aitzindaria (j. 1943).
* Martxoaren 6a – Traute Lafrenz, alemaniar medikua eta nazismoaren aurkako erresistentziaren borrokalaria, bizirik geratzen zen Arrosa Zuria taldeko azken kidea (j. 1919).
* Martxoaren 6a – Josef Vojta, txekiar futbolaria (j. 1935).
* Martxoaren 7a – José Ramón Iruskieta, bizkaitar futbolaria (j. 1939).
* Martxoaren 7a – Patricia McCormick, estatubatuar jauzilaria (j. 1930).
* Martxoaren 8a – Marcel Amont, chanson eta abesti herrikoiaren alorreko kantautore eta musikagile frantziarra (j. 1929).
* Martxoaren 8a – Chaim Topol, israeldar aktore eta abeslaria (j. 1935).
* Martxoaren 9a – Robert Blake, estatubatuar aktorea (j. 1933).
* Martxoaren 10a – Niall Brophy, irlandar errugbilaria (j. 1935).
* Martxoaren 11 – Ignacio López Tarso, mexikar aktorea (j. 1925).
* Martxoaren 12a – Dick Fosbury, estatubatuar atleta, altuera jauzian aditua eta *Fosbury Flop* teknikaren asmatzailea (j. 1947).
* Martxoaren 13a – Jose Luis Barberia Villabona, nafar bertsolaria (j. 1982).
* Martxoaren 14a – Bobby Caldwell, estatubatuar abeslaria, abestigilea eta musikaria (j. 1951).
* Martxoaren 14a – Kontxita Martinez de Lezea, gipuzkoar maistra (j. 1949).
* Martxoaren 17a – Jorge Edwards, txiletar idazle, kazetari, literatura kritikari eta diplomazialaria (j. 1931).
* Martxoaren 17a – Maria Silva, espainair aktorea eta ordezkari artistikoa (j. 1941).
* Martxoaren 17a – Dubravka Ugrešić, kroaziar Idazlea (j. 1949).
* Martxoaren 17a – Laura Valenzuela, espainiar abeslari, modelo eta aktorea (j. 1931).
* Martxoaren 18a – Pedro Solbes, espainiar politikaria eta legelaria (j. 1942).
* Martxoaren 18a – Pōhiva Tuʻiʻonetoa, Tongako lehen ministroa (j. 1951).
* Martxoaren 19a – Petar Nadoveza, kroaziar futbolari eta entrenatzailea (j. 1942).
* Martxoaren 22a – Vera T. Sós, hungariar matematikaria, zenbakien teorian eta konbinatorian espezializatua (j. 1930).
* Martxoaren 23a – Keith Reid, ingeles abesti egilea, *Procol Harum* taldeko kidea (j. 1946).
* Martxoaren 24a – Gordon Moore, estatubatuar ekintzaile, kimiko, filantropo, ingeniari eta fisikaria, Intelen sortzaileetako bat eta Mooreren legearen egilea (j. 1929).
* Martxoaren 25a – Juan María Lecea Yábar, nafar kazetari eta historialaria (j. 1931).
* Martxoaren 25a – Pascoal Mocumbi, Mozambikeko lehen ministroa (j. 1941).
* Martxoaren 26a – María Kodama, argentinar idazle, itzultzaile eta literatura-irakaslea (j. 1937).
* Martxoaren 26a – Virginia Norwood, estatubatuar fisikari, militar eta ingeniaria (j. 1927).
* Martxoaren 28a – Ryuichi Sakamoto, japoniar musikagile, piano-jotzaile, abeslari, musika ekoizle eta aktorea (j. 1952).
* Martxoaren 30a – Laura Gómez-Lacueva, espainiar aktorea (j. 1975).
* Martxoaren 30a – Pello Huizi Petrikorena, nafar fraide frantziskotar eta apaiz katolikoa (j. 1942).
* Martxoaren 31 – Rabbie Namaliu, Papua Ginea Berriko 4. lehen ministroa (j. 1947).
* Martxoaren 31 – Mimí Panayotti, hondurastar idazle, kazetari eta teologoa (j. 1938).

#### Apirila

* Apirilaren 1a – Lúcio Ignácio Baumgaertner, brasildar artzapezpiku katolikoa (j. 1931).
* Apirilaren 1a – Ken Buchanan, eskoziar boxeolaria (j. 1945).
* Apirilaren 1a – Albert Ndele, Kongoko lehen ministroa (j. 1930).
* Apirilaren 6a – Josep Piqué, PPko kataluniar politikaria (j. 1955).
* Apirilaren 7a – Ian Bairnson, eskoziar musikaria, *The Alan Parsons Project* taldeko kidea (j. 1953).
* Apirilaren 7a – Larisa Bergen, sobietar boleibol jokalaria (j. 1949).
* Apirilaren 10a – Anne Perry, britainiar eleberrigilea (j. 1938).
* Apirilaren 10a – Fernando Sánchez Dragó, espainiar idazlea (j. 1936).
* Apirilaren 11 – Maritxu Errazkin, gipuzkoar autobus-gidari aitzindaria eta enpresaburua.
* Apirilaren 12a – José Antonio Landa, bizkaitar txirrindularia (j. 1926).
* Apirilaren 12a – Libertad Gonzalez Nogales espainiar aktibista memoria historikoaren berreskurapenean (j. 1934)
* Apirilaren 13a – Marta Agudo, espainiar poeta eta literatur kritikaria (j. 1971).
* Apirilaren 13a – Mary Quant, britainiar moda-diseinatzailea, minigonaren asmatzailea (j. 1930).
* Apirilaren 17a – Joxe Luis Zurutuza, gipuzkoar idazlea (j. 1935).
* Apirilaren 20a – Josep Maria Fusté, kataluniar futbolaria (j. 1941).
* Apirilaren 20a – Ada Mello, brasildar gizarte-langile eta politikaria (j. 1953).
* Apirilaren 21a – Guillermo Calabrese, argentinar sukaldari eta telebista-aurkezlea (j. 1961).
* Apirilaren 21a – Patxi Izko, nafar enpresaburua, Osasunako presidentea (j. 1946).
* Apirilaren 22a – Mudar Badran, Jordaniako lehen ministroa (j. 1934).
* Apirilaren 22a – Iñaki de Mujika, euskal herritar kirol kazetari eta irrati esataria (j. 1951/1952).
* Apirilaren 23a – Tori Bowie, estatubatuar atleta (j. 1990).
* Apirilaren 25a – Harry Belafonte, estatubatuar abeslari, aktore eta giza eskubideen aldeko borrokalaria (j. 1927).
* Apirilaren 25a – Vera Krepkina, errusiar-ukrainar atleta (j. 1933).
* Apirilaren 30a – Ralph Boston, estatubatuar atleta, luzera jauzian espezializatua (j. 1939).

#### Maiatza

* Maiatzaren 2a – Khader Adnan, Israeleko kartzelean gose greban 87 egun egon eta gero bertan hil zen preso palestinarra (j. 1978).
* Maiatzaren 3a – Bernard Lapasset, frantziar errugbi jokalari eta administratzailea (j. 1947).
* Maiatzaren 3a – Nikica Valentić, Kroaziako lehen ministroa (j. 1950).
* Maiatzaren 4a – Rifat Rastoder, Montenegroko presidentea (j. 1950).
* Maiatzaren 5a –
	+ Carlos Arregui, argentinar futbolaria (j. 1954).
	+ Arsenio Iglesias, galiziar futbolari eta entrenatzailea (j. 1930).
	+ Siiri Rantanen, finlandiar iraupen-eskiatzailea (j. 1924).
	+ Philippe Sollers, frantziar idazle eta kritikaria (j. 1936).
* Maiatzaren 6a – Nabeesa Ummal, indiar irakasle eta politikaria (j. 1930).
* Maiatzaren 9a – Antonio Carbajal, mexikar futbol atezaina (j. 1929).
* Maiatzaren 10a – Ian Hacking, kanadar filosofo eta zientziaren historialaria (j. 1936).
* Maiatzaren 13a – Jürgen Trumpf, Europar Batasuneko Kontseiluko idazkari nagusia (j. 1931).
* Maiatzaren 14a – Ferran Olivella, kataluniar futbolaria (j. 1936).
* Maiatzaren 15a – Robert Lucas, Jr., estatubatuar ekonomista, 1995eko Ekonomiako Nobel Saria (j. 1937).
* Maiatzaren 15a – Maria Mies, alemaniar soziologoa, liburu feminista eta eko-feminista ospetsuen sortzailea (j. 1931).
* Maiatzaren 16a – Iñaki Alkiza, euskal herritar futbolari, Errealako presidente eta politikari abertzalea (j. 1933).
* Maiatzaren 17a – Joan Mari Irigoien, euskal idazlea (j. 1948).
* Maiatzaren 18a – Helmut Berger, austriar aktorea (j. 1944).
* Maiatzaren 18a – Jim Brown, estatubatuar futbolari eta aktorea (j. 1936).
* Maiatzaren 18a – Felipe Sistiaga, gipuzkoar futbolaria (j. 1943).
* Maiatzaren 19a – Martin Amis, britainiar idazlea (j. 1949).
* Maiatzaren 19a – Andy Rourke, britainiar musikaria, *The Smiths* taldeko baxu-jotzailea (j. 1964).
* Maiatzaren 22a – Eduarda Dionísio, portugaldar idazlea (j. 1946).
* Maiatzaren 22a – Wim Udenhout, Surinamgo lehen ministroa (h. 1937).
* Maiatzaren 24a – Tina Turner, estatubatuar abeslaria, musikaria, dantzaria eta aktorea (j. 1939).
* Maiatzaren 26a – Pierre Ruby, frantziar txirrindularia (j. 1932).
* Maiatzaren 28a – Antonio Gala, espainiar idazlea (j. 1930).
* Maiatzaren 28a – Harald zur Hausen, alemaniar birologoa, 2008ko Medikuntzako Nobel Saria (j. 1936).
* Maiatzaren 29a – Tove Skutnabb-Kangas, finlandiar hizkuntzalari eta pedagogoa (j. 1940).
* Maiatzaren 30a – Pedro Morales Moya, arabar kazetari eta politikaria (j. 1922).
* Maiatzaren 31 – Ama Ata Aidoo, ghanar idazlea eta Afrikako emakume autoreen aldeko ekintzailea (j. 1942).
* Maiatzaren 31 – Amitai Etzioni, israeldar-estatubatuar soziologoa (j. 1929).

#### Ekaina

* Ekainaren 2a – Eukene Lacarra, nafar literatura-kritikari eta mediebalista (j. 1944).
* Ekainaren 2a – Kaija Saariaho, finlandiar musikagilea (j. 1952).
* Ekainaren 3a – Jim Hines, estatubatuar atleta eta futbolaria (j. 1946).
* Ekainaren 5a – Astrud Gilberto, brasildar abeslaria (j. 1940).
* Ekainaren 5a – Robert Hanssen, estatubatuar espioia (j. 1944).
* Ekainaren 6a – Françoise Gilot, frantziar margolari, arte kritikari eta idazlea (j. 1921).
* Ekainaren 8a – Klaus Beer, alemaniar atleta, luzera jauzian espezializatua (j. 1942).
* Ekainaren 8a – Renato Longo, italiar ziklo-kroslaria (j. 1937).
* Ekainaren 8a – Anne Matindi, kenyar erizaina eta haur literaturako idazlea (j. 1942).
* Ekainaren 8a – Txomin Perurena, gipuzkoar txirrindulari eta kirol zuzendaria (j. 1943).
* Ekainaren 9a – Alain Touraine, frantziar soziologoa (j. 1925).
* Ekainaren 10a – Nuccio Ordine, italiar filosofo, saiakeragile eta literatura kritikaria (j. 1958).
* Ekainaren 10a – Theodore Kaczynski, *Unabomber*, estatubatuar filosofo eta matematikaria, bonba gutunak bidaltzeagatik ezaguna (j. 1942).
* Ekainaren 11 – Mikio Aoki, Japoniako jarduneko lehen ministroa (j. 1934).
* Ekainaren 12a – Silvio Berlusconi, *Il Cavaliere*, Italiako lehen ministroa eta Europako Kontseiluko presidentea (j. 1936).
* Ekainaren 12a – John Romita Sr., estatubatuar komikigilea (j. 1930).
* Ekainaren 12a – Treat Williams, estatubatuar aktorea (j. 1951).
* Ekainaren 13a – Cormac McCarthy, estatubatuar eleberrigilea (j. 1933).
* Ekainaren 13a – Paul Rendall, ingeles errugbilaria (j. 1954).
* Ekainaren 14a – Izaskun Rekalde, bizkaitar ekonomialaria, irakaslea, ikertzailea eta euskaltzalea (j. 1977).
* Ekainaren 14a – Jabier Salutregi, bizkaitar kazetaria (j. 1950).
* Ekainaren 15a – Glenda Jackson, ingeles aktorea (j. 1936).
* Ekainaren 15a – Antonio Jiménez Quiles, espainiar txirrindularia (j. 1934).
* Ekainaren 15a – Mari Carmen y sus muñecos, espainiar sabesliztun, umorista eta telebista aurkezlea (j. 1943).
* Ekainaren 15a - Margarita Mendizabal Arakama, arabar arkitektoa eta irakaslea (j. 1931).
* Ekainaren 15a – Donald Triplett, estatubatuar bankaria (j. 1933).
* Ekainaren 16a – Daniel Ellsberg, estatubatuar ekonomialari, analista militar, ekintzaile eta barneko salatzailea, Pentagonoko paperetan inplikatua (j. 1931).
* Ekainaren 16a – Gino Mäder, suitzar txirrindularia (j. 1997).
* Ekainaren 17a – Manuel Díaz Martínez, kubatar espainiar poeta, kazetaria eta diplomazialaria (j. 1936).
* Ekainaren 18a – Juan Alfredo Biaggi Lama, dominikar abokatu, akademiko eta idazlea (j. 1951).
* Ekainaren 18a – Cornel Țăranu, errumaniar musika klasikoaren musikagilea eta zuzendaria (j. 1934).
* Ekainaren 18a – Rosario Zúñiga, mexikar aktorea (j. 1964).
* Ekainaren 22a – Karmele Aranburu Lizaso, gipuzkoar kazetaria eta irrati-esataria (j. 1957).
* Ekainaren 22a – Román Carbajo, bizkaitar saskibaloi jokalaria (j. 1967).
* Ekainaren 22a – Stéphane Demol, belgikar futbolari eta entrenatzailea (j. 1966).
* Ekainaren 22a – Horst-Dieter Höttges, alemaniar futbolaria (j. 1943).
* Ekainaren 22a – Harry Markowitz, estatubatuar ekonomialaria, 1990eko Ekonomiako Nobel Saria (j. 1927).
* Ekainaren 23a – Margia Dean, greziar jatorriko estatubatuar edertasun-modelo eta aktorea (j. 1922).
* Ekainaren 23a – Frederic Forrest, estatubatuar aktorea (j. 1936).
* Ekainaren 23a – Paul de Senneville, frantziar ekoizle eta musikagile (j. 1933).
* Ekainaren 25a – John B. Goodenough, estatubatuar materia solidoaren fisikaria, 2019ko Kimikako Nobel Saria (j. 1922).
* Ekainaren 25a – Jose Antonio Sistiaga Mosso, gipuzkoar margolaria eta zinemagile esperimentala (j. 1932).
* Ekainaren 25a – Andoni Unzalu, bizkaitar politikaria (j. 1956).
* Ekainaren 26a – Lloyd Erskine Sandiford, Barbadosko 4. lehen ministroa (j. 1937).
* Ekainaren 27a – Evelyn Boyd Granville, AEBetan matematiketan doktore titulua lortu zuen bigarren emakume afro-amerikarra (j. 1924).
* Ekainaren 27a – Carmen Sevilla, espainiar aktore, dantzari eta telebista aurkezlea (j. 1930).
* Ekainaren 28a – Roman Emery, gipuzkoar futbolaria (j. 1931).
* Ekainaren 28a – Tasniya Punyagupta, thailandiar irakaslea (j. 1922).
* Ekainaren 29a – Alan Arkin, estatubatuar aktore, zinema zuzendari, musikari eta abeslaria (j. 1934).
* Ekainaren 29a – Tapley Seaton, Saint Kitts eta Nevisko 4. gobernadore orokorra (j. 1950).
* Ekainaren 29a – Angel Wagenstein, bulgariar gidoigile eta eleberrigilea (j. 1922).
* Ekainaren 30a – Vahidin Musemić, bosniar futbolaria (j. 1946).

#### Uztaila

* Uztailaren 1a – Viktoria Amelina, ukrainar eleberrigilea (j. 1986).
* Uztailaren 2a – Anna Maria Bietti Sestieri, italiar arkeologoa (j. 1942).
* Uztailaren 2a – Milan Milutinović, Serbiako presidentea (j. 1942).
* Uztailaren 5a – Andrés Oliva, espainiar txirrindularia (j. 1948).
* Uztailaren 5a – Walkiria Terradura, Italiako emakume partisano antifaxista (j. 1924).
* Uztailaren 6a – Arnaldo Forlani, Italiako lehen ministroa (j. 1925).
* Uztailaren 6a – Antonio Oliden, gipuzkoar arraunlaria, Kontxako 11 Bandera irabazitakoa (j. 1926).
* Uztailaren 9a – Luis Suárez, espainiar futbolari eta entrenatzailea (j. 1935).
* Uztailaren 11 – Loren Eguren, elorriotar mende luzea bizi izan zuen etxekoandre langilea (j. 1920).
* Uztailaren 11 – Yanire Granero, bizkaitar diseinatzailea eta enpresaburua (j. 1988).
* Uztailaren 11 – Milan Kundera, txekiar idazlea (j. 1929).
* Uztailaren 11 – Mercedes Luzuriaga, bizkaitar aktorea (j. 1927).
* Uztailaren 15a – Francisco Ibañez, gaztelerazko kataluniar komikigilea, Mortadelo eta Filemon eta beste komiki ezagun batzuen egilea (j. 1936).
* Uztailaren 16a – Jane Birkin, britainiar abeslari eta antzezlea (j. 1946).
* Uztailaren 16a – Javier Elkoro, gipuzkoar futbolaria (j. 1948).
* Uztailaren 16a – Franz Hinkelammert, alemaniar ekonomialari eta teologoa (j. 1931).
* Uztailaren 16a – Kevin Mitnick, estatubatuar hackerra (j. 1963).
* Uztailaren 17a – Vanderlei Eustáquio de Oliveira, *Palinha*, brasildar futbolaria (j. 1950).
* Uztailaren 20a – Rachid Sfar, Tunisiako lehen ministroa (j. 1933).
* Uztailaren 21a – Tony Bennett, estatubatuar abeslaria (j. 1926).
* Uztailaren 21a – Digna Garitaonandia, *Txikita de Mallabia*, bizkaitar erraketista (j. 1923).
* Uztailaren 22a – Aaron Cicourel, estatubatuar soziologoa (j. 1928).
* Uztailaren 22a – Marianne Werner, alemaniar atleta, pisu jaurtiketan aditua (j. 1924).
* Uztailaren 24a – Trevor Francis, ingeles futbolari eta entrenatzailea (j. 1954).
* Uztailaren 24a – Charles W. Misner, estatubatuar fisikaria (j. 1932).
* Uztailaren 24a – Cecilia Pantoja, txiletar abeslaria (j. 1943).
* Uztailaren 26a – Jean-Jacques Honorat, Haitiko lehen ministroa (j. 1931).
* Uztailaren 26a – Randy Meisner, estatubatuar musikaria, *Eagles* taldeko kide sortzaile eta baxu-jotzailea (j. 1946).
* Uztailaren 26a – Sinead O'Connor, irlandar abeslaria (j. 1966).
* Uztailaren 26a – Martin Walser, alemaniar idazlea (j. 1927).
* Uztailaren 27a – José Luis Inciarte, 1972ko Uruguaiko Aireko Armadaren 571 hegaldiaren istripu eta odiseatik bizirik ateratako bat (j. 1948).
* Uztailaren 29a – Clive Rowlands, galestar errugbilari eta entrenatzailea (j. 1938).
* Uztailaren 30a – Paul Reubens, estatubatuar aktore eta umorista (j. 1952).
* Uztailaren 31 – Jon Etxabe, gipuzkoar ETAkide, apaiz, politikari eta idazlea (j. 1933).
* Uztailaren 31 – Surat Huseynov, Azerbaijango lehen ministroa (j. 1959).

#### Abuztua

* Abuztuaren 1a – Henri Konan Bédié, Boli Kostako presidentea (j. 1934).
* Abuztuaren 2a – Peter Dixon, ingeles errugbilaria (j. 1944).
* Abuztuaren 3a – Elvira Petrozzi, italiar moja katolikoa, Cenacolo erakundearen sortzailea (j. 1937).
* Abuztuaren 4a – Boniface Alexandre, Haitiko presidentea (j. 1936).
* Abuztuaren 4a – Jango Edwards, estatubatuar pailazoa (j. 1950).
* Abuztuaren 5a – Hélène Carrère d'Encausse, frantziar historialaria eta politologoa (j. 1929).
* Abuztuaren 5a – Carmen Herrero Vicent, espainiar onkologoa (j. 1986).
* Abuztuaren 5a – José María Zuluaga, bizkaitar futbolaria (j. 1951).
* Abuztuaren 7a – William Friedkin, estatubatuar zinema eta telebista zuzendaria zein ekoizlea (j. 1935).
* Abuztuaren 7a – Kostis Gimossoulis, greziar poeta eta eleberrigilea (j. 1960).
* Abuztuaren 8a – Federico Martín Bahamontes, *Toledoko Arranoa*, espainiar txirrindularia (j. 1928).
* Abuztuaren 8a – Sixto Rodriguez, estatubatuar musikagile eta konpositorea (j. 1942).
* Abuztuaren 9a – Ita Ever, estoniar aktorea (j. 1931).
* Abuztuaren 9a – Amaia Goirigolzarri Alegria, euskal abokatua, Sare Herritarreko eta Erabakizaleak taldeko kidea (j. 1978).
* Abuztuaren 9a – Robbie Robertson, kanadar musikaria (j. 1943).
* Abuztuaren 10a – Michela Murgia, italierazko idazle sardiniarra, Sardiniaren aldeko independentista eta abertzalea, eta ekintzaile feminista (j. 1972).
* Abuztuaren 10a – Aleksandr Viktorenko, errusiar kosmonauta (j. 1947).
* Abuztuaren 13a – Edel Hætta Eriksen, norvegiar irakasle eta politikaria (j. 1921).
* Abuztuaren 14a – Francesco Alberoni, italiar soziologoa, kazetaria eta soziologia katedraduna (j. 1929).
* Abuztuaren 15a – Agustin González Azilu, nafar musikagilea (l. 1929).
* Abuztuaren 16a – Howard Becker, estatubatuar soziologoa (j. 1928).
* Abuztuaren 16a – Beriz Belkić, Bosnia eta Herzegovinako presidentea (j. 1946).
* Abuztuaren 16a – Renata Scotto, italiar sopranoa (j. 1934).
* Abuztuaren 17a – John Devitt, australiar igerilaria (j. 1937).
* Abuztuaren 17a – Guillem Timoner Obrador, balear pistako txirrindularia (j. 1926).
* Abuztuaren 18a – Joseba Intxausti, *Iturriotz'tar Iñaki*, gipuzkoar idazlea eta Euskaltzain urgazlea (j. 1936).
* Abuztuaren 18a – Angélique Adrianna Govy, *govy*, frantziar artista (j. 1981).
* Abuztuaren 20a – Txema Abarrategi, Aramaioko euskaltzalea (j. 1963).
* Abuztuaren 20a – Daniel Cohen, frantziar ekonomialaria (j. 1953).
* Abuztuaren 22a – Tom Courtney, estatubatuar atleta (j. 1933).
* Abuztuaren 22a – Toto Cutugno, italiar pop egile abeslaria eta musikaria (j. 1943).
* Abuztuaren 22a – C. R. Rao, indiar-estatubatuar matematikari eta estatistikaria (j. 1920).
* Abuztuaren 23a - Hersha Parady, estatubatuar aktorea (j. 1945).
* Abuztuaren 23a – Jevgeni Prigozhin, *Putinen chef*, errusiar oligarka, mertzenario-burua, Vladimir Putinen konfidantzazko laguna eta Wagner Taldeko sortzailea (j. 1961).
* Abuztuaren 23a – Theuns Stofberg, hegoafrikar errugbilaria (j. 1955).
* Abuztuaren 24a – Bernie Marsden, ingeles musikaria, *Whitesnake* taldeko kidea (j. 1951).
* Abuztuaren 26a – Gleb Panfilov, errusiar zinemagilea (j. 1934).
* Abuztuaren 28a – Juan Eraña, bizkaitar futbolaria (j. 1938).
* Abuztuaren 29a – Taiwo Akinkunmi, nigeriar funtzionarioa, Nigeriako banderaren diseinatzailea (j. 1936).
* Abuztuaren 30a – Graxi Etxebehere, euskal erizain, abertzale eta ekintzailea (j. 1962).
* Abuztuaren 30a – Montserrat Galí Boadella, kataluniar-mexikar arte mexikarreko historialaria (j. 1947).
* Abuztuaren 30a – Jan Jongbloed, herbeheretar futbolaria (j. 1940).
* Abuztuaren 31 – Tantely Andrianarivo, Madagaskarko lehen ministroa (j. 1954).

#### Iraila

* Irailaren 3a – Carme Junyent, kataluniar hizkuntzalaria (j. 1955).
* Irailaren 3a – Amando de Miguel, espainiar soziologoa (j. 1937).
* Irailaren 4a – Ferid Murad, estatubatuar sendagilea, 1998ko Medikuntzako Nobel Saria (j. 1936).
* Irailaren 4a - Teté Caturla, kubatar maistra eta kantaria (j. 1937).
* Irailaren 5a – Albert Azarian, armeniar gimnasta (j. 1929).
* Irailaren 5a – María Teresa Campos, espainiar kazetaria, irratiko esataria eta telebistako aurkezlea (j. 1941).
* Irailaren 6a – Marc Bohan, frantziar moda diseinatzailea (j. 1926).
* Irailaren 6a – Lucrecia Hernández Mack, guatemalar mediku zirujau eta politikaria (j. 1973).
* Irailaren 6a – Giuliano Montaldo, italiar zinema zuzendari, gidoilari eta aktorea (j. 1930).
* Irailaren 7a – Maria Jiménez, espainiar abeslaria, dantzaria eta aktorea (j. 1950).
* Irailaren 9a – Mangosuthu Buthelezi, hegoafrikar politikaria eta zulu printzea (j. 1928).
* Irailaren 12a – Dominique Colonna, korsikar futbol atezaina (j. 1928).
* Irailaren 12a – Esmeralda Mallada, uruguaitar astronomo eta irakaslea (j. 1937).
* Irailaren 13a – Mircea Snegur, lehendabiziko Moldaviako presidentea (j. 1940).
* Irailaren 14a – Presen Zubillaga Auza, nafar militante feminista (j. 1951).
* Irailaren 15a – Fernando Botero, kolonbiar muralista, eskultore eta margolari figuratiboa (j. 1932).
* Irailaren 16a – Ron Barassi, Australiar futbol jokalari eta entrenatzailea (j. 1936).
* Irailaren 16a – Abdul Ati al-Obeidi, Libiako estatuburua (j. 1939).
* Irailaren 17a – Pepe Domingo Castaño, galiziar irrati esatari, telebista aurkezle, abeslari eta idazlea (j. 1942).
* Irailaren 19a – Gianni Vattimo, italiar filosofo eta politikaria (j. 1936).
* Irailaren 20a – Ruth Fuchs, Ekialdeko Alemaniako atleta, historia guztiko xabalina jaurtitzaile hoberentzat hartua (j. 1946).
* Irailaren 20a – Odilon Polleunis, belgikar futbolaria (j. 1943).
* Irailaren 22a – Evelyn Fox Keller, estatubatuar fisikari, idazlea eta feminista (j. 1936).
* Irailaren 22a – Giovanni Lodetti, italiar futbolaria (j. 1942).
* Irailaren 22a – Américo Lopes, portugaldar futbol atezaina (j. 1933).
* Irailaren 22a – Giorgio Napolitano, Italiako 11. Presidentea (j. 1925).
* Irailaren 23a – Élise Thérèse Gamassa, kongoar politikaria (j. 1942).
* Irailaren 23a – Mixel Oronoz, baxenafar idazle, irakasle eta apaiz euskaltzalea (j. 1935).
* Irailaren 24a – Félix Ayo, bizkaitar biolin-jolea, mundu mailan ezaguna (j. 1933).
* Irailaren 25a – Zoleka Mandela, hegoafrikar idazle eta aktibista (j. 1980).
* Irailaren 25a – David McCallum, eskoziar aktorea (j. 1933).
* Irailaren 25a – Matteo Messina Denaro, Siziliako mafiaren buruzagietako bat (j. 1962).
* Irailaren 27a – Jesús Aranzabal, gipuzkoar txirrindularia (j. 1939).
* Irailaren 27a – Michael Gambon, irlandar jatorriko ingeles aktorea (j. 1940).
* Irailaren 29a – Iñaki Alkorta, donostiar enpresaburua, EHLABE, Euskal Herriko Lan Babestuaren Elkartearen sortzaileetako bat (j. 1950).

#### Urria

* Urriaren 2a – Xabier Mendiguren Bereziartu, gipuzkoar idazle eta itzultzailea (j. 1945).
* Urriaren 3a – Jose Maria Rementeria, bizkaitar apaiz, euskaratzaile eta ohorezko euskaltzaina (j. 1940).
* Urriaren 3a – Jacques Valade, frantziar politikaria, Akitaniako Eskualde Kontseiluko presidentea (j. 1930).
* Urriaren 4a – Telesphore Toppo, indiar kardinala (j. 1939).
* Urriaren 7a – Marouf al-Bakhit, Jordaniako lehen ministroa (j. 1947).
* Urriaren 7a – Terence Davies, ingeles aktore, zinema zuzendari, gidoilari eta eleberrigilea (j. 1945).
* Urriaren 8a – Lászlo Sólyom, Hungariako presidentea (j. 1942).
* Urriaren 8a – Burt Young, estatubatuar aktorea (j. 1940).
* Urriaren 9a – Jorge Lavelli, argentinar antzerki-zuzendaria (j. 1932).
* Urriaren 9a – Críostóir Ó Floinn, irlandar idazlea (j. 1927).
* Urriaren 11 – Gérard Murillo, euskal herritar errugbi jokalari, teknikari eta sustatzailea (j. 1932).
* Urriaren 12a – Luis Alfredo Garavito, kolonbiar serieko hiltzaile eta pederasta eta sexu-erasotzailea (j. 1957).
* Urriaren 12a – Remei Margarit i Tayà, kataluniar psikologoa, kantautorea, irakaslea eta idazlea (j. 1935).
* Urriaren 12a – Carlos Pumares, bizkaitar zinema kritikari eta kazetaria (j. 1943).
* Urriaren 12a – Eva Rysová, eslovakiar aktorea (j. 1932).
* Urriaren 13a – Louise Glück, estatubatuar poeta eta saiakeragilea, 2020ko Literaturako Nobel Saria (j. 1943).
* Urriaren 14a – Piper Laurie, estatubatuar aktorea (j. 1932).
* Urriaren 14a – Dariush Mehrjui, irandar zinema-zuzendaria (j. 1939).
* Urriaren 15a – Suzanne Somers, estatubatuar aktorea (j. 1946).
* Urriaren 16a – Martti Ahtisaari, Finlandiako presidentea eta 2008ko Bakearen Nobel Saria (j. 1937).
* Urriaren 17a – Carla Bley, estatubatuar jazz-musikagilea, piano-jotzailea eta abeslaria (j. 1936).
* Urriaren 19a – Jamila Abdallah Taha al Shanti, palestinar irakaslea eta politikaria, Hamasko kidea (j. 1955).
* Urriaren 20a – Hiba Kamal Abu Nada, palestinar poeta, eleberrigilea, biokimikaria, aktibista feminista (j. 1991).
* Urriaren 21a – Bobby Charlton, ingeles futbolaria (j. 1937).
* Urriaren 21a – Bill Hayden, Australiako 21. gobernadore orokorra (j. 1933).
* Urriaren 21a – Alejandra Villafañe, kolonbiar aktore eta modeloa (j. 1989).
* Urriaren 22a – Reino Börjesson, suediar futbolaria (j. 1929).
* Urriaren 22a – Amanda Aizpuriete, letoniar poeta eta itzultzailea (j. 1956).
* Urriaren 22a – Zsuzsa Bíró, hungariar zinema-gidoilari eta antzerkigilea (j. 1933).
* Urriaren 23a – Natașa Raab, errumaniar aktorea (j. 1953).
* Urriaren 24a – Lily Afshar, irandar-estatubatuar gitarra-jotzaile eta musika-irakaslea (j. 1960).
* Urriaren 24a – Wanda Półtawska, poloniar psikiatra eta idazlea (j. 1921).
* Urriaren 26a – Guy Camberabero, frantziar errugbilaria (j. 1936).
* Urriaren 27a – Li Keqiang, Txinako Herri Errepublikako lehen ministroa (j. 1955).
* Urriaren 28a – Matthew Perry, kanadar estatubatuar aktorea (j. 1969).
* Urriaren 31 – Ken Mattingly, estatubatuar astronauta (j. 1936).
* Urriaren 31a – Oleg Protopopov, errusiar patinatzaile-artistikoa (j. 1932).

#### Azaroa

* Azaroaren 1a – Carlo Ambrosini, italiar marrazkilaria (j. 1954).
* Azaroaren 1a – Adriana Laffan, mexikar aktorea (j. 1960).
* Azaroaren 2a – Nati Bilbao Onaindia, trikiti musikako panderojolea, abeslaria, tabernaria eta sukaldaria eta Durangoko bonbardaketaren lekukoa (j. 1929).
* Azaroaren 2a – Henri Lopes, Kongoko Errepublikako lehen ministroa (j. 1937).
* Azaroaren 3a – David Berglas, britainiar azti, mentalista eta mnemonista (j. 1926).
* Azaroaren 3a – José María Carrascal, espainiar kazetari eta idazlea (j. 1930).
* Azaroaren 5a – Enrique Dussel, argentinar-mexikar akademiko, filosofo, historialari eta teologoa (j. 1934).
* Azaroaren 5a – Xabier Zumalde, *El Cabra*, bizkaitar ekintzaile abertzalea (j. 1938).
* Azaroaren 6a – Antoni Martí, Andorrako lehen ministroa (j. 1963).
* Azaroaren 7a – Frank Borman estatubatuar astronauta (j. 1928).
* Azaroaren 7a – Alain Estève, frantziar errugbilaria (j. 1946).
* Azaroaren 8a – Valentina Ponomariova, errusiar astronauta, pilotua eta zientzialaria (j. 1933).
* Azaroaren 12a – Rahim Huseynov, Azerbaijango lehen ministroa (j. 1936).
* Azaroaren 12a – Joan Jara, britainiar dantzari eta aktibista politikoa, Víctor Jararen emaztea (j. 1927).
* Azaroaren 13a – Ociel Baena, Mexikoko pertsona ez-bitarra, zuzenbidean, politikan eta LGBT komunitatearen aldeko aktibismoan egindako lanagatik nabarmendua (j. 1984).
* Azaroaren 13a – Tengiz Kitovani, georgiar militar eta politikaria (j. 1938).
* Azaroaren 14a – Shanta Das Manandhar, nepaldar haur literaturako idazlea (j. 1934).
* Azaroaren 16a – A. S. Byatt, ingeles eleberrigilea (j. 1936).
* Azaroaren 16a – Maria Dolores Larramendi, gipuzkoar erraketista (j. 1926).
* Azaroaren 17a – Agustin Ibarrola, euskal herritar margolari eta eskultorea (j. 1930).
* Azaroaren 17a – Luis Larraín Stieb, txiletar ingeniari zibila eta LGBT eskubideen aldeko ekintzailea (j. 1980).
* Azaroaren 18a – Ruud Geels, herbeheretar futbolaria (j. 1948).
* Azaroaren 19a – Joss Ackland, ingeles aktorea (j. 1928).
* Azaroaren 19a – Natalia Bolívar, kubatar etnologo, antropologo eta idazlea (j. 1934).
* Azaroaren 19a – Rosalynn Carter, Ameriketako Estatu Batuetako Lehen Dama (j. 1927).
* Azaroaren 19a – Colette Maze, frantziar piano-jotzailea eta musika irakaslea (j. 1914).
* Azaroaren 19a – Hannes Strydom, hegoafrikar errugbilaria (j. 1965).
* Azaroaren 19a – Sara Tavares, portugaldar abeslaria (j. 1978).
* Azaroaren 20a – Ana Bereziartua, gipuzkoar politikaria (j. 1936).
* Azaroaren 22a – Emmanuel Le Roy Ladurie, frantziar historialari modernista (j. 1929).
* Azaroaren 22a – Christiane Rimbaud, frantziar historialari eta idazlea (j. 1944).
* Azaroaren 24a – Elliot Silverstein, estatubatuar zinema zuzendaria (j. 1927).
* Azaroaren 25a – Terry Venables, ingeles futbolari eta entrenatzailea (j. 1943).
* Azaroaren 26a – Alberto da Costa e Silva, brasildar diplomazialari, historialari eta olerkaria (j. 1931).
* Azaroaren 26a – Magda Hollander, hungariar jatorriko idazle, hezitzaile eta psikologo frantsesa (j. 1928).
* Azaroaren 27a – Maria Barmitx, nenetsera irakasle eta ikerlaria (j. 1934).
* Azaroaren 27a – Mary L. Cleave, estatubatuar astronauta eta ingeniaria (j. 1947).
* Azaroaren 28a – Queenz Cheng, Malaysiako aktore eta abeslaria (j. 1986).
* Azaroaren 29a – Elliott Erwitt, estatubatuar argazkilari dokumentala eta publizista (j. 1928).
* Azaroaren 29a – Henry Kissinger, estatubatuar politikaria, 1973ko Bakearen Nobel Saria (j. 1923).
* Azaroaren 29a – Michèle Rivasi, frantziar politikaria (j. 1953).
* Azaroaren 29a – Perla Santalla, argentinar aktorea (j. 1928).
* Azaroaren 30a – José Catieau, frantziar txirrindularia (j. 1946).
* Azaroaren 30a – Shane McGowan, anglo-irlandar musikagile eta olerkaria, *The Pogues* taldearen burua (j. 1957).
* Azaroaren 30a – Vassilis Vassilikos, greziar idazle eta politikaria (j. 1933).

#### Abendua

* Abenduaren 1a – Kiki Fatmala, indonesiar aktorea (j. 1967).
* Abenduaren 1a – Sandra Day O'Connor, estatubatuar epaile eta legelaria (j. 1930).
* Abenduaren 2a – Faustin Twagiramungu, Ruandako lehen ministroa (j. 1945).
* Abenduaren 2a – Concha Velasco, espainiar aktore eta abeslaria (j. 1939).
* Abenduaren 3a – Thanga Darlong, indiar folk musikaria (j. 1920).
* Abenduaren 3a – Andrea Fay Friedman, estatubatuar aktorea (j. 1970).
* Abenduaren 5a – Alan Griffin, irlandar euskal musikaria (j. 1952).
* Abenduaren 5a – Denny Laine, ingeles musikari, abeslari eta egile abeslaria, *The Moody Blues* eta *Wings* taldeko kidea (j. 1944).
* Abenduaren 6a – Refaat Alareer, Gazako Zerrendako idazle, poeta, irakasle eta aktibista palestinarra (j. 1979).
* Abenduaren 7a – Vera Molnár, hungariar artista (j. 1924)
* Abenduaren 8a – Itziar Castro, kataluniar aktorea (j. 1977).
* Abenduaren 8a – Peter-Michael Kolbe, alemaniar arraunlaria (j. 1953).
* Abenduaren 8a – Ryan O'Neal, estatubatuar aktorea (j. 1941).
* Abenduaren 10a – Santos Iñurrieta, arabar margolaria (j. 1950).
* Abenduaren 10a – Syd Millar, iparirlandar errugbilari eta entrenatzailea (j. 1934).
* Abenduaren 11 – Paulin Obame Nguema, Gabongo lehen ministroa (j. 1934).
* Abenduaren 12a - Fusa Tatsumi, 116 urte bizi izandako japoniar emakumea (j. 1907).
* Abenduaren 13a – Antonio Juliano, italiar futbolaria (j. 1942).
* Abenduaren 13a – Ted Morgan, frantziar-estatubatuar idazle, kazetari eta historialaria (j. 1932).
* Abenduaren 14a – Daniela Costa, kataluniar aktorea (j. 1981).
* Abenduaren 15a – Patxi Noblia, lapurtar enpresaburua eta euskal kulturaren sustatzailea (j. 1944).
* Abenduaren 15a – Josu Imanol Unanue, HIESaren aurkako eta ezker abertzaleko bizkaitar militantea (j. 1958).
* Abenduaren 16a – Colin Burgess, australiar musikaria, *AC/DC* taldeko kidea (j. 1946).
* Abenduaren 16a – Nawaf Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah, Kuwaiteko emirra (j. 1937).
* Abenduaren 16a – Toni Negri, italiar politikari, irakasle eta filosofo komunista (j. 1933).
* Abenduaren 16a – Aitziber Ugartemendia Zubeldia, gipuzkoar politikari eta ekintzailea (j. 1978).
* Abenduaren 17a – José Luis Abellán, espainiar idazle, saiakeragile eta irakasle (j. 1933).
* Abenduaren 17a – Otar Iosseliani, georgiar jatorriko frantziar zinemagilea (j. 1934).
* Abenduaren 18a – Brian Price, galestar errugbilaria (j. 1937).
* Abenduaren 19a – Filipe Oihanburu, euskal herritar koreografoa eta idazlea (j. 1921).
* Abenduaren 20a – Jorge Giménez, gipuzkoar idazle, itzultzaile eta argitaratzailea (j. 1956).
* Abenduaren 21a – Robert Arranbide, lapurtar politikari eta mugimendu abertzalearen hastapenetako militantea (j. 1942).
* Abenduaren 21a – Robert Solow, estatubatuar ekonomialaria, 1987ko Ekonomiako Nobel Saria (j. 1924).
* Abenduaren 22a – Thomas Stafford Williams, zeelandaberritar kardinala (j. 1930).
* Abenduaren 23a – Arantxa Gurmendi, gipuzkoar aktorea (j. 1944).
* Abenduaren 24a – Mike Weston, ingeles errugbilaria (j. 1938).
* Abenduaren 26a – Wolfgang Schäuble, alemaniar politikaria, Alemaniaren bateratzearen negoziatzailetako bat (j. 1942).
* Abenduaren 27a – Jacques Delors, frantziar ekonomialari eta politikaria, Europako Batzordeko presidentea (j. 1925).
* Abenduaren 27a – Patricia Ferreira, madrildar film-zuzendaria, gidoilaria eta irakaslea (j. 1958).
* Abenduaren 27a – Maria Lainá, emakume poeta greziar aurrerakoia (j. 1947).
* Abenduaren 29a – Michael Hardie Boys, Zeelanda Berriko 17. Gobernadore Orokorra (j. 1931).
* Abenduaren 30a – Nelma Costa, brasildar aktorea (j. 1922).
* Abenduaren 30a – Alfredo Etcheberry, txiletar abokatu eta irakaslea (j. 1931).
* Abenduaren 30a – Luboš Kohoutek, txekiar astronomoa (j. 1935).
* Abenduaren 30a – John Pilger, australiar kazetari, idazle, akademiko eta dokumental zinemagilea (j. 1939).
* Abenduaren 30a – Nikolas Segurola, euskal artzain, fraide eta bertsolaria (j. 1939).
* Abenduaren 30a – Tom Wilkinson, ingeles aktorea (j. 1948).
* Abenduaren 31 – *Colita*, kataluniar argazkilaria (j. 1940).
* Abenduaren 31 – Melissa Hoskins, australiar pistako eta errepideko txirrindulari profesionala (j. 1991).

---

## Nobel saridunak

* Fisika: Pierre Agostini, Ferenc Krausz, Anne L'Huillier
* Kimika: Moungi Bawendi, Louis E. Brus, Aleksei Jekimov
* Literatura: Jon Fosse
* Medikuntza: Katalin Karikó, Drew Weissman
* Ekonomia: Claudia Goldin
* Bakea: Narges Mohammadi

---

## Kanpo estekak