Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Murder by Phone

| *Murder by Phone* |
| --- |
| Jatorria |
| Argitaratze-data | 1982 |
| Izenburua | *Murder by Phone* |
| Jatorrizko hizkuntza | ingelesa |
| Jatorrizko herrialdea | Kanada |
| Ezaugarriak |
| Genero artistikoa | thrillerra eta Slasherra |
| Iraupena | 95 minutu |
| Kolorea | koloretakoa |
|  |
|  |
|  |
| Zuzendaritza eta gidoia |
| Zuzendaria(k) | Michael Anderson |
| Antzezlea(k) |
| Richard Chamberlain John Houseman Sara Botsford Robin Gammell Gary Reineke (en)  Barry Morse Alan Scarfe (en)  Ken Pogue (en)  Neil Munro (en)  Jefferson Mappin (en)      [[Kategoria:Gary Reineke (en)  antzeztutako filmak]]  [[Kategoria:Alan Scarfe (en)  antzeztutako filmak]] [[Kategoria:Ken Pogue (en)  antzeztutako filmak]] [[Kategoria:Neil Munro (en)  antzeztutako filmak]] [[Kategoria:Jefferson Mappin (en)  antzeztutako filmak]] |
| Bestelako lanak |
| Musikagilea | John Barry |
|

---

 |
|       |

Murder by Phone (euskaraz *Hilketa Telefono Bidez*), 1982ko Michael Anderson britainiar-kanadar zinema zuzendariak zuzendutako zientzia-fikziozko thriller film bat da. Richard Chamberlain, John Houseman, Sara Botsford, Robin Gammell eta Barry Morse aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

Serieko hiltzaile batek hilketak telefono deien bidez burutzen ditu.

## Aktoreak

* Richard Chamberlain: Nat Bridger
* John Houseman: Stanley Markowitz
* Sara Botsford: Ridley Taylor
* Robin Gammell: Noah Clayton
* Gary Reineke: Meara tenientea
* Barry Morse: Fred Waites
* Alan Scarfe: John Websole
* James B. Douglas: Jack Gilsdorf
* Ken Pogue: Fil Thorner
* Neil Munro: Winters
* Tom Butler: Tamblyn detektibea
* Colin Fox: Leon Alderman doktorea
* Jefferson Mappin: Alex
* Luba Goy: Beth Freemantle
* Lenore Zann: Connie Lawson
* George R. Robertson: George Lord
* Angus MacInnes: Colin Bartell
* Neil Affleck: Telefono trazatzailea

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai **(Ingelesez)**
# Millennium (filma)

| *Millennium (filma)* |
| --- |
| Jatorria |
| Argitaratze-data | 1989 |
| Izenburua | *Millennium* |
| Jatorrizko hizkuntza | ingelesa |
| Jatorrizko herrialdea | Ameriketako Estatu Batuak |
| Banatze bidea | eskatu ahalako bideo |
| Ezaugarriak |
| Genero artistikoa | zientzia-fikziozko filma, film dramatikoa eta ekintza-filma |
| Iraupena | 108 minutu |
| Kolorea | koloretakoa |
| Grabazio lekua(k) | Toronto |
|  |
|  |
|  |
| Zuzendaritza eta gidoia |
| Zuzendaria(k) | Michael Anderson |
| Gidoigilea(k) | John Varley |
| Antzezlea(k) |
| Kris Kristofferson Cheryl Ladd Robert Joy Brent Carver Al Waxman Daniel J. Travanti Lloyd Bochner David McIlwraith (en)  Maury Chaykin Lawrence Dane Thomas Hauff (en)  Jamie Shannon (en)         [[Kategoria:David McIlwraith (en)  antzeztutako filmak]]   [[Kategoria:Thomas Hauff (en)  antzeztutako filmak]] [[Kategoria:Jamie Shannon (en)  antzeztutako filmak]] |
| Ekoizpena |
| Ekoizlea | Freddie Fields |
| Konpainia ekoizlea | Gladden Entertainment (en) [[Kategoria:Gladden Entertainment (en)  ekoitzitako filmak]] |
| Bestelako lanak |
| Musikagilea | Eric Robertson (en)  |
| Argazki-zuzendaria | Rene Ohashi |
| Fikzioa |
| Kontakizunaren tokia | Minnesota |
| Argumentu nagusia | denbora bidaia eta Hegazkintza |
|

---

 |
| varley.net… |
|          |

Millennium, euskaraz: «Milurteko», 1999ko Michael Anderson estatubatuarrak zuzendutako zientzia-fikziozko film bat da. John Varley idazlearen *Air Raid* (1977) kontakizun laburrean oinarritua dago, 1983an *Millennium* eleberrian bilakatua. Kris Kristofferson, Cheryl Ladd, Robert Joy, Brent Carver, Al Waxman eta Daniel J. Travanti aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua

1989, bi pasaiari hegazkinek Minneapolisko aireportuan lurrartu eta gutxira elkar talka egin dute. Baina talka geetatu aurretik leherketa bat jazoko da, eta Bill Smith (Kris Kristofferson) Garraio Segurtasun Nazional Batzordeko ikertzailea leherketa gertatu aurretik pasaiaria guztiak jada hilda zeudela ohartuko da.

## Aktoreak

* Kris Kristofferson: Bill Smith
	+ Jamie Shannon: Bill Smith gaztea
* Cheryl Ladd: Louise Baltimore
* Daniel J. Travanti: Arnold Mayer doktorea
* Robert Joy: Sherman Errobota
* Lloyd Bochner: Walters
* Brent Carver: Coventry
* David McIlwraith: Tom Stanley
* Maury Chaykin: Roger Keane
* Al Waxman: Brindle doktorea
* Lawrence Dane: Vern Rockwell kapitaina
* Thomas Hauff: Ron Kennedy lehen ofiziala

## Kanpo loturak

* IMDBko fitxa irakurgai **(Ingelesez)**
# ALGOL 60

| *ALGOL 60* |
| --- |
| Jatorria |
| Argitaratze-data | 1960 |
| Azken bertsioa | ISO 1538:1984 |
| Honen izena darama | 1960 |
| Ezaugarriak |
| Programazio paradigma | procedural programming (en) , Programazio inperatibo eta programazio egituratu |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Ekoizpena |
| Diseinatzailea | John Backus |
| Garatzailea | John Backus, Friedrich L. Bauer, Charles Katz (en) , John McCarthy, Peter Naur, Alan Perlis (en) , Heinz Rutishauser (en) , Klaus Samelson, Adriaan van Wijngaarden eta Bernard Vauquois |
| kronologia |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←*ALGOL 58* | *ALGOL 60* | →*ALGOL 68* |

 |

**ALGOL 60** (honen laburdura da: *Algorithmic Language 1960*), ALGOL programazio-lengoaien familiako kidea da. ALGOL 58-ren jarraipena izan zen, eta haietan hasi ziren lantzen kode-blokeak; `begin` eta `end` hitz gakoen artean biltzen ziren ekintza-multzo horiek, aurrerapen esanguratsua izan zen programazioa egituratua definitzeko bidean. ALGOL 60 habiatutako funtzioen definizioak esparru lexikalarekin ezartzen zituen lehen lengoaia izan zen. Programazio-lengoaia asko sortu ziren hortik geroago, besteak beste, Pascal, C, CPL, Simula, BCPL, eta B. Garai hartako ordenagailu guztiek ALGOL 60 kontzeptuetan oinarritutako programazio-lengoaia zuten.

Niklaus Wirth-ekh ALGOL 60-n oinarritu zen bere ALGOL W lengoaia sortzeko, garapen gehigarriekin geroago Pascal bihurtuko zena. ALGOLen bertsio ofizialek lehenengo aldiz argitaratu ziren urtearen arabera izendatu izan dira. Algol 68-k Algol 60-rekiko izugarri desberdina da eta partzialki kritikatu da, beraz, oro har, "Algol" lengoaia esaten denean Algol 60-ko dialektoei buruz hitz egiten ari da.

## Estandarizazioa

ALGOL 60- COBOLekin - estandarizazioa bilatu zuten lehen lengoaiak izan ziren.

* ISO 1538: 1984 Programazio-lengoaiak - Algol 60 (egonkortua)
* ISO / TR 1672: 1977 ALGOLen oinarrizko sinboloen irudikapena ... (orain erretiratua)

## Kanpo estekak
# Bilkari (idazkia)

| Bilkari (idazkia) |
| --- |
| komunikabidea, Eskuizkribua, idazteko tresna, artefaktu arkeologikoa eta tresna |
|  Irudi gehiago |
|  |
|  |
|  |

**Bilkaria** edo **paper-biribilkia** papiro, pergamino edo paperez eginiko idazki bat da, zilindro baten eran bildua.

## Deskribapena

Bilkaria, normalean, orri bat aldi berean erakusteko moduan zabalduko da, idazteko edo irakurtzeko, gainerako orriak kiribilduta eta ikusteko moduko orriaren ezkerrean eta eskuinean estibatuta. Testua lerrotan idatzita dago, orrialdearen goialdetik behealderaino. Hizkuntzaren arabera, letrak ezkerretik eskuinera, eskuinetik ezkerrera, edo txandaka bi norabideetan (boustrofedon) idatz daitezke.

Volumen eta Rotulus, bilkari moten izen latinoak.Testu luzeen kasuan, bilkari bat orrialdeetan banatzen ahal da, batzuetan papiro edo pergaminozko orri bereiziak izaten direlarik, ertzetan itsatsita. Pergaminoek biribilki jarraitu baten zatiketa markatuak edo zenbakituak izan ditzakete.

Liburuaren forma nagusi gisa, kodexak ordezkatu zuen bilkaria Erdi Aroaren hasieran. Orrialdeak tolesturik, liburukiaren forman, horrek erraztu egin zuen dokumentuaren irakurketa eta erabilpena. Erromatarren garaian agertu zen teknika hau. Pergaminoak irakurtzeko deserosoak ziren irakurle batek dokumentuaren kontrako muturretan materiala kontsultatu nahi bazuen. Gainera, pergaminoak alde batean bakarrik idatzi ziren, eta kodexaren orrialdearen bi aldeak erabili ziren.

IV. mendetik aurrera, kodexa liburuen formatu estandarra bihurtu zen, eta pergamino bilkariak jada ez ziren erabiltzen testu luzeetarako. Hala ere, Erdi Aro osoan zehar Europan, foru erako dokumentuak, hiri-gutunak eta abar, bilkari forman ekoiztu eta gorde izan ziren.

## Herkulanoko bilkariak

Teknologia modernoa gai izan daiteke antzinako bilkarien irakurketan laguntzeko. 2015an 2.000 urteko Herkulanoko idazkiak, Vesuvio sumendiak erreta kontserbatuak, irakurtzen hasi dira. Fisikoki ireki ezin diren bilkarien eskaner zehatza eginez, eta emaitza horien prozesamendua gehituz adimen artifizialarekin, testu zati interesgarrian irakurketa ahalbidetu da.

## Iruditegia

* Eliza ortodoxo batean, santu baten irudikapena bilkariak daramatzala.
* Bilkari judu modernoa, 1900. urtekoa.
* Pergaminozko bilkari bizantziarra, 13. mendea.
* Gasteizko hiri-gutuna, 1181koa, seguruenik bilkari eran gorde zena.
* Waterfordeko Hiri-gutunen Bilkaria, Irlanda, 14. mendea.

## Erreferentziak

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, ingelesezko wikipediako «Scroll» artikulutik itzulia izan da, 2024-08-29 data duen 1242833461 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2024-08-29 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.

## Ikus, gainera

* Kakemono eta makimono

## Kanpo estekak
# Deadnaming

**Deadnaminga** (euskaraz: izen hilaren erabilera) pertsona transgenero edo ez-bitar bati trantsizioa egin aurretiko izenez deitzean datza, hala nola jaiotza-izenez. Deadnaminga nahigabekoa izan badaiteke ere, nahita ere eman baitaiteke, adibidez pertsona baten genero nortasuna ezeztatzeko edota horrez iseka egiteko. Deadnaminga ekidin nahi duten pertsona transgeneroek eta ez-bitarrek oztopo administratibo eta burokratiko ugari gainditu behar dituzte izenez aldatzea lortzeko.

Itziar Otegi Aranburuk eta Naizen elkarteak *deadname* terminoa euskaratzeko hainbat aukera eskaintzen dituzte: *izen hila*, *izen esleitua*, *izen inposatua*, *jaiotizena*, *bataio-izena*, *ponte-izena*, *izen ohia*, *hil izena*, *nekronimoa*, *izen abandonatua*, *izen atzean utzia*, *izen iragana*, *izen zaharkitua*, *izen gaitzetsia*, *izen arbuiatua*, *jaiotzean jarritako izena*, *lehengo izena*, *izen zaharra*.

## Ikus, gainera

* Genero trantsizio

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Antzezlan

*Macbeth* antzezlana jokatzen (2018).
**Antzezlana** literaturako lan bat da, gehienetan pertsonaien arteko elkarrizketan oinarritua; eta antzerkian jokatua izateko sortua da, eta ez irakurtzeko soilik. Antzezlanaren idazleari antzerkigile deritzo.
# Gerra-zinema

*The Alamo* grabatzen, 2004
**Gerra-zinema** zinema genero artistiko oso popularra da. Gerran ardazten dira genero honetako film eta telesailak, besteak beste, erromatarren gudak, Erdi Aroko gudak, Lehen Mundu Gerra, Bigarren Mundu Gerra edo Vietnamgo Gerra.

Istorioak kontatzeko fikzioa, historia, dokudrama edo, noizbehinka, biografiak erabiltzen ditu.

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau zinemari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Ameriketako Estatu Batuetako bandera

Ameriketako Estatu Batuetako bandera|  |
| **Erabilera** |  |
| **Proportzioa** | 10:19 |
| **Erabakia** | 1777 |
| **Koloreak** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Urdina |
|  | Zuria |
|  | Gorria |

 |

**Ameriketako Estatu Batuetako bandera** 1777ko ekainaren 14an erabakitakoa da. Urtero egun horretan *banderaren eguna* ospatzen dute bertakoek. Hamahiru errenkada horizontalez osatuta dago, txandaka zazpi gorri eta sei zuri. Horrez gain, goi-eskuinaldeko ertzean, barruan 50 izar zuri dituen koadro urdina ere dauka. 50 izarrek nazioa osatzen duten estatuetako bakoitza adierazten dute, eta hamahiru errenkadek, ordea, jatorriko kolonietako bakoitza.

B=1,9 A=1,0
D=0,76 C=0,5385
E,F,=0,0538 G, H=0,0633
K=0,0616 L=0,0769
## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau bandera bati buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Hirugarren Mundu Gerra

Nagasakin estatubatuarrek bota zuten bonba atomikoa.
**Hirugarren Mundu Gerra** kontzeptua Bigarren Mundu Gerra ondorengo balizko mundu mailako gatazka militar bat definitzeko erabili den terminoa da. Bigarren Mundu Gerra amaieran txikizio handiak sortzen dituzten lehergailu atomikoak erabili ziren; ondorengo urteetan arma atomikoen erabilera zabaldu egin zen: Ameriketako Estatu Batuak izan baziren lehenengoak, laster ere Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna, Frantzia, Israel, Txina, Erresuma Batua eta beste herri batzuk herri-nuklearren taldean sartu ziren. Gaur egun biltegi nuklearretan gordetzen diren armek mundua birrintzeko eta gehiago egin zezaketeen.

## Izenaren erabilera

Gatazka desberdinetan erabili izan da. Egile batzuek gertaera historiko hauetan erabili dute:

* Gerra Hotza (1945-1991)
* Koreako Gerra (1950-1953)
* Suezko krisialdia (1956)
* Kubako Krisialdia (1962)
* Terrorismoaren aurkako gerra (2001 ondoren)

Kasu hauetan guztietan mundua kolapsotik gertu egon zen, hau da, misil atomikoen jaurtiketaren puntuan.

## Kontzeptua artean

Hirugarren Mundu Gerraren kontzeptua zientzia-fikzioan oso erabilia izan da: eleberrietan, komikietan, zineman... Adibide batzuk jasoko ditugu:

### Literaturan

* H.G. Wells: *Munduen gerra*, (1953)

### Zineman

* *The Day the Earth Stood Still*, Robert Wiseren filma (1951)
* *On the Beach*, Stanley Kramerren filma (1959)

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

* Luis Fernándezen komentarioa.

## Ikus, baita ere

* Lehen Mundu Gerra
* Bigarren Mundu Gerra
* Gerra nuklear
* Gerra Hotz Berria
# Cynthia Rothrock

| Cynthia Rothrock |
| --- |
|   Irudi gehiago |
| Bizitza |
| Jaiotza | Wilmington, 1957ko martxoaren 8a (69 urte) |
| Herrialdea |  Ameriketako Estatu Batuak |
| Lehen hizkuntza | ingelesa |
| Hezkuntza |
| Hizkuntzak | ingelesa |
| Jarduerak |
| Jarduerak | aktorea, taekwondolaria, karateka eta zinema aktorea |
|

---

 |
| cynthiarothrock.org |
|

---

     |

**Cynthia Rothrock** (Wilmington, Delaware, 1957ko martxoaren 8a) estatubatuar arte martzial borrokalaria eta aktorea da.

Hainbat arte martzialetan gerriko beltza du, tartean tang soo do, taekwondo, karate eta wushu.

## Filmografia

* 1985: *Yes, Madam*
* 1985: *24 Hours Till Midnight*
* 1985: *Defend Yourself* / *Sybervision*
* 1986: *Millionaire's Express* (*Shanghai Express*)
* 1986: *No Retreat, No Surrender 2*
* 1987: *Magic Crystal*
* 1987: *Righting Wrongs* (*Above the Law*)
* 1988: *Inspectors Wear Skirts* (*Top Squad*)
* 1988: *Blonde Fury* (*Righting Wrongs 2*)
* 1988: *China O'Brien*
* 1988: *China O'Brien 2*
* 1989: *Angel of Fury* (*Triple Cross*)
* 1989: *Martial Law*
* 1989: *Prince of the Sun*
* 1990: *Deadliest Art: Best of the Martial Arts Films*
* 1990: *Free Fighter*
* 1990: *Fast Getaway*
* 1990: *Martial Law 2* (*Undercover*)
* 1990: *Lady Dragon*
* 1990: *Tiger Claws*
* 1990: *Rage and Honor*
* 1991: *Honor and Glory*
* 1991: *Rage and Honor 2*
* 1991: *Lady Dragon 2*
* 1992: *Undefeatable*
* 1992: *City Cops (*Beyond the Law*)*
* 1993: *Irrisistible Force*
* 1993: *Guardian Angel*
* 1994: *Bloody Mary Killer*
* 1994: *Fast Getaway 2*
* 1994: *Cinema of Vengeance*
* 1994: *Eye for an Eye*
* 1995: *Tiger Claws 2*
* 1996: *Hercules: The Legendary Journeys* (telesaila)
* 1996: *Sworn to Justice* (aurrez *Blond Justice*)
* 1996: *Checkmate*
* 1996: *Night Vision*
* 1996: *The Encyclopedia of Martial Arts-Martial Combat*
* 1997: *The Hostage*
* 1997: *Dukes of Hazzard Reunion*
* 1997: *American Tigers*
* 1999: *Tiger Claws 3*
* 2000: *Manhattan Chase*
* 2001: *Redemption*
* 2002: *Outside the Law*
* 2003: *Bala perdida*
* 2004: *Xtreme Fighter*
* 2004: *Sci-Fighter*
* 2015: *The Martial Arts Kid*

## Kanpo estekak

* IMDBko fitxa irakurgai **(Ingelesez)**