Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# A Woman Rebels

| *A Woman Rebels* |
| --- |
| Jatorria |
| Argitaratze-data | 1936 |
| Izenburua | *A Woman Rebels* |
| Jatorrizko hizkuntza | ingelesa |
| Jatorrizko herrialdea | Ameriketako Estatu Batuak |
| Ezaugarriak |
| Genero artistikoa | film dramatikoa |
| Iraupena | 88 minutu |
| Kolorea | zuri-beltzekoa |
|  |
|  |
|  |
| Zuzendaritza eta gidoia |
| Zuzendaria(k) | Mark Sandrich |
| Gidoigilea(k) | Anthony Veiller |
| Antzezlea(k) |
| Katharine Hepburn Herbert Marshall Donald Crisp David Manners (en)  Lucile Watson Van Heflin Sam Harris Marilyn Knowlden Elizabeth Allan (en)  Leonard Carey (en)  Lionel Pape (en)  Margaret Seddon Molly Lamont (en)  Lillian Kemble-Cooper    [[Kategoria:David Manners (en)  antzeztutako filmak]]     [[Kategoria:Elizabeth Allan (en)  antzeztutako filmak]] [[Kategoria:Leonard Carey (en)  antzeztutako filmak]] [[Kategoria:Lionel Pape (en)  antzeztutako filmak]]  [[Kategoria:Molly Lamont (en)  antzeztutako filmak]]  |
| Ekoizpena |
| Ekoizlea | Pandro S. Berman |
| Konpainia ekoizlea | RKO Pictures |
| Ekoizpen-diseinatzailea | Van Nest Polglase |
| Bestelako lanak |
| Musikagilea | Roy Webb |
| Argazki-zuzendaria | Robert De Grasse (en)  |
| Jantzi-diseinatzailea | Walter Plunkett (en)  |
| Fikzioa |
| Kontakizunaren tokia | Italia |
|

---

 |
|       |

A Woman Rebels 1936ko Mark Sandrich estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua

Ingalaterra viktoriarreko Pamela gazteak alor guztietan independente izan nahi du. Sukaldaritza, etxeko lanak eta antzekoak hizpide dituen emakumeentzako aldizkari tipiko horietako batean lana aurkituko du, berau mugimendu sufragista jaioberriaren bozeramaile bihurtuz

## Aktoreak

* Katharine Hepburn: Pamela Thistlewaite
* Herbert Marshall: Thomas Lane
* Elizabeth Allan: Flora Anne Thistlewaite
* Donald Crisp: Judge Byron Thistlewaite
* Doris Dudley: Flora gaztea
* David Manners: Alan Craig Freeland tenientea
* Lucile Watson: Betty Bumble
* Van Heflin: Lord Gerald Waring Gaythorne
* Marilyn Knowlden: Flora Anne Thistlewaite (9 urte)

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau zinemari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Bufoi

Historian, **bufoi**a barrea eragitea lanbidetzat zuen pertsonaia komikoa zen. Bereziki Erdi Aroko Europako gorteetan anitz baziren ere, haien aipamenak Antzinako Greziatik datoz. Trebeak ziren istorioak kontatzen eta abesten zein akrobaziak, malabarismoak eta ilusionismoa egiten. Arropa koloretsu eta nabariak janzten zituzten, txano eta zapata barregarriekin, eta maiz nanismoa eta bestelako akats fisikoak zituzten.

## Ikus, gainera

* Juglare

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau historiari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Esker Ematearen eguna (AEB)

| Esker Ematearen eguna (AEB) |
| --- |
| *Esker Ematearen eguna, Plymouthen*, Jennie Augusta Brownscomberen olio-pintura, 1925, Emakume Artisten Museo Nazionala |
| Data |
| Data | Azaroaren laugarren osteguna |
| Maiztasuna | Urtero |

**Esker Ematearen eguna** (ingelesez: *Thanksgiving*, θæŋksˈɡɪvɪŋ ahoskatua) Ameriketako Estatu Batuetako jai federala da, eta azaroaren laugarren ostegunean ospatzen da. Batzuetan, **Ameriketako Estatu BatuetakoThanksgiving** deitzen zaio (Estatu Batuetatik kanpo) izen bereko Kanadako egunetik bereizteko. Uzta garaiko jaialdi gisa sortu zen, eta ospakizun honen ardatza eskerrak emateko afaria da. Afaria tradizioz Ameriketako indigenen janari eta platerek osatzen dute, hau da, indioilarra, patatak (normalean purean ), artoa, babarrunak, ahabi saltsa eta kalabaza tarta. Amerikako kulturan, egun honi Gabonak eta Urte Berria biltzen dituen udazken-neguko oporraldien hasieratzat hartzen da.

"Estreinako Esker Ematearen eguna" (*First Thanksgiving*) deitu zioten erromesen Mundu Berrian egindako lehengo uztari 1621eko urrian. Festa hau hiru egun iraun zuen eta, Edward Winslowek azaldu zuenez, bertako 90 amerikar natibo eta 53 erromes parte hartu zuten. Ingalaterra Berriko kolonoak Esker Ematearen eguna aldiro ospatzeko ohitura zuten, Jainkoari eskarrak emanez otoitz eginez garaipen militarra edo lehortearen amaiera bezalako bedeinkapenengatik.

Eskerrak emateko eguna nazioartean ospatzen da 1789az geroztik, Kongresuak egindako eskaeraren ostean George Washington presidenteak aldarrikatu zuen. Thomas Jefferson presidenteak aukeratu zuen jai eguna ez errespetatzea eta ospakizuna aldizka egiten zen Abraham Lincoln presidenteak, 1863an, "Eskerrak eta laudorio zeruan bizi den Aita ongileari" egun nazionala aldarrikatu zuen arte, azaroaren azken osteguna jai-eguna aukeratzen. 1870eko ekainaren 28an, Ulysses S. Grant presidenteak Esker Ematearen eguna urtero opor federala izango zela Whashington D.C.-en sinatu zuen *Holiday Act-an.* 1885eko urtarrilaren 6an, Kongresuko ekintza batek ezarri zuen Esker Ematearen egunari, eta beste zenbait jai federal batzuei, opor ordainduak izan behar zirela Estatu Batuetako langile federal guztientzat. Franklin D. Roosevelt presidentearen agindupean, data astebete lehenago aldatu zen, 1939 eta 1941 artean eztabaida garrantzitsuen artean ikusia. 1942an hasita, Thanksgivingek, FDRk promulgatutako Kongresuaren ekintzaren bidez, behatze data iraunkorra jaso zuen, azaroaren laugarren ostegunean, jada ez baita lehendakariaren esku.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Monroe doktrina

James Monroe, AEBetako 5. presidentea
John Quincy Adams estatu idazkaria, Monroe doktrinaren idazlea.
**Monroe doktrina** 1823ko abenduaren 2an James Monroe estatubatuar presidenteak hasitako politika bati deritzo. Doktrina horren arabera, AEBek erasotzat hartuko zuten europar gobernuek Ameriketako herrialdeak kolonizatu edo horien barne politikan eragin nahi izatea, eta eragotziko zuten.

Monroe doktrinak adierazten duenez, mendebaldeko lurraldeak jada ez zeuden prest europar herrialdeek kolonizatuak izateko eta, AEBek Europako barne gaietan eragina ez zuten bezala, AEBek europarrengandik berdina espero zuten Ameriketan. Doktrina eman zuten Amerikako hainbat herrialde Espainiatik independizatzen ari zirenean: Trafalgarko guduaren ondoren (1805), Ingalaterrari Atlantiko mendebaldea ireki zitzaion lehiarik gabe Espainiaren kaltetan, eta beldurrez ziren berriki askatasuna lortutako Ameriketako herrialdeak Ingalaterraren edo beste botere inperialisten kolonia bihur zitezkeela. Kontrako erantzunak, ordea, berehala heldu ziren: 1821ean, Errusiak Ipar Amerikako ipar-mendebaldeko (Alaska eta kostaldeko lur-zerrenda bateko) portuetara hurbiltzeko debekua ezarri zuten, baita lurralde horren gaineko nagusitza aldarrikatu ere.

## Historia

James Monroe presidente estatubatuarrak kongresuaren aurrean aurkeztu zuen lehenengo aldiz doktrina hau. AEBen atzerri politikaren norabidea zehaztu zuen, eta denboran zehar iraun du. Calvin Coolidgek, Herbert Hoover-ek, John F. Kennedyk eta beste batzuek aldarrikatu dute.

Roosevelten korolarioa Monroe doktrinari gehitu zitzaion (Theodore Roosevelt presidente zela) europar influentzia Latinoamerikan geldiarazteko ekintza militarrak hartuko zituztela azpimarratzeko.

Monroek ez zuen sekula imajinatuko berak ateratako doktrina hark ia bi mende iraungo zituenik aldaketa oso gutxi edukita. Helburu nagusitzat zuen Latinoamerikako herrialdeak Europako interbentzioetatik eta kontroletik kanpo mantentzea. Doktrinak zioenez, Europa eta Amerika influentzia esfera desberdinak ziren, independente eta askeak ziren herrialdeek osatzen zutelako. Doktrina hori esaldi batez laburtu ohi da: “*Amerika amerikarrentzat*” alegia. Doktrina honek britainiarren onespena izan zuen aldi batzuetan, beraien *Pax Britannica* edo itsasoetan nagusitza mantentzeko politikarekin bat zetorrelako. Errealitatean industrian gorakada handia zuten britainiarrek nahi zutena amerikar herrialde berriekin komertzioa ahalbidetzea zen, espainiar politiken aurka zetorrena.

## Ikus, gainera

* Roosevelten korolarioa
* Dolar diplomazia
* Ageriko Patua

## Kanpo estekak
# Louis Brandeis

| Louis Brandeis |
| --- |
|   Irudi gehiago |
|

|  Associate Justice of the Supreme Court of the United States (en)  |
| --- |

 1916ko ekainaren 1a - 1939ko otsailaren 13a ← Joseph Rucker Lamar - William O. Douglas (en)  → |
| Bizitza |
| Jaiotza | Louisville, 1856ko azaroaren 13a |
| Herrialdea |  Ameriketako Estatu Batuak |
| Bizilekua | Brandeis House (en)  |
| Heriotza | Washington, 1941eko urriaren 5a (84 urte) |
| Heriotza modua | berezko heriotza: miokardio infartu akutua |
| Familia |
| Ezkontidea(k) | Alice Goldmark Brandeis (en)  |
| Hezkuntza |
| Heziketa | Harvardeko Zuzenbide-Eskola Louisville Male High School (en)  |
| Hizkuntzak | ingelesa |
| Jarduerak |
| Jarduerak | epailea, abokatua eta legelaria |
| Enplegatzailea(k) | Harvard Unibertsitatea |
| Kidetza | Phi Beta Kappa Elkartea |
| Ideologia eta sinesmenak |
| Erlijioa | judaismoa |
| Alderdi politikoa |  Ameriketako Estatu Batuetako Alderdi Demokrata |
|

---

 |
|   |

**Louis Dembitz Brandeis** (1856ko azaroaren 13, Louisville, Kentucky - 1941eko urriaren 5a, Washington Hiria), estatubatuar epaile eta abokatu bat izan zen. Erlijioz judua zen, Harvardeko Unibertsitatean Zuzenbidean lizentziatu zen.

1916-1939 artean Ameriketako Estatu Batuetako Gorte Gorenaren burua izan zen.

Mugimendu Sionistaren eta Lur Santuan Israelgo Estatua sortzearen aldeko ekintzaile oso aktiboa izan zen, AEBetan sionismoaren alde jardun zuen.
# Albert A. Michelson

| Albert A. Michelson |
| --- |
|   Irudi gehiago |
| Bizitza |
| Jaiotza | Strzelno (en) , 1852ko abenduaren 19a |
| Herrialdea |  Ameriketako Estatu Batuak |
| Bizilekua | Ameriketako Estatu Batuak |
| Heriotza | Pasadena, 1931ko maiatzaren 9a (78 urte) |
| Hobiratze lekua | ezezaguna |
| Familia |
| Ezkontidea(k) | Margaret Hemingway (en)  Edna Stanton (en)  |
| Seme-alabak |
ikusi
* Dorothy Michelson
 |
| Familia |
ikusi
* Harriet Lane Levy (en)  (lehengusina propio)
 |
| Hezkuntza |
| Heziketa | United States Naval Academy (en)  1873ko maiatzaren 31) graduatu-aurreko maila Berlingo Humboldt Unibertsitatea |
| Tesi zuzendaria | Hermann von Helmholtz |
| Doktorego ikaslea(k) | Robert Andrews Millikan Henry Gale (en)  Isabelle Stone (en)  |
| Hizkuntzak | ingelesa |
| Irakaslea(k) | Hermann von Helmholtz |
| Ikaslea(k) |
ikusi
* *Robert Andrews Millikan*
 |
| Jarduerak |
| Jarduerak | fisikaria, ofizierra eta unibertsitateko irakaslea |
|
Parte-hartzailea
* 3rd Solvay Conference on Physics (en)
 |
| Enplegatzailea(k) | Case Western Reserve University (en)  Chicagoko Unibertsitatea Clark Unibertsitatea |
| Jasotako sariak |
ikusi
* Copley Domina  (1907) Jules Janssen saria  (1922) Fisikako Nobel Saria  (1907) Elliott Cresson Domina  (1912) Henry Draper domina  (1916) Astronomiako Errege elkartearen urrezko domina  (1923) Matteucci domina  (1903) Rumford Prize  (1888) Albert Medal  (1920) Franklin domina  (1923) Guthrie Lecture  (1921) Foreign Member of the Royal Society  (1902ko azaroaren 27a) Distinguished Nevadan  (2003) Dennis Gabor Medal and Prize  (1929) doctor honoris causa from the University of Paris  (1922)
 |
| Kidetza | Royal Society Sobietar Batasuneko Zientzien Akademia Suediako Zientzien Errege Akademia Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia Zientzien Errusiar Akademia Amerikako Sozietate Filosofikoa Zientziak Aurrera Egiteko Elkarte Amerikarra Ameriketako Fisika Elkartea Frantziako Zientzien Akademia XL izeneko Zientzien Akademia Nazionala Ameriketako Estatu Batuetako Zientzien Akademia Nazionala Accademia delle Scienze di Torino Linzeen Akademia |
| Zerbitzu militarra |
| Adar militarra | Ameriketako Estatu Batuetako Itsas Armada |
| Gradua | Commander (en)  |
|

---

 |
|   |
|  |

**Albert Abraham Michelson** (Strzelno, Prusiako Erresuma, 1852ko abenduaren 19a - Pasadena, Kalifornia, Ameriketako Estatu Batuak, 1931ko maiatzaren 9a) fisikaria izan zen. Jatorriz alemaniarra, estatubatuar hiritartasuna hartu zuen. Argiaren abiadurari buruzko ikerketak egin zituen, eta argiaren abiadura zenbat den zehaztu zuen; espektro-lerroen egitura aztertu zuen, eta distantzia argi-uhinen bidez neurtzeko, interferometroa asmatu zuen. 1907an Fisikako Nobel saria eman zioten.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak
# Braxton Bragg

| Braxton Bragg |
| --- |
|   Irudi gehiago |
| Bizitza |
| Jaiotza | Warrenton, 1817ko martxoaren 22a |
| Herrialdea |  Ameriketako Estatu Batuak |
| Heriotza | Galveston, 1876ko irailaren 27a (59 urte) |
| Hobiratze lekua | Magnolia Cemetery (en)  |
| Familia |
| Haurrideak |
ikusi
* Thomas Bragg
 |
| Hezkuntza |
| Heziketa | Estatu Batuetako Akademia Militarra |
| Jarduerak |
| Jarduerak | army officer (en) , ofizierra eta soldadua |
| Lantokia(k) | Galveston |
| Zerbitzu militarra |
| Adar militarra | Ameriketako Estatu Batuetako Armada Confederate States Army (en)  |
| Gradua | jeneral |
| Parte hartutako gatazkak | Estatubatuar-Mexikar Gerra Ameriketako Estatu Batuetako Gerra Zibila |
|

---

 |
|   |
|  |

**Braxton Bragg** (1817ko martxoaren 12a, Warrenton, Ipar Carolina – 1876ko irailaren 27a, Galveston, Texas), AEBetako Gerra Zibileko teniente jeneral konfederatu bat izan zen, 1862-1863 artean Tennesseeko Armadaren jeneral nagusia izan zen.

Aurrez, Bigarren Gerra Seminola eta Estatubatuar-Mexikar Gerran ofizial mailaz borrokatu zuen.
# Henry Halleck

| Henry Halleck |
| --- |
|   Irudi gehiago |
|

|  Estatu Batuetako Armadaren Komandante Jenerala |
| --- |

 1862ko uztailaren 23a - 1864ko martxoaren 9a ← Edwin M. Stanton (en)  - Ulysses Simpson Grant → |
| Bizitza |
| Jaiotza | Oneida konderria, 1815eko urtarrilaren 16a |
| Herrialdea |  Ameriketako Estatu Batuak |
| Heriotza | Kentucky, 1872ko urtarrilaren 9a (56 urte) |
| Hobiratze lekua | Green-Wood hilerria  |
| Familia |
| Ezkontidea(k) | Elizabeth Hamilton Cullum |
| Hezkuntza |
| Heziketa | Union College 1837) Estatu Batuetako Akademia Militarra |
| Jarduerak |
| Jarduerak | militarra, abokatua, eruditoa, buruzagi militarra eta maior jenerala |
| Zerbitzu militarra |
| Adar militarra | Union Army (en)  |
| Gradua | maior jeneral |
| Parte hartutako gatazkak | Ameriketako Estatu Batuetako Gerra Zibila |
|

---

 |
|   |

**Henry Wager Halleck** (1815eko urtarrilaren 16a, Westernville, New Yorkeko estatua – 1872ko urtarrilaren 9a, Louisville, Kentucky), estatubatuar ofizial militar eta abokatu bat izan zen.

AEBetako Gerra Zibilean, 1862ko uztailaren 23tik 1864ko martxoaren 9rarte Armada Unionistaren Jeneral Burua izan zen, Ulysses S. Grantek ordezkatu zuen arte.
# Indiar Gerrak

| Indiar Gerrak |
| --- |
|  |
|  |
|

|  |
| --- |
|  |

 |
| Mota | series of wars (en)  |
| Denbora-tarte | 1609 - 1924 |
| Kokaleku | Ipar Amerika |
|  |
|  |
| Parte-hartzaileak |  Inuit Aleut Yupik peoples (en)  Métis (en)  Provisional Government of Saskatchewan (en)  Espainiar Inperioa Frantziako Erresuma Ingalaterrako Erresuma Britainiar Inperioa Herbeheretar Inperioa Suediar Inperioa Hudson Badiako Konpainia Errusiar Inperioa Ameriketako Estatu Batuak Vermont Republic (en)  Republic of West Florida (en)  Daniar Inperio Koloniala Mexiko Texasko Errepublika California Republic (en)  Ameriketako Estatu Konfederatuak Kanada Ternuako Eremua United States Cavalry (en)  |
| Osatzen dute |
| **King William's War (en)**  |
|  |

**Indiar Gerrak** Estatu Batuetako gobernuaren, Kanadako gobernuaren eta kolono zurien eta Ipar Amerikako amerindiarren arteko gatazka eta gerra txikien multzoa da. Europar kolonoen eta Kanada eta Estatu Batuak sortzera eraman zuten gerrak ere multzoan sartzen dira.

Ameriketako Estatu Batuetako historiografiak "Indiar Gerrak" gisa aipatzen dituen arren, "Amerindiar Gerrak" zuzenago izango litzateke.

Ipar Amerikako gerra hauek, garai kolonialetatik Wounded Kneeko sarraskira eta 1890ean AEBko mugaren behin betiko ezarpenera arte hedatzen direnak, oro har, bertako herri indigenen konkista eta derrigorrezko kultura-asimilazioarekin edo erreserbetan nahitaez kokatzearekin amaitu ziren. Amerindiarren kopurua milioi erdi baino gutxiagora murriztu zen XIX. mendean, gaixotasun infekziosoengatik, Europarekiko gatazkengatik, tribuen arteko gerrengatik, asimilazioagatik, Kanadarako eta Mexikorako migrazioagatik eta jaiotza-tasen jaitsieragatik. Esploratzaile eta merkatari europarrek transmititutako gaixotasun infekziosoak izan ziren kausa nagusia.

Estatu Batuetako indigenak kultura ezberdinen multzo bat izan ziren (eta izaten jarraitzen dute), beren historia propioekin. Europako eta Estatu Batuetako kolonoen aurkako indigenen gerra ezberdinetan zehar, ez zuten alde bateratu bakar bat osatu, ezta kausa berengatik borrokatu ere. Hainbat modutara antolatutako gizarteetan bizi zirenez, Ipar Amerikako indigenek tokian-tokian hartzen zituzten gerrari eta bakeari buruzko erabakiak, nahiz eta batzuetan aliantza formalizatuen parte gisa borrokatu zitezkeen, hala nola Irokes Konfederazioan, edo Tecumseh bezalako lider karismatikoek inspiratutako aldi baterako konfederazioetan.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau historiari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Arraza (giza sailkapena)

*Artikulu hau gizakien sailkapen gisa ulertutako arrazari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Arraza».*
Gizakien arrazak 1914ko lexikoi alemaniar baten arabera.
**Arraza** eraikuntza sozial gisa, ezaugarri berak eta gainerako multzoetatik bereiziak partekatzen dituzten gizakien taldea da. Hasieran hizkuntza bera mintzatzen ziren pertsonen multzoez aritzeko erabiltzen bazen ere, XVII. mendetik aurrera ezaugarri fisikoak adieraztera igaro zen (azalaren kolorea, aurpegiaren eta ilearen itxura, besteak beste). XIX. mendetik aurrera zentzu biologiko taxonomikoan erabili zen maiz, fenotipoaren arabera sailkatutako giza populazio genetikoki desberdinak izendatzeko.

Nahiz eta eguneroko hizkuntzan modu arruntean erabili, egun zientzialari gehienek onartzen dute arrazak ez duela esanahi genetiko edo biologikorik, hau da, gizakietan ez dagoela azpiespezierik, beste espezie batzuetan gertatzen den bezala (*Canis lupus* espeziean -otsoak eta txakurrak-, adibidez). Beste batzuek diote gizakien artean arrazak ez duela esanahi taxonomikorik. Hala ere, oraindik ere zenbait ikertzailek arrazaren kontzeptua erabiltzen dute giza ezaugarrien multzo lausoen sailkapenak egiteko. Ikertzaile zenbaitek defendatzen dute genetika modernoaren arabera, arrazak bai existitzen direla.

XX. mendearen bigarren erdialdetik aurrera, arrazaren kontzeptua XIX. mendeko antropologo eta fisiologoek sortutako teoria eta ideologiekin lotu zenetik alegia, hitzaren erabilera gatazkatsua izan da. Gaur egun oraindik ere testuinguru orokorretan erabiltzen bada ere, anbiguotasun eta karga emozional gutxiago duten hitzekin ordezkatu da askotan: populazioa, herria, talde etnikoa, komunitatea...

## Etimologia

Arraza izenaz gain, euskaraz **jendakia** edo **enda**, batzuetan **abenda** edo **gizenda** erabili izan da. Gaur egun erabilerarik ohikoena *arraza* da hala ere. Arraza hitzaren jatorria ezezaguna da, baina euskarara gaztelaniazko *raza*tik heldu zen, eta hau italierako *razza*tik. Baliteke hitz hau latineko *ratiō* hitzetik etortzea, baina ez da segurua*.*

## Sailkapen klasikoa

Johann Friedrich Blumenbach (1752-1840) antropologo alemaniarrak giza arraza guztiak lau multzo handitan bereizi zituen:

1. Australoidea.
2. Kaukasoarra edo "arraza zuria".
3. Mongoloidea edo "arraza horia".
4. Negroidea edo "arraza beltza".

## Arrazakeria

Sakontzeko, irakurri: «Arrazakeria»
Historian zehar etengabeko liskar sozial eta politikoak eragin izan ditu arrazen arteko elkarbizitza, arrazismo fenomeno zabaldua sortuz.

## Mestizajea

Arrazen arteko nahasketaren ondorioa da. Mestizo hitzak barne hartzen ditu konbinazio guztiak: mulatoak, zamboak eta abar.

## Oharrak

## Kanpo estekak