Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Internet Movie Database

|  *Internet Movie Database* |
| --- |
| Jatorria |
| Sorrera-urtea | 1990 |
| Ezaugarriak |
| Hizkuntza | ingelesa |
| Kokapena |
|  |
|  |
|  |
| Jabea | Amazon.com |
|  |
|

---

 |
| imdb.com |
|        |

**Internet Movie Database** (IMDb, euskaraz "Filmen datu-basea Interneten") Interneten eskuragarri dagoen datu base bat da, filmei, telebista saioei eta bideojokoei buruzko informazioa biltzen duena. Hor ageri dira, besteak beste, halako lanen zuzendariak, produktoreak, aktoreak eta fikzio pertsonaiak. IMDb 1990eko urriaren 17an inauguratu zuten, eta 1998an Amazon.com konpainiak erosi zuen.

## Sorrera

Manchesterren jaiotako Col Needham izeneko 23 urteko gazte batek sortu zuen IMDb, garai hartan Hewlett Packard konpainian ingeniaritza lanetan zebilela.

10000 obren gaineko 23000 daturekin hasi zen IMDb, 1990eko urriaren 17an.

## Zenbakiak eta datuak

1,5 milioi titulu baino gehiago dauzka webguneak film eta telesailen artean, eta 3,2 milioi sarrera aktore, zuzendari eta profesional anitzei buruz .<ref name=imdb \>

Eduki gehienak zaletuen bitartez iristen dira eta gaur egun erredaktore profesionalek zuzentzen eta iragazten dituzte datu batzuk.

Ordenagailutan erabiliz gain orain moldatu egin berri da webgunea plataforma berrietara: iPhone, iPad, Android eta Phone 7.

## Bitxikeriak

Hilabetero 57 milioi zaletuk kontsultatzen dute Col Needhamek sortutako web-orri hau.<ref name=imdb \>

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

* **(Ingelesez)** IMDb
* **(Gaztelaniaz)** IMDb
# Antzezle

Ainhoa Alberdi eta Iraia Elias antzezleak antzezlan batean.
**Antzezlea**, **antzezlaria**, **aktorea** edo, soilik antzerkian, **antzerkilaria** drama batean pertsonaia bat antzezten duen pertsona da, filman, telebistan, antzerkian, edo irratian. Antzinako Grezian antzezleak deitzeko ὑποκριτής *(hypokrites)* hitza erabiltzen zen, hitzez hitz "antzezlea" esan nahi zuena.

## Historia

Antzezle bi antzezten
Miaketa berrien bidez jakinarazi da lehenengo ekitaldiak antzinako Egipton sortu zirela. Bertako apaizek haien jainkoen irudikapenak egiten zituztenean, herriari azaltzen zioten erlijioaren irakaskuntza eta arauak.

Ezagutzen den adimen idatzitako lehenengo antzezlea Tespo grekoa izan zen, k.a. 534. urtean Dionisio antzerkian antzeztu zuena. Agertokian Tespok lehenengo pertsonan hitz egin zuen, pertsonaia bat antzeztuz. Ordura arte, entzuleen aurrean istorioak kontatu zituzten soilik, baina beti hirugarren pertsonan eta abesti moduan. Beraz, izugarrizko aurrerapena ekarri zuen.

Antzezleen lanbidea Europan hasi zen, XVI. mendean: Italian, Commedia dell'Arte izeneko lehenengo lanbide-taldea; Ingalaterran, Elisabet erreginaren sasoian, aitoren seme-alabek antzezleen taldeak babesten zituzten, hala nola *Lord Chamberlain's Men*, William Shakespeare, geroago, *King's Men* deituko zena; Frantzian, *Comédie-Françaiserekin*.

XVII. mendera arte antzezleek gizonak bakarrik izan ahal ziren. Emakumeek antzeztea txarto ikusita zegoen. Horregatik, Shakespeareren garaian gizonek emakumeak antzezten zituzten. Veneziako antzokian izan zen lehenengo emakumeen antzezpena.

## Ordezkoak

Antzezleen ordezkoak antzezleek egin behar dituzten agerraldi arriskutsuak edo zailak egiten dituzten pertsonak dira. Agerraldi hauetan antzezleen segurtasun fisikoa arriskuan egon daiteke. Kasu batzuetan, antzezleak ez dira gai haien pertsonaiek egin behar duten egitekoa betetzeko, orduan, adituek gauzatzen dituzte. Beste kasu batzuetan, antzezleak pertsonaien mailara daude, halaber, haien segurtasunagatik espezialistak kontratatzen dituzte.

## Antzezleen sariak

* Oscar Sariak, AEB
* Canneseko Zinemaldia, Frantzia
* Veneziako Mostra, Italia
* Urrezko Globo Sariak, AEB
* Emmy Sariak, AEB
* BAFTA Sariak, Erresuma Batua
* Tony Sariak, AEB
* Goya Sariak, Espainia
* Donostiako Zinemaldia, Euskal Herria
* César Sariak, Frantzia
* Berlinale, Alemania

## Bibliografia

* Konstantin Stanislavski: *An Actor Prepares* (Theatre Arts Books, ISBN 0-87830-983-7, 1989)
* Lee Strasberg: *A Dream of Passion: The Development of the Method* (Plume Books, ISBN 0-452-26198-8, 1990)
* Sanford Meisner: *Sanford Meisner on Acting* (Vintage, ISBN 0-394-75059-4, 1987)
* Robert Brustein: *Letters to a Young Actor* (Basic Books, ISBN 0-465-00806-2, 2005).

## Kanpo-estekak

* Actors' Equity Association: AEBetako aktoreen sindikatua:
* British Actors' Equity: Erresuma Batuko aktoreen sindikatua
* Screen Actors Guild: AEBetako aktoreen sindikatua
# Frank Tuttle

| Frank Tuttle |
| --- |
| Bizitza |
| Jaiotza | New York, 1892ko abuztuaren 6a |
| Herrialdea |  Ameriketako Estatu Batuak |
| Lehen hizkuntza | ingelesa |
| Heriotza | Hollywood, 1963ko urtarrilaren 6a (70 urte) |
| Hobiratze lekua | Westwood Village Memorial Park Cemetery (en)  |
| Hezkuntza |
| Heziketa | Yale Unibertsitatea |
| Hizkuntzak | ingelesa |
| Jarduerak |
| Jarduerak | film-zuzendaria, gidoilaria, aktorea eta errealizadorea |
|

---

 |
|

---

   |

**Frank Wright Tuttle** (New York, 1892ko abuztuaren 6a - Hollywood, 1963ko urtarrilaren 6a) Estatu Batuetako zinemagilea izan zen. Zinemako kazetaria izan zen hasieran eta gidoigilea gero. 1922an hasi zen filmak zuzentzen *Paramount* produkzio etxerako. *The Glass Key* (1935, *Kristalezko giltza*), eta *This Gun for Hire* (1942, *Arma hau alokatzeko dago*) ditu filmik bikainenak, Dashiell Hammetten eleberrian oinarritua bata, eta Graham Greenerenean oinarritua bestea. Joseph McCarthy senatariak eragindako sorgin-ehiza bitartean alderdi komunistako kide izan zela aitortu behar izan zuen, eta alderdikide batzuk salatu zituen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/30 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau New Yorkeko estatuko biografia baten **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Leo McCarey

| Leo McCarey |
| --- |
|   Irudi gehiago |
| Bizitza |
| Jaiotzako izen-deiturak | Thomas Leo McCarey |
| Jaiotza | Los Angeles, 1898ko urriaren 3a |
| Herrialdea |  Ameriketako Estatu Batuak |
| Heriotza | Santa Monica, 1969ko uztailaren 5a (70 urte) |
| Hobiratze lekua | Holy Cross Cemetery (en)  |
| Heriotza modua | berezko heriotza: birika-enfisema |
| Hezkuntza |
| Heziketa | Hegoaldeko Kaliforniako Unibertsitatea USC Gould School of Law (en)  |
| Hizkuntzak | ingelesa |
| Jarduerak |
| Jarduerak | film-zuzendaria, gidoilaria, zinema ekoizlea eta errealizadorea |
| Jasotako sariak |
ikusi
* Zuzendari onenaren Oscar Saria  (1938ko martxoaren 10a) : The Awful Truth Zuzendari onenaren Oscar Saria  (1945eko martxoaren 15a) : Going My Way Argumentu onenaren Oscar Saria  (1945eko martxoaren 15a) : Going My Way Izarra Hollywoodeko Ospearen pasealekuan
 |
| Kidetza | Writers Guild of America (en)  |
| Ideologia eta sinesmenak |
| Alderdi politikoa |  Ameriketako Estatu Batuetako Alderdi Errepublikanoa |
|

---

 |
|

---

     |

**Leo McCarey** (Los Angeles, Ameriketako Estatu Batuak, 1898ko urriaren 3a - Santa Monica, Ameriketako Estatu Batuak, 1969ko uztailaren 5a) zinema-zuzendaria izan zen. Zinema mutuan ikasi eta trebatu zen. Zaila egin zitzaion zinema ahostunean Stan Laurel eta Oliver Hardyrekin (*Argala eta Gizena*) egin zituen lan bikainen mailakoak lortzea. Komedia onak egin zituen Marx anaiekin, *Duck Soup* (1933, *Antzar zopa*), esaterako, eta Charles Laughtonekin (*Ruggles of Red Gap*, 1935, *Nobleziak dakar*). McCareyren zinemagintza gero eta atzerakoiagoa egin zen, hala mezuan nola forman.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau Kaliforniako biografia baten **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Edmund Goulding

| Edmund Goulding |
| --- |
|   Irudi gehiago |
| Bizitza |
| Jaiotza | Feltham, 1891ko martxoaren 20a |
| Herrialdea |  Erresuma Batua  Ameriketako Estatu Batuak |
| Heriotza | Cedars-Sinai Mediku Zentroa, 1959ko abenduaren 24a (68 urte) |
| Hobiratze lekua | Forest Lawn Memorial Park |
| Heriotza modua | : konplikazio kirurgikoa |
| Hezkuntza |
| Hizkuntzak | ingelesa |
| Jarduerak |
| Jarduerak | film-zuzendaria, zinema ekoizlea, gidoilaria, zinema aktorea, kantugilea, errealizadorea, aktorea eta idazlea |
|

---

 |
|

---

     |

**Edmund Goulding** (Feltham, Middlesex, 1891ko martxoaren 20a - Los Angeles, 1959ko abenduaren 24a) Britainia Handiko zinemagilea izan zen. Lehen Mundu Gerran parte hartu ondoren, Estatu Batuetara joan zen eta Hollywooden aritu zen lanean Metro-Goldwyn-Mayer-entzat, Warnerentzat, eta, azken urteetan, 20th Century Foxentzat. Haren filmetan lan egin zuten emakumeen zuzendaritzan arreta berezia jarri izan zuen beti. Haren gidaritzapean aritutako antzezle eta film batzuk dira, besteak beste: Greta Garborekin *Gran Hotel* (1932) eta *Love* (1927, Ana Kareninaren lehen bertsioa); Gloria Swanson, *The trespasser* (1929); Norma Shearer, *Riptide* (1934). Baina batez ere Bette Davisekin egin zituenak izan ziren ospe handienekoak: *That certain woman* (1937, *Emakume ziur hori*); *Dark victory* (1939, *Garaipen iluna*); *The old maid* (1939, *Neska zaharra*); eta *The great lie* (1941, *Gezur handia*).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau Ingalaterrako biografia baten **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# William A. Wellman

| William A. Wellman |
| --- |
|   Irudi gehiago |
| Bizitza |
| Jaiotzako izen-deiturak | William Augustus Wellman |
| Jaiotza | Brookline, 1896ko otsailaren 29a |
| Herrialdea |  Ameriketako Estatu Batuak |
| Lehen hizkuntza | ingelesa |
| Heriotza | Los Angeles, 1975eko abenduaren 9a (79 urte) |
| Heriotza modua | berezko heriotza: leuzemia |
| Familia |
| Aita | Arthur Gouverneur Wellman |
| Ama | Cecila McCarthy |
| Ezkontidea(k) | Helene Chadwick  (1918 -  1923) Marjorie Crawford  (1931 -  1933) Dorothy Wellman  (1934 -  1975) |
| Seme-alabak |
ikusi[erakutsi]
* William Wellman, Jr.
 |
| Hezkuntza |
| Hizkuntzak | ingelesa |
| Jarduerak |
| Jarduerak | film-zuzendaria, aktorea, gidoilaria, hegazkinlaria, errealizadorea, zinema aktorea, idazlea, zinema gidoilaria, produktorea eta zinema ekoizlea |
| Jasotako sariak |
ikusi[erakutsi]
* Argumentu onenaren Oscar Saria  (1938ko martxoaren 10a) : A Star Is Born National Board of Review Award for Best Film Izarra Hollywoodeko Ospearen pasealekuan  (1960ko otsailaren 8a)
 |
|

---

 |
|

---

   |
|  |

**William Augustus Wellman** (Brookline, Massachusetts, 1896ko otsailaren 29a - Los Angeles, 1975eko abenduaren 9a) Estatu Batuetako film-zuzendaria izan zen. Hollywoodeko urrezko aroko zinemagilerik handienetako bat izan zen.

## Biografia

Lehen Mundu Gerran La Fayette hegazkin-taldean borrokatu zen alemanen kontra, eta Estatu Batuetara itzulirik, hegazkin-akrobaziak eginez atera zuen bizimodua. Horrek guztiak eragina izan zuen haren filmegintzan: *Wings* (1927, *Hegalak*) gerrako hegazkin-pilotuen bizimodua maisutasunez deskribatzen zuen film mutua; *The Story of G.I. Joe* (1945), *Darby´s Rangers* (1957), *La Fayette Escadrille* (1958).

Douglas Fairbanks aktorearekin batera hasi zen zineman antzezle-lanetan. Berehala hasi zen filmak egiten, baina film mutuen garaiko lan asko galdu egin dira. Bikain kontatu zuen Estatu Batuek 1930 inguruan izan zuten gainbehera: *Heroes for Sale* (1933), *Lilly Turner* (1933), *Wild Boy of the Road* (1933). Westerna, gangster-filmak, ekintzazkoak, komediak eta melodramak egin zituen: *The Public Enemy* (1931), *A Star is Born* (1937), *Beau Geste* (1939), *The Ox-Bow Incident* (1943), *Battleground* (1949), *Westward the Women* (1952), *The High and the Mighty* (1954) ditu film aipagarrienak.

Clark Gable, James Cagney, Gary Cooper, Edward G. Robinson, Wallace Berry, Barbara Stanwyck eta lehen mailako beste aktoreekin lan egin zuen.

## Idazlanak

Bi autobiografia idatzi zituen: *A Short Time for Insanity* (1974) eta *Growing Old Disgracefully* (1975).

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

"«No soy tan duro»: el cine de William A. Wellman". *Tren de sombras*.
# Autoritateen kontrol

**Autoritateen kontrola** katalogo bibliografiko automatikoetarako sarbidea bateratu eta normalizatzeko prozesua da, egile, liburu, gai, erakunde, izen geografiko eta abarren zerrendak normalizatuz, katalogoetan homonimia, sinonimia eta antzeko izendapen-arazoak ebazteko.

## Ikus, gainera

* Gemeinsame Normdatei (GND)

## Kanpo estekak

* 2023ko martxoa *Autoritateak katalogatzeko eskuliburua*. Donostia : Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarea

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# UTC

UTC|

| Atzean (−) | UTC | Aurrean (+) |
| --- | --- | --- |
| 12 | 11 | 10 | 9 | 8 | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
|  | 9 |  | 4 | 3 |  |  |  | 3 | 4 | 5 | 6 |  | 8 | 9 | 10 | 11 |  |
|  |  |  | 5 |  | 12 |  |
|      UTC ~ – urte osoa | Kolore iluneko eremuek udako ordutegi erabiltzen dute. Oinarrizko koloreak ordu estandarra adierazten du. |

 |
| Meridianoak |
| Besteak |
| Kanpo loturak |

**UTC** edo **Denbora Unibertsal Koordinatua** mundu guztiko ordu eremuak kalkulatzeko erabiltzen den ordu eremu erreferentziala da. Greenwich meridianoko orduaren (GMT) ondorengoa da, nahiz eta batzuetan oraindik hala deitzen zaion. GMTarekin konparatuz, UTCa ez da eguzki edo izarrengatik definitzen, erloju atomikoekin baizik. Lurraren errotazioa mantsotzen ari delako, denbora atomikoarekiko atzeratzen da.

Ingelesez, **UTC** akronimoa gogoratzeko, ofiziala ez den *Universal Time Coordinated* erabiltzen da; modu berean, frantsesez *Temps universel coordonné* erabiltzen da.

Oraintxe, 05:24 da UTC ordua. Euskal Herriko ordu ofiziala, berriz, UTC + 1 da neguko ordutegian, eta UTC + 2 udako ordutegian.

40 ordu-eremu ofizial daude munduan, eta ez 24:
+14:00, +13:45, +
13:00,
+12:45,
+12:00,
+11:00,
+10:30,
+10:00,
+9:30,
+9:00,
+8:30,
+8:00,
+7:00,
+6:30,
+6:00,
+5:45,
+5:30,
+5:00,
+4:30,
+4:00,
+3:30,
+3:00,
+2:00,
+1:00,
0:00,
-1:00,
-2:00,
-2:30,
-3:00,
-3:30,
-4:00,
-5:00,
-6:00,
-7:00,
-8:00,
-9:00,
-9:30,
-10:00,
-11:00 eta
-12:00

## Erreferentziak

## Ikus, gainera

* Greenwich meridianoko ordua.
* Ordu-eremu

## Kanpo estekak

|  |
| --- |
| **Denbora** |
| Lehena → Oraina → Geroa
↓
2026ko ekainaren 7a, Igandea, 05:24 (UTC) |
# George Sherman

| George Sherman |
| --- |
| Bizitza |
| Jaiotza | New York, 1908ko uztailaren 14a |
| Herrialdea |  Ameriketako Estatu Batuak |
| Heriotza | Los Angeles, 1991ko martxoaren 15a (82 urte) |
| Hobiratze lekua | Forest Lawn Memorial Park |
| Hezkuntza |
| Hizkuntzak | ingelesa |
| Jarduerak |
| Jarduerak | film-zuzendaria, zinema ekoizlea, errealizadorea eta produktorea |
| Lantokia(k) | Ameriketako Estatu Batuak |
|

---

 |
|

---

   |

**George Sherman** (New York, 1908ko uztailaren 14a - Los Angeles, 1991ko martxoaren 15a) estatubatuar zinema-zuzendaria izan zen.

David Howard zuzendariaren laguntzaile-lanak eginez ikasi zuen lanbidea 1935 eta 1937 bitartean, eta bere lehen filma, *Wild Horse Rodeo*, 1937an bertan zuzendu zuen. Guztira, 175 film zuzendu zituen. Hasieran, 1940ko hamarraldiaren erdira arte, *western*ak egin zituen batez ere, baina, ondoren, genero gehiago ere zuzendu zuen, *The Lady and the Monster* (1944) *thriller*ra, eta *The Bandit of Sherwood Forest* (1946), esaterako. 1950eko hamarraldian, Universal etxeak kontrataturik, ospe handia izan zuen B saileko filmen zuzendari bikaina zelako. Hala ere, ez zion inoiz *western*ak zuzentzeari utzi, arrazismoaren aurkako zertzeladak erantsiz aldi berri honetan. Horren adibide dira *War Arrow* (1953), *Comanche* (1956) eta *Reprisal* (1956). 1964an, bi film zuzendu zituen Espainian: *La nueva Cenicienta*, Marisol antzezlea protagonista duena, eta *Joaquín Murrieta* superprodukzio epikoa. Ondoren, 1971n, John Wayne aktorea zuzendu zuen berriro *Big Jake* filmean. Bere azken lanak, berriz, telebistarako ekoizpen- eta zuzendari-lanak izan ziren.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
# Cecilia Viets Jamison

| Cecilia Viets Jamison |
| --- |
| Bizitza |
| Jaiotzako izen-deiturak | Cecilia Viets |
| Jaiotza | Yarmouth (Eskozia Berria), 1837ko urtarrilaren 1a |
| Herrialdea |  Kanada |
| Heriotza | Boston, 1909ko apirilaren 11 (72 urte) |
| Hezkuntza |
| Hizkuntzak | ingelesa |
| Jarduerak |
| Jarduerak | idazlea |

**Cecilia Viets Jamison**, jaiotzez **Dakin**, (Yarmouth, Eskozia Berria, 1837ko urtarrilaren 1a – Boston, Massachusetts, 1909ko apirilaren 11) Ipar Amerika britainiarrean jaiotako estatubatuar idazlea izan zen.

## Bizitza

Orlando Viets eta Mary Elizabeth Bruce Dakinen alaba, Cecilia Viets Dakin Yarmouthen (Eskozia Berria) jaio zen eta nerabezaroan Bostonera joan zen familiarekin bizitzera. Kanadako, New Yorkeko, Bostongo eta Parisko ikastetxe pribatuetan ikasi zuen. Lehen aldiz ezkondu ondoren, hiru urtez artea ikasi zuen Erroman. Han Henry Wadsworth Longfellow ezagutu zuen, eta hark idaztera bultzatu zuen eta *Woven of Many Threads* liburua argitaratzen lagundu zion 1872an. Estatu Batuetara itzuli ondoren, Mollie Evelyn Moore Davisen literatura-saloian parte hartu zuen. *Harper's Magazine*, *Scribner's Magazine*, *Appletons' Journal*, *St. Nicholas* eta *Journal of American Folklore* aldizkarietan kolaboratu zuen.

Bere lehen idazlanak, besteak beste, *Something to Do: A Novel* (1871) eta *A Crown from the Spear* (1872) helduei zuzenduta zeuden, eta argumentua Europan gertatzen zen. 1891n, haur eta gazteentzako *Lady Jane* eleberria idatzi zuen. New Orleansen kokatua, frantsesera, italierara, alemanera, norvegierara eta errusierara itzuli zen.

Bi aldiz ezkondu zen: lehenengoz George Hamiltonekin 1860 inguruan, eta bigarrenez Samuel Jamison New Orleanseko abokatuarekin 1878an. Senar-emazteak Louisianako Thibodauxetik gertu bizi izan ziren eta 1887an New Orleansen kokatu ziren.

1902an alargundu ondoren, Massachusettsera itzuli zen eta zazpi urte geroago hil zen Bostongo Roxbury auzoan bihotzeko gaixotasun baten ondorioz.

## Lan hautatuak

* *Woven of Many Threads* (1871)
* *Something to Do: A Novel* (1871)
* *A Crown from the Spear* (1872)
* *My Bonnie Lass* (1877)
* *The Story of an Enthusiast: Told by Himself* (1888)
* *Lady Jane* (1891)
* *Toinette's Phillip* (1894)
* *Seraph, the Little Violiniste* (1896)
* *Thistledown* (1903)
* *The Penhallow Family* (1905)

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# RKO Pictures

| RKO Pictures |
| --- |
|  |
| Datuak |
| Izen ofiziala | RKO Productions, Inc., RKO Productions, Inc., RKO Pictures Inc., RKO/Pavilion eta RKO Pictures LLC. |
| Mota | zinemako produkzio-etxea, film distributor (en)  eta negozioa |
| Jarduera sektorea | motion picture, video and television programme production activities (en)  |
| Herrialdea | Ameriketako Estatu Batuak |
| Agintea |
|  |
|  |
| Egoitza nagusi

 | * «1270 Avenue of the Americas»
* Seigarren etorbidea (Manhattan), 1270
* Manhattan
 |
|  |
| Legezko forma | akzio konpainia |
| Historia |
| Sorrera | 1928ko urriaren 23a |
| Sortzailea | David Sarnoff Joseph P. Kennedy Sr. |
| Ordezkatzen du | Film Booking Offices of America (en)  eta Keith-Albee-Orpheum (en)  |
| Desagerpena | 1959ko martxoaren 7a |
| webgune ofiziala   |

**RKO Pictures** (**Radio-Keith-Orpheum**) filmak ekoiztu eta banatzen zituen Estatu Batuetako enpresa, XX. mendearen hasieran, 1928ko urriaren 23an sortu eta 1960 inguruan itxi zena. New York hirian egoitza zuen.

Kalitate handiko filmak egin zituen, asko eta asko zinemaren historian klasiko bihurtu direna. B saileko film asko ere egin zituen. 1940tik aurrera izan zuen urrezko aldia, batik bat, Orson Wellesen *Citizen Kane* (1941, *Kane hiritarra*) eta *The Magnificent Ambersons* (1942, *Ambersondarren handitasuna*) maisulanei esker. RKOn lan egin zuten, besteak beste, George Cukor, John Ford, Jacques Tourner zuzendariek, David O. Selznick eta Merian C. Cooper ekoizleek eta Katherine Hepburn, Fred Astaire, eta Robert Mitchum antzezleek. 1948an Howard Hughesek erosi zuen, eta 1957an Desilu telebista-etxeak, baina ordurako gainbeheran zegoen.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak
# Herrialde

**Herrialdea** edo **herria** eskualde geografiko bat da, non herri bat (etnia bat, nazio bat) bizi den. Herri bat banatzen den lurralde edo eskualde bakoitzari ere herrialde esaten zaio.

Hala ere, normalean lurralde baten banaketa politiko bat izendatzeko erabiltzen da, dela Estatu bat, dela nazio bat, dela eskualde bat. Alta, lurralde txikiagoetarako ere baliatzen da batzuetan. Erabilera arruntena nazio-estatuez aritzeko da.

## Euskal Herrian

Euskal Herriko herrialdeak.
Euskal Herria osatzen duten **herrialdeak** zazpi hauek dira: Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa Beherea, Nafarroa Garaia eta Zuberoa. Batzuetan, sei herrialde zenbatzen dira, Estatuen mugez gaindi Nafarroa herrialde bat bera dela hartuta.

Hego Euskal Herriko lau herrialdeetako bakoitzari (Araba, Bizkaia, Gipuzkoa eta Nafarroa Garaia) foru lurralde deritzo; eta Euskal Autonomia Erkidegoko bakoitzari (Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa) lurralde historiko ere bai.

Bizkaiari jaurerri deitu izan zaio hainbat une historikotan, Bizkaiko jaurerria, eta Gipuzkoari Probintzia. Nafarroak aspaldi utzi bazion ere Erresuma izateari, Erresuma hitza ez da inoiz erabat baztertu (**(Gaztelaniaz)Reyno*).

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau geografiari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |